ایرج ناظریان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایرج ناظریان
زاده خرداد ۱۳۱۴
تهران 
مرگ ۲۶ مرداد ۱۳۷۰ خورشیدی[۱]
سوئد
ملیت ایرانی


ایرج ناظریان (متولد ۱۳۱۴ در تهران - فوت ۱۳۷۰ در سوئد). دوبلور و مدیر دوبلاژ نامدار و پر آوازه ایرانی بود.

زندگی شخصی[ویرایش]

ناظریان در سال ۱۳۴۶ ازدواج کرد. وی به ترتیب دو پسر و یک دختر داشت. ایرج ناظریان قبل از مرگ، با خانواده اش ایران را به مقصد سوئد ترک کرد. وی در سال ۱۳۷۰ طی بیماری سرطان کبد در سوئد،که در همانجا تشخیص داده شد،درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.

ویژگی های صدا[ویرایش]

صدایی بم و پر طنین، بسیار گرم و دلنشین و خوش‌آهنگ (و خسته). بُرد صدا بسیار بالا و وسیع. تسلط کامل بر سه نُت گفتاری یعنی نت بالا ، پایین و متوسط.

ویژگی های گویندگی[ویرایش]

اکثراً گوینده نقش‌های مردانه، پرصلابت و گاهی خشن. با تکنیک گویندگی بسیار بالا. با این‌که در اکثر فیلم‌ها بدون تیپ سازی حرف می‌زد ولی مطابق حس پرسوناژ، حس صدایش را استادانه تغییر می داد و در تغییر حس صدا بسیار مهارت داشت و صدایش به روی هر کاراکتری که می‌گفت می نشست.

زندگی هنری[ویرایش]

ایرج ناظریان فعالیت هنری‌اش را در اواسط دههٔ ۱۳۳۰ با تئاتر آغاز کرد. پس از مدتی وارد رادیو شد. درسال ۱۳۴۰ بدلیل علاقه ای که به هنر دوبله داشت وارد این حرفه شد. بدلیل صدای رسا، حماسی و زیبایش خیلی زود از بزرگان دوبله آن دوران دعوت به همکاری شد و نقش های اصلی بسیاری به وی سپرده شد که همه را بی نظیر گویندگی می کرد. از سال ۱۳۴۴ به عنوان مدیر دوبلاژ (فیلم ایرانیِ سرسام) به فعالیت هنری خود ادامه داد. او در یک فیلم هم بنام چهار خواهر (۱۳۴۶) ایفای نقش کرد. صدای وی ستارگان جهانی بسیاری را در ایران به شهرت رساند. او بیشتر به‌جای هنرپیشگانی چون «راک هادسن»، «چارلز برانسون»، «ریچارد برتون»، «بهمن مفید»، «آرمان هوسپیان»، «داود رشیدی» و «ناصر ملک‌مطیعی» صداپیشگی می‌نمود. از آثار ماندگار وی می توان به صداپیشگیِ نقشِ «دُن کورلئونه» (مارلون براندو) در فیلم پدرخوانده اشاره کرد. ناظریان از خشی که در تهِ صدایش بود به نحو احسن در گویندگی این رُل استفاده کرد و مانند خود پرسوناژ صحبت کرد. وی خالق و گوینده نقش های کوتوله، مانند اسداله یکتا بود که بعد ها این تیپِ صدا توسط گویندگان دیگر تقلید و گفته شد که هیچکدام به اندازه خود ناظریان نتوانستند حق مطلب آن نوع تیپِ گویندگی را ادا کند. آخرین مدیریت دوبلاژ و گویندگی او مربوط به مجموعهٔ تلویزیونی «بادبان‌های برافراشته» است که در آن به‌جای «کاپیتان» (ناخدا) صحبت کرده بود. وی بسیار پر کار و با سابقه بود. تا زمان مرگ ناظریان دوبلور های انگشت شماری بودند که به انداره وی گویندگی کرده بودند.

سخنان بعضی از همکارانش درباره او[ویرایش]

بهرام زند: صدای ایشان خاص و شاخص بود. من سال ها در کنارشان گویندگی کردم. زمانی سعی می کردم خودم را در کار دوبله، نه در جایگاه ایشان بلکه فقط نزدیک به ایشان برسانم. اینقدر ایشان در ذهن من شایستگی داشتند. روحشان شاد.

عطاءالله کاملی: ایرج به دلیل صدای زیبایی که داشت در دوبله سریع رشد کرد و نقشهای ارزنده ای را گفت. گوینده ای مقتدر ، خوب و بزرگ بود و صدایش به آرتیست های خارجی می خورد. در بسیاری از فیلمهای قدیمی که صداهای زیبایی در آنها وجود داشت ، صدای او نیز بود. نقشها را بسیار خوب می گفت و از همه مهمتر این که در دوبله ، یک هنرپیشه بود.

فهیمه راستکار: ایشان در کار بسیار جدی بود. در صحنه های داد و فریاد فیلمها تک بود و در این صحنه ها با قدرت و زیبایی بسیار گویندگی می کرد. در دوبله فیلم شبکه بجای پیتر فینچ آنچنان جدی و با احساس و پر انرژی صحبت کردند که در صحنه تک گویی معروف فیلم پس از اتمام دوبله ایشان از هوش میروند.

جلال مقامی: ایرج ناظریان یکی از خوش صداترین گویندگان دوبله ایران بود. انسانی مرد و فروتن بود و با گویندگان - هنگامی که مدیر دوبلاژ بود - و با مدیران دوبلاژ - هنگامی که گوینده بود - همکاری شایان توجهی داشت. هنگامی که برای گویندگی دعوتش می کردند حتی اگر نقشش در فیلم کوتاه بود با کمال میل می پذیرفت و به اصطلاح جلوی پای آدم سنگ نمی انداخت. او نقش های مختلفی را می گفت و سعی می کرد مطابق شخصیت، صدایش را تغییر دهد؛ به طوری که می توانست در یک فیلم هم به جای بازیگران یَل حرف بزند و هم به جای جوانی عاشق و هم به جای مردان میانسال و مسن. ما کارهای بسیاری با هم انجام دادیم. او انسانی دوست داشتنی بود که از دست دادنش به دوبله لطمه زد.

برخی از کارها[ویرایش]

بازیگران خارجی

به‌جای در فیلم
جیسون میلر جنگیر 1
سیلوستر استالونه راکی_ مشت_ فرار به سوی پیروزی
مارلون براندو پدر خوانده (دوبله دوم)
رابرت شاو آرواره‌ها
چارلز برانسون تلفن_ آفتاب سرخ
اورسن ولز همشهری کین
رابرت میچام خدا می‌داند آقای آلیسون_ خواب بزرگ_ خشم خدا
راک هودسون آخرین غروب_ وداع با اسلحه (دوبله دوم)
گریگوری پک موبی دیک_ تنگه وحشت
رابرت دنیرو شکارچی گوزن (دوبله اول)
پل نیومن مرد (دوبله دوم)
آنتونی کوئین زنده باد زاپاتا_ لورنس عربستان (دوبله دوم)_ آخرین قطار گان هیل_ گوژپشت نوتردام (دوبله دوم)
برت لنکستر ترن_ عقرب
جین هکمن مترسک (دوبله اول)_ ارتباط فرانسی ۲_ اصول دومینو
پیتر فینچ شبکه
جان ماریا ولونته به خاطر چند دلار بیشتر (دوبله اول)_ دست کثیف استعمار ( گلوله ی برای امپراطور )
ویلیام هولدن این گروه خشن_ طالع نحس ۲
گری کوپر ماجرای نیمروز (دوبله اول)
جان گیلگد جولیوس سزار
لی ماروین قاتلین_ حرفه‌ای‌ها_ منطقه رینتری (درخت زندگی)
کلینت ایستوود جوکید_ تندر بولت ولایت فوت
ریچارد برتون خرقه
ویتوریو گاسمن برنج تلخ (دوبله دوم)
شون کانری سه ثانیه به جهنم
استیون بوید سفر معجزه آسا
لینو ونتورا دسته سیسیلی‌ها
ریچارد هریس گذرگاه کاساندرا
یول برینر هفت دلاور (دوبله دوم)
جان وویت قهرمان
ریچارد ویدمارک جیب بر خیابان جنوبی_ چگونه غرب تسخیر شد_ قتل در قطار سریع‌السیر شرق ( دوبله اول )
جیمز استوارت خم رودخانه (دوبله اول)
جیسون روباردز جولیا
توشیرو میفونه سریر خون
لارنس الیویه دونده ماراتن
جورج پپارد هوسبازان
راد استایگر عمر مختار(شیر صحرا)
جوزف کاتن نیاگارا
راجر مور فقط بخاطر چشمان تو

بازیگران داخلی

به جای در فیلم
بهمن مفید جوجه فکلی
اسدالله یکتا جوجه فکلی
داوود رشیدی کمال الملک_ هزار دستان_ کندو
ناصر ملک مطیعی قیصر
احمد هاشمی تشریفات
احمد معینی خاطر خواه
حسین گیل بنده خدا_مسافران مهتاب
آرمان هوسپیان گنج قارون

پانویس[ویرایش]

  1. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال نهم، شمارهٔ ۱۱۴، صفحهٔ ۷، آبان ۷۰

منابع[ویرایش]