الن برستین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch
الن برستین
Ellen Burstyn 2009 shadow portrait.jpg
الن برستین در فستیوال فیل تریبکا، ۰۲۰۰۹-۰۵-۰۱ ۱ مه ۲۰۰۹
نام اصلی ادنا ره گیلولی
زمینه فعالیت بازیگر
تولد ۷ نوامبر ۱۹۳۲ ‏(۸۷ سال)
دترویت، میشیگان، آمریکا
ملیت آمریکایی
سال‌های فعالیت ۱۹۵۸ تاکنون
صفحه در وبگاه IMDb

الن برستین (به انگلیسی: Ellen Burstyn) (متولد ۰۱۹۳۲-۱۱-۰۷ ۷ نوامبر ۱۹۳۲) بازیگر اهل آمریکا است. او کارش را در تئاتر از اواخر دهه ۱۹۵۰ آغاز کرد، و در دهه بعدی در چندین فیلم و سریال تلویزیونی نقش ایفا کرد.

اجرای برستین در فیلم آخرین نمایش تصویر تولید ۱۹۷۱ او را برای اولین بار نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن کرد، که باعث شد از آن به بعد به جای نقش مکمل، نقش‌های اول را بازی کند. او برای بار دوم برای نقش خود در فیلم جن‌گیر ساخت ۱۹۷۳ نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن شد، و سپس به خاطر نقش خود در فیلم آلیس دیگر اینجا زندگی نمی‌کند ساخت مارتین اسکورسیزی، جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن را دریافت کرد.

در سال ۱۹۷۵، جایزه تونی را به خاطر نقش اول خود در تئاتر برادوی همین موقع، سال بعد به دست آورد، و جایزه گلدن گلوب و نامزدی جایزه اسکار را برای نقش خود در نسخه سینمایی نمایش‌نامه دریافت کرد.

از دیگر فیلم‌های معروف او می‌توان به بازی در روزگار آدلین، محوطه، مرثیه ای برای یک رویا ، روز عضوگیری اشاره کرد.

کودکی[ویرایش]

برستین که با نام ادنا ره گیلولی در دترویت، میشیگان متولد شد، فرزند «کورین ماری» و «جان آستین گیلولی»، یک پیمان‌کار ساختمان، بود. او اصل و نصب خود را «ایرلندی، فرانسوی، هلندی پنسیلوانیا، و مقداری هندی کانادایی» وصف کرده‌است. او به عنوان یک کاتولیک پرورش یافت ولی به تصوف تغییر دین داد، که روند این تغییر را در اتوبیوگرافی خود با جزییات شرح می‌دهد.

جوایز[ویرایش]

جایزهٔ اسکار
سال جایزه فیلم نتیجه
۲۰۰۱ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن مرثیه‌ای برای یک رؤیا نامزدشده[۱]
۱۹۸۱ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن رستاخیز نامزدشده[۲]
۱۹۷۹ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن همین موقع، سال بعد نامزدشده[۳]
۱۹۷۵ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن آلیس دیگر اینجا زندگی نمی‌کند برنده[۴]
۱۹۷۴ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن جن‌گیر نامزدشده[۵]
۱۹۷۲ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن آخرین نمایش تصویر نامزدشده[۶]
جایزهٔ بفتا
سال جایزه فیلم نتیجه
۱۹۷۶ جایزهٔ بفتا بهترین بازیگر زن آلیس دیگر اینجا زندگی نمی‌کند برنده
جایزهٔ گلدن گلوب
سال جایزه فیلم نتیجه
۲۰۰۱ جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام مرثیه‌ای برای یک رویا نامزدشده
۱۹۸۲ جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن در مینی‌سریال یا فیلم تولید شده برای تلویزیون مردم در مقابل ژان هریس نامزدشده
۱۹۸۱ جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام رستاخیز نامزدشده
۱۹۷۹ جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن در فیلم موزیکال-کمدی همین موقع، سال بعد برنده
۱۹۷۵ جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام آلیس دیگر اینجا زندگی نمی‌کند نامزدشده
۱۹۷۴ جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام جن‌گیر نامزدشده
۱۹۷۲ جایزه گلدن گلوب بهترین نقش مکمل زن آخرین نمایش تصویر نامزدشده
جایزه امی برای برنامه‌های تلویزیونی سر شب
سال جایزه فیلم نتیجه
۲۰۱۳ بازیگر نقش مکمل برجسته در سریال کوتاه یا فیلم جانوران سیاسی نامزدشده
۲۰۰۹ بازیگر مهمان برجسته در سریال درام قانون و نظم: واحد قربانیان ویژه برنده
۲۰۰۸ بازیگر مهمان برجسته در سریال درام عشق بزرگ نامزدشده
۲۰۰۶ بازیگر نقش مکمل برجسته در سریال کوتاه یا فیلم خانم هریس نامزدشده
۱۹۸۷ بازیگر نقش اول برجسته در سریال کوتاه یا فیلم تالار افتخارات هالمارک نامزدشده
۱۹۸۱ بازیگر نقش اول برجسته در سریال کوتاه یا فیلم مردم در مقابل ژان هریس نامزدشده

منابع[ویرایش]

  1. «The 73rd Academy Awards (2001) Nominees and Winners». دریافت‌شده در ۰۲۰۱۲-۱۱-۱۱ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  2. «The 53rd Academy Awards (1981) Nominees and Winners». دریافت‌شده در ۰۲۰۱۲-۱۱-۱۱ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  3. «The 51st Academy Awards (1979) Nominees and Winners». دریافت‌شده در ۰۲۰۱۲-۱۱-۱۱ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  4. «The 47th Academy Awards (1975) Nominees and Winners». دریافت‌شده در ۰۲۰۱۲-۱۱-۱۱ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  5. «The 46th Academy Awards (1974) Nominees and Winners». دریافت‌شده در ۰۲۰۱۲-۱۱-۱۱ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  6. «The 44th Academy Awards (1972) Nominees and Winners». دریافت‌شده در ۰۲۰۱۲-۱۱-۱۱ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرون[ویرایش]

Ellen Burstyn (2009)

Ellen Burstyn, eigentlich Edna Rae Gillooly, (* 7. Dezember 1932 in Detroit, Michigan) ist eine US-amerikanische Schauspielerin. Sie war insgesamt sechsmal für den Oscar nominiert und erhielt diesen 1975 für ihre Hauptrolle in Alice lebt hier nicht mehr.

Leben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Ellen Burstyn verließ früh die High School, um sich auf ihre Model-Karriere zu konzentrieren, während sie zusätzlich noch in Kaufhäusern arbeitete. 1957 trat sie erstmals als Darstellerin am Broadway auf. Sie wechselte nun ganz zur Schauspielerei und übernahm verschiedene Rollen in Fernsehserien. 1963 zog sie nach New York, um dort am renommierten Actors Studio von Lee Strasberg Schauspielunterricht zu nehmen.

Ellen Burstyn, 2007

Der Durchbruch gelang ihr mit der Rolle der Lois Farrow in Peter Bogdanovichs Die letzte Vorstellung von 1971, für die sie auch eine Oscar-Nominierung erhielt. Im folgenden Jahr spielte sie die Mutter der besessenen Regan im Horror-Klassiker Der Exorzist, wofür sie erneut eine Oscarnominierung bekam. Durch den großen internationalen Erfolg des Films (er war der erste, der mehr als 100 Millionen US-Dollar einspielte) wurde sie einem größeren Publikum bekannt.

1974 verwirklichte sie ein Projekt, das ihr sehr am Herzen lag: im Film Alice lebt hier nicht mehr spielte sie eine junge Witwe, die mit ihrem Sohn eine zweite Chance im Leben sucht. Burstyn wurde zum dritten Mal für den Oscar nominiert und gewann ihn diesmal; sie selbst setzte sich für die Nominierung der norwegischen Schauspielerin Liv Ullmann ein.

Im gleichen Jahr erhielt sie auch den Tony Award für ihre Leistung im Broadway-Stück Same Time, Next Year, das 1978 von Robert Mulligan verfilmt wurde. An der Seite von Alan Alda übernahm sie dabei die Rolle, die sie auch in der Broadway-Aufführung gespielt hatte und wurde dafür erneut für den Oscar nominiert. Mit Der starke Wille heimste sie 1980 wiederum viel Kritikerlob ein, bevor ihre Filmkarriere in den 1980ern einen Knick bekam. Sie bekam von nun an vor allem Rollen in Fernsehfilmen angeboten, ihre eigene Sitcom The Ellen Burstyn Show wurde 1987 nach einem Jahr abgesetzt.

Burstyn konzentrierte sich in dieser Zeit mehr aufs Theater und die Förderung des Schauspielernachwuchses. Dafür kehrte sie zum Actors Studio nach New York zurück und arbeitete dort als Schauspiellehrerin. Nach dem Tod des Gründers Lee Strasberg übernahm sie dort an der Seite von Al Pacino die künstlerische Leitung. Von 1982 bis 1985 war sie zudem Präsidentin der Actors' Equity Foundation, einer Schauspieler-Gewerkschaft.

Aufmerksamkeit auf der Kinoleinwand erregte sie erst im Jahr 2000 wieder – mit der Rolle der Sara Goldfarb im Drogendrama Requiem for a Dream. Für ihre Leistung in diesem Film wurde sie nach langer Zeit wieder für einen Oscar nominiert. 2009 erhielt sie für ihren Gastauftritt als Bernadette Stabler in der Serie Law & Order: New York (Episode: Swing) nach vier vorangegangenen Nominierungen ihren ersten Emmy.

Ellen Burstyn war dreimal verheiratet und hat einen Sohn aus der Ehe mit Neil Burstyn.

Filmografie (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Auszeichnungen (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Weblinks[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

 Commons: Ellen Burstyn – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien