امیرخسرو دارایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

امیر خسرو دارایی (۱۲۷۲ خورشیدی، طارم- شهریور ۱۳۲۶ خورشیدی، زنجان) ملقب به برهان‌السلطنه و متخلص به خسرو، شاعر و ادیب ترک‌زبان است.

زندگی[ویرایش]

امیر خسرو دارایی فرزند خسرو میرزا دارایی فرزند خلیل‌الله میرزا فرزند عبدالله میرزا دارا پسر یازدهم فتحعلی شاه در سوم شعبان ۱۳۱۰ (۱۲۷۲ هـ. ش) پنج ماه پس از درگذشت پدرش در بنارود طارم متولد شد. مادر او رخساره خانم دختر عموی پدرش و نتیجهٔ عبدالله میرزا دارا بود. او تحت تربیت عموی خود ابراهیم میرزا برهان‌السلطنه تحصیلات مقدماتی را آغاز کرد. چند سالی از جوانی خود را در کادر جدیدالتاسیس نظام گذراند و دورهٔ دو سال و نیمهٔ حکومت سردار مؤید در زنجان، نایب الحکومه طارم بود. پس از آن به میرزا کوچک‌خان جنگلی پیوست و تا از میان رفتن جنبش جنگل با میرزا کوچک خان همکاری نزدیک داشت. امیر خسرو در شهریور ۱۳۲۳ در زنجان درگذشت و بنا بر وصیت خود در اتاقی که از مادر زاده شده بود، مدفون گشت. او کلیله و دمنه را در کتاب شکرستان خود به نظم کشیده‌است.

دختر او آزاده دارایی (۱۳۱۰-) نیز شاعر است.[۱]

نمونه اشعار[ویرایش]

از غزل‌های تُرکی:

غمزه اؤرگه نیر سندن اگر جانانه لرمندن اؤرگنسین گرک دیوانه لیق دیوانه لر
گر دوشَم دیوانه تک بازاره حقیم وار منیممن سنین رسوای عشقین کام آلان بیگانه لر
من جهنم، سن گؤزللیک شانه وی چوخ حئفظ ائلههر صدفده مسکن ائتمزسن کیمی دردانه لر
شمع تک نور جمالین روشن ائیلر مجلسیوار نئجه طاقت او شمعه یانماسین پروانه لر
سن خوش اول قوی مجلس عئیشین رقیبه نوش اولابسدی بو بی خانمانه گوشهٔ میخانه لر
ایندی بیلدیم گاه گاهی گر منه لطف ائیله دینسالماقا گؤگلوم قوشینی دامه سپدین دانه لر
شربت مرگ ایچمه گه آماده اولماق وختیدورایچمه گی لازم اولور دولسا اگر پیمانه لر
سن گؤزللیک شهرتینده من بلای عشقیدهقوی یازیلسین قان ایله عالمده بو افسانه لر
مست اولماز باده دن خسرو اگر دریا ایچهائتمَسه مستانه گؤزلر غمزهٔ مستانه لر

آثار[ویرایش]

  • شکرستان، کلیله و دمنه منظوم
  • دیوان امیر خسرو، غزلیات و قصاید و امثال
  • ارمغان زندان

پانویس[ویرایش]

  1. شعر و شاعران معاصر زنجان. جعفر عبدی. روزنامه مردم نو. تاریخ انتشار: ۴ اسفند ۱۳۸۶.

منابع[ویرایش]

  • شکرستان، انوار سهیلی منظوم از امیرخسرو دارائی متخلص به، خسرو. محمدرئوف مرادی. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. چاپ اول، ۱۳۸۳.
  • چشم‌انداز شعر معاصر ایران. دکتر سید مهدی زرقانی. نشر ثالث. چاپ دوم، ۱۳۸۴.