ایران در جام ملت‌های آسیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایران برای نخستین بار در ۱۹۶۸ قهرمان جام ملت‌های آسیا شد و حسن حبیبی کاپیتان تیم ملی ایران جام قهرمانی را بالای سر برد
حلقه اتحاد بازیکنان ایران پیش از نخستین بازی‌شان برابر تیم یمن در جام ملت‌های ۲۰۱۹

ایران در جام ملت‌های آسیا پیشینه حضور تیم ملی فوتبال ایران در مسابقات جام ملت‌های آسیا را بررسی می‌کند. جام ملت‌های آسیا یک مسابقات فوتبال است که زیر نظر کنفدراسیون فوتبال آسیا و هر چهار سال یک بار در یک کشور آسیایی برگزار می‌شود و برنده آن جواز حضور در جام کنفدراسیون‌ها که توسط فیفا برگزار می‌شود را کسب می‌کند. نخستین دوره این مسابقات در سپتامبر ۱۹۵۶ و به میزبانی هنگ‌کنگ برگزار شد و پس از آن به‌طور پیوسته هر چهار سال یک بار برگزار شده‌است. جدیدترین دوره جام ملت‌های آسیا هفدهمین دوره آن است که در ژانویه ۲۰۱۹ و به میزبانی امارات متحده عربی برگزار می‌شود.

تیم ملی ایران در سه دوره نخست این مسابقات حاضر نبود اما از ۱۹۶۸ میزبانی این مسابقات را بر عهده گرفت و در همان نخستین حضور موفق به کسب عنوان قهرمانی نیز شد. تیم ملی دو دوره بعدی در سال‌های ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ را نیز فتح کرد تا با سه بار قهرمانی متوالی از پرافتخارترین تیم‌های آسیایی محسوب شود. ایران همچنین بعد از مسابقات ۱۹۶۸ در سال ۱۹۷۶ میزبانی این بازی‌ها را بر عهده داشته‌است.[۱] تیم ایران از ۱۹۶۸ تا به امروز در سیزده دوره پیاپی این مسابقات حاضر بوده. ایران در هفدهمین دوره جام ملت‌های آسیا با تیم‌های عراق، ویتنام و یمن همگروه شده‌است.

پیشینه[ویرایش]

سال‌های نخست: ۱۹۶۴–۱۹۵۶[ویرایش]

ایران در نخستین دوره جام ملت‌های آسیا در ۱۹۵۶ غائب بود اما در دور مقدماتی دومین دوره شرکت کرد و با وجود نتایج نسبتاً خوب از جمله پیروزی ۰–۳ برابر تیم ملی اسرائیل با شکست سنگین و دور از انتظار ۱–۴ برابر تیم ملی پاکستان که معمولاً در برابر ایران شکست می‌خورد، با یک امتیاز کمتر نسبت به اسرائیل در گروهش دوم شد و از صعود به مرحله نهایی جام ملت‌ها بازماند.[۲] ایران در جام ملت‌های ۱۹۶۴ نیز غائب بود اما با برعهده گرفتن میزبانی دور بعد یعنی ۱۹۶۸ به‌طور مستقیم و برای نخستین بار در مرحله نهایی جام ملت‌ها حاضر شد.[۳] تیم ملی در این جام حضور درخشانی داشت و تمامی بازی‌های خود را با برد پشت سر گذاشت تا بدون شکست خوردن نخستین قهرمانی‌اش در آسیا را تجربه کند. دو دوره بعدی نیز تیم ملی به‌طور مستقیم وارد جام ملت‌ها شد و هر دو دوره را بدون شکست خوردن فتح کرد[۴][۵] تا با سه قهرمانی متوالی رکوردی در این زمینه از خود بر جای بگذارد.[۶]

قهرمانی‌های پیاپی: ۱۹۷۶–۱۹۶۴[ویرایش]

ترکیب آغازین تیم ملی در نخستین بازی تاریخش در جام ملت‌های آسیا، از راست به چپ: حبیبی، اصلی، بهزادی، عرب، شاهرخی، کاشانی، وفاخواه، امینی‌خواه، قلیچ‌خانی، شرفی و ساعدی
شادی مردم تهران بعد از قهرمانی تیم ملی در جام ملت‌های ۱۹۶۸

تیم ملی در جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ نخستین حضور خود را تجربه کرد و به دلیل میزبانی به صورت مستقیم به بازی‌ها راه‌یافت. همه بازی‌ها در ورزشگاه امجدیه برگزار شدند و تیم ملی به همراه چهار تیم اسرائیل، برمه، تایوان و هنگ کنگ به صورت گروهی بازی‌ها را برگزار کردند. تیم ملی با مربی‌گری محمود بیاتی و ترکیبی از ستاره‌هایش در المپیک ۱۹۶۴ توکیو و جوانان جویای نام پا به مسابقات گذاشت.[۷] در بازی نخست در تاریخ ۲۰ اردیبهشت سال ۱۳۴۷ خورشیدی برابر هنگ کنگ، ایران در حضور ۲۸۰۰۰ تماشاگر با نتیجه ۰–۲ و گل‌های همایون بهزادی و علی جباری به پیروزی رسید.[۸] سه روز بعد ایران به مصاف تایوان رفت و این تیم را با حساب ۰–۴ در حضور ۳۰۰۰۰ تماشاگر شکست داد، گل‌های ایران را همایون بهزادی، حسین کلانی، اکبر افتخاری و حسین فرزامی به ثمر رساندند.[۹] ۲۶ اردیبهشت ایران با برمه دیدار کرد و توانست این بازی را هم با نتیجه ۱–۳ و گل‌های حسین کلانی، اکبر افتخاری و همایون بهزادی در حضور ۳۰۰۰۰ تماشاگر شکست دهد.[۱۰] ۲۹ اردیبهشت ایران در شرایطی در مقابل اسرائیل صف‌آرایی کرد که با یک تساوی نیز به قهرمانی می‌رسید ولی اسرائیل برای قهرمانی نیاز به برد داشت. این بازی در حضور ۳۰۰۰۰ تماشاگر برگزار شد و ایران توانست با گل‌های بهزادی و قلیچ‌خانی در مقابل تک گل گیورا اشپیگل با نتیجه ۱–۲ پیروز و فاتح جام شود.[۱۱] بدین ترتیب ایران در همه بازی‌های خود پیروز شد و برای نخستین بار قهرمان جام ملت‌های آسیا شد. بازی ایران و اسرائیل به دلائل سیاسی حساسیت ویژه‌ای یافت و پیروزی ایران باعث محبوبیت فراوان فوتبال در جامعه ایران شد.[۱۲] پس از این قهرمانی تهران غرق در شادی شد و برای نخستین بار فوتبال مردم ایران را به خیابان‌ها کشاند.[۱۲] فوتبالیست‌های تیم ملی به کاخ نیاوران و مجلس شورای ملی دعوت شدند، خوانندگانی همچون ویگن و دلکش نخستین ترانه‌های فوتبالی در حمایت از تیم ملی را خواندند و حتی نشریات غیر ورزشی نیز به پوشش و پیگیری اخبار مربوط به تیم ملی پرداختند. به عنوان مثال هفته‌نامه زن روز در سرمقاله شماره ۴ خرداد ۱۳۴۷ نوشت: «اینک کلمه انگلیسی فوتبال کلمه ملی ماست.»[۱۳]

تیم ملی ایران در دیدار فینال جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۲، بانکوک، تایلند.

در پنجمین دوره جام ملت‌ها ایران مدافع عنوان قهرمانی بود و به صورت مستقیم به بازی‌ها راه یافت. رقابت‌های نهایی در کشور تایلند و شهر بانکوک برگزار می‌شد. تیم‌ها به دو گروه سه تیمی تقسیم شدند.[۴] ایران با مربی‌گری محمد رنجبر در این رقابت‌ها حاضر شده بود و در بازی نخست خود که برای گروه‌بندی مسابقات برگزار شد در روز ۱۷ اردیبهشت سال ۱۳۵۱ خورشیدی و در حضور ۳۰۰۰ تماشاگر به مصاف کامبوج رفت. این بازی که در ورزشگاه ملی بانکوک انجام شد با دو گل حسین کلانی و صفر ایرانپاک و با نتیجه ۰–۲ به سود ایران خاتمه یافت.[۱۴] روز ۱۹ اردیبهشت ایران در حضور ۴۰۰۰ نفر به دیدار عراق رفت و این بازی را نیز با هت‌تریک حسین کلانی با نتیجه ۰–۳ به سود خود پایان بخشید.[۱۵] روز ۲۳ اردیبهشت ایران به مصاف میزبان بازی‌ها یعنی تایلند رفت. این بازی با استقبال تماشاگران تایلندی برگزار شد و حدود ۲۵۰۰۰ نفر از این بازی دیدن کردند.[۱۶] با توجه به پیروزی ایران برابر عراق و تساوی عراق و تایلند، تیم ملی از گروه خود صعود کرده بود و این بازی در حقیقت تشریفاتی محسوب می‌شد، به همین دلیل تیم ملی ایران از تعدادی از بازیکنان ذخیره خود استفاده کرد. بازی با تشویق بی‌امان هواداران تایلندی و خشونت فراوان بازیکنان تایلند تا دقیقه ۸۰ با نتیجه ۰–۲ به سود میزبان در جریان بود. در دقایق پایانی علی جباری هافبک تیم ملی که جلو کشیده بود روی سه پاس حسین کلانی موفق شد در عرض هشت دقیقه سه بار پیاپی دروازه تیم تایلند را باز کند تا نتیجه ۲–۳ به سود ایران خاتمه یابد و یکی از پیروزی‌های به یاد ماندنی تاریخ تیم ملی ثبت شود.[۱۷] روز ۲۶ اردیبهشت ایران بار دیگر برای انجام دیدار نیمه پایانی به مصاف کامبوج رفت و در حضور ۲۰۰۰۰ تماشاگر توانست این بار هم با نتیجه ۱–۲ و گل‌های صفر ایرانپاک و پرویز قلیچ‌خانی (پنالتی) به پیروزی دست یابد و راهی بازی فینال شود.[۱۸] بازی پایانی برابر کره جنوبی روز ۲۹ اردیبهشت سال ۱۳۵۱ خورشیدی در حضور ۱۵۰۰۰ تماشاگر در ورزشگاه ملی بانکوک برگزار شد و در خاتمه با نتیجه ۱–۲ به سود ایران پایان یافت. گل‌های ایران را علی جباری و حسین کلانی (در وقت اضافی) به ثمر رساندند.[۱۹] این بازی در تهران به صورت زنده از تلویزیون ملی ایران پخش شد.[۲۰]

در دیدار فینال جام ملت‌های ۱۹۷۶، علی پروین تک گل بازی را از روی یک ضربه آزاد مستقیم به ثمر رساند.

ششمین دوره جام ملت‌های آسیا در سال ۱۹۷۶ به میزبانی ایران برگزار شد. ایران برای سومین بار بدون حضور در بازی‌های مقدماتی به صورت مستقیم در مسابقات حاضر و در گروه دوم بازی‌ها با دو تیم عراق و یمن جنوبی همگروه شد. تمام بازی‌های تیم ملی در ورزشگاه آزادی برگزار شدند و در دیدار نخست تیم ایران موفق شد در حضور ۵۰۰۰۰ تماشاگر با گل‌های ناصر نورایی و حسن روشن در دقایق ۴۵ و ۵۸ تیم عراق را با دو گل شکست بدهد.[۲۱] در بازی دوم تیم ایران با نتیجهٔ پرگل هشت بر صفر تیم یمن جنوبی را در هم کوبید. ۱۰۰۰۰ نفر از این بازی دیدن کردند. گل‌های این بازی را غلامحسین مظلومی در دقایق ۶۳ و ۷۴ و ۸۰، علی‌رضا عزیزی در دقایق ۱۷ و ۷۳، ناصر نورایی در دقایق ۴۰ و ۴۲ و علیرضا خورشیدی در دقیقه ۴۵ به ثمر رساندند.[۲۲] در مرحله نیمه نهایی تیم ایران به مصاف چین رفت که این بازی در وقت‌های قانونی گلی در برنداشت و در وقت‌های اضافی این تیم ایران بود که با گل‌های علیرضا خورشیدی در دقیقه ۱۰۰ و حسن روشن در دقیقه ۱۱۹ موفق شد دو بر صفر چین را شکست داده و به فینال صعود کند. این بازی ۶۰۰۰۰ تماشاگر داشت.[۲۳] در دیدار فینال ایران به مصاف تیم کویت رفت و با وجود جملات فراوان در نیمه اول دو تیم مساوی شدند. اما در نیمه دوم بر روی سماجت حسن روشن و اشتباه دروازه‌بان تیم ملی کویت که از محوطه جریمه بیرون آمد و توپ را با دست لمس کرد، یک ضربه کاشته نصیب ایران شد و علی پروین موفق شد تا از روی همین ضربه دروازه کویت را باز کند تا ایران در حضور ۱۱۲۰۰۰ تماشاگر برای سومین بار پیاپی قهرمان آسیا شود.[۲۴] تیم ایران در این دوره منصور رشیدی را درون دروازه داشت و با زدن ۱۳ گل حتی یک گل دریافت نکرد. در این دوره از بازی‌ها مربیگری تیم ملی فوتبال ایران را حشمت مهاجرانی بر عهده داشت.[۲۵] با وجود این نتایج نسبتاً خوب تماشاگران در دیدار نهایی تیم ملی را هو کردند و بسیاری از آنان در هنگام مراسم اهدای جام قهرمانی به تیم ملی، ورزشگاه را ترک کرده بودند. بازی نسبتاً دفاعی تیم ملی و حملات بی‌هدف و بی‌نتیجه از دلائل اصلی این برخورد خشماگین تماشاگران بود. تیم ملی حتی بعد از ده نفره شدن کویت در نیمه دوم هم حملات جدی‌ای انجام نداد و به دفاع از تک گلش پرداخت. بازیکنان ایران در هنگام مراسم اهدای جام با پیراهن تیم کویت در زمین حاضر شدند.[۲۶]

دوران ناکامی: هم‌اکنون–۱۹۸۰[ویرایش]

در سال ۱۹۸۰ ایران به عنوان مدافع عنوان قهرمانی در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰ شرکت کرد. تیم ملی در ابتدا قصد تحریم بازی‌ها را داشت اما در نهایت به دلیل الزامات فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا در مسابقات شرکت کرد. ایران باز هم بدون برگزاری اردوی تدارکاتی مناسب و تنها با انجام دو بازی دوستانه در مقابل تیم امارات متحده عربی راهی کویت شد. این دوره جام ملت‌های آسیا همزمان شد با حمله عراق به ایران و آغاز جنگ ایران و عراق. این امر بر روحیه بازیکنان تأثیر منفی گذاشت، میزبانی بد کویت نیز شرایط را برای تیم ملی سخت‌تر کرد و بازیکنان حتی قصد ترک مسابقات را داشتند اما در نهایت ایران به بازی‌ها ادامه داد ولی موفق به کسب عنوانی بهتر از سومی نشد.[۲۷] ایران برای نخستین بار در این دوره از بازی‌های جام ملت‌های آسیا مساوی کرد و شکست خورد تا رشته پیروزی‌های پیاپی تیم ملی در جام ملت‌های آسیا گسسته شود.[۲۸] در تابستان ۱۹۸۴ تیم ملی بعد از ۲۴ سال در مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴ شرکت کرد و موفق شد با غلبه بر رقبایش پای به مرحله نهایی رقابت‌ها بگذارد. ایران بدون برگزاری بازی دوستانه مستقیماً پای به مرحله نهایی رقابت‌ها گذاشت و در حالی که در گروه آسانی قرار گرفته بود توانست به راحتی به مرحله نیمه‌نهایی صعود کند. در بازی نیمه‌نهایی در حالی که تا دقیقه ۹۰ با یک گل از عربستان پیش بود با گل به خودی شاهین بیانی بازی به تساوی کشیده شد و در وقت‌های اضافه نیز هیچ‌یک از دو تیم موفق به گلزنی نشدند تا ایران در ضربات پنالتی مغلوب شود و از حضور در فینال بازماند. ایران در بازی رده‌بندی نیز در ضربات پنالتی مغلوب کویت شد تا تیم ملی جام را در مقام چهارمی به پایان برساند.[۲۹] تیم ملی جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۸ را در حالی آغاز کرد که تعدادی از بهترین بازیکنانش را به دلیل محرومیت حاصل از استعفای دسته‌جمعی ملی پوشان در که در بازی‌های آسیایی ۱۹۸۶ اتفاق افتاد به همراه نداشت. به همین دلیل ایران با ترکیبی جوان پای به رقابت‌ها گذاشت و با این وجود نتایج نسبتاً خوبی در مرحله مقدماتی و گروهی کسب کرد تا به عنوان تیم دوم گروه خود به مرحله نیمه‌نهایی برسد. ایران در بازی آخر مرحله گروهی تن به یک باخت مصلحتی برابر کره‌جنوبی داد تا در مرحله نیمه‌نهایی به سد عربستان نخورد اما محاسبات مربیان تیم ملی اشتباه از آب درآمد و تیم ملی به هر حال در نیمه‌نهایی در مقابل عربستان سعودی تیم اول گروه دو قرار گرفت[۳۰] که بازی این مرحله با شکست ایران همراه بود. تیم ملی توسط مرتضی کرمانی‌مقدم یک بار دروازه عربستان را باز کرد و این گل به گفته تعدادی از کارشناسان داوری صحیح بود اما داور انگلیسی بازی آن را مردود اعلام کرد.[۳۱] در بازی رده‌بندی ایران به دیدار چین رفت و باز هم تیم ملی در ضربات پنالتی مغلوب شد تا یک بار دیگر ایران به عنوان چهارمی جام ملت‌های آسیا بسنده کند.[۳۲]

در بهار ۱۹۹۲ تیم ملی یک صعود آسان را به جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۲ تجربه کرد. ترکیب تیم ملی برای این جام بر اساس ترکیب قهرمان بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰ پکن که دو سال قبل برگزار شده بود بسته شد، اما در جریان بازی‌های مشخص شد که تیم ایران بسیار ضعیف و ناآماده بود و با یک برد و تساوی به ترتیب برابر کره‌شمالی و امارات متحده عربی، تکلیف ایران برای صعود به بازی آخر مقابل ژاپن میزبان کشیده شد. ایران در آن بازی با روحیه‌ای متزلزل ظاهر شد و در دقیقه ۵۵ بازی با اخراج جمشید شاه‌محمدی ده نفره نیز شد و در نهایت در دقیقه ۸۷ با اشتباه احمدرضا عابدزاده مقاومت ایران در هم شکست و ژاپن بازی را ۰–۱ برد و به همراه امارات از گروه صعود کرد و ایران در همان مرحله گروهی حذف شد تا یکی از تلخ‌ترین نتایج فوتبال ملی ایران رقم بخورد. داور بازی بعد از گل ژاپن فرشاد پیوس، مجتبی محرمی و نادر محمدخانی را نیز اخراج کرد تا یک افتضاح اخلاقی نیز برای فوتبال ایران ثبت شود.[۳۳] این عملکرد تا به امروز بدترین عملکرد ایران در ادوار جام ملت‌های آسیا نیز می‌باشد. در بهار ۱۹۹۶ ایران بازی‌های مقدماتی جام ملت‌های ۱۹۹۶ را با موفقیت پشت سر گذاشت و به جام ملت‌ها صعود کرد. سپس تیم ملی در آذر همان سال در جام ملت‌ها شرکت کرد و هر چند در ابتدا با شکست در مقابل عراق بازی‌ها را آغاز کرد اما در ادامه توانست با دو پیروزی درخشان ۰–۳ و ۲–۶ برابر به ترتیب عربستان سعودی و کره‌جنوبی به نیمه‌نهایی بازی‌ها راه یابد. در این مرحله یک بار دیگر ایران با عربستان سعودی روبرو شد و باز هم داور بازی گل بازیکن ایرانی را مردود اعلام کرد تا کار به ضربات پنالتی بکشد و ایران باز هم مغلوب عربستان شد تا این تیم برای سومین بار ایران را در نیمه‌نهایی جام ملت‌ها شکست دهد. ایران در بازی رده‌بندی کویت را در ضربات پنالتی شکست داد تا برای سومین مرتبه عنوان سومی جام ملت‌ها را از آن خود کند.[۳۴] بازی‌های درخشان تیم ملی و گلزنی‌های خوب مهاجمان تیم ملی، خداداد عزیزی و علی دایی باعث شدند تا این دو عنوان‌های اول و دوم بهترین بازیکن سال آسیا را از آن خود کنند تا برای نخستین بار یک ایرانی برنده توپ طلا شود.[۳۵]

تیم ملی ایران در تابستان ۲۰۰۶ مرحله مقدماتی جام ملت‌های ۲۰۰۷، دیدار با سوریه
بازی تیم ملی ایران در برابر بحرین در مرحله گروهی جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵ در ملبورن، استرالیا.

ایران در مارس ۲۰۰۰ در بازی‌های مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۰ شرکت کرد و با یک صعود آسان توانست جواز حضور در آن بازی‌ها را کسب کند[۳۶] و در سپتامبر همان سال در جام ملت‌های آسیا حاضر شد و در بازی افتتاحیه توانست تیم میزبان، لبنان را با نتیجه ۰–۴ از پیش روی بردارد. در ادامه بازی‌ها ایران با یک برد و یک تساوی از گروهش صعود کرد و برای دومین دوره پیاپی در مرحله یک چهارم پایانی حریف کره‌جنوبی شد و در حالی که لحظات پایانی بازی با یک گل از حریف پیش بود با پذیرفتن گل مساوی کار به وقت‌های اضافه کشیده شد و سپس کره‌ای‌ها در دقیقه ۹۹ بازی با یک گل طلایی ایران را از جام ملت‌ها حذف کردند.[۳۷] در تابستان ۲۰۰۳ تیم ملی ایران بازی‌های مقدماتی جام ملت‌های ۲۰۰۴ را آغاز کرد و موفق شد برای دهمین دوره پیاپی در جام ملت‌ها حاضر شود.[۳۸] در تابستان ۲۰۰۴ ایران وارد جام ملت‌ها شد و با وجود آنکه حتی تا آستانه حذف در مرحله گروهی نیز پیش رفته بود در نهایت توانست پا به مراحل حذفی بگذارد و در بازی یک چهارم نهایی در دیداری مهیج و نفس‌گیر کره‌جنوبی را ۳–۴ مغلوب کرد اما باز هم در بازی نیمه‌نهایی مغلوب شد تا با پیروزی برابر بحرین در بازی رده‌بندی برای چهارمین بار به مقام سومی جام ملت‌ها برسد.[۳۹] سپس در تابستان ۲۰۰۶ تیم ملی در بازی‌های مقدماتی جام ملت‌های ۲۰۰۷ شرکت کرد[الف] و توانست یک صعود آسان و بی‌دردسر را تجربه کند.[۴۰] تیم ملی در تابستان ۲۰۰۷ در جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۷ شرکت کرد ولی نتوانست در جام ملت‌ها نتیجه مناسبی کسب کند و در مرحله یک چهارم پایانی و در ضربات پنالتی مغلوب تیم کره‌جنوبی شد. تمام گل‌های ایران در آن بازی‌ها را هافبک‌ها و مدافعان تیم ملی به ثمر رساندند و خط حمله تیم ملی عملکرد قابل انتقادی داشت.[۴۱] ایران با یک صعود آسان در جام ملت‌های ۲۰۱۱ شرکت کرد. تیم ملی در آن بازی‌ها شروع بسیار خوبی داشت و توانست بعد از مدت‌ها تمام بازی‌های مرحله گروهی را ببرد تا پای به مراحل حذفی بگذارد. در مرحله یک چهارم نهایی تیم ملی برای پنجمین دوره متوالی با تیم کره‌جنوبی روبه‌رو شد و باز هم همچون دور قبل مغلوب این تیم شد تا برای دومین دوره متوالی در مرحله یک چهارم نهایی حذف شود.[۴۲] تیم ملی در ژانویه ۲۰۱۵ در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵ شرکت کرد و توانست باز هم با یک صعود راحت، با سه برد و بدون گل خورده پای به مرحله یک چهارم پایانی گذارد و در این مرحله برابر تیم عراق صف‌آرایی کند. ایران در آن بازی با تصمیم سخت‌گیرانه داور از اواخر نیمه اول ده نفره شد اما در پایان ۱۲۰ دقیقه تلاش بازیکنانش به نتیجه‌ای بهتر از ۳–۳ دست نیافت تا کار تیم ملی باز در جام ملت‌ها باز هم به ضربات پنالتی بکشد و این بار هم ایران در ضربات ناموفق بود تا برای سومین دوره پیاپی در مرحله یک چهارم نهایی جام ملت‌ها حذف شود.[۴۳][۴۴]

نتایج[ویرایش]

نتایج کلی[ویرایش]

     قهرمان       نائب قهرمان       سوم       چهارم

ایران در جام ملت‌های آسیا
جام ملت‌های آسیا مقدماتی جام ملت‌های آسیا
میزبان/سال دور بازی برد تساوی باخت گ. ز. گ. خ. بازی برد تساوی باخت گ. ز. گ. خ.
هنگ کنگ ۱۹۵۶ شرکت نکرد - - - - - - - - - - - -
کره جنوبی ۱۹۶۰ حذف در مقدماتی - - - - - - ۶ ۳ ۱ ۲ ۱۲ ۱۰
اسرائیل ۱۹۶۴ شرکت نکرد - - - - - - - - - - - -
ایران ۱۹۶۸ قهرمان ۴ ۴ ۰ ۰ ۱۱ ۲ حضور مستقیم به دلیل میزبانی
تایلند ۱۹۷۲ قهرمان ۵ ۵ ۰ ۰ ۱۲ ۴ حضور مستقیم به دلیل قهرمانی
ایران ۱۹۷۶ قهرمان ۴ ۴ ۰ ۰ ۱۳ ۰ حضور مستقیم به دلیل میزبانی
کویت ۱۹۸۰ مقام سوم ۶ ۳ ۲ ۱ ۱۶ ۶ حضور مستقیم به دلیل قهرمانی
سنگاپور ۱۹۸۴ مقام چهارم ۶ ۲ ۴ ۰ ۸ ۳ ۵ ۵ ۰ ۰ ۲۱ ۲
قطر ۱۹۸۸ مقام سوم ۶ ۲ ۲ ۲ ۳ ۴ ۴ ۲ ۲ ۰ ۶ ۱
ژاپن ۱۹۹۲ دور ۱ ۳ ۱ ۱ ۱ ۲ ۱ ۲ ۲ ۰ ۰ ۱۰ ۰
امارات متحده عربی ۱۹۹۶ مقام سوم ۶ ۳ ۲ ۱ ۱۴ ۶ ۶ ۶ ۰ ۰ ۲۷ ۱
لبنان ۲۰۰۰ یک‌چهارم پایانی ۴ ۲ ۱ ۱ ۷ ۳ ۶ ۴ ۱ ۱ ۱۶ ۲
چین ۲۰۰۴ مقام سوم ۶ ۳ ۳ ۰ ۱۴ ۸ ۶ ۵ ۰ ۱ ۱۶ ۵
اندونزیمالزیتایلندویتنام۲۰۰۷ یک‌چهارم پایانی ۴ ۲ ۲ ۰ ۶ ۳ ۶ ۴ ۲ ۰ ۱۲ ۲
قطر۲۰۱۱ یک چهارم پایانی ۴ ۳ ۰ ۱ ۶ ۲ ۶ ۴ ۱ ۱ ۱۱ ۲
استرالیا ۲۰۱۵ یک چهارم پایانی ۴ ۳ ۱ ۰ ۷ ۳ ۶ ۵ ۱ ۰ ۱۸ ۵
امارات متحده عربی ۲۰۱۹ مرحله گروهی ۱ ۱ ۰ ۰ ۵ ۰ ۸ ۶ ۲ ۰ ۲۶ ۳
مجموع ۱۷/۱۴ ۶۳ ۳۸ ۱۸ ۷ ۱۲۴ ۴۵ ۶۱ ۴۶ ۱۰ ۵ ۱۷۵ ۳۳
* خط قرمز رنگ نشان می‌دهد که تیم میزبان مسابقات بوده‌ است.
** مساوی‌ها شامل بازی‌هایی که به ضربات پنالتی کشیده شده‌اند نیز می‌شوند.

ترکیب‌ها و بازی‌ها[ویرایش]

۱۹۶۸[ویرایش]

تیم بازی برد تساوی باخت گل‌زده گل‌خورده تفاضل‌گل امتیاز
 ایران ۴ ۴ ۰ ۰ ۱۱ ۲ ۹+ ۸
 برمه ۴ ۲ ۱ ۱ ۵ ۴ ۱+ ۵
 اسرائیل ۴ ۲ ۰ ۲ ۱۱ ۵ ۶+ ۴
 جمهوری چین ۴ ۰ ۲ ۲ ۳ ۱۰ ۷− ۲
Flag of Hong Kong (1959–1997).svg هنگ کنگ ۴ ۰ ۱ ۳ ۲ ۱۱ ۹− ۱

۱۹۷۲[ویرایش]

تیم بازی برد مساوی باخت گل زده گل خورده تفاضل گل امتیاز
 ایران ۲ ۲ ۰ ۰ ۶ ۲ ۴ ۴
 تایلند ۲ ۰ ۱ ۱ ۳ ۴ ۱− ۱
 عراق ۲ ۰ ۱ ۱ ۱ ۴ ۳− ۱

۱۹۷۶[ویرایش]

تیم امتیاز بازی برد باخت تساوی زده خورده تفاضل گل
State flag of Iran 1964-1980.svg ایران ۴ ۲ ۲ ۰ ۰ ۱۰ ۰ ۱۰
Flag of Iraq.svg عراق ۲ ۲ ۱ ۱ ۰ ۱ ۲ ۱-
 یمن جنوبی ۰ ۲ ۰ ۲ ۰ ۰ ۹ ۹-

۱۹۸۰[ویرایش]

تیم امتیاز بازی برد باخت تساوی زده خورده تفاضل گل
Flag of Iran.svg ایران ۶ ۴ ۲ ۰ ۲ ۱۲ ۴ ۸
Flag of North Korea.svg کره شمالی ۶ ۴ ۳ ۱ ۰ ۹ ۷ ۲
Flag of Syria.svg سوریه ۵ ۴ ۲ ۱ ۱ ۳ ۲ ۱
Flag of the People's Republic of China.svg چین ۳ ۴ ۱ ۲ ۱ ۹ ۵ ۴
بنگلادش بنگلادش ۰ ۴ ۰ ۴ ۰ ۲ ۱۷ ۱۵-

۱۹۸۴[ویرایش]

تیم بازی برد مساوی باخت گل زده گل خورده تفاضل گل امتیاز
 چین ۴ ۳ ۰ ۱ ۱۰ ۲ ۸ ۶
 ایران ۴ ۲ ۲ ۰ ۶ ۱ ۵ ۶
 امارات متحده عربی ۴ ۲ ۰ ۲ ۳ ۸ ۵− ۴
 سنگاپور ۴ ۱ ۱ ۲ ۳ ۴ ۱− ۳
 هند ۴ ۰ ۱ ۳ ۰ ۷ ۷− ۱

۱۹۸۸[ویرایش]

تیم امتیاز بازی برد مساوی باخت گل زده گل خورده تفاضل گل
 کره جنوبی ۸ ۴ ۴ ۰ ۰ ۹ ۲ ۷
 ایران ۵ ۴ ۲ ۱ ۱ ۳ ۳ ۰
 قطر ۴ ۴ ۲ ۰ ۲ ۷ ۶ ۱
 امارات متحده عربی ۲ ۴ ۱ ۰ ۳ ۲ ۴ ۲−
 ژاپن ۱ ۴ ۰ ۱ ۳ ۰ ۶ ۶−

۱۹۹۲[ویرایش]

رتبه تیم بازی برد تساوی باخت گل‌زده گل‌خورده تفاضل‌ گل‌ امتیاز صلاحیت
۱  ژاپن (H) ۳ ۱ ۲ ۰ ۲ ۱ ۴ صعود به مرحله حذفی
۲  امارات متحده عربی ۳ ۱ ۲ ۰ ۲ ۱ ۴
۳  ایران ۳ ۱ ۱ ۱ ۲ ۱ ۳
۴  کره شمالی ۳ ۰ ۱ ۲ ۲ ۵ −۳ ۱
منبع(ها): WorldFootball.net
(H) Host.

۱۹۹۶[ویرایش]

تیم امتیاز بازی برد باخت تساوی زده خورده تفاضل گل
Flag of Iran.svg ایران ۶ ۳ ۲ ۱ ۰ ۷ ۳ ۴
Flag of Saudi Arabia.svg عربستان سعودی ۶ ۳ ۲ ۱ ۰ ۷ ۳ ۴
Flag of Iraq.svg عراق ۶ ۳ ۲ ۱ ۰ ۶ ۳ ۳
Flag of Thailand.svg تایلند ۰ ۳ ۰ ۳ ۰ ۲ ۱۳ ۱۱-

۲۰۰۰[ویرایش]

تیم امتیاز بازی برد مساوی باخت گل زده گل خورده تفاضل گل
 ایران ۷ ۳ ۲ ۱ ۰ ۶ ۱ ۵
 عراق ۴ ۳ ۱ ۱ ۱ ۴ ۳ ۱
 تایلند ۲ ۳ ۰ ۲ ۱ ۲ ۴ ۲−
 لبنان ۲ ۳ ۰ ۲ ۱ ۳ ۷ ۴−

۲۰۰۴[ویرایش]

تیم امتیاز بازی برد تساوی باخت گل زده گل خورده تفاضل گل
 ژاپن ۷ ۳ ۲ ۱ ۰ ۵ ۱ ۴
 ایران ۵ ۳ ۱ ۲ ۰ ۵ ۲ ۳
 عمان ۴ ۳ ۱ ۱ ۱ ۴ ۳ ۱
 تایلند ۰ ۳ ۰ ۰ ۳ ۱ ۹ ۸−

۲۰۰۷[ویرایش]

تیم امتیاز بازی برد مساوی باخت زده خورده تفاضل گل
Flag of Iran.svg ایران ۷ ۳ ۲ ۱ ۰ ۶ ۳ ۳
Flag of Uzbekistan.svg ازبکستان ۶ ۳ ۲ ۰ ۱ ۹ ۲ ۷
Flag of the People's Republic of China.svg چین ۴ ۳ ۱ ۱ ۱ ۷ ۶ ۱
Flag of Malaysia.svg مالزی ۰ ۳ ۰ ۰ ۳ ۱ ۱۲ ۱۱-

۲۰۱۱[ویرایش]

تیم بازی برد مساوی باخت گل‌زده گل‌خورده تفاضل امتیاز
 ایران ۳ ۳ ۰ ۰ ۶ ۱ ۵+ ۹
 عراق ۳ ۲ ۰ ۱ ۳ ۲ ۱+ ۶
 کره شمالی ۳ ۰ ۱ ۲ ۰ ۲ ۲− ۱
 امارات متحده عربی ۳ ۰ ۱ ۲ ۰ ۴ ۴− ۱

۲۰۱۵[ویرایش]

تیم بازی برد مساوی باخت گل‌زده گل‌خورده تفاضل‌گل امتیاز
 ایران ۳ ۳ ۰ ۰ ۴ ۰ ۴ ۹
 امارات متحده عربی ۳ ۲ ۰ ۱ ۶ ۳ ۳ ۶
 بحرین ۳ ۱ ۰ ۲ ۳ ۵ ۲– ۳
 قطر ۳ ۰ ۰ ۳ ۲ ۷ ۵– ۰

۲۰۱۹[ویرایش]

رتبه تیم بازی ب م ش گ‌ز گ‌خ ت ام راه‌یابی
۱  ایران ۳ ۲ ۱ ۰ ۷ ۰ ۷+ ۷ صعود به مرحله حذفی
۲  عراق ۳ ۲ ۱ ۰ ۶ ۲ ۴+ ۷
۳  ویتنام ۳ ۱ ۰ ۲ ۴ ۵ ۱– ۳ صعود به مرحله حذفی بر اساس رتبه
۴  یمن ۳ ۰ ۰ ۳ ۰ ۱۰ ۱۰– ۰

تفکیک بازی‌ها[ویرایش]

ایران در سیزده دوره حضورش در جام ملت‌های آسیا در مقابل ۲۵ تیم مختلف به میدان رفته‌است. کره‌جنوبی با هفت بازی رکورددار تقابل برابر ایران در جام ملت‌های آسیا است و عراق و چین نیز هر کدام شش بار در برابر ایران در این بازی‌ها قرار گرفته‌اند. ژاپن نیز تنها تیمی‌ست که بیش از یک بازی در برابر ایران انجام داده اما تا به حال در برابر تیم ملی ایران شکست نخورده‌است.

# تیم تعداد بازی عملکرد مرحله توضیحات
برد مساوی شکست گروهی ۱/۸ ۱/۴ ۱/۲ رده‌بندی فینال
۱  کره جنوبی ۷ ۳ ۱ ۳ ۱ ۰ ۵ ۰ ۰ ۱ ایران یکبار در ضربات پنالتی مغلوب کره‌جنوبی شده‌ است
۲  عراق ۶ ۴ ۱ ۱ ۵ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ایران یکبار در ضربات پنالتی مغلوب عراق شده‌ است
 چین ۲ ۴ ۰ ۳ ۰ ۰ ۲ ۱ ۰ دو بار تکلیف بازی ایران و چین به ضربات پنالتی کشیده‌ است

که یکبار ایران برنده شده و یکبار هم بازنده شده‌ است

۴  امارات متحده عربی ۵ ۴ ۱ ۰ ۵ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ هر پنج بازی در مرحله گروهی بوده‌ است
۵  تایلند ۴ ۳ ۱ ۰ ۴ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 عربستان سعودی ۱ ۲ ۱ ۱ ۰ ۰ ۳ ۰ ۰ دو بار تکلیف بازی ایران و عربستان به ضربات پنالتی کشیده‌ است

که هر دوبار ایران بازنده شده‌ است

 کره شمالی ۴ ۰ ۰ ۳ ۰ ۰ ۰ ۱ ۰ سه بازی در مرحله گروهی و یک بازی در رده‌بندی
 کویت ۱ ۲ ۱ ۰ ۰ ۰ ۱ ۲ ۱ دو بار تکلیف بازی ایران و کویت به ضربات پنالتی کشیده‌ است

که یکبار ایران برنده شده و یکبار هم بازنده شده‌ است

۹  ژاپن ۳ ۰ ۲ ۱ ۳ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ هر سه بازی در مرحله گروهی
۱۰  قطر ۲ ۲ ۰ ۰ ۲ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 بحرین ۲ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۱ ۰
 کامبوج ۲ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ بازی اول ایران و کامبوج برای تعیین قرارگیری تیمها در دو گروه

بوده‌ است (سال ۱۹۷۲)

۱۳  تایوان ۱ ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 میانمار ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 سنگاپور ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 ازبکستان ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 عمان ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 بنگلادش ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 اسرائیل ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 سوریه ۰ ۱ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 مالزی ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 هنگ کنگ ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 هند ۰ ۱ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 یمن جنوبی ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
 لبنان ۱ ۰ ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰

بهترین بردها[ویرایش]

بهترین برد تیم ملی یک پیروزی ۸–۰ برابر تیم ملی یمن جنوبی در جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۶ است. پیروزی‌های ۷–۰ و ۵–۰ به ترتیب برابر تیم‌های ملی بنگلادش و یمن در جام ملت‌های ۱۹۸۰ و ۲۰۱۹ از دیگر بردهای قاطع تیم ملی هستند.

# سال نتیجه بازی
۱ ۱۹۷۶ ایران ۸–۰ یمن جنوبی
۳ ۱۹۸۰ ایران ۷–۰ بنگلادش
۴ ۲۰۱۹ ایران ۵–۰ یمن
۵ ۱۹۹۶ ایران ۶–۲ کره‌جنوبی
۶ ۱۹۶۸ ایران ۴–۰ تایوان
۷ ۲۰۰۰ ایران ۴–۰ لبنان
۸ ۲۰۱۱ ایران ۳–۰ امارات

گل‌های زده[ویرایش]

ایران در سیزده حضورش در جام ملت‌های آسیا ۱۱۹ گل زده‌است. این گل‌ها را ۲۲ بازیکن مختلف به ثمر رسانده‌اند. تیم ملی بیشترین گل در جام ملت‌ها را به کره‌جنوبی زده‌است؛ ایران تا کنون موفق شده سیزده بار دروازه این تیم را باز کند. ایران در گل زنی به سه تیم نیز ناموفق بوده و تا به حال نتوانسته دروازه ژاپن (سه بازی)، سوریه و هند (هر کدام یک بازی) را باز کند.

# تیم تعداد گل زده ایران به یک تیم تعداد دوره
۱  کره جنوبی ۱۳ ۴ دوره
۲  عراق ۱۲ ۶ دوره
۳  تایلند ۱۰ ۴ دوره
۴  کره شمالی ۹ ۴ دوره
 چین ۵ دوره
۶  یمن جنوبی ۸ ۱ دوره
 امارات متحده عربی ۴ دوره
۸  بنگلادش ۷ ۱ دوره
۹  بحرین ۶ ۲ دوره
۱۰  لبنان ۴ ۱ دوره
 کویت ۴ دوره
 کامبوج ۱ دوره
 عربستان سعودی ۲ دوره
 تایوان ۱ دوره
۱۵  میانمار ۳ ۱ دوره
 قطر ۲ دوره
۱۷  هنگ کنگ ۲ ۱ دوره
 مالزی ۱ دوره
 عمان ۱ دوره
 اسرائیل ۱ دوره
 ازبکستان ۱ دوره
۲۲  سنگاپور ۱ ۱ دوره

گل‌های خورده[ویرایش]

پانزده تیم مختلف توانسته‌اند ۴۵ بار دورازه ایران را باز کنند. کره جنوی با دوازده گل زده در این میان رکورددار است. از ۲۵ تیمی که در ادوار جام ملت‌های آسیا در برابر ایران به میدان رفته‌اند ده تیم نیز هرگز موفق به زدن گل به تیم ملی ایران نشده‌اند. این تیم‌ها عبارتند از امارات (۵ بازی)، قطر و یمن[ب] (هر یک دو بازی)، مالزی، لبنان، هند، بنگلادش، سوریه، یمن جنوبی، تایوان و هنگ کنگ (هر کدام یک بازی).

# تیم تعداد گل زده به ایران تعداد دوره
۱  کره جنوبی ۱۲ ۶ دوره
۲  عراق ۶ ۳ دوره
۳  چین ۵ ۳ دوره
۴  تایلند ۴ ۳ دوره
 کویت ۳ دوره
۶  بحرین ۲ ۱ دوره
 کره شمالی ۱ دوره
 عمان ۱ دوره
 عربستان سعودی ۲ دوره
۱۰  ازبکستان ۱ ۱ دوره
 ژاپن ۱ دوره
 سنگاپور ۱ دوره
 کامبوج ۱ دوره
 اسرائیل ۱ دوره
 میانمار ۱ دوره

آمار انفرادی[ویرایش]

گل‌زنان[ویرایش]

نخستین گل ایران در بازی‌های جام ملت‌ها را همایون بهزادی در بازی برابر هنگ‌کنگ در جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ به ثمر رساند. ایران بعد از آن ۱۰ گل دیگر در آن دوره به ثمر رساند و قهرمان نیز شد. تیم ملی در مجموع در بازی‌های جام ملت‌ها ۱۱۹ گل به ثمر رسانده که از این حیث در میان تیم‌های آسیایی رکورددار است. تیم ایران در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰ در ۶ بازی ۱۶ گل به ثمر رساند که این بیشترین گل زده تیم ملی در یک دوره جام ملت‌هاست. بهتاش فریبا و علی دایی دو بازیکن تیم ملی هستند که توانسته‌اند در یک بازی چهار گل بزنند. فریبا نخستین بازیکنی بود که موفق شد در یک بازی جام ملت‌ها چهار گل بزند. علی جباری، حسین کلانی، غلامحسین مظلومی و علی کریمی نیز چهار بازیکن تیم ملی هستند که موفق شده‌اند در این مسابقات هت‌تریک کنند.

رتبه تعداد گل نام ادوار گل‌زنی بازی‌ه با گل‌زده
۱ ۱۴ علی دایی ۳ دوره ۱۰ بازی
۲ ۷ حسین کلانی ۲ دوره ۵ بازی
بهتاش فریبا ۱ دوره ۴ بازی
۴ ۵ علی جباری ۲ دوره ۴ بازی
علی کریمی ۱ دوره ۳ بازی
۶ ۴ همایون بهزادی ۱ دوره ۴ بازی
جواد نکونام ۳ دوره ۴ بازی
کریم باقری ۲ دوره ۴ بازی
۹ ۳ غلامحسین مظلومی ۱ دوره ۱ بازی
حسن روشن ۲ دوره ۳ بازی
حمید علیدوستی ۲ دوره ۳ بازی
فرشاد پیوس ۲ دوره ۳ بازی
حسین فرکی ۱ دوره ۲ بازی
شاهرخ بیانی ۱ دوره ۳ بازی
ناصر محمدخانی ۱ دوره ۳ بازی
۱۶ ۲ پرویز قلیچ‌خانی ۲ دوره ۲ بازی
رضا قوچان‌نژاد ۱ دوره ۲ بازی
سردار آزمون ۱ دوره ۲ بازی
حمید استیلی ۱ دوره ۱ بازی
خداداد عزیزی ۱ دوره ۲ بازی
عبدالرضا برزگری ۱ دوره ۱ بازی
علیرضا خورشیدی ۱ دوره ۲ بازی
علیرضا عزیزی ۱ دوره ۱ بازی
صفر ایرانپاک ۱ دوره ۲ بازی
اکبر افتخاری ۱ دوره ۲ بازی

برترین گل‌زنان ایرانی جام ملت‌ها[ویرایش]

تا به حال ۹ بازیکن تیم ملی موفق به کسب عنوان آقای گلی جام ملت‌ها شده‌اند. همایون بهزادی در جام ملت‌های ۱۹۶۸ نخستین و علی کریمی در جام ملت‌های ۲۰۰۴ آخرین ایرانی آقای گل این مسابقات بوده‌اند. علی دایی با هشت گل زده در جام ملت‌های ۱۹۹۶ رکورددار بیشترین گل زده در یک دوره از این مسابقات است.

دوره نام تعداد گل زده
۱۹۶۸ همایون بهزادی ۴
۱۹۷۲ حسین کلانی ۵
۱۹۷۶ غلام‌حسین مظلومی ۳
ناصر نورایی
۱۹۸۰ بهتاش فریبا ۷
۱۹۸۴ شاهرخ بیانی ۳
ناصر محمدخانی
۱۹۹۶ علی دایی ۸
۲۰۰۴ علی کریمی ۵

رکوردداران تعداد بازی[ویرایش]

در سیزده حضور ایران در جام ملت‌های آسیا ۱۶۹ بازیکن با پیراهن تیم ملی به میدان رفته‌اند. جواد نکونام و مهدی مهدوی‌کیا با هفده بازی در این زمینه رکورددار هستند.

بازیکنان با ده حضور و بیشتر
# بازیکن بازی‌ها ادوار حضور بردها
۱ جواد نکونام ۱۷ ۴ دوره ۱۰ برد
مهدی مهدوی‌کیا ۸ برد
۳ علی دایی ۱۶ ۳ دوره ۸ برد
۴ علی کریمی ۱۴ ۳ دوره ۷ برد
۵ پرویز قلیچ‌خانی ۱۲ ۳ دوره ۱۲ برد
۶ آندرانیک تیموریان ۱۱ ۳ دوره ۷ برد
جلال حسینی ۷ برد
احمدرضا عابدزاده ۴ برد
۹ کریم باقری ۱۰ ۲ دوره ۵ برد
بازیکنان با پنج حضور و بیشتر
تعداد بازی‌ها بازیکنان
۹ حمید استیلی، مهرداد میناوند، خداداد عزیزی، مجتبی محرمی، فرشاد پیوس،
سیروس قایقران، جواد زرینچه، نادر محمدخانی، نصراله عبداللهی، ناصر حجازی
۸ ایمان مبعلی، رحمان رضایی، مرتضی کرمانی‌مقدم، مهدی فنونی‌زاده، حمید درخشان،
حمید علیدوستی، غلامحسین مظلومی، حسین کلانی، همایون بهزادی، علی جباری،
مصطفی عرب - جعفر کاشانی
۷ احسان حاج‌صفی، محمد نصرتی، غلامرضا عنایتی، حسین کعبی، ضیا عربشاهی،
محمد پنجعلی، حسن روشن، ابراهیم آشتیانی
۶ مسعود شجاعی، یحیی گل‌محمدی، ابراهیم میرزاپور، داریوش یزدانی، علیرضا منصوریان،
افشین پیروانی، کریم باوی، مرتضی فنونی‌زاده، عبدالعلی چنگیز، شاهرخ بیانی،
جعفر مختاری‌فر، رحیم میرآخوری، اصغر حاجیلو، بهروز سلطانی، عبدالرضا برزگری،
بهتاش فریبا، محمود حقیقیان، ایرج دانایی‌فرد، حبیب خبیری، مهدی دینورزاده
۵ خسرو حیدری، وحید هاشمیان، محمد علوی، ستار زارع، علی اکبر استاداسدی،
مجید نامجومطلق، رضا احدی، ناصر محمدخانی، شاهین بیانی، صفر ایرانپاک
اصغر شرفی

آمار دروازه‌بانان[ویرایش]

تا کنون هجده دروازه‌بان از دروازه ایران در مسابقات جام ملت‌های آسیا محافظت کرده‌اند که در این میان چهارده دروازه‌بان موفق به ثبت دروازه‌بسته برای تیم ملی شده‌اند. این دروازه‌بانان موفق شده‌اند در ۳۴ بازی دروازه ایران را بسته نگه دارند. مربیان تیم ملی ایران در تاریخ جام ملت‌ها سه بار وقتی کار به ضربات پنالتی کشیده‌است اقدام به تعویض گلر خود در دقایق پایانی وقت اضافه نموده‌اند که در هر سه بار، ایران بازنده ضربات پنالتی شده‌است. این بازی‌ها عبارتند از: بازی با عربستان در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴ که حافظ طاحونی به جای بهروز سلطانی وارد زمین شد. باز هم بازی با عربستان در جام ملت‌های ۱۹۹۶ که احمدرضا عابدزاده به جای نیما نکیسا وارد زمین شد و بازی با کره‌جنوبی در جام ملت‌های ۲۰۰۷ که وحید طالب‌لو جای حسن رودباریان را گرفت. در میان دروازه‌بانان ایرانی منصور رشیدی آمار ویژه‌ای دارد، وی موفق شد در جام ملت‌های ۱۹۷۶ در چهار بازی ایران، دو بازی مرحله گروهی و بازی‌های نیمه نهایی و فینال، دروازه ایران را بسته نگه‌دارد تا ایران در یک دوره جام ملت‌ها هیچ گلی دریافت نکند و رشیدی نیز به رکورد ۱۰۰٪ دروازه‌بسته برسد.

# نام تعداد بازی تعداد کلین‌شیت‌ها درصد کلین‌شیت
۱ احمدرضا عابدزاده ۱۲ ۶ ۵۰٪
۲ ناصر حجازی ۹ ۴ ۴۴٪
منصور رشیدی ۴ ۴ ۱۰۰٪
۴ علیرضا حقیقی ۴ ۳ ۷۵٪
بهروز سلطانی ۶ ۳ ۵۰٪
۶ حسن رودباریان ۴ ۲ ۵۰٪
ابراهیم میرزاپور ۶ ۲ ۳۳٪
پرویز برومند ۴ ۲ ۵۰٪
نیما نکیسا ۴ ۲ ۵۰٪
عزیز اصلی ۴ ۲ ۵۰٪
۱۱ علیرضا بیرانوند ۱ ۱ ۱۰۰٪
شهاب گردان ۱ ۱ ۱۰۰٪
مهدی رحمتی ۳ ۱ ۳۳٪
کریم بوستانی ۱ ۱ ۱۰۰٪

جستارهای وابسته[ویرایش]

یادداشت[ویرایش]

  1. جام ملت‌های آسیا باید در سال ۲۰۰۸ برگزار می‌شد اما به دلیل همزمانی با بازی‌های المپیک و جام ملت‌های آسیا کنفدراسیون فوتبال آسیا تصمیم گرفت بازی‌ها را یک سال زودتر برگزار کند.
  2. تیم ملی ایران یک بار با یمن جنوبی و یک بار با یمن بازی کرده‌است.

پانویس[ویرایش]

  1. «نتایج تمام دوره‌های قبلی جام ملت‌های آسیا (+جداول)». عصرایران. بازبینی‌شده در 2019-01-14. 
  2. “Asian Nations Cup 1960”. www.rsssf.com. Retrieved 2018-03-16. 
  3. “Asian Nations Cup 1968”. www.rsssf.com. Retrieved 2018-03-16. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «Asian Nations Cup 1972». www.rsssf.com. بازبینی‌شده در 2018-03-16. 
  5. “Asian Nations Cup 1976”. www.rsssf.com. Retrieved 2018-03-16. 
  6. «از رکورد سه قهرمانی متوالی تا حسرت 35 ساله در آسیا !». وبسایت خبری تحلیلی تابناک. بازبینی‌شده در 2018-03-16. 
  7. «ایران در تاریخ جام ملت‌های آسیا – قسمت اول | ورزش». دویچه وله. 05.01.2011. بازبینی‌شده در 2018-03-16. 
  8. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  9. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  10. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  11. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «خاطره تصویری/ روزی که ایران انتقام اعراب را از رژیم اسرائیل گرفت». مشرق نیوز، ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۶ مارس ۲۰۱۸. 
  13. رستم‌پور، مهدی. «بازی با اسرائیل، آغاز دهه زرین فوتبال ایران در آسیا». بی‌بی‌سی فارسی. ۴ ژانویه ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۱۵ مه ۲۰۱۸. 
  14. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  15. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  16. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  17. «شاهکار مشترک یک پرسپولیسی و یک تاجی». فرهنگستان فوتبال. بازبینی‌شده در 2018-03-16. 
  18. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  19. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  20. «پنجمین دوره جام ملت‌های آسیا - ۱۹۷۲، تایلند». پایگاه اطلاع‌رسانی ورزش پارس. بایگانی‌شده از team/games/asian cup/asian_cup_1972.htm نسخهٔ اصلی در 2007-10-12. بازبینی‌شده در 2018-03-16. 
  21. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  22. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  23. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  24. “Statistics: Iran [Team Melli”]. www.teammelli.com. Retrieved 2018-03-16. 
  25. «جام ملتهای آسیا ۱۹۷۶». جام تخت جمشید. بازبینی‌شده در 2018-03-16. 
  26. «آخرین قهرمانی تیم ملی در آسیا: قصه خشم تماشاگران ۱۹۷۶». فرهنگستان فوتبال. بازبینی‌شده در 2018-04-03. 
  27. «گزارش ویژه/ بازخوانی سرگذشت عجیب تیم ملی در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰ کویت/بازی در سرزمین دشمن». وبسایت رسمی برنامه ۹۰. بازبینی‌شده در ۱۶ مارس ۲۰۱۸. 
  28. "Asian Nations Cup 1980". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  29. «تاریخچه جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴». ورزش سه. بازبینی‌شده در ۲۷ مه ۲۰۱۸. 
  30. «جوانان سربلند دهداری به جام نرسیدند/ قهرمانی عربستان با کمک یک انگلیسی!». خبرگزاری مهر، ۶ ژانویه ۲۰۱۱. 
  31. رستم‌پور، مهدی. «رمزگشایی از معمای دهه ۶۰ ورزش ایران؛ پرویز دهداری». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۳۱ مه ۲۰۱۸. 
  32. "Asian Nations Cup 1988". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  33. «تاریخچه جام ملت‌های آسیا (۱۹۹۲)». ورزش سه. بازبینی‌شده در 2019-01-04. 
  34. «تاریخچه جام ملت‌های آسیا (۱۹۹۶)». ورزش سه. بازبینی‌شده در ۲ ژوئن ۲۰۱۸. 
  35. "Asian Player of the Year". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  36. "Asian Nations Cup 2000". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  37. "Asian Nations Cup 2000". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  38. "Asian Nations Cup 2004". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  39. "Asian Nations Cup 2004". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  40. "Asian Nations Cup 2007". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  41. "Asian Nations Cup 2007". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  42. "Asian Nations Cup 2011". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.
  43. «ایران ۳–۳ عراق (پنالتی ۶–۷)». ورزش سه. بازبینی‌شده در ۶ ژوئن ۲۰۱۸. 
  44. "Asian Nations Cup 2015". RSSSF. Retrieved July 17, 2018.