ایرانشهر (سیستان و بلوچستان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ایرانشهر (شهر))
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایرانشهر
یرانشهر
Ghaleh naseri.jpg
کشور  ایران
استان سیستان و بلوچستان
شهرستان ایرانشهر
بخش مرکزی
نام(های) دیگر گدروزیا، فهره، فهلفهره یا فهرج
نام(های) قدیمی پهره
مردم
جمعیت ۱۱۳٬۷۵۰ نفر(۱۳۹۵)
رشد جمعیت ۱۷٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۵۹۱ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۳۲
میانگین بارش سالانه ۱/۵۳
اطلاعات شهری
شهردار مهندس نوراحمد دورخوش
ره‌آورد خرما، هندوانه، خربزه، طالبی
پیش‌شماره تلفنی ۰۵۴
شناسهٔ ملی خودرو  ایران
کد آماری ۱۴۴۳
تابلوی خوش‌آمد به شهر

ایرانشهر یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران است که نام قدیم آن پهره بود.

شهرستان ایرانشهر در ناحیه مرکزی بلوچستان با مساحتی بالغ بر ۳۰۲۰۰ کیلومتر مربع و با ارتفاع متوسط۵۹۱ متر از سطح دریا در فاصله ۳۴۵ کیلومتری مرکز استان سیستان و بلوچستان واقع و ۱۵ درصد وسعت استان را به خود اختصاص داده‌است؛ و ازشهرهای ایران که دارای فرمانداری ویژه می‌باشد. مکانهای تاریخی و دیدنی ایرانشهر، می‌توان قلعه ناصریه که در مرکز شهر قرار دارد. قلعه بمپور که در بخش بمپور ۲۰کیلومتری غرب شهر قرارگرفته، اب گرم بزمان، مجتمع تفریحی بوستان و مجتمع نخلستان ومکانهای دیگری نام برد؛ که می‌توان دیدن کرد.

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱۱۳٬۷۵۰ نفر (۲۷٬۲۴۸ خانوار) بوده‌است.[۱]

جمعیت تاریخی
سال جمعیت
۱۳۴۵ ۵٬۳۶۸
۱۳۵۵ ۱۱٬۳۸۶ ۱۱۲٫۱ ٪
۱۳۶۵ ۴۰٬۰۲۷ ۲۵۱٫۵ ٪
۱۳۷۰ ۵۶٬۵۸۱ ۴۱٫۴ ٪
۱۳۷۵ ۷۶٬۹۵۹ ۳۶٫۰ ٪
۱۳۸۵ ۹۹٬۴۹۶ ۲۹٫۳ ٪
۱۳۹۰ ۹۷٬۰۱۲ ۲٫۵ ٪ −
۱۳۹۵ ۱۱۳٬۷۵۰ ۱۷٫۳ ٪

مذهب در ایرانشهر[ویرایش]

مذهب مردم ایرانشهر حنفی (سنی) و شیعه مذهب می‌باشند.

زبان و لهجه در ایرانشهر[ویرایش]

اولین محققی که لهجه‌های بلوچی را بیشتر بطور سیستماتیک مورد مطالعه قرارداد ویلهلم گایگر Wilhelm Geiger بود. او بلوچی را به دو لهجه اصلی تقسیم کرده و بلوچی شمالی (سرحدی) و بلوچی جنوبی (مکرانی) نامید. وی همچنین بلوچی جنوبی را به گروه‌های شرقی و غربی و بلوچی شمالی را به گروه‌های شمالی و جنوبی که بترتیب توسط طوایف لغاری[۲] و مری[۳] نمایندگی می‌شدند تقسیم کرد. گیگر برای نشان دادن تفاوت لغوی لهجه‌ها به این واقعیت اشاره می‌کند که بلوچی شمالی به میزان بالایی از زبانهای هندی همسایه لغت اقتباس می‌کند در حالیکه بلوچی جنوبی بیشتر دارای لغات اقتباس شده با ریشه فارسی می‌باشد.ترجمه و نقل از جهانی (۸۹)

یکی دیگر از محققین لهجه‌های بلوچی «سر جرج گریرسون»[۴] می‌باشد. او لهجه‌های بلوچی را به شرقی و غربی تقسیم کرد. وی معتقد بود که بلوچی غربی در محدوده حکومتی بریتانیا دارای سه لهجه می‌باشد و آنهارا بر اساس منطقه عمده‌ای که در آن صحبت می‌شوند، لهجه کراچی،[۵] کیچی[۶] و پنجگوری[۷] نامید.

محقق برجسته دیگری که به صورت سیستماتیک لهجه‌های بلوچی را مطالعه کرده‌است پروفسور جوزف الفنبین[۸] می‌باشد، او در کتاب «زبان بلوچی، لهجه‌شناسی بامتن» برای نشان دادن تفاوت بین لهجه‌های مختلف، لیستی شامل آواشناسی، دستور (صرف و نحو) و لغت تهیه کرده و آن را به عنوان معیار مقایسه شباهت‌ها و تمایز لهجه‌ها بکار برده‌است.نقشه جغرافیایی لهجه‌ها

زبان و لهجه در ایرانشهر اغلب لهجه بلوچی آنهم از نوع ایرانشهری'سربازی'لاشاری'سرحدی'، بزمانی و… می‌باشد. وزبان فارسی و گویش سیتانی نیز در این شهر موجود می‌باشد؛ و سایرلهجه‌های کشور نیز وجود دارد.

زبان‌های گفتاری درایرانشهر
زبان درصد
فارسی
  
۲۰٪
زبان بلوچی
  
۶۷٪
کرمانی و کردی
  
۱۲٪
ترکی
  
۱٪

بیمارستانهای ایرانشهر[ویرایش]

  • بیمارستان خاتم‌الانبیا (ص)
  • بیمارستان ایران

دانشگاه‌های ایرانشهر[ویرایش]

  • دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر
  • دانشگاه آزاد ایرانشهر
  • دانشگاه ولایت
  • دانشکاه پیام نور ایرانشهر
  • دانشگاه کشاورزی ایرانشهر
  • دانشگاه فرهنگیان ایرانشهر
  • دانشگاه علمی کاربردی ایرانشهر

خیابان‌های مهم ایرانشهر[ویرایش]

  • بلوارامام خمینی (مصلی)
  • بلواربلوچ (خاتم)
  • بلوارمعلم
  • بلوار کشاورز

￷*￵ بلوار مکران

  • بلوار هنرمندان
  • بلوار شهید بهشتی (غریب آباد)
  • بلوار ابوذر
  • خیابان امام خمینی
  • خیابان طالقانی
  • خیابان شهید مالکی
  • خیابان فردوسی
  • خیابان نور
  • خیابان آزادی
  • خیابان مولوی
  • خیابان فارابی
  • خیابان حافظ
  • خیابان درزاده
  • خیابان الزهرا
  • خیابان فارابی
  • خیابان رازی

خیابان کلینک

میدان‌های مهم ایرانشهر[ویرایش]

  • -میدان عاشورا (روبروی قلعه ناصری)
  • میدان جمهوری اسلامی
  • -میدان خاش
  • -میدان ولایت
  • -میدان آزادگان
  • -میدان قدس
  • -میدان مادر
  • -میدان سرباز
  • -میدان ارتش
  • -میدان کلینک

محله‌های ایرانشهر[ویرایش]

  • -کهنه کلات
  • -مکمراد
  • -ده کلا
  • -کارگر
  • -جگرد
  • -غریب آباد
  • -نوک آباد
  • -نوک آباد سرهنگ
  • -اسدآباد
  • -سردرگان
  • -زیباشهر
  • -سجادشهر
  • -گمرک (راهنمایی رانندگی قدیم)
  • -محله سربازیها
  • -چاه جمال
  • -شهرک بافت بلوچ
  • -شهرک شهیدنامجو
  • گندمکان.
  • -المهدی (چهار راه دخانیات قدیم تا پاستور)

پارک و فضای تفریحی ایرانشهر[ویرایش]

  • پارک فجر (خیابان شهید مالکی)
  • پارک شهدا (خیابان نور)
  • پارک بوستان (فلکه سرباز)
  • پارک بعثت (خیابان آزادی جنوبی)
  • پارک بانوان
  • پارک معلم
  • پارک کودک

هتل‌ها[ویرایش]

تالار قصر ایرانشهر
  • -هتل ایرانشهر
  • -هتل اسلامی (نیمه فعال)
  • -هتل تالار قصر

حمل و نقل[ویرایش]

فاصلهٔ ایرانشهر با شهرهای بزرگ[ویرایش]

Flag of Iran.svg

نام شهر فاصله (کیلومتر)
تهران ۱۵۵۰
رشت ۱۸۵۰
گرگان ۱۸۴۵
مشهد ۱۲۷۶
بندرعباس ۷۶۶
اصفهان ۱۲۱۳
اهواز ۱۷۸۲
شیراز ۱۱۲۳
یزد ۹۱۳
کاشان ۱۲۸۴
خرمشهر ۱۷۳۶
بجنورد ۱۵۲۹
یاسوج ۱۲۹۷
باجگیران ۱۵۰۸
کرمانشاه ۱۸۶۶
مهاباد ۲۱۴۱
کرمان ۵۵۲
همدان ۱۶۷۷

موقعیت جغرافیایی ایرانشهر[ویرایش]

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

تصویر سراسرنمای قلعه ناصریهایرانشهر
تصویر سراسرنما از قلعه ناصری

صنایع دستی[ویرایش]

سوزن دوزی، سفالگری، سکه دوزی، نقاشی و…[۹]

فرودگاه[ویرایش]

فرودگاه ایرانشهر فرودگاهی در کشور ایران با کد یاتا IHR و ایکائو OIZI است که در شهر ایرانشهر قرار دارد.

منابع[ویرایش]

  1. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار. 
  2. Leghلri
  3. Mari
  4. Sir George Grierson
  5. karلči
  6. kیči
  7. panjguri
  8. Josef Elfenbein
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «جشنواره فرهنگی زن بلوچ برگزار می‌شود». کانون زنان ایرانی، ۲۴ اردیبهشت ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۱۶ مه ۲۰۰۸. 
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسهٔ گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خورشیدی، ص۱۳۰.
  • نام شهردار