ایرج ناظریان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایرج ناظریان
زاده خرداد ۱۳۱۴
تهران 
مرگ ۲۶ مرداد ۱۳۷۰ خورشیدی[۱]
سوئد
ملیت ایرانی


ایرج ناظریان (متولد ۱۳۱۴ در تهران - مرگ ۱۳۷۰ در سوئد) از دوبلورهای قدیمی ایرانی بود که از سال ۱۳۴۱ کار دوبله را آغاز کرد. او در سال ۱۳۴۶ با شهلا فرشیدی ازدواج کرد و صاحب دو پسر و یک دختر شد. ایرج ناظریان قبل از مرگ، با خانواده اش ایران را به مقصد سوئد ترک کرد. وی در سال ۱۳۷۰ طی بیماری سرطان کبد در سوئد،که در همانجا تشخیص داده شد،درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.

ویژگی صدا[ویرایش]

صدایی بم و پر طنین، بسیار گرم و خوش‌آهنگ (و خسته) با تکنیک گویندگی بسیار بالا و بیشتر گوینده نقش‌های مردانه، پرصلابت و گاهی خشن. با این‌که ایشان در اکثر فیلم‌ها بدون تغییر صدا حرف می‌زدند ولی صدایشان به روی هر کاراکتری که می‌گفتند می نشست.

زندگی هنری[ویرایش]

ایرج ناظریان فعالیت هنری‌اش را در اواسط دههٔ ۱۳۳۰ با تئاتر آغاز کرد. پس از مدتی وارد رادیو شد. درسال ۱۳۴۱ بدلیل علاقه ای که به هنر دوبله داشت وارد این حرفه شد. بدلیل صدای رسا، حماسی و زیبایش خیلی زود از بزرگان دوبله آن دوران دعوت به همکاری شد و نقش های اصلی بسیاری به وی سپرده شد که همه را بی نظیر دوبله می کرد. از سال ۱۳۴۴ به عنوان مدیر دوبلاژ (فیلم ایرانیِ سرسام) به فعالیت هنری خود ادامه داد. او در یک فیلم هم بنام چهار خواهر (۱۳۴۶) ایفای نقش کرد. صدای وی ستارگان جهانی بسیاری را در ایران به شهرت رساند. او بیشتر به‌جای هنرپیشگانی چون «راک هادسن»، «چارلز برانسون»، «ریچارد برتون»، «بهمن مفید»، «آرمان هوسپیان»، «داود رشیدی» و « ناصر ملک‌مطیعی» صداپیشگی می‌نمود. از آثار عجیب و ماندگار وی می توان به صداپیشگیِ نقشِ «دُن کورلئونه» (مارلون براندو) در فیلم پدرخوانده اشاره کرد. وی مبدع و گوینده نقش های کوتوله مانند اسداله یکتا بود که بعد ها این تیپِ صدا توسط گویندگان دیگر تقلید و گفته شد که هیچکدام به اندازه خود ناظریان نتوانستند حق مطلب آن نوع صدا را ادا کند. آخرین مدیریت دوبلاژ و گویندگی او مربوط به مجموعهٔ تلویزیونی «بادبان‌های برافراشته» است که در آن به‌جای «کاپیتان» (ناخدا) صحبت کرده بود. بعضی ها وی را قَدَرترین دوبلور تاریخ این هنر می دانند. تا زمان مرگ ناظریان دوبلور های انگشت شماری بودند که به انداره وی فیلم دوبله کرده بودند. وی رکورد دار مدیریت دوبلاژ فیلم های ایرانی با بیش از 100 مورد است.

سخنان بعضی از همکارانش درباره او[ویرایش]

جلال مقامی: ایرج ناظریان یکی از خوش صداترین گویندگان دوبله ایران بود. انسانی فروتن بود و با گویندگان - هنگامی که مدیر دوبلاژ بود - و با مدیران دوبلاژ - هنگامی که گوینده بود - همکاری شایان توجهی داشت. هنگامی که برای گویندگی دعوتش می کردند حتی اگر نقشش در فیلم کوتاه بود با کمال میل می پذیرفت و به اصطلاح جلوی پای آدم سنگ نمی انداخت. او نقش های مختلفی را می گفت و سعی می کرد مطابق شخصیت، صدایش را تغییر دهد. ناظریان در تغییر حس صدا مهارت داشت ؛ به طوری که می توانست در یک فیلم هم به جای چارلز برانسون حرف بزند و هم به جای جوانی عاشق و هم به جای مردان میانسال و مسن. ما کارهای بسیاری با هم انجام دادیم. او انسانی مثبت و دوست داشتنی بود که از دست دادنش به دوبله لطمه زد.

عطاءالله کاملی: ما کار دوبله را با هم آغاز کردیم . او به دلیل صدای زیبایی که داشت در دوبله سریع رشد کرد و نقشهای ارزنده ای را گفت . گوینده ای مقتدر، خوب و بزرگ بود و صدایش به بازیگران خارجی می خورد. در بسیاری از فیلمهای قدیمی که صداهای زیبایی در آنها وجود داشت ، صدای او نیز بود. نقشها را بسیار خوب می گفت و از همه مهمتر این که در دوبله ، یک هنرپیشه بود.

فهیمه راستکار: در صحنه های داد و فریاد فیلمها تک بود و در این صحنه ها با قدرت و زیبایی بسیار گویندگی می کرد. در دوبله فیلم شبکه بجای پیتر فینچ آنچنان جدی و با احساس و پر انرژی صحبت کردند که در صحنه تک گویی معروف فیلم پس از اتمام دوبله ایشان از هوش میروند.

برخی از کارها[ویرایش]

نام بازیگر نام فیلم
فیلم ۱ فیلم ۲ فیلم ۳
سعید راد خداحافظ رفیق
بهمن مفید جوجه فکلی
جیسون میلر جنگیر 1
داوود رشیدی کمال الملک رضا شاه هزاردستان مفتش شش انگشتی کندو آقا حسینی
سیلوستر استالونه راکی مشت فرار به سوی پیروزی
عنایت بخشی سناتور ترن شکار
چارلز برانسون تلفن آفتاب سرخ
اورسن ولز همشهری کین
ناصر ملک مطیعی قیصر فرمان
احمد هاشمی تشریفات
احمد معینی خاطر خواه
پادشاه کارتون سیندرلا
امین امینی کوچه مردها
حسین گیل بنده خدا مسافران مهتاب
جمشید هاشم پور نقطه ضعف تیغ و ابریشم بالاش
رابرت میچم خدا می‌داند آقای آلیسون خواب بزرگ خشم خدا
رابرت میچم یاکوزا رودخانه بدون بازگشت آخرین قارون
راک هودسون آخرین غروب وداع با اسلحه (دوبله دوم)
گریگوری پک موبی دیک تنگه وحشت
رابرت دنیرو شکارچی گوزن (دوبله اول)
پل نیومن مرد (دوبله دوم)
آنتونی کوئین زنده‌باد زاپاتا! توپهای سن سباستین گوژپشت نوتردام (دوبله دوم)
آنتونی کوئین لورنس عربستان (دوبله دوم) آخرین قطار گان هیل فرودگاه (دوبله دوم)
برت لنکستر ترن عقرب
جین هکمن مترسک (دوبله اول) ارتباط فرانسوی ۲ اصول دومینو
پیتر فینچ شبکه
جیان ماریا والونته به خاطر چند دلار بیشتر (دوبله اول) دست کثیف استعمار ( گلوله ی برای امپراطور )
ویلیام هولدن این گروه خشن طالع نحس ۲
گری کوپر ماجرای نیمروز (دوبله اول)
جان گیلگاد جولیوس سزار
لی ماروین قاتلین حرفه‌ای‌ها منطقه رینتری (درخت زندگی)
کلینت ایستوود جوکید تندر بولت ولایت فوت
ریچارد برتون خرقه
ویتوریو گاسمن برنج تلخ (دوبله دوم)
شون کانری سه ثانیه به جهنم
استیفن بوید سفر معجزه آسا
لینو ونتورا دسته سیسیلی‌ها
ریچارد هریس گذرگاه کاساندرا
یول برینر هفت دلاور (دوبله دوم)
جان وویت در قهرمان
ریچارد ویدمارک جیب بر خیابان جنوبی چگونه غرب تسخیر شد قتل در قطار سریع‌السیر شرق ( دوبله اول )
جیمز استوارت خم رودخانه (دوبله اول)
رابرت شاو آرواره‌های کوسه
جیسون روباردز جولیا
جولیانو جما کالیفرنیا
فرامرز قریبیان کانی مانگا
توشیرو میفونه سریر خون

پانویس[ویرایش]

  1. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال نهم، شمارهٔ ۱۱۴، صفحهٔ ۷، آبان ۷۰

منابع[ویرایش]