انقلاب ۱۹۱۸–۱۹۱۹ آلمان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از انقلاب آلمان)
پرش به: ناوبری، جستجو

انقلاب آلمان (یا انقلاب نوامبر) معمولاً به مجموعه‌ای از حوادث اطلاق می‌شود که در سال ۱۹۱۸ اتفاق افتاد و به سرنگونی رایش اول امپراتوری قیصر آلمان و تأسیس جمهوری وایمار رایش دوم انجامید. در این انقلاب نیز، همانند انقلاب فوریهٔ ۱۹۱۷ روسیه، حزب سیاسی خاصی بر موج اعتراضات سوار نبود ولی چپ سوسیال دموکرات ها در اکثریت و مقبولیت بیشتری بودند. شوراهای کارگری و ملوانی قدرت را در دست گرفتند. ولی پس از مدتی، راست افراطیفرای‌کورپز ها توانستند چپ افراطی اتحادیه اسپارتاکیست را سرکوب کنند.

انقلاب ۱۹۱۸ آلمان، همانند انقلاب روسیه در پایان جنگ جهانی اول رخ داد. امپراتوری آلمان که در جبهه شرق با روسیه پیروز بود و عهدنامه برست-لیتوفسک را بر روسیه انقلابی تحمیل کرده بود، اما در جبهه غرب با ورود آمریکا دچار ضعف شد نهایتاً آتش بس برقرار شد. قبول شکست توسط اریش لودن‌دورف، فرماندهٔ عالی ارتش آلمان، به گسترش بحران سیاسی انجامید. گسترش این بحران سبب شد تا شاهزاده ماکس فون بادن در اکتبر ۱۹۱۸ به عنوان صدراعظم از طرف قیصر ویلهلم دوم منصوب شود. دولت ماکس فون بادن، برای نخستین بار نمایندگانی مخالف از حزب سوسیال دموکرات آلمان چون فریدریش ابرت و فیلیپ شایدمان داشت. ماکس فون بادن همچنین با دخالت‌های نظامیان در امور دولتی مقابله‌کرد. اما این اقدامات برای جلوگیری از وقوع شورش، کافی نبود.

شورش از ۳ نوامبر ۱۹۱۸ با اعتراض چهل هزار ملوان در بندر کیل آغاز شد. تا ۸ نوامبر شوراهای کارگران و سربازان، بیشتر سرزمین‌های واقع در غرب آلمان را تسخیر کردند و پایه‌های «جمهوری شورایی» را بنیان ریختند. شورش به برلین رسید. در ۹ نوامبر ۱۹۱۸ میلادی، قیصر ویلهلم دوم برکنار شد و امپراتوری قیصری رایش اول آلمان بعد از ۴۷ سال رسماً ملغی شد.

حزب سوسیال دموکرات آلمان به همراه حزب سوسیال دموکرات مستقل آلمان (که چپ‌تر از اولی بود-کمونیستها) دولت موقت انقلاب را تشکیل دادند.

بعد از دو ماه در اواخر دسامبر این اتحاد دولت موقت با جدایی حزب سوسیال دموکرات مستقل، پایان یافت. سپس، موج قیام جدیدی در ژانویه ۱۹۱۹ به رهبری اتحادیه اسپارتاکیست آغاز شد. این قیام حمایت لنین و دولت بلشویکی روسیه را داشت. در پاسخ به این موج، رهبر وقت سوسیال دموکرات‌ها فردریش ابرت از نیروی مسلح راست ناسیونالیست، فرای کورپس، برای مهار این قیام کمک گرفت. قیام کمونیستها بشدت سرکوب شد. مهم‌ترین قربانیان این سرکوب و کشتار، رهبران کمونیست اتحادیه اسپارتاکیست یعنی کارل لیبکنشت و رُزا لوکزامبورگ بودند که در ۱۵ ژانویه ۱۹۱۹ به قتل رسیدند.

انقلاب ۱۹۱۸ آلمان، در ادامه انتخابات رایشستاگ و پیروزی اکثریت سوسیال دموکراتها و نهایتاً جمهوری وایمار را در ژانویه ۱۹۱۹ بنیان گذاشت .

۱۴ سال بعد در ۱۹۳۳ رایش سوم نازی‌ها از همین جمهوری ظهور کردند.

منبع و پیوند به بیرون[ویرایش]