پرش به محتوا

اعمال توماس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
اعمال توماس
اطلاعات
دینمسیحیت
نویسندهناشناس
زبانسریانی و یونانی
دورهصدر مسیحیت

اعمال توماس (Acts of Thomas) یک متن مسیحی از قرن سوم است که در دستۀ آثار غیرقانونی عهد جدید قرار می‌گیرد. این کتاب به طور کامل هم به زبان سریانی و هم به زبان یونانی باقی مانده است و همچنین تکه‌هایی از آن در نقل‌های دیگر یافت می‌شود.

پژوهشگران معتقدند که این اثر در اصل به زبان سریانی نوشته شده است. احتمالاً در شهر اُدسا (واقع در میان‌رودان امروزی) و قبل از سال 240 میلادی. نسخه‌های سریانی که اکنون در دسترس هستند، ظاهراً اصلاح شده‌اند تا برخی آموزه‌های انکراتیتی (تأکید افراطی بر پرهیز جنسی و زهد) حذف شوند. به همین دلیل بعضی محققان نسخۀ یونانی را بازتاب‌دهندۀ سنت قدیمی‌تر می‌دانند.

قدیمی‌ترین اشاره به این متن در نوشته‌های اوریگن (حدود سال 225 میلادی) دیده می‌شود. او در تفسیر کتاب پیدایش (که امروز اصل آن از بین رفته است، اما نقل‌هایی از آن در آثار بعدی مانند تاریخ کلیسایی یوسبیوس حفظ شده) به «اعمال توماس» اشاره کرده است.

محتوا

[ویرایش]

کتاب «اعمال توماس» شامل سیزده بخش یا «عمل» است که ماجراهای سفر و تبلیغ توماس رسول را روایت می‌کند. این سفر در هند، در قلمرو شاه گوندوفارس و جانشینان او رخ می‌دهد.

داستان اینطور آغاز می‌شود که عیسی، توماس را برای تبلیغ به هند می‌فرستد. توماس در ابتدا مایل به رفتن نیست، اما عیسی او را به صورت برده به یک بازرگان هندی می‌فروشد. بدین ترتیب توماس مجبور می‌شود به هند برود.

در آنجا او با انجام معجزات و موعظه مردم را به مسیحیت دعوت می‌کند. بخش زیادی از کتاب به معجزات خارق‌العادۀ او اختصاص دارد:

  • شفا دادن بیماران
  • بیرون راندن شیاطین
  • زنده کردن مردگان
  • آزاد کردن حیوانات وحشی
  • تبدیل آب به شراب
  • نجات دادن افراد از خطر

از ویژگی‌های اصلی این کتاب، تأکید بر زهد جنسی است. توماس پیوسته افراد را به پرهیز از رابطۀ جنسی - حتی در ازدواج - دعوت می‌کند. در داستان آمده که او در شب عروسی دختر پادشاه، او و دامادش را قانع می‌کند که از آمیزش خودداری کنند و به زندگی عفیفانه روی آورند.

یکی از بخش‌های مهم این اثر «سرود مروارید» است که به صورت شعری مستقل در دل داستان گنجانده شده. این سرود روایتی نمادین از روح انسانی است که از وطن الهی خود پایین می‌آید، به زمین تبعید می‌شود، ولی در نهایت به سرزمین اصلی باز می‌گردد.

در پایان کتاب، توماس به دست سربازان شاه میسداویس کشته می‌شود. دلیل مرگ او این است که ملکه و پسر شاه پس از ایمان آوردن به تعلیمات توماس، از آمیزش جنسی و زندگی معمول سلطنتی دست می‌کشند و این موضوع شاه را خشمگین می‌کند. توماس با نیزه‌ها در حالی که به شکل صلیب ایستاده است، به قتل می‌رسد.

منابع

[ویرایش]
  • ویکی‌پدیای انگلیسی «اعمال توماس» آخرین ویرایش: ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵, ۱۶:۱۷.

پیوند به بیرون

[ویرایش]