الهرد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Alherd
الهرد
village
نمایی از روستای الهرد در آذر ۲۰۱۲
نمایی از روستای الهرد در آذر ۲۰۱۲
Alherd در Iran واقع شده‌است
Alherd
Alherd
مختصات: ۳۸°۵۵′۲۴″ شمالی ۴۶°۵۱′۲۸″ شرقی / ۳۸.۹۲۳۳۳° شمالی ۴۶.۸۵۷۷۸° شرقی / 38.92333; 46.85778مختصات: ۳۸°۵۵′۲۴″ شمالی ۴۶°۵۱′۲۸″ شرقی / ۳۸.۹۲۳۳۳° شمالی ۴۶.۸۵۷۷۸° شرقی / 38.92333; 46.85778
نمایی از روستای الهرد در خرداد ۲۰۰۹.
نمایی از روستای الهرد در اردیبهشت ۲۰۱۳.
دو علم (توغ) در میان عزادارن آورده شده‌اند.
یکی از سنگ‌نوشته‌های قبرستان الهرد.

الهرد (Alherd) یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در شهرستان خداآفرین واقع شده‌است. تا اواخر قرن بیستم روستا عملاً در شرف ویرانی بود. از سال ۲۰۰۵ تعدادی از افراد مسن، که به تهران مهاجرت کرده بودند، برگشته و خانه‌های مدرن ساختند، واقعیتی که در یک نگاه به عکسهای ضمیمه آشکار میشود. به این ترتیب شمار خانوار های روستا به سرعت زیاد شد. بر اساس سرشماری ۱۳۸۵، جمعیت روستا ۸۱ نفر در ۱۸ خانواده بود[۱]. یک آمارگیری اخیر جمعیت را ۷۰ نفر در ۱۸ خانوار اعلام کرده است.[۲] این آمارها، البته، شامل افراد بازنشسته‌ای نمی‌شوند که ماههای گرم سال را در روستا سپری می‌کنند. هر چند، مقایسه دور آمار آشکارا بر پیرشدگی جمعیت روستا دلالت میکند. همانند دیگر مناطق مسکونی ناحیه ارسباران، بعلت نبود فرصت‌های شغلی، جوانها به تهران مهاجرت می‌کنند.

اطلاعات بیشتر[ویرایش]

  • در اوایل دهه سی، بر اساس جلد چهارم فرهنگ جغرفیایی ایران[۳]، الهرد ۱۸۲ تن سکنه داشت.[۴] .
  • پیش از انقلاب سفید الهرد ملک خانی از خانواده حاکم ایل محمد خانلو بود، هر چند خود ساکنین از اعضای ایل مذکور نیستند.[۵] سالها بعد از مرگ خان فرزندان او به تهران مهاجرت کردند ولی کلکسیون بزرگ شاخ‌های بزهای کوهی شکار شده را در خانه متروکه‌شان بجا گذاشتند. متأسفانه این مجموعه در حل حاضر از بین رفته است.
  • پس از خان و خان نشینی ده به صورت کدخدامنشی اداره می شده واولین کدخدای این ده تاریخی مرحوم مشهدی محمد(منصوری)بوده است که پس از مرگ کدخدا، ده به صورت شورایی بین برادران مرحومین مشهدی اسماعیل و مشهدی شیرین ومرحوم صفرورجب وابراهیم(بهبودیان) اداره گردید درحال حاضر نیز ده به صورت شورائی و به سر پر ستی جانباز هشت سال دفاع مقدس جناب آقای التفات پاشاپور اداره میگردد .
  • دبستان روستای الهرد در سال ۱۳۵۰ توسط معلمی به نام "محمد صادقی" در همین خانه افتتاح شد. حدود ۴۰ دانش آموز از خود روستا و روستاهای عباس‌آباد، یوسفلو و گرمناب به درس مشغول شدند. سه سال بعد مدرسه‌ای یک کلاسه و شامل یک اتاق برای معلم در نزدیکی خانه ساخته شد. متأسفانه، اکنون دبستان اولیه ویران شده و در جای آن یک کانتینر قرار داده اند که معلمی پاره وقت چهار دانش آموز را در آن درس میدهد.
  • این ده دارای یک مسجد قدیمی است که تاریخ احداث بنای ابتدایی این مسجد مشخص نیست ولی ستونهای چوبی باقی مانده نشان از قدمت بالای احداث مسجد دارد .این مسجد همکنون توسط شورا و اهالی محترم این روستا با حمایت های مالی اهالی و ساکنین تهران باز سازی گردده و دردو طبقه به صورت کاملاً امروزی بنا گردید. متأسفانه این روستا بنا بر قدمت قدیمی فاقد امکانات بهداشتی است .نبود فاضلاب بهداشتی وروان بودن آبهای سطحی و فاظلاب در معابر و سطح روستا مشکلات بهداشتی بسیاری برای اهالی به وجود آورده ونبودمرکز بهداشتی و درمانگاه قسمتی از کاستی های است که موجب آزره خاطری اهالی محترم روستاست .
  • تراکم درختان گردو، به ویژه، در دره بزرگ واقع در اراضی مشترک با روستاهای عباس‌آباد و یوسفلو فرصت مناسبی را برای استفاده تجاری از منابع جنگل را فراهم میکند.
  • مرقد متبرکه شیخ خلیفه محمد که درپایین‌ترین نقطه ده بنا شده است که بنا بر روایاتی این مکان مدفن پنج انسان عارف عالی مقام بوده است و همکنون مورد زیارت احترام اهالی ده و روستا های اطراف می باشد .
  • علم جوشی (توغ به زبان اهل محل) که در داخل امامزاده قرار دارد و ، بنا بر اعتقاد ساکنین، در ده روز اول ماه محرم به حرکت در می آید و باصطلاح می جوشد . مردمی که نیتی دارند این علم به سمت آنها حرکت می کند و طرف هم مبلغی پول و یا هر چیز دیگری مثل پارچه اهدا می کند. در تصویر ضمیمه، دو علم در میان دایره عزادارن دیده می‌شوند. یکی از علم‌ها ساکن است و دیگری در حالت افقی قرار گرفته و علمدار را میکشد.
  • این روستا دارای دو قبرستان شمالی و جنوبی می باشد یک قبر ستان در شمالی ترین نقطه واقع بوده که دارای قدمت بسیار بالائی است گورستان دارای قدمت پیش از اسلام است که این مطلب از طرز دفن و خاکسپاری اموات (خاکسپاری به صورت چمباتمه وحالت « خم شده »)] و نحوه ساخت قبور که به صورت بیضی شکل ساخته شده قابل اثبات است .

اغلب این قبور دارای دیوار ه های آجری هستند و اجساد عموما با وسایل و متعلقات فرد دفن شده مثل شمشیر لوحهاو انگشتر و یا گردنبد...به خاک سپرده میشده اند . در کنار اجساد عموما کوزه های سفالی نیز یافت شده که به احتمال زیاد دارای غذا یا میوه بوده است که این رسم مردم آن دوران بوده این موضوع به روشنی قابل اثبات است و قبور دست نخورده بسیاری در حال حاضر موجود است ولی متأسفانه با بی دقتی مسئولان این آثار باستانی توسط افراد سودجوی زیادی مورد غارت قرار گرفته و تا به امروزنیز مسئولین توجه خاصی به این موضوع نداشته اند وندارند.

گورستان جدیدتر ده که مر بوط به چند صد سال اخیر است درجنوبی ترین قسمت ده بنا شده است ،این گورستان ،دارای سنگ نوشته‌هایی مصور با حاشیه‌های منقش که در گذر روزگار به خوبی حفظ شده اند هر چند هیچ تحقیق علمی در مورد این سنگ نوشته‌ها انجام نگرفته، ولی غیر متداول بودن آنها در سطح منطقه ارسباران میتواند نشانی از قدمت روستا باشد. بنا بر ظاهر سنگ نبشته ها شغل صاحب گور با نقش سنگ در ارتباط است سنگها با تصاویری همچون چرخ ریسندگی یا قیچی و یا علامتهای همچون آفتابه یا مجمعی منقوش هستند که نیازمند تحقیقی علمی است ...

  • دفائن وگنجینه های زیادی توسط افراد سود جو و متأسفانه با همکاری عده ای بی اطلاع از اهالی ده مذکور به یغما رفته است ...
  • این روستا علارقم وسعت و جمعیت کم خود سهم شایان و ارزشمندی در پاسداری ازارزشهای انقلاب و وطن اسلامی داشته است وبااهدای دو شهید والا مقام شهیدان اسداله صدقی و منصور صدقی از شهداء جنگ ایران و عراق که عاشقانه در راه کشورومیهن و اسلام جانفشانی کردند و پیکر پاکشان بعد از ده سال به میهن عزیز بازگشت ودر بهشت زهرا به خاک سپرده شد روحشان شاد... وبا اهدای یک جانباز با نام آقای التفات پاشاپور دین خود به میهن عزیزمان را ادا کرد.
  • آقایان دکتر مسعود صدقی و پرویز منصوری، دیپلمات برجسته، از اهالی سرشناس الهرد هستند.
  • روستا دارای آسیابهای بسیاری بوده که به گذر زمان از بین رفته اند ولی در دهه چهل روستا دارای باغات فروان و دوآسیاب بوده ،دو آسیاب آبی بر روی رو دخانه جنوبی ده بنا شده بود که تو سط استاد کاران ماهری با نام مرحوم مر حوم قربانعلی حسین زاده وحاج حسنقلی حسن پور با همت و مشقت بسیار با همکاری اهالی بنا گردیده بود حمل سنگ زیرین این آسیاب توسط اهالی ازروستای دمیرچی محل ساخت سنگ تا روستای الهرد درآن سالها با مشکلات و مشقت بسیار زیادی که خود داستانی زیباست حمل و نصب گردید .

مشهدی قربانعلی حسین زاده فردی آسیابان ومجاهدبود که در در گیری های حمله روسها به ایران در بخش آذر بایجان ایر ان و آذربایجان شوروی سابق شر کت داشته ومجاهددتهای فراوانی رابه انجام رساند و ی فردی شجاع و باایمان بود که بعد به تهران مهاجرت کرده و درابن بابویه شهر ری مدفون است وحاج حسنقلی حسن پور در بهشت زهرا (س) آرمیده است .

  • چهره ساکنین، بر خلاف اهالی روستاهای اطراف، کاملاً اروپایی است؛ چشمان آبی، موهای طلایی، و پوست سفید .
  • مرحومان رجب و صفر (بهبودیان)دو برادر بودند که مدتی را در اردوگاه‌های کار اجباری سیبری سپری کرده بودند. خاطرات آنها مانند رمانی مفصل تنها تصور ذهنی اهالی از اروپا بود.

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری ۱۳۸۵» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 
  2. «آمار استانی ۱۳۹۰». 
  3. فرهنگ جغرافیایی ایران، آبادیها، زیر نظر حسینعلی رزم آرا، تهران: سازمان جغرافیایی کشور، 1329، ج 4
  4. «لغتنامه دهخدا: الهرد». 
  5. P. Oberling, “The Tribes of Qarāca Dāġ,” Oriens 17, 1964, p. 69.