پرش به محتوا

اندی برنام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

اندی برنام
Andy Burnham
پرتره رسمی ۲۰۲۶
نخست وزیر بریتانیا
آغاز به کار
۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶
پادشاهچارلز سوم
پس ازکی‌یر استارمر
رهبر حزب کارگر بریتانیا
آغاز به کار
۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶
قائم‌مقاملوسی پاول
پس ازکی‌یر استارمر
شهردار منچستر بزرگ
دوره مسئولیت
۸ مه ۲۰۱۷  ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶
قائم‌مقامپائول دنت
پس ازتونی لیود
پیش ازپائول دنت
وزیر بهداشت انگلیس
دوره مسئولیت
۵ ژوئن ۲۰۰۹  ۱۱ مه ۲۰۱۰
نخست‌وزیرگوردون براون
وزیر فرهنگ، رسانه و ورزش انگلیس
دوره مسئولیت
۲۴ ژانویه ۲۰۰۸  ۵ ژوئن ۲۰۰۹
نخست‌وزیرگوردون براون
دبیرکل خزانه‌داری انگلیس
دوره مسئولیت
۲۸ ژوئن ۲۰۰۷  ۲۴ ژانویه ۲۰۰۸
نخست‌وزیرگوردون براون
صدراعظمالستر دارلینگ
نماینده مجلس بریتانیا
آغاز به کار
۱۸ ژوئن ۲۰۲۶
حوزه انتخاباتیمیکرفیلد
دوره مسئولیت
۷ ژوئن ۲۰۰۱  ۳ مه ۲۰۱۷
حوزه انتخاباتیلِی
اطلاعات شخصی
زاده
اندرو ماری برنام

۷ ژانویهٔ ۱۹۷۰ (۵۶ سال)
اینتری، لیورپول، انگلستان
حزب سیاسیحزب کارگر
همسر(ان)مری فرنس ون هیل
فرزندان۳
محل تحصیلکالج فیتزویلیام، کمبریج
وبگاه

اَندرو ماری بِرنام (انگلیسی: Andrew Murray Burnham؛ زادهٔ ۷ ژانویهٔ ۱۹۷۰) سیاستمدار بریتانیایی است که از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ به‌عنوان پنجاه و نهمین نخست‌وزیر بریتانیا و نیز رهبر حزب کارگر فعالیت می‌کند. او از اعضای حزب کارگر و تعاونی است. او در پی کناره‌گیری کی‌یر استارمر در ژوئن ۲۰۲۶ خود را در انتخابات درون‌حزبی حزب کارگر برای جانشینی استارمر نامزد کرد و در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ به‌عنوان پیروز اعلام شد.[۱] وی پیش‌تر، از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۶ شهردار منچستر بزرگ و از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۷ نمایندهٔ حوزهٔ لی و از ۲۰۲۶ نماینده حوزه میکرفیلد بوده است. برنام پیش از شهردار شدن، در دوران فعالیت پارلمانی خود چندین سمت کابینه را بر عهده داشت که آخرین آن‌ها وزارت بهداشت در دولت گوردون براون از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ بود. برنام خود را سوسیالیست می‌داند و با جناح چپ میانهٔ حزب کارگر مرتبط شناخته می‌شود.

برنام در دبیرستان کاتولیک سنت ائلرد در نیوتون-له-ویلووز تحصیل کرد. سپس در کالج فیتزویلیام دانشگاه کمبریج به مطالعهٔ زبان و ادبیات انگلیسی پرداخت. وی در ۱۵ سالگی به حزب کارگر پیوست. در آغاز فعالیت حرفه‌ای خود، به‌عنوان پژوهشگر برای تسا جاول، مسئول امور پارلمانی در کنفدراسیون خدمات سلامت ملی (NHS Confederation) و مدیر اجرایی در کارگروه فوتبال فعالیت کرد. از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۱ نیز مشاور ویژهٔ کریس اسمیت، وزیر فرهنگ بود. در انتخابات سراسری ۲۰۰۱ به‌عنوان نمایندهٔ حوزهٔ لی در منچستر بزرگ به مجلس عوام راه یافت. او در دولت‌های تونی بلر و گوردون براون سمت‌های گوناگونی را بر عهده داشت، از جمله منشی خصوصی پارلمانی، معاون پارلمانی وزیر کشور، وزیر مشاور در وزارت بهداشت، دبیر ارشد خزانه‌داری و وزیر فرهنگ؛ سمتی که در آن دومین تحقیق دربارهٔ فاجعه هیلزبورو را آغاز کرد. وی در سال ۲۰۰۹ به مقام وزیر بهداشت ارتقا یافت و در این سمت به همه‌گیری آنفلوانزای خوکی واکنش نشان داد. همچنین تحقیقاتی مستقل دربارهٔ رسوایی بیمارستان استافورد آغاز کرد.

پس از انتخابات سراسری ۲۰۱۰ برنام در انتخابات رهبری حزب کارگر در همان سال نامزد شد؛ انتخاباتی که با پیروزی اد میلیبند به پایان رسید و برنام در میان پنج نامزد، در جایگاه چهارم قرار گرفت. او از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ در کابینهٔ سایهٔ میلیبند به‌عنوان وزیر آموزش و سپس وزیر بهداشت در سایه خدمت کرد. پس از انتخابات سراسری ۲۰۱۵ برنام بار دیگر برای رهبری حزب کارگر نامزد شد. اما پس از جرمی کوربین در جایگاه دوم قرار گرفت. وی از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ در کابینهٔ سایهٔ کوربین، وزیر کشور در سایه بود. پس از آنکه به‌عنوان نامزد حزب کارگر برای سمت تازه‌تأسیس شهردار منچستر بزرگ انتخاب شد، در انتخابات سراسری ۲۰۱۷ از نمایندگی پارلمان کناره‌گیری کرد. او در انتخابات شهرداری ۲۰۱۷ پیروز شد و در انتخابات‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۴ نیز بار دیگر به این سمت انتخاب شد.

در حالی که دورهٔ محبوبیت اولیهٔ استارمر کوتاه بود، برنام در همه ۹ سال دوران شهرداری خود از میزان بالایی از رضایت عمومی در منچستر بزرگ برخوردار ماند و تا اوت ۲۰۲۵ نظرسنجی‌ها او را محبوب‌ترین چهرهٔ ارشد حزب کارگر معرفی می‌کردند. در جریان بحران رهبری استارمر که به کاهش گستردهٔ حمایت از حزب کارگر در انتخابات محلی مه ۲۰۲۶ و همچنین انتخابات پارلمانی اسکاتلند و ولز انجامید، برنام به‌طور گسترده به‌عنوان جانشین احتمالی او مطرح شد. جاش سیمونز، نمایندهٔ میکرفیلد در منچستر بزرگ، از سمت خود کناره‌گیری کرد تا برنام بتواند بار دیگر نامزد ورود به پارلمان شود؛ اقدامی که برای نامزدی در رقابت رهبری حزب ضروری بود. برنام در انتخابات میان‌دوره‌ایِ برگزارشده در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ با کسب ۵۴٫۸ درصد آرا پیروز شد. چهار روز بعد، استارمر اعلام کرد که از سمت خود کناره‌گیری خواهد کرد. در همان روز، برنام نامزدی خود را در انتخابات رهبری حزب کارگر برای جانشینی استارمر اعلام کرد. وس استریتینگ که از او به‌عنوان اصلی‌ترین رقیب احتمالی برنام یاد می‌شد، اعلام کرد در انتخابات شرکت نخواهد کرد و از برنام حمایت خواهد نمود.[۲]

اوایل زندگی و تحصیلات

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

اَندرو ماری بِرنام در ۷ ژانویهٔ ۱۹۷۰ در اینتری، لانکاشر از حومه‌های شهر لیورپول زاده شد.[۳][۴][۵] پدرش، کنت روی برنام، مهندس تلفن گروه بی‌تی بود و مادرش، آیلین مری برنام، به‌عنوان مسئول پذیرش در مطب پزشک عمومی کار می‌کرد.[۴]

او در کالچث بزرگ شد و در مدرسهٔ ابتدایی کاتولیک سنت لوئیس و سپس دبیرستان کاتولیک رومی سنت ائلرد در نیوتون-له-ویلووز تحصیل کرد. وی در دانشگاه کمبریج به مطالعهٔ زبان و ادبیات انگلیسی پرداخت و دانشجوی دورهٔ کارشناسی کالج فیتزویلیام بود. او مدرک کارشناسی هنر در رشتهٔ زبان و ادبیات انگلیسی را با درجهٔ ممتاز سطح دومِ بالا (Upper Second-Class Honours) دریافت کرد؛[۶] مدرکی که بعدها مطابق سنت دانشگاه کمبریج به درجهٔ کارشناسی ارشد هنر تبدیل شد.[۴][۷]

برنام خود را از نظر تربیتی، کاتولیک، اما نه چندان مذهبی توصیف می‌کند. او در این باره گفته است: «آموزه‌های اجتماعی کلیسای کاتولیک زیربنای دیدگاه‌های سیاسی من را تشکیل می‌دهند. ما در مدرسه مجبور بودیم تعلیمات دینی کاتولیک را مطالعه کنیم، اما این آموزه‌ها قدرتمند، تأثیرگذار و درست هستند.»[۸]

برنام پس از پایان تحصیلات دانشگاهی به لندن نقل مکان کرد. او از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ به‌عنوان روزنامه‌نگار در شرکت خصوصی Baltic Publishing فعالیت می‌کرد و مسئولیت تهیه مطالب برای مجله بازرگانی Tank Container World (که بعدها به Bulk Distributor تغییر نام داد) را بر عهده داشت؛ نشریه‌ای که به صنعت ترابری با تانکر و حمل‌ونقل چندگانه اختصاص داشت.[۹][۱۰][۱۱][۱۲] او از سال ۱۹۹۴ تا زمان برگزاری انتخابات سراسری بریتانیا در سال ۱۹۹۷ به‌عنوان پژوهشگر برای تسا جاول فعالیت کرد.[۴] وی در سال ۱۹۹۵ به اتحادیه کارگران ترابری عمومی بریتانیا پیوست. پس از انتخابات ۱۹۹۷ از اوت تا دسامبر همان سال به‌عنوان مسئول امور پارلمانی در کنفدراسیون خدمات سلامت ملی مشغول به کار بود. سپس به‌مدت یک سال سمت مدیر اجرایی کارگروه فوتبال (Football Task Force) را بر عهده گرفت.[۴][۱۳] در سال ۱۹۹۸ برنام به‌عنوان مشاور ویژه کریس اسمیت، وزیر فرهنگ، رسانه و ورزش منصوب شد و تا زمان انتخاب به‌عنوان نماینده مجلس عوام در انتخابات سراسری بریتانیا در سال ۲۰۰۱ این سمت را حفظ کرد.

نخست‌وزیری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
برنام در سال ۲۰۲۶ در کاخ باکینگهام هنگام دیدار با چارلز سوم برای دریافت مأموریت تشکیل دولت

برنام برای انتخابات رهبری حزب کارگر، حمایت ۳۴۹ نمایندهٔ مجلس را به دست آورد. تا ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ او تنها نامزد معرفی‌شده بود و از نظر ریاضی دیگر امکان نامزدی فرد دیگری وجود نداشت؛ زیرا بر پایه مقررات حزب کارگر، هر نامزد رهبری باید دست‌کم از حمایت ۲۰ درصد از نمایندگان حزب در مجلس برخوردار باشد.[۱۴] او در ۱۷ ژوئیه بدون رقیب به رهبری حزب انتخاب شد و در ۲۰ ژوئیه توسط شاه چارلز سوم به مقام نخست‌وزیری منصوب شد.[۱۵] او در ادامه همان روز، اعضای کابینهٔ خود را معرفی کرد.[۱۶]

دیدگاه‌های سیاسی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

برنام گفته است که در ۱۵ سالگی به حزب کارگر پیوسته است.[۱۷] او در سال ۲۰۱۰ خود را سوسیالیست معرفی کرد.[۱۸][۱۹] برنام در کارزار خود برای رهبری حزب کارگر در سال ۲۰۱۰ بر فلسفهٔ سوسیالیسم آرمان‌خواهانه تأکید داشت؛[۱۹] مفهومی که آن را مبتنی بر بازتوزیع ثروت، جمع‌گرایی و بین‌الملل‌گرایی توصیف کرد.[۲۰] او از مخالفان سرسخت ملی‌گرایی است و آن را گونه‌ای زشت از سیاست توصیف می‌کند.[۲۱] در سال ۲۰۲۰ آیین مارتین در روزنامهٔ تایمز برنام را «بلریست سابق» توصیف کرد و او را با جریان «کارگرِ نو» مرتبط دانست.[۲۲] برنام نیز در مصاحبه‌ای با اندرو مار در سال ۲۰۱۰ گفت که به ارتباط خود با کارگر نو افتخار می‌کند. برنام در مقام شهردار منچستر بزرگ، رویکرد کارگر نو در زمینهٔ مسکن و حمل‌ونقل را نپذیرفته است، اما همچنان به سیاست مشهور این جریان مبنی بر سخت‌گیری در برابر جرم و سخت‌گیری در برابر عوامل ایجادکنندهٔ جرم پایبند مانده است.[۲۳] برنام از نظر سیاسی خود را در جناح چپ میانه حزب کارگر قرار می‌دهد.[۲۳] دیدگاه‌های سیاسی او نیز از سوی شماری از رسانه‌ها، در زمرهٔ گرایش‌های چپ میانهٔ حزب کارگر طبقه‌بندی می‌شوند.[۲۴][۲۵][۲۶]

برنام در سال ۲۰۰۰ با ماری-فرانس فان هیل که زادهٔ هلند است، ازدواج کرد.[۲۷] این دو از دوران دانشگاه با یکدیگر در رابطه بودند.[۲۸][۲۹] آن‌ها یک پسر و دو دختر دارند.[۳۰]

برنام در خانواده‌ای کاتولیک پرورش یافت.[۳۱] او در جریان رقابت رهبری حزب کارگر در سال ۲۰۱۵ از پاپ فرانسیس تمجید کرد. اما از وی خواست موضعی مترقی‌تر در قبال حقوق همجنس‌گرایان اتخاذ کند.[۳۲] برنام در مصاحبه‌ای مطبوعاتی در خلال این رقابت اظهار داشت که در دوران نمایندگی خود در پارلمان بارها با کلیسای کاتولیک دچار اختلاف شده بود و این موضوع به روابط شخصی پرتنشی انجامیده بود.[۳۳]

برنام گفته است که هویت خود را بیش از آنکه انگلیسی بداند، بریتانیایی می‌داند و این موضوع را به تبار ایرلندی خود نسبت داده است. او گفته است که خود را در درجهٔ نخست بریتانیایی، در درجهٔ دوم اهل شمال غربی انگلستان، در درجهٔ سوم لیورپولی و در درجهٔ چهارم انگلیسی می‌داند.[۳۴]

برنام برادری به نام نیک برنام دارد که مدیر کالج کاردینال نیومن، یک مدرسهٔ کاتولیک در پرستون است.[۳۵] پدر برنام به بیماری آلزایمر مبتلا است.[۳۶]

برنام از حامیان لیگ راگبی است. او برای مدتی کوتاه رئیس افتخاری باشگاه لی سنتوریونز بود و اکنون معاون افتخاری این باشگاه است. برنام در نوجوانی کریکت‌باز مستعدی بود و برای تیم جوانان باشگاه کریکت شهرستان لنکاشر بازی می‌کرد. او همچنین به بازی فوتبال علاقه‌مند بود و در دوران تحصیل در کالج در هر دو رشته به رقابت پرداخت. وی برای تیم فوتبال «دیمون آیز اف‌سی» وابسته به حزب کارگر نیز بازی کرده و از هواداران مادام‌العمر باشگاه فوتبال اورتون در لیگ برتر فوتبال انگلستان است.[۳۷][۳۸] در ژوئیهٔ ۲۰۰۳ برنام در یک بازی دوستانه پیش‌فصل برای باشگاه «لی آر.ام.آی» که در لیگ کنفرانس حضور داشت، مقابل اورتون به میدان رفت.[۳۹] او در دقیقهٔ ۸۸ به جای نیل رابینسون وارد زمین شد و این مسابقه در ورزشگاه هیلتون پارک با تساوی ۱–۱ به پایان رسید.[۳۹][۴] برنام از ژوئیهٔ ۲۰۱۸ تا تابستان ۲۰۱۹ رئیس اتحادیهٔ فوتبال راگبی بود.[۴۰]

در ژوئیهٔ ۲۰۲۲ پس از آنکه برنام به رانندگی با سرعت ۷۸ مایل بر ساعت (۱۲۶ کیلومتر بر ساعت) در بزرگراهی که محدودیت سرعت آن به‌طور موقت به ۴۰ مایل بر ساعت (۶۴ کیلومتر بر ساعت) کاهش یافته بود اعتراف کرد، به پرداخت ۱٬۹۸۴ پوند جریمه، هزینه‌ها و عوارض قانونی محکوم شد و شش امتیاز منفی نیز در گواهینامهٔ رانندگی او ثبت شد.[۴۱][۴۲]

  1. «اندی برنهام، مشهور به «پادشاه شمال»، رهبر حزب کارگر و نخست‌وزیر جدید بریتانیا شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۷-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. Castle, Stephen (19 June 2026). "Who Is Andy Burnham, the Man Who Could Be Britain's Next Prime Minister?". The New York Times. Retrieved 23 June 2026.
  3. "Who is Andy Burnham? Labour leadership contender guide". BBC News (in British English). 2015-07-28. Retrieved 2026-01-13.
  4. 1 2 3 4 5 6 ,. Who's Who (online Oxford University Press ed.). A & C Black, an imprint of Bloomsbury Publishing plc.
  5. "Andy's biography from his Andy4Leader web-site". Archived from the original on 5 July 2010.
  6. Collins, David (2026-05-23). "Who is Andy Burnham really? Teen 'scally' to professional outsider". The Times (in British English). Archived from the original on 2026-05-25. Retrieved 2026-05-31.
  7. "Biography of Andy Burnham: Department of Health". Webarchive.nationalarchives.gov.uk. Archived from the original on 7 April 2010. Retrieved 9 April 2013.
  8. "Andy Burnham Interview: Part 2". HuffPost UK (in English). 10 August 2015. Retrieved 27 April 2025.
  9. Chambers, Sam (16 July 2026). "Former logistics reporter set to become Britain's latest prime minister". Splash247. Retrieved 16 July 2026.
  10. O'Neill, Sean (17 June 2026). "Andy Burnham's story of an oh-so-changeable ambassador for change". The Times. Archived from the original on 23 June 2026. Retrieved 22 June 2026.
  11. "Former BD journalist set to become UK PM". Bulk Distributor. Archived from the original on 14 July 2026. Retrieved 10 July 2026.
  12. "BD turns 30". Bulk Distributor. Archived from the original on 13 July 2026. Retrieved 10 July 2026.
  13. Woodward, Will (26 January 2008). "New culture secretary keeps an open mind on licence fee". The Guardian. London: Guardian News & Media. Archived from the original on 5 October 2008. Retrieved 12 October 2008.
  14. Gregory, James (13 July 2026). "Burnham cements Labour leadership with backing of 349 MPs". BBC News. Archived from the original on 13 July 2026. Retrieved 13 July 2026.
  15. Spivey, Matt; Hadfield, Charlotte; Mason, with Chris; Street, Henry Zeffman reporting from Downing; Coughlan, Sean; Palace, Daniela Relph at Buckingham (20 July 2026). "Andy Burnham at Buckingham Palace to become prime minister after Keir Starmer formally resigns". BBC News. Archived from the original on 20 July 2026. Retrieved 20 July 2026.
  16. Bosotti, Rorey; Hatton, Ben; Mason, Chris; Eardley, Nick (20 July 2026). "Healey appointed chancellor and Miliband becomes foreign secretary as Andy Burnham picks cabinet". BBC News. Archived from the original on 20 July 2026. Retrieved 20 July 2026.
  17. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام theyworkforyou.com وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  18. ""Why I am a Socialist", by the leadership candidates". Next Left. June 2010. Archived from the original on 11 August 2016. Retrieved 6 September 2021.
  19. 1 2 Stratton, Allegra; Wintour, Patrick (1 July 2010). "Andy Burnham's Labour leadership bid based on a return to socialist values". The Guardian. Archived from the original on 13 April 2016. Retrieved 21 June 2016.
  20. "Andy Burnham launches "Aspirational Socialism" manifesto". labourlist.org. LabourList. 23 August 2010. Archived from the original on 19 October 2015. Retrieved 2 August 2015.
  21. "Solidarity not separation declares Burnham as he calls Nationalism an "ugly brand of politics"". Herald Scotland. 31 July 2015. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 2 August 2015.
  22. Martin, Iain (17 October 2020). "Andy Burnham: Is the 'king of the north' unprincipled or the real deal?". The Times (in English). Archived from the original on 14 December 2021. Retrieved 17 October 2020. ... Here was someone who had been singled out by the leadership class to carry the New Labour flame to a new generation. … A serial leadership contestant since then, he came a distant second to Mr Corbyn in 2015. The decision to serve in what followed left the former Blairite pledging loyalty to a Marxist leadership amid a far-left takeover.
  23. 1 2 Bush, Stephen (2021-06-30). "Andy Burnham: "I'm prepared to go back but as something different"". New Statesman. Retrieved 2023-05-18.
  24. Ganesh, Janan (3 August 2015). "The soft left is the real threat to Labour". FT.com. Archived from the original on 8 November 2020. Retrieved 2 June 2020.
  25. Rampen, Julia (28 September 2016). "Andy Burnham quits shadow cabinet: "Let's end divisive talk of deselections"". New Statesman. Archived from the original on 8 November 2020. Retrieved 2 June 2020.
  26. Fisher, Trevor (15 August 2018). "Blair's legacy is toxic. That's why we need a soft left revival". LabourList. Archived from the original on 15 August 2018. Retrieved 2 June 2020.
  27. "The reality of a dream job". Guardian. 28 January 2008. Archived from the original on 6 October 2014. Retrieved 29 September 2014.
  28. Sylvester, Rachel; Thomson, Alice (15 October 2007). "Marriage is important, children do notice". The Daily Telegraph. London. Archived from the original on 30 June 2009. Retrieved 12 October 2008.
  29. "My family values". The Guardian (in British English). 2009-02-14. ISSN 0261-3077. Retrieved 2026-07-23.
  30. Pogrund, Gabriel (19 March 2017). "A life in the day: Andy Burnham". www.thetimes.com (in British English). Retrieved 15 May 2026.
  31. Merrick, Jane (24 March 2013). "Keep the faith, Andy Burnham tells NHS and Church". The Independent. Archived from the original on 30 June 2009. Retrieved 22 July 2013.
  32. Saul, Heather (27 May 2015). "Andy Burnham urges Pope Francis to back same-sex marriage and bring the Catholic Church 'into the 21st century'". The Independent. Archived from the original on 21 July 2015. Retrieved 10 July 2015.
  33. "Interview: Andy Burnham addresses 'hurtful' attacks on his equality record". Pink News. 25 June 2015. Archived from the original on 20 August 2016. Retrieved 19 July 2016.
  34. McTague, Tom (24 September 2025). "Andy Burnham's plan for Britain". New Statesman. Archived from the original on 24 September 2025. Retrieved 21 May 2025.
  35. Shennan, Paddy (25 June 2015). "Andy Burnham: 'I hope my Hillsboro work gives people confidence to vote for me'". Liverpool Echo (in English). Retrieved 29 January 2025.
  36. "'My dad has Alzheimer's, I know the pain of collapsing social care". Manchester Evening News. Retrieved 16 May 2026.
  37. "Andy Burnham". BBC News. 22 October 2002. Archived from the original on 30 June 2009. Retrieved 11 October 2008.
  38. Brown, Colin (20 June 2008). "Andy Burnham: The Mr Nice Guy who talked his way into a nasty situation". The Independent. London: Independent News & Media. Archived from the original on 30 June 2009. Retrieved 11 October 2008.
  39. 1 2 "Leigh RMI 1-1 Everton". EvertonFC.com. Everton Football Club. 26 July 2003. Archived from the original on 3 October 2003. Retrieved 7 October 2013.
  40. "Tony Adams to become new president of Rugby Football League". The Guardian. 12 December 2018. Archived from the original on 12 December 2018. Retrieved 12 December 2018.
  41. Badshah, Nadeem (25 March 2023). "Andy Burnham fined and given six penalty points for speeding on M62". The Guardian. Archived from the original on 2025-07-24. Retrieved 25 March 2023.
  42. "Greater Manchester mayor Andy Burnham to pay almost £2k speeding fine". BBC News. 25 March 2023.

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]