انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۴۰۰)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
انتخابات سیزدهمین دورهٔ ریاست‌جمهوری ایران
ایران
۱۳۹۶ →
اعضا
۲۸ خرداد ۱۴۰۰
هیئت دولت
← ۱۴۰۴

رئیس‌جمهور کنونی

حسن روحانی
اعتدال‌گرایان

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ ایران در تاریخ ۲۸ خرداد ماه ۱۴۰۰ همزمان با انتخابات ششمین دورهٔ شوراهای اسلامی شهر و روستا برگزار خواهد شد.[۱] در این انتخابات که برای سیزدهمین مرتبه برگزار می‌شود، هشتمین رئیس‌جمهور ایران با آرا انتخاب خواهد شد. طبق قانون اساسی ایران، حسن روحانی با توجه به دو دوره ریاست‌جمهوری پیاپی، در این انتخابات حق نامزد شدن ندارد.

انتظار می‌رود مشارکت مردمی در این انتخابات کاهش شدیدی داشته باشد که در این امر عواملی چون ناامیدی کامل معترضان از پیگیری مطالباتشان در چارچوب امکانات جمهوری اسلامی، فساد گسترده مالی و اداری، اعتراض سراسری دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸، تحریم‌های آمریکا و در پی آن بحران اقتصادی، عدم مقبولیت و مشروعیت گفتار حکومت، تداوم محدودیت‌های شدید سیاسی اجتماعی و مذهبی، ناامیدی و بی‌اعتمادی مردم به هر دو جناح حاکمیت دخیل است.[۲][۳][۴][۵][۶][۷]

فهرست نامزدهای احتمالی

دسته‌بندی نام نامزد نگاره سمت‌های کلیدی سابقه حضور در انتخابات منبع
اعلام نامزدی
حسین دهقان Hossein Dehghan.jpg وزیر دفاع [۸][۹]
احتمالی
اصلاحطلب عباس آخوندی Abbas Akhoondi Iran Chamber.jpg وزیر پیشن راه و شهرسازی ندارد [۱۰]
اعتدالگرا محمدجواد آذری جهرمی Azari Jahromi 2019 (cropped).jpg وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ندارد [۸]
اصولگرا محمود احمدی‌نژاد Mahmoud Ahmadinejad Cropped.jpg رئیس‌جمهور پیشین دارد [۱۱]
اصولگرا غلامحسین الهام Gholam-Hossein Elham 2016.jpg وزیر پیشین دادگستری

معاون رئیس‌جمهور سابق

عضو پیشین شورای نگهبان

ندارد [۱۲]
اصولگرا مهرداد بذرپاش Mehrdad Bazrpash.jpg رئیس پیشین سازمان ملی جوانان

نمایندهٔ پیشین مجلس شورای اسلامی

رئیس دیوان محاسبات کشور

ندارد [۱۳]
اصولگرا سعید جلیلی Saeed Jalili 2013b.jpg دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی و عضو کنونی شورا دارد [۸]
اصلاح‌طلب اسحاق جهانگیری Eshaq Jahangiri portrait 2018.jpg معاون اول رئیس‌جمهور دارد [۸]
اصولگرا محسن رضایی محسن رضایی.jpg دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام دارد [۸]
سورنا ستاری Sorena Sattari 13981212000442637187489218835583.jpg معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور ندارد [۸]
اصلاح‌طلب محمدرضا عارف Mohammad-Reza Aref cropped.jpg معاون اول رئیس‌جمهور پیشین دارد [۸]
اصولگرا فریدون عباسی دوانی Fereydoon Abbasi 2015.jpg رئیس پیشین سازمان انرژی هسته‌ای

نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی

ندارد [۱۴]
اصولگرا سید عزت‌الله ضرغامی Ezzatollah Zarghami at JAMNA convention.jpg رئیس پیشین صداوسیما ندارد [۸]
اصولگرا پرویز فتاح Parviz Fattah 2019 2.jpg

وزیر پیشین نیرو

رئیس پیشین کمیتهٔ امداد امام خمینی

رئیس بنیاد مستضعفان

ندارد [۸][۹]

اصولگرا

محمدباقر قالیباف Mohammad Bagher Ghalibaf 3455105.jpg رئیس مجلس شورای اسلامی دارد
اصولگرا علی لاریجانی Ali Larijani.jpg رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی دارد [۹]
مستقل علی مطهری Ali Motahari 2019.jpg نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی ندارد [۱۵]
اصولگرا علی نیکزاد Alinikzad.jpg وزیر پیشن راه و شهرسازی

نایب‌رئیس دوم مجلس

ندارد [۸]
اعلام عدم نامزدی
اصلاحطلب محمدجواد ظریف Mohammad Javad Zarif by Nasimonline.jpg وزیر خارجه ندارد [۱۶]
اعتدالگرا محسن هاشمی عکس محسن هاشمی رفسنجانی.jpg رئیس شورای شهر تهران ندارد [۱۷]

مشارکت

عواملی چون ناامیدی کامل معترضان از پیگیری مطالباتشان در چارچوب امکانات جمهوری اسلامی، فساد گسترده مالی و اداری، اعتراض سراسری دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸، تحریم‌های آمریکا و در پی آن بحران اقتصادی، عدم مقبولیت و مشروعیت گفتار حکومت، تداوم محدودیت‌های شدید سیاسی اجتماعی و مذهبی، ناامیدی و بی‌اعتمادی مردم به هر دو جناح حاکمیت باعث شده انتظار رود مشارکت در انتخابات ۱۴۰۰ با کاهش شدیدی مواجه شود.[۲][۳][۴][۵][۶][۷]

نارضایتی‌ها از عملکرد نظام جمهوری اسلامی و جناح‌های آن به اندازه‌ای وسیع است که به گفته رادیو فردا تأثیر آن بر میزان مشارکت مردم در انتخابات ۱۴۰۰ مقامات نظام را نگران کرده‌است؛[۱۸] به گونه‌ای که مطابق گفته رادیو زمانه برخی از مسئولان جمهوری اسلامی مشارکت ۲۰ درصدی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ را هم کافی دانسته‌اند.[۱۹][۲۰][۲۱][۲۲] عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور، با اشاره به مشارکت پایین مردم در انتخابات مجلس یازدهم گفت: «یکی از دغدغه‌های ما میزان مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری است.»[۲۳]

محمد خاتمی، پدر معنوی اصلاح‌طلبان، اعتراف کرد که «اگر «تکرار» هم کنم، دیگر مردم رأی نمی‌دهند» که بی‌بی‌سی فارسی آن را نشانه جدایی آنان از سطح اجتماع می‌داند.[۲۴] ناتوانی اصلاح‌طلبان در همراه با اعتراضات دی ۱۳۹۶ نقطه‌عطفی در ریزش پایگاه اجتماعی آنان بود، به گونه‌ای که در این اعتراضات شعار اصلاح طلب، اصولگرا دیگه تمومه ماجرا سر داده شد و معترضان همه جناح‌های حاکمیت را به یک اندازه نامشروع قلمداد کردند.[۲۵] اعتراضات آبان ۹۸ نیز چون تیر خلاصی بر اعتبار باقی‌مانده آنان عمل کرد.[۲۴]

ناتوانی کامل دولت روحانی در تحقق وعده‌های اقتصادی و اجتماعی او در زمان انتخابات از دیگر دلایل ریزش مشارکت مردمی است.[۲۶]

منابع

  1. «انتخابات ریاست جمهوری، ۲۸ خرداد ۱۴۰۰ برگزار می‌شود». انتخاب. شهریور ۱۳۹۹.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «اصلاح‌طلبان درانتخابات ۱۴۰۰؛ محمد خاتمی هم ناامید از 'تکرار' ؟». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۷.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «صادقی: اصلاح‌طلبان در انتخابات ۱۴۰۰ شاید از علی لاریجانی حمایت کنند». رادیو فردا. ۲۴ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۸ شهریور ۱۳۹۹.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «زنگ خطر برای ۱۴۰۰/ نتایج غیرمنتظره از آمار مشارکت در انتخابات». ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۶ شهریور ۱۳۹۹.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «اعتراض‌ها در ایران؛ 'پایان اخلاقی اصلاح‌طلبان'». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۴ نوامبر ۲۰۱۹.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ فتح‌الله‌نژاد، علی. «"اعتراض مردم ایران ادامه دارد و باید به گوش مردم دنیا برسد" | DW | 29.11.2019». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۵.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ یوسفی اشکوری، حسن (۷ ژوئیه ۲۰۱۸). «شخص رهبر و مقام رهبری؛ علت ناکارآمدی و دلیل ناکامی». دویچه وله فارسی. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۰.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ ۸٫۵ ۸٫۶ ۸٫۷ ۸٫۸ ۸٫۹ «رونمایی از ۳+۱۵ کاندیدای احتمالی انتخابات ۱۴۰۰». تابناک. ۶ مهر ۱۳۹۹.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ «بلومبرگ: یک نظامی احتمالاً پیروز انتخابات ریاست جمهوری ایران خواهد بود». euronews. ۲۰۲۰-۱۰-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۱.
  10. «گزارش| اعلام آمادگی عجیب آخوندی برای ۱۴۰۰؛ لودریسم هم به انتخابات آمد!». تسنیم. ۲۷ مرداد ۱۳۹۹.
  11. «شواهد نشان می‌دهد احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ شرکت می‌کند». باشگاه خبرنگاران. ۹ مهر ۱۳۹۹.
  12. «احمدی‌نژاد با کاندیدای اجاره ای در انتخابات ۱۴۰۰». دنیای اقتصاد. ۱۸ مهر ۱۳۹۹.
  13. «کاندیدای جدید اصلاح طلبان در انتخابات ۱۴۰۰ /۶ کاندیدای احتمالی ریاست جمهوری را بیشتر بشناسید». خبرآنلاین. ۹ مهر ۱۳۹۹.
  14. «فریدون عباسی: مگر احمدی‌نژاد لولو است؟ /شاید کاندیدای ریاست جمهوری شوم». رویداد۲۴. ۲ تیر ۱۳۹۹.
  15. «علی مطهری؛ کاندیدای اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰؟». خبرآنلاین. ۱۷ خرداد ۱۳۹۹.
  16. «ظریف: کاندیدای انتخابات ۱۴۰۰ نمی‌شوم». دنیای اقتصاد. ۱۴ مهر ۱۳۹۹.
  17. «هاشمی: قصد شرکت در انتخابات ریاست جمهوری را ندارم». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۹ مهر ۱۳۹۹.
  18. «گشایش در حصر؛ مهدی کروبی «خواستار حضور پرشور» در انتخابات ۱۴۰۰ شد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۲.
  19. «نگرانی وزیر کشور از میزان مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰». رادیو زمانه. ۲۰۲۰-۰۸-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۲.
  20. «مطهری: در ۱۴۰۰ یکی از خودشان را سر کار می‌آورند». رادیو زمانه. ۲۸ آگوست ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۸ آگوست ۲۰۲۰.
  21. «اگر اوضاع بهتر نشود، در انتخابات ۱۴۰۰ شاهد پایین‌ترین میزان رأی ممکن خواهیم بود». اعتماد آنلاین. ۲۷ مرداد ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۱۶ شهریور ۱۳۹۹.
  22. «غفوری فرد: احتمال ریزش شرکت‌کنندگان در انتخابات سال ۱۴۰۰وجود دارد». رادیو زمانه. ۱۷ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۰.
  23. «نگرانی وزیر کشور از میزان مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰». رادیو زمانه. ۴ شهریور ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۱۳ شهریور ۱۳۹۹.
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ «اصلاح‌طلبان درانتخابات ۱۴۰۰؛ محمد خاتمی هم ناامید از 'تکرار' ؟». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۲.
  25. «اعتراض‌ها در ایران؛ 'پایان اخلاقی اصلاح‌طلبان'». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۲.
  26. "Iran presidential election: Reformists face an uphill battle". Middle East Eye. Retrieved 2020-10-22.