افسانه بایگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
افسانه بایگان
Afsaneh Bayegan, July 2015.jpg
افسانه بایگان در ژوئیه ۲۰۱۵
زمینه فعالیت سینما، تلویزیون، تئاتر
تولد ۲۶ دی ۱۳۴۰ ‏(۶۰ سال)
تهران، ایران
ملیت ایرانی
پیشه بازیگر
سال‌های فعالیت ۱۳۶۰–اکنون
همسر(ها) مصطفی شایسته
فرزندان ۱

افسانه بایگان (زادهٔ ۲۶ دی ۱۳۴۰) هنرپیشه ایرانی است. بایگان بازیگری را از کودکی در سن ۱۱ سالگی تجربه کرد و اولین تجربه‌اش در سال ۱۳۵۱ با فیلم كوتاه بوق اثر از علی علی‌زاده بود اما به طور حرفه‌ای فعالیت خود را در سال ۱۳۶۰ با مجموعه تلویزیونی سربداران به كارگردانی محمدعلی نجفی آغاز کرد. بایگان در سینما نیز از سال ۱۳۶۴ با فیلم گمشده به كارگردانی مهدی صباغ‌زاده شروع به فعالیت كرد و یکی از پرکارترین بازیگران زن سینما و سوپراستار دههٔ شصت سینما شد.

زندگی‌نامه[ویرایش]

افسانه بایگان ۲۶ دی ۱۳۴۰ در تهران متولد شد. عموی پدرش فضل‌الله بایگان از پیشگامان تئاتر ایران و پدربزرگ پدرش میرزا جواد موتمن‌الممالک نماینده اولین دوره مجلس شورای ملی بود.[۱][۲] مادرش به بازیگری علاقمند بود اما به دلیل پرورش در خانواده ای منضبط و سختگیر، موفق به فعالیت در این رشته نشد. پدربزرگ مادری افسانه بایگان مستشار دیوان عالی کشور بود و جد اعلای مادرش، میرزا محمدرضا مؤتمن‌السلطنه در دوره قاجار حاکم خراسان و نایب التولیه آستان قدس رضوی بوده‌است.[۳]

زمانی که پانزده ساله بود به تشویق مادرش در مسابقه دختر شایسته ایران شرکت کرد و نفر دوم شد. در آن سال، جلوه پالیزبان ، فینالیست کرمانشاهی، به عنوان دختر شایسته ایران برگزیده شد. در این مراسم رسم بر این بود که دختر شایسته سال گذشته، شنل مخصوص را بر دوش دختر شایسته جدید می‌گذاشت، وی در یازده سالگی در فیلم کوتاه «بوق» کاری از «علی علیزاده» به ایفای نقش پرداخت؛ ولی فعالیتش در سینما و تلویزیون را در سال ۱۳۶۰ با بازی در مجموعه تلویزیونی پر بینندهٔ «سربداران» آغاز کرد. یک سال بعد نخستین نقش سینمایی را در فیلم «گمشده» به کارگردانی مهدی صباغ‌زاده در سال ۱۳۶۴ به‌دست‌آورد و به یکی از پرکارترین بازیگران زن سینمای ایران و سوپراستار در دههٔ شصت تبدیل شد. وی اواخر دهه هفتاد تا اوایل دهه هشتاد به علت شرایط کاری چند سال از سینما فاصله گرفت چون به گفته خودش حتی فراموش شدن برای او بهتر از ماندن به هر قیمتی بوده‌است.[۴]

همسر افسانه مصطفی شایسته است که در سال ۱۳۳۷ در تهران متولد شد و فعالیت در سینما را از سال ۱۳۶۷ با فیلم «روز با شکوه» به کارگردانی کیانوش عیاری آغاز کرد و سپس با ساخت فیلم «مادر» به کارگردانی علی حاتمی و ساخت و توزیع ده‌ها فیلم سینمایی ایرانی با کارگردان‌های مختلف سینمای ایران به فعالیت خود ادامه داد. این زوج صاحب پسری به نام امیرعلی هستند که در ایالت میشیگان آمریکا زندگی می‌کند. بایگان در کنار بازیگری، طراحی صحنه و لباس را هم در فیلم «شکوه بازگشت» تجربه کرده‌است.

فعالیت سیاسی[ویرایش]

او در انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا ۱۳۹۲ ثبت نام کرد اما پس از اعلام نتایج تأیید صلاحیت‌ها، او رد صلاحیت شد.[۵] وی با ذکر این نکته که هیچ‌گاه علاقه‌ای به سیاست نداشته، تنها هدف خود را خدمتگزاری به مردم دانسته و با اعلام انصراف از ادامه کاندیداتوری (بعد از رد صلاحیت)، همچنان خود را به قانون اساسی ایران و اسلام پایبند دانسته‌است. وی در سال ۱۳۹۲ از حسن روحانی حمایت‌کرد.[۶]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

فیلم‌ها[ویرایش]

سال نام فیلم کارگردان
۱۳۹۹ سیاه باز حمید همتی
۱۳۹۵ میلیونر میامی مصطفی احمدی پری
۱۳۹۴ نگار رامبد جوان نسرین
۱۳۹۴ ۵۰ کیلو آلبالو مانی حقیقی فرنگیس
۱۳۹۳ خبر خاصی نیست مصطفی شایسته ناهید
۱۳۹۳ پی ۲۲ حسین قاسمی جامی زهرا
۱۳۸۹ زن‌ها شگفت انگیزند شهرام شاه‌حسینی خاتون
۱۳۸۹ آدمکش رضا کریمی
۱۳۸۹ ایستگاه آخر شاپور قریب
۱۳۸۸ زمهریر علی روئین‌تن
۱۳۸۷ آقای هفت رنگ شهرام شاه‌حسینی
۱۳۸۷ چشمک جهانگیر جهانگیری
۱۳۸۷ سوپر استار تهمینه میلانی
۱۳۸۶ در شهر خبری نیست، هست رضا خطیبی
۱۳۸۵ قرنطینه منوچهر هادی
۱۳۸۶ کنعان مانی حقیقی
۱۳۸۵ محاکمه ایرج قادری
۱۳۸۳ کافه ستاره سامان مقدم
۱۳۷۸ عشق شیشه‌ای غلامرضا حیدرنژاد
۱۳۷۷ طوطیا ایرج قادری
۱۳۷۶ جهان پهلوان تختی بهروز افخمی
۱۳۷۶ بدلکاران مهدی صباغ‌زاده
۱۳۷۶ پنجه در خاک ایرج قادری
۱۳۷۷ زخمی کامران قدکچیان
۱۳۷۷ شبیخون جمشید آهنگرانی
۱۳۷۷ مرد عوضی محمدرضا هنرمند
۱۳۷۶ یاغی جهانگیر جهانگیری
۱۳۷۵ نابخشوده ایرج قادری
۱۳۷۴ خواهران غریب کیومرث پوراحمد
۱۳۷۳ روز دیدنی فرزین مهدی‌پور
۱۳۷۳ مجازات جهانگیر جهانگیری
۱۳۷۱ بدل جهانگیر جهانگیری
۱۳۷۱ آلما اکبر صادقی
۱۳۷۱ حمله خرچنگ‌ها پرویز تأییدی
۱۳۷۱ خوش خیال مهران تأییدی
۱۳۷۱ شکوه بازگشت سیروس مقدم
۱۳۷۱ مریم و میتیل فتحعلی اویسی
۱۳۷۰ اتل متل توتوله محمد جعفری
۱۳۷۰ شانس زندگی شهریار پارسی‌پور
۱۳۷۰ قرق احمد هاشمی
۱۳۷۰ گرگ‌های گرسنه سیروس مقدم
۱۳۶۹ دو فیلم با یک بلیط داریوش فرهنگ
۱۳۶۸ آخرین مهلت پرویز تأییدی
۱۳۶۸ شنگول و منگول پرویز صبری
۱۳۶۸ فانی افشین شرکت
۱۳۶۷ طوبی خسرو ملکان
۱۳۶۶ گل مریم حسن محمدزاده
۱۳۶۶ مکافات منوچهر مصیری
۱۳۶۵ بگذار زندگی کنم شاپور قریب
۱۳۶۵ تشکیلات منوچهر مصیری
۱۳۶۵ حریم مهرورزی ناصر غلامرضایی
۱۳۶۵ دبیرستان اکبر صادقی
۱۳۶۴ گمشده مهدی صباغ‌زاده

مجموعه تلویزیونی[ویرایش]

سال مجموعه تلویزیونی کارگردان شبکه
۱۳۶۳ سربداران محمدعلی نجفی شبکه ۱
۱۳۷۴ تنهاترین سردار مهدی فخیم‌زاده شبکه ۱
۱۳۷۵ زیر چتر خورشید بهمن زرین‌پور شبکه ۲
۱۳۷۵ سرنخ کیومرث پوراحمد شبکه ۱
۱۳۷۷ نرگس شاپور قریب شبکه ۱
۱۳۷۷ زیر بازارچه رضا ژیان شبکه ۲/پخش در نوروز ۷۸
۱۳۷۷ روزهای زندگی سیروس مقدم شبکه ۳/پخش در سال ۷۹
۱۳۷۹ کمین مسعود کرامتی شبکه ۳
۱۳۷۹ غریبه جواد اردکانی شبکه ۲
۱۳۷۹ آتش و شبنم محمدابراهیم سلطانی فر شبکه ۱
۱۳۸۰ با من بمان حمید لبخنده شبکه ۳
| روشنایی دشت عبدالله باکیده شبکه ۲
۱۳۸۰ نخل و تنهایی بهروز طاهری شبکه ۱/پخش در ماه رمضان
۱۳۸۶ پیامک از دیار باقی سیروس مقدم شبکه ۱/پخش در نوروز ۸۷
۱۳۸۷ روز حسرت سیروس مقدم شبکه ۱/پخش در ماه رمضان
۱۳۸۹ وضعیت سفید حمید نعمت‌الله شبکه ۳
۱۳۹۰ راه طولانی رضا کریمی شبکه ۱
۱۳۹۵ پریا حسین سهیلی‌زاده شبکه ۳
۱۳۹۶ گمشدگان رضا کریمی شبکه ۲
۱۳۹۶ تعطیلات رؤیایی علیرضا امینی شبکه ۲/پخش در نوروز ۹۷
۱۳۹۷ روزهای بی‌قراری کاظم معصومی شبکه ۲/پخش از بهار ۹۸
۱۳۹۸ دل منوچهر هادی شبکه نمایش خانگی/پخش از تابستان ۹۸
۱۳۹۹ با خانمان برزو نیک نژاد شبکه ۳/پخش در زمستان ۹۹
١۴٠١ دردسرهای شیرین سهیل موفق شبکه ۵/ پخش در نوروز ١۴٠١

جوایز و افتخارات[ویرایش]

جشنواره قسمت فیلم نتیجه جایزه
بیست و چهارمین جشنواره فیلم فجر بهترین بازیگر نقش اول زن کافه ستاره نامزدشده سیمرغ بلورین
چهاردهمین جشنواره فیلم فجر بهترین بازیگر نقش اول زن دو فیلم با یک بلیط نامزدشده سیمرغ بلورین
نهمین جشنواره فیلم فجر بهترین بازیگر نقش اول زن خواهران غریب نامزدشده دیپلم افتخار

منابع[ویرایش]

  1. [۱]
  2. حسن مرسلوند، زندگینامه رجال و مشاهیر ایران، صفحه29
  3. مستند رخ، گپ و گفتی با افسانه بایگان
  4. فراموش شدن برای من بهتر از ماندن به هر قیمتی است
  5. «معنای سیاسی‌ترین جمله «افسانه بایگان»». عصرایران. ۴ اردیبهشت ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۱۳.
  6. افسانه بایگان از دلایل شرکت در انتخابات شورای شهر و رد صلاحیتش گفت خبرگزاری مهر

پیوند به بیرون[ویرایش]