انقلاب کشاورزی
 | این مقاله ممکن است برای مطابقت با استانداردهای کیفی ویکیپدیا نیازمند بازنویسی باشد. |
انقلاب کشاورزی ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
- انقلاب نخست کشاورزی (حدود ۱۰٬۰۰۰ پیش از میلاد): گذار پیشاتاریخی از شکار و گردآوری به کشاورزی یکجانشین (که به انقلاب نوسنگی نیز معروف است).
- انقلاب کشاورزی مسلمانان (قرن هشتم تا سیزدهم)، گسترش محصولات جدید و فنون پیشرفته در جهان اسلام.
- انقلاب کشاورزی بریتانیا (قرن ۱۷ تا ۱۹)، افزایش بیسابقه در بهرهوری کشاورزی در بریتانیا و سرزمین های زیر فرمانروایی آن (همچنین به عنوان انقلاب دوم کشاورزی نیز شناخته میشود)
- انقلاب کشاورزی اسکاتلندی (قرن ۱۷ تا ۱۹)، دگرگونی نظام کشاورزی به یک سامانه پر بازده و به روز.
- انقلاب کشاورزی سوم (۱۹۳۰–۱۹۶۰)، افزایش تولید کشاورزی، به ویژه در کشورهای در حال توسعه (که به انقلاب سبز نیز شناخته میشود)
نقش ایرانیان در انقلاب کشاورزی
[ویرایش]
از مهم ترین سازه های تاثیر گذار در انقلاب کشاورزی مسلمانان و انقلاب کشاورزی بریتانیا (مشهور به اتقلاب کشاورزی دوم) آسیاب بادی و آبی بوده اند.[۱][۲] نخستین طرحهای کشفشده از آسیاب بادی متعلق به ایران و مربوط به سالهای ۷۰۰ الی ۹۰۰ میلادی است[۳][۴][۵] پیشینه آسیابهای بادی را به ۱۳۰۰ سال پیش گمانه میزنند. نخستین آسیابهای بادی دارای پرههای عمودی بودند و بر پایه گزارشهای نزدیک به سده هفتم میلادی در سیستان ایران[۶] و همچنین در دهستان باستانی نشتیفان خواف ساخته شده بودند. آنها بین شش تا دوازده پره داشتند که پرههایشان با پارچه یا برگ درخت خرما پوشانده شده بودند. کاربرد آنها آسیاب کردن دانههای خوراکی یا آبکشی بودهاست. نمونه دیگری از آسیابهای عمودی در سده ۱۳ (میلادی) در چین ساخته شد. ساعت آبی و آسیاب آبی -آسیاب بادی در ایران از قدمت تاریخی کهنی برخوردار است اما تحقیق مستقلی در این موضوع نشده است. بعضی اعتقاد دارند آسیاب بادی نخستین بار در ایران بکار گرفته شدهاست امروزه هنوز بقایای چندین آسیاب بادی در شهر کوچک نشتیفان خواف خراسان وجود دارد و تا چند سال قبل از انقلاب فعال بود. watermills.[۷] همچنین در سیستان و در نزدیکی شهرسوخته سیستان نیز بقایای نخستین آس بادها وجود دارد و حتی در شهر زابل محلهای به نام آس باد وجود دارد بنیاد نیمروز کانون جهانی سیستانیها ازسال۱۳۹۰شمسی تلاش دارد که نمادی از آسیاب بادی در یکی از میدانهای زابل و یا منطقه سیستان نصب شود.
اگرچه کتاب اصطخری که در آن اشاره به ساخت آسیاب بادی شده است مربوط به پیش از سال سال ۳۳۰ هجری خورشیدی (۳۴۰ هجری قمری) بودهاست، ولی در یکی از کتابهای مسعودی که چند سال بعد نوشتهشدهاست، به داستانی اشاره میشود که در آن یک ایرانی به نزد خلیفهٔ دوم، عمر، (سال ۱۳ هجری خورشیدی و قمری، سدهٔ هفتم میلادی) ادعا میکند که میتواند یک آسیاب بادی بسازد، و عمر نیز برای ثابت شدن این ادعا از او میخواهد تا این کار را انجام دهد، و او نیز موفق میشود.[۸] اشاره تاریخ نویسان به داستان کشته شدن یزدگرد ساسانی بدست آسیابان و اشاره به کشتار ایرانیان یک بار در الیس به فرماندهی خالد پسر ولید و یک بار در زمان امویان در گرگان به فرماندهی یزید بن مهلب از روایتهایی است که در آنها به آسیاب آبی و بادی اشاره شدهاست.[۹] منشا اولین آسیاب آبی در جهان نیز به ایران هخامنشی باز میگردد، که در سرزمین های کنونی ایران ،عراق و سوریه تحت فرمانروایی هخامنشیان اولین آسیاب های آبی ساخته شدند[۱۰][۱۱]. سازه های آبی شوشتر که به گفته باستان شناس فرانسوی ژان دیولافوا بزرگ ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی بوده است[۱۲]ساخت بیشتر این سازه مربوط به به دوره ساسانی است اما بخشهایی از این سیستم آبیاری در اصل به زمان داریوش هخامنشی، برمیگردد. بخشی از آن شامل یک جفت کانال انحرافی اصلی در رودخانه کارون است که یکی از آنها هنوز هم مورد استفاده قرار میگیرد. این کانال آب را از طریق مسیری از تونلهای آبرسانی به شهر شوشتر میرساند. این منطقه شامل دژ سلاسل است که محور عملکرد سامانه هیدرولیکی است. همچنین شامل یک برج برای اندازهگیری سطح آب، همراه با پلها، سدها، آسیابها و حوضچهها است. که شامل آسیاب های آبی نیز میشده.[۱۳]
منابع
[ویرایش]- ↑ «The Oxford Handbook of Later Medieval Archaeology in Britain».
- ↑ «Wind, Water and Work».
- ↑ Eldridge, Frank (1980). Wind Machines (2nd ed.). New York: Litton Educational Publishing, Inc. p. 15. ISBN 0-442-26134-9.
- ↑ Shepherd, William (2011). Electricity Generation Using Wind Power (1 ed.). Singapore: World Scientific Publishing Co. Pte. Ltd. p. 4. ISBN 978-981-4304-13-9.
- ↑ https://iranicaonline.org/articles/asia-or-asiab-mill
- ↑ http://isna.ir/fa/news/92110503095/نگذارید-سنگک-و-لواش-به-نام-دیگران-شود
- ↑ Confrence of Qanat in Iran - water clock in Persia 1383, in Persian
- ↑ Donald Routledge Hill, A History of Engineering in Classical and Medieval Times, 1996, ISBN 0-415-15291-7, Page 173.
- ↑ پیرامون آسیاب گردانیدن به خون در گرگان رجوع کنید به طبری، «ذکر وقایع سال ۹۸»، تاریخ رسل و ملوک ج ۹، ۳۹۴۰. و نیز گردیزی، «در ذکر امرای خراسان»، زینالاخبار، ۲۵۱ و همچنین فامی هروی[؟]، تاریخ هرات (دستنوشتی نویافته) ۷ر.
- ↑ Wikander, Örjan (2000a), "The Water-Mill", in Wikander, Örjan (ed.), Handbook of Ancient Water Technology, Technology and Change in History, vol. 2, Leiden: Brill, pp. 371–400,.
- ↑ Selin, Helaine (2013). Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Westen Cultures. Springer Science & Business Media. p. 282. ISBN 9789401714167.
- ↑ «Shushtar Historical Hydraulic System».
- ↑ «Shushtar Historical Hydraulic System».