انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۵۹–۱۳۵۸)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
انتخابات نخستین دورهٔ مجلس شورای اسلامی

۱۳۵۴ →
۲۴ اسفند ۱۳۵۸ و ‎۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۹
نمایندگان
← ۱۳۶۳
اعضا

۲۳۴ از ۲۷۰ کرسی مجلس شورای ملی
۳۶ کرسی باطل یا تصویب نشدن اعتبارنامه

۱۳۶ کرسی موردنیاز اکثریت
مشارکت ۱۰٬۸۷۵٬۹۶۹ رای، ۵۲٫۱۴٪
  حزب نخست حزب دوم حزب سوم
  Portrait of Ali Khamenei, 1981.jpg بنی‌صدر (دوربریده).jpg Mbazargan.jpg
رهبر سید علی خامنه‌ای[۱] ابوالحسن بنی‌صدر[۲] مهدی بازرگان
حزب حزب جمهوری اسلامی
جامعه روحانیت مبارز[۱]
مجاهدین انقلاب[۱]
- نهضت آزادی
اتحاد ائتلاف بزرگ ‏(en) دفتر هماهنگی همکاری‌های مردم و رییس‌جمهور ‏(en) گروه همنام ‏(en)
حوزهٔ انتخابات رهبر تهران و ری و شمیران - تهران و ری و شمیران
کرسی‌های به‌دست‌آمده ۸۵[۲] ۳۳[۲] ۲۰[۲]
درصد کرسی ۳۶٫۳۲٪ ۱۴٫۱٪ ۸٫۵۴٪

  حزب چهارم حزب پنجم
  Karim Sanjabi.jpg Masoud Rajavi 1970's.jpg
رهبر کریم سنجابی[۲] مسعود رجوی[۲]
حزب جبهه ملی ایران سازمان مجاهدین خلق
اتحاد - کاندیداهای انقلابی و ترقی‌خواه
حوزهٔ انتخابات رهبر کرمانشاه رأی نیاورد[۲]
کرسی‌های به‌دست‌آمده ۴ ۰[۲]
درصد کرسی ۱٫۷٪ ۰٪

نخست‌وزیر پیش از انتخابات

مهدی بازرگان
نهضت آزادی

نخست‌وزیر برگزیده

محمدعلی رجایی
حزب جمهوری اسلامی

انتخابات نخستین دورهٔ مجلس شورای اسلامی در ۲۴ اسفند ۱۳۵۸ حدود یک سال پس از انقلاب اسلامی ایران برگزار شد.

در انتخابات سه گروه عمده ائتلاف بزرگ ‏(en) به رهبری سید علی خامنه‌ای، دفتر هماهنگی همکاری‌های مردم و رییس‌جمهور ‏(en) به سرپرستی ابوالحسن بنی‌صدر و گروه همنام ‏(en) به سرپرستی مهدی بازرگان رای آوردند.

طبق آمارهای رسمی ۵۲٫۱۴٪ واجدان در پنجمین انتخابات پیاپی در سال ۱۳۵۸ انتخابات شرکت کردند. ۲۰٬۸۵۷٬۳۹۱ نفر واجد بودند که ۱۰٫۸۷۵٬۹۶۹ رای به صندوق ریختند.

نامزدان نهایی ۴۲۸ تن بودند که سر ۲۷۰ کرسی رقابت می‌کردند.[نیازمند منبع]

پیشینه[ویرایش]

چون قانون اساسی تازه سازمان یافته‌بود قانون انتخاباتی نبود و گروهی از وزارت کشور مشغول تدوین قانون انتخابات بودند. قانون به تصویب شورای انقلاب رسید و ۱۸ بهمن ۱۳۵۸ منتشر شد.

در پی برخی اعتراض‌ها و احتمال پس افتادن انتخابات، بند منطقه‌ای شدن انتخابات لغو شد. بند دیگری که مورد اعتراض برخی بود بحث اکثریت مطلق آرا بود که ماند.

نتیجه[ویرایش]

ائتلاف بزرگ: جامعه روحانیت مبارز، حزب جمهوری اسلامی، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، انجمن اسلامی معلمان، نهضت زنان مسلمان، سازمان فجر اسلام، اتحادیه انجمن‌های اسلامی شهر ری و بنیاد الهادی - ۳۱٪

گروه همنام: نهضت آزادی ۷٪

دفتر هماهنگی همکاری‌های مردم با رئیس جمهور: حامی ابوالحسن بنی صدر - ۱۲٪

جبهه ملی ایران ۳٪

حزب توده ۴٪

شورای مرکزی کاندیداهای انقلابی و ترقی‌خواه: سازمان مجاهدین خلق - بدون نماینده: مسعود رجوی رهبر مجاهدین خلق از تهران (با ۵۳۰ هزار رأی) و ۲۹ کاندیدای دیگر مجاهدین از شهرستان‌ها به مرحله دوم رسیدند اما هیچ‌یک از آنها در دور دوم انتخاب نشدند.

مستقلها: ۴۳٪

در اولین اقدام مجلس که در تعامل با رئیس جمهور وقت برای تعیین نخست وزیر صورت گرفت، حاکی از همراهی منفردها با فراکسیون ائتلاف بزرگ بود و به طور تقریبی ۲/۳ کل نمایندگان با فراکسیون نیروهای مذهبی همراهی می‌کردند.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ جواد محمدی. «ائتلاف بزرگ و ناکامی معاندین نظام اسلامی». پایگاه تحلیلی تبیینی برهان، ۲۲ بهمن ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۸ آذر ۱۳۹۵. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ رضا بسطامی. «انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی». مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۶ خرداد ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۸ آذر ۱۳۹۵.