جنبش مدنی کشاورزان اصفهان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
جنبش مدنی کشاورزان اصفهان
Isfahan river full.jpg
موقعیت
معلولندادن آب به کشاورزان -

خشکسالی - پرداخت نکردن خسارت - عدم مدیریت آب برای صنعت - کاهش ذخیره سد زاینده رود -

انتقال آب
وضعیت
  • حل نکرده
    • کوچ اجباری[۱]
طرف‌های مدنی درگیر

مردم اصفهان[۲] - دامداران - کشاورزان[۳]

- کسبه

جنبش مدنی کشاورزان اصفهان پایدارترین جنبش مدنی نیم قرن اخیر ایران است که ۲۲ سال به صورت مستمر و مسالمت‌آمیز ادامه داشته‌است.[۴]

این جنبش شامل اعتراض‌های کشاورزان استان اسپهان، به‌ویژه کشاورزان خاور استان به حق آب و شیوهٔ توزیع منابع آبی در مرکز ایران، در طول چند سال است.

قضیه اعتراضات کشاورزان اصفهان، که یک نمونه برجسته و نشانه‌ امیدوارکننده از بلوغ جامعه مدنی ایران است.[۵]

این‌ اعتراض‌ها در زمستان ۲۵۷۶ شاهنشاهی شکلی جدی‌تر به-خود گرفتند و به-ریخت‌هایی گوناگون هم‌چون نافرمانی مدنی و تظاهرات مسالمت‌آمیز خودرا نشان داده‌اند.[۶]حقابه‌داران حوضهٔ زاینده‌رود شامل شهرستان‌های لنجان، مبارکه، فلاورجان، نجف‌آباد و اسپهان استند.[۷] درحالی‌که پس‌ازدودهه تونل سوم کوهرنگ که به-درازایی ۲۳-کیلومتری بود و به-بهره‌برداری نرسیده‌بود، دولت وعدهٔ تونل ۶۰-کیلومتری‌ی بهشت‌آباد را داده‌بود.[۸]

از-دوشنبه‌روز، ۱۷-ام آبان‌ماه ۲۵۸۰ شاهنشاهی، کشاورزان و مردم عادی‌ی اسپهان تا'۳-یم آبان‌ماه در-بستر خشک زاینده‌رود جمع شده و در-اعتراض به-قطع حقابه و خشکیدن زاینده‌رود شعارهایی سرمی‌دادند. در-ادامهٔ این‌خیزش‌ها، بامداد پنجشنبه‌روز، ۴-ام آذرماه ۲۵۸۰ شاهنشاهی، چادرهایشان به‌دست نیروهای یگان ویژه سوزانده‌شدند.[۹][۱۰][۱۱] در-ناهیدروز، ۵-ام آذرماه ۲۵۸۰ شاهنشاهی، با-ادامهٔ خیزش‌های اسپهانیان، لباس شخصی‌ها و نیروهای یگان ویژه به-معترضان با-گاز اشک‌آور و گلوله‌های ساچمه‌ای تاختند و در-اثر این‌اتفاق شماری از-خیزش‌گران مجروح شدند.[۱۲][۱۳] نت‌بلاکس، نهاد رصدکننده ترافیک و امنیت اینترنت جهانی، افت سرعت اینترنت از صبح روز جمعه ۵ آذر در بخش‌هایی از ایران را گزارش و تأیید کرد.[۱۴]

خط زمانی

پیش زمینه (قبل از ۱۳۹۰)

۱۳۹۱

  • در سال ۱۳۹۱ گروهی از کشاورزان شرق اصفهان اقدام به شکستن لوله‌های انتقال آب به استان یزد کردند که منجر به درگیری آن‌ها با نیروی انتظامی و مجروح شدن تعدادی از آن‌ها شد.

۱۳۹۲

۱۳۹۳

۱۳۹۴

۱۳۹۵

  • کشاورزان در آبان ماه سال ۱۳۹۵ تراکتورهای خود را به نشانه اعتراض در ورودی شهر اصفهان مستقر کردند.[۱۵]

۱۳۹۶

  • بهمن ۱۳۹۶
  • ۹ اسفند۱۳۹۶ تظاهرات در مقابل بخشداری شهر ورزنه اصفهان.
  • ۱۷ اسفند ۱۳۹۶
  • ۱۸ اسفند ۱۳۹۶، چند صد تا چندهزار (قریب به ده هزار نفر کشاورز و معترض) کشاورز اصفهانی که به بی‌آبی معترض بودند، اقدام به تخریب خط لوله آب زاینده‌رود به یزد کردند که با برخورد نیروهای پلیس مواجه شدند.[۱۶][۱۷]
  • ۱۹ اسفند ۱۳۹۶ اعتراض در شهرهای ورزنه، اژیه و اصفهان.
  • ۲۰ اسفند ۱۳۹۶
  • ۲۱ اسفند ۱۳۹۶
  • ۲۲ اسفند ۱۳۹۶
  • ۲۳ اسفند ۱۳۹۶
  • ۲۴ اسفند ۱۳۹۶ تظاهرات بر روی پل خواجو.
  • ۲۵ اسفند ۱۳۹۶، در این روز اعتراض‌ها به نماز جمعه رسید، معترضان قبل از شروع نماز شعار دادند و هنگام سخنرانی امام جمعه یوسف طباطبایی نژاد در خطبه نماز پشت به قبله و امام جمعه کرده و شعار «رو به میهن، پشت به دشمن» سر دادند.[۱۸]
    کشاورزان معترض شرق اصفهان شعارهایی علیه حسن روحانی، محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد، روسای جمهور پیشین بابت انتقال آب زاینده رود و مشکل کم‌آبی سر دادند.[۱۹]
  • ۲۶ اسفند ۱۳۹۶،

۱۳۹۷

  • ۱۱ آبان ۹۷، کشاورزان قهدریجان برای بدست آوردن حقابه شان برای کشت پاییزی دست به تجمع اعتراضی و تحصن زدند.[۲۰] کشاورزان اصفهان که در مسجد تحصن کرده بودند در صحبتهایشان کلیه خائنین به ملت را نفرین کرده و خواستار ریشه کنی آن‌ها شدند.[۲۱]
  • ۴ آذر ۹۷، کشاورزان ورزنه اصفهان در اعتراض به بی آبی در کنار خط انتقال آب به یزد اقدام به تجمع اعتراضی کردند و سپس با نیروهای امنیتی که برای سرکوب آنان آمده بودند درگیر شدند، کشاورزان با لودر خط لوله آب به یزد را تخریب کردند. لازم به یادآوری است که مناطق ورزنه، زیار، اژیه، براآن و خوراسگان که مجموعاً ۳۰۰ هزار نفر جمعیت دارند به دلیل خشکسالی کشاورزی شان تعطیل شده و در معرض مشکلات شغلی و معیشتی قرار دارند.[۲۲]
  • کشت پاییزه کشاورزان با افزایش خروجی سد انجام شد.[۲۳]
  • ۱۸ نماینده مجمع نمایندگان اصفهان به جز ۱ نماینده برای اعتراض ردیف بودجه آب استعفا دادند سپس پس گرفتند.[۲۴][۲۵][۲۶][۲۷][۲۸]

۱۳۹۸

۱۳۹۹

۱۴۰۰

  • ۲۰ فروردین کشاورزان در بستر زاینده‌رودتجمع کردند.[۳۳]
  • ۳ اردیبهشت حجت اله غلامی معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار گفت ۴۵۰ میلیارد تومان از سوی صنایع برای پرداخت خسارت کشاورزان اختصاص یافته.[۳۴]
  • ۴ اردیبهشت دادستان کل عمومی اصفهان اعتراضات را تهدید به برخورد کرد.[۳۵][۳۶] نماینده مجلس حسین میرزایی گفت طرج جامع در دولت بعدی مطرح می‌شود.[۳۷]
  • مدیر کل مدیریت بحران استان گفت اصفهان به ساختن دفتر ثابت حوزه آبریز زاینده رود در شرکت مدیریت منابع آب برای کنترل و نظارت برداشت آب دارد.[۳۸]
  • ۱۳ تیر تجمع کشاورزان مورد سرکوب نیروهای امنیتی استانداری اصفهان قرار گرفت.[۳۹]
  • ۱۴ تیر
  • ۱۶ تیر در اعتراض به ندادن خسارت و عدم تأمین حق آبه و در اعتراض ستاد تنظیم بازار و اداره جهاد کشاورزی به دلیل قطع شدن برق،[۴۰] گران بودن قیمت، عدم تحویل و نبودن خوراک و نهاده دامداران و کشاورزان استان جلو درب استانداری گاو آبستن را سر بریدندو شیرهای خام را روی خیابان ریختند.[۴۱][۴۲][۴۳]
  • ۹ مهر کشاورزان تجمع کردند.[۴۴]
  • از آبان تعدادی کشاورزان و همچنین پس از پیوستن به آن‌ها مردم راهپیمایی کردند و مقابل شرکت‌های آب منطقه اصفهان، صداسیما اصفهان تجمع نمودند، در رودخانه در شهر چادر زدند[۴۵][۴۶] و تونل انتقال آب یزد را خراب کردند.[۴۷][۴۸]رئیس‌جمهور تازه ابراهیم رئیسی دستور فعال کردن کارگروه احیای زاینده رود را داد و وزیر نیروی تازه را به اصفهان فرستاد.[۴۹]نماینده ولی فقیه استان و نماینده خبرگان رهبر یوسف طباطبایی نژاد سخنرانی کرد[۵۰] امام جمعه ابوالحسن مهدوی درنماز جمعه از ندادن خسارت به کشاورزان نقل کرد.[۵۱][۵۲][۵۳][۵۴][۵۵][۵۶][۵۷][۵۸][۵۹][۶۰][۶۱]
  • از دوشنبه ۱۷ آبان جمعی از کشاورزان استان اصفهان در اعتراض به قطع حق‌آبه و خشک شدن زاینده‌رود، در بستر رودخانه زاینده‌رود تجمع کرده‌اند و در ۲۱ آبان، پنجمین روز عده‌ای از مردم اصفهان به آن‌ها پیوستند. آن‌ها شعارهایی مانند: «زاینده‌رود جاری، حق مسلم ماست»، «زاینده‌رود رو پس بدین، به اصفهان نفس بدین»، «حق‌آبه رو می‌گیریم، حتی اگر بمیریم» و «تا آب نیاد تو رودخونه، برنمی‌گردیم تو خونه»، در حمایت از کشاورزان منطقه و در اعتراض به وضعیت آب این استان سر دادند.[۶۲][۶۳][۶۴]
  • جمعه ۲۸ آبان تظاهرات گسترده مردم اصفهان در بستر خشک زاینده رود و کنار پل خواجو در دوازدهمین روز این اعتراضات با شعارهای «زاینده‌رود را پس بدین، به اصفهان نفس بدین»، «حق‌آبه را می‌گیریم، حتی اگر بمیریم»، «تا آب نیاد تو رودخونه، برنمی‌گردیم تو خونه» و «برابری، عدالت، این است خواست ملت» ادامه یافت.[۶۵][۶۶]
  • پس از تداوم تجمع‌های کشاورزان اصفهان و حمایت مردم این استان از آن، اعتراضات در استان چهارمحال و بختیاری نیز از روز یک‌شنبه آغاز شد. در دومین روز اعتراضات مردم به سوءمدیریت آب استان چهارمحال و بختیاری، دوشنبه یکم آذرماه، در خیابان‌های شهرکرد، دست به تظاهرات زدند. شعارهای سر داده شده در این تظاهرات: «این‌جا چهارمحاله، بردن آب محاله»، «ننگ ما، ننگ ما، صداوسیمای ما» و «وای اگر ایل‌مان برنو به‌دست بگیرد». از دیگر شعارهایی که در راهپیمایی‌های اعتراضی شهرکرد شنیده می‌شد شعار «مرگ بر مافیا» بود.[۶۷][۶۸]
  • در ادامه اعتراضات کشاورزان و مردم اصفهان نسبت به خشک شدن آب زاینده رود، بنابر گزارش رسانه‌ها، بامداد روز پنج‌شنبه، چهارم آذرماه، چادرهای معترضان و کشاورزان در محل بستر خشک زاینده‌رود، توسط نیروی یگان ویژه مورد حمله قرار گرفته و آتش زده شده‌است.[۶۹]
  • روز جمعه ۵ آذر که اعتراضات مردم اصفهان ادامه پیدا کرد، یگان‌های ویژه نیروی انتظامی و لباس‌ شخصی‌ها در منطقه پل خواجو در بستر زاینده‌رود به معترضان حمله کردند و با گاز اشک‌آور و گلوله‌های ساچمه‌ای به آنها شلیک نموده، که باعث زخمی شدن تعدادی از معترضان گردید. معترضان شعار می‌دادند «مرگ بر دیکتاتور»، «اصفهانی باغیرت، حمایت، حمایت» و «هموطن به‌پاخیز، ایران شده فلسطین» و «تا آب نیاد تو رودخونه، برنمی‌گردیم به خونه» و در مقابل یورش وحشیانه نیروی ویژه مردم با پرتاب سنگ و شعار «بی‌شرف» به آنها پاسخ می‌دادند.[۷۰][۷۱]
  • روز جمعه پنجم آذر، در پی مداخله نیروهای امنیتی به تجمع اعتراضی مردم اصفهان، این تجمع با شلیک مستقیم به سمت مردم توسط نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد و از بستر خشک زاینده‌رود به سایر خیابان‌های شهر اصفهان کشیده شده و تا ساعاتی از شب ادامه پیدا کرد. بنا‌بر انتشار عکس‌ها و کلیپ‌های مختلف منتشر شده توسط رسانه‌ها، شهروندان در این تجمع شبانه شعار مرگ بر خامنه‌ای سر دادند. از طرف دیگر، در اعتراضات روز جمعه در اصفهان بیش از ۱۲۰ نفر بازداشت و به زندان دستگرد منتقل شده‌اند. سازمان حقوق بشرایران، از انتقال سه تن از معترضین به بخش «بهداری و سردخانه» زندان خبر داده که احتمال می‌رود «کشته شده» باشند. حضور زنان در اعتراض‌ها چشمگیر بوده و تصاویر مختلفی از مقابله آنان با نیروهای انتظامی و امنیتی منتشر شده است. [۷۲][۷۳][۷۴][۷۵][۷۶]
  • بنا بر گزارش‌های مطبوعات و رسانه‌ها، به دنبال اعتراضات مردم اصفهان، اینترنت در دیگر شهرها و مراکز استان‌ها از جمله اهواز و شهرکرد نیز مختل و یا قطع شده است. بنابرگزارش نت‌بلاکس، نهاد رصدکننده ترافیک و امنیت اینترنت جهانی، افت سرعت اینترنت از صبح روز جمعه ۵ آذر در بخش‌هایی از ایران وجود داشته و این اختلال همچنان ادامه دارد.[۷۷]

شکل اعتراض‌ها

شعارها

  • وقتی که آب نداریم مسئول نیاز نداریم گاو را به جاش می‌ذاریم[۷۸]
  • دشمن ما همینجاست، الکی میگن آمریکاست[۷۹]
  • فولاد اگه آب میخواد، کشاورز هم نون میخواد.
  • مسئول اگه ندارید، برید قبرس بیارید.
  • یگان ویژه حیا کن، ورزنه را رها کن.
  • شرق اصفهان یمن شده، کویر یزد چمن شده.
  • عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، زندگی کشاورز روی هواست امروز.
  • صدا و سیمای ما، ننگ ما ننگ ما.
  • روحانی دروغگو، زاینده‌رود ما کو؟
  • رو به میهن، پشت به دشمن.
  • کشاورز می‌میرد، صدقه نمی‌پذیرد.
  • مرگ بر مسئولین بی غیرت.[۸۰]
  • تا آب نیاد تو رودخونه، برنمی گردیم به خونه.
  • تکلیف آب روشن شه، نماز جمعه شروع شه. (قبل از نماز جمعه ۲۵ اسفند ۹۶)
  • حق‌آبه مونو بردند، بیست ساله رودخونه رو، آبشو به غارت بردند.[۸۱]
  • زاینده‌رود جاری، حق مسلم ماست.
  • معترضان اصفهانی داد بزن، حقتو فریاد بزن.
  • «مرگ بر دیکتاتور»
  • «اصفهانی باغیرت، حمایت، حمایت»
  • «هموطن به‌پاخیز، ایران شده فلسطین»[۸۲][۸۳]
  • «این همه لشکر آمده، به جنگ رهبر آمده»
  • «مرگ بر خامنه‌ای»[۸۴]
  • «نترسید! نترسید! ما همه با هم هستیم»[۸۵]
  • زاینده رود جاری حق هر اصفهانی
  • فرونشست زمین مشکل این سرزمین
  • رضاشاه روحت شاد

پیامدها

زمین‌های کشاورزی شرق اصفهان که کشت غالب آن‌ها گندم، جو و یونجه بوده، به محلی به عنوان منشأ ریزگردها تبدیل شده‌اند. به گفته مقام‌های خانه کشاورز استان اصفهان: وضعیت زندگی نزدیک به یک میلیون کشاورز ساکن استان اصفهان که بیشتر آن‌ها در مناطق شرقی زندگی می‌کنند، در سال‌های اخیر به علت فقدان آب، دچار بحران شده‌است.[۸۶]

۱۳۹۷ امام جمعه موقت گفت کسانی که آب را بهانه کرده بودند فتنه گرند.[۸۷]

-شهریور ۱۴۰۰ به نقل از یک کشاورزی در یک مصاحبه از او ایلنا نوشته «وضعیت معیشتی کشاورزان به هیچ وجه مساعد نیست، بسیاری نمی‌توانند یک تکه نان تهیه کنند.»[۸۸]

به گزارش ایرنا کشاورزان ۶۵٪ درصد کمتر از سال قبلی گندم کشت کرده‌اند.[۸۹] استانداری اعلام کرد کشاورزان حقی از سهم ۲۰۰ میلیون متر مکعب انتقال خلیج فارس(آب شیرین کن) ندارند.[۹۰][۹۱]

واکنش‌ها

  • پمپئو در توییت خود نوشت: «یک سال پیش، رژیم ایران بیش از هزار و پانصد معترض را کشت. امروز در اصفهان، لات‌های خامنه‌ای یک بار دیگر ایرانیان را به جرم تشنه بودن با قساوت تمام با تیر زدند. برای تشویق مردم ایران: آمریکایی‌ها با شما هستند.»[۹۲]
  • روز شنبه ۲۷ نوامبر ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، ضمن ابراز «نگرانی شدید بابت سرکوب خشونت‌آمیز معترضان مسالمت‌جو در اصفهان» نوشت: «مردم ایران حق دارند ناامیدی‌شان را بیان کنند و دولت‌شان را پاسخگو بدانند.»[۹۳][۹۴][۹۵][۹۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. https://web.archive.org/web/20211112163353/https://ir.voanews.com/a/iran-farmers-protest-water-shortage/6307747.html
  2. https://www.radiofarda.com/a/isfahan-farmers-protest/31555059.html
  3. https://www.radiofarda.com/a/farmers-protest-isfahan-agricultural-water/31558361.html
  4. محسن رنانی (۱۴۰۰/۰۹/۱۳). «بابا آب داد، ما آب را به باد دادیم!». صبح ما. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. محسن رنانی (۱۴۰۰/۰۹/۱۳). «بابا آب داد، ما آب را به باد دادیم!». صبح ما. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  6. «Isfahan Farmers Stage 40+ Day Protest Against Authorities' Water "Mismanagement"».
  7. «حقابه کشاورزان اصفهان؛ از وعده تا عمل». ایمنا. ۲۰۲۱-۰۴-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  8. «استاندار جدید اصفهان برای نجات زاینده‌رود چه باید کند؟». ایسنا. ۲۰۲۱-۱۰-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۲.
  9. «حمایت انبوه مردم اصفهان از کشاورزان معترض در دوازدهمین روز تجمع آنان». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۵.
  10. «دوازدهمین روز اعتراضات کشاورزان اصفهان؛ سیل جمعیت معترض بر بستر خشک زاینده‌رود جاری شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۵.
  11. «حمله یگان ویژه به معترضان و کشاورزان اصفهانی بر بستر زاینده‌رود». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۵.
  12. «تلاش نیروهای امنیتی برای جلوگیری از تجمع معترضان در اصفهان با استفاده از گاز اشک آور و گلوله‌های ساچمه‌ای». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۶.
  13. «پرتاب گاز اشک‌آور بر بستر زاینده‌رود، شلیک مستقیم به مردم؛ مجروح شدن معترضان». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۶.
  14. «برخورد امنیتی با اعتراض‌های مردمی در اصفهان؛ نت‌بلاکس قطعی اینترنت در بخش‌هایی از ایران را تأیید کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  15. «کشاورزان معترض در نماز جمعه اصفهان به خطیب جمعه پشت کردند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  16. «تجمع صدها کشاورز معترض ورزنه 'برای تخریب لوله انتقال آب'». بی‌بی‌سی فارسی. ۹ مارس ۲۰۱۸.
  17. «Protests by farmers over transfers of water from Isfahan to Yazd, Iran turn violent and cause damage to water transfer systems».
  18. «کشاورزان اصفهان نماز جمعه را برهم زدند'». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۶ مارس ۲۰۱۸.
  19. اعتراض کشاورزان اصفهانی به کم‌آبی به نمازجمعه رسید
  20. https://fa.iranfreedom.org/ادامه-تجمع-و-تحصن-کشاورزان-در-اصفهان/
  21. «Angry Farmers In Isfahan Sabotage Water Supply To Neighboring Yazd».
  22. تخریب تأسیسات انتقال آب و درگیری مأموران با کشاورزان اصفهانی
  23. 987 (۲۰۱۹-۰۹-۰۴). «تداوم جریان زاینده رود منوط به تصمیم شورای هماهنگی است». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  24. «آخرین وضعیت استعفای نمایندگان استان اصفهان در مجلس». خبرگزاری خانه ملت. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  25. «استعفای ۱۸ نماینده استان اصفهان در اعتراض به حذف بودجه آب». euronews. ۲۰۱۸-۱۲-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  26. «شروط نمایندگان اصفهان برای پس گرفتن استعفا». ایسنا. ۲۰۱۸-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  27. «شروط نمایندگان مستعفی اصفهان برای پس گرفتن استعفا- اخبار سیاسی تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  28. «حرف‌های تنها نماینده اصفهان که در استعفای نمایشی حضور ندارد». خبرآنلاین. ۲۰۱۸-۱۲-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  29. «اعتراض کشاورزان شرق اصفهان به انتقال بی‌رویه آب زاینده‌رود/ دولت حق‌آبه کشاورزان را پرداخت کند- اخبار اصفهان - اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  30. «مصوبات آبی دولت برای اصفهان به فراموشی سپرده شد/ انتقاد کشاورزان از تصمیمات جدید دربارهٔ زاینده‌رود- اخبار اصفهان - اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  31. «شورای هماهنگی حوضه آبریز زاینده رود لغو شد/ آبی برای کشت تابستانه نمی‌دهند». ایمنا. ۲۰۲۰-۰۴-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  32. ««رؤیای ناباورانه» انتقال آب خلیج فارس به صحرای ایران و نگرانی‌های زیست‌محیطی». euronews. ۲۰۲۱-۰۳-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  33. «راهکار تازه کشاورزان اصفهان برای مطالبه حقوق آبی/از مسئولان ناامید شدیم». ایمنا. ۲۰۲۱-۰۴-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  34. «پیگیر مطالبات کشاورزان هستیم». www.iribnews.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  35. «دادستان اصفهان کشاورزان معترض را به برخورد تهدید کرد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  36. 1031 (۲۰۲۱-۰۴-۲۴). «هرگونه تجمع برای مطالبات زاینده‌رود بدون مجوز شورای تأمین ممنوع است». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  37. «معضلات آبی در دولت آینده بررسی می‌شود». ایمنا. ۲۰۲۱-۰۴-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  38. 1031 (۲۰۲۱-۰۶-۲۱). «اصفهان نیازمند ایجاد دفتر حوضه آبریز زاینده‌رود است». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۰۸.
  39. https://web.archive.org/web/20210704174637/https://fa.al-ain.com/article/iran-isfahan-demonstrations
  40. «تجمع اعتراضی دامداران و کشاورزان مقابل استانداری اصفهان». web.archive.org. ۲۰۲۱-۰۷-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۰.
  41. «وقفة احتجاجیة لعشرات الفلاحین فی محافظة أصفهان الإیرانیة | ایران اینترنشنال». web.archive.org. ۲۰۲۱-۰۷-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۰.
  42. «چرا دامداران اصفهان وادار به کشتار دام‌های خود شده‌اند؟ - ایسنا». web.archive.org. ۲۰۲۱-۰۷-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۰.
  43. «کارد به استخوان رسیده؛ برای شنیدن وعده و وعیدها نیامدیم | خبرگزاری ایلنا». web.archive.org. ۲۰۲۱-۰۷-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۰.
  44. لندن، کیهان (۲۰۲۱-۱۰-۰۱). «تجمع اعتراضی کشاورزان در استان اصفهان: هر کجا می‌رویم به عنوان شاکی می‌رویم اما در جایگاه متهم قرار می‌گیریم!». KayhanLondon کیهان لندن. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۸.
  45. سیما، IRIB NEWS AGENCY | خبرگزاری صدا و (۱۴۰۰/۰۸/۱۸–۱۴:۰۸). «کشاورزان اصفهانی از مطالباتشان گفتند». fa. دریافت‌شده در 2021-11-12. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  46. «تجمع اعتراضی کشاورزان اصفهانی وارد چهارمین روز شد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  47. «خط انتقال آب یزد در شرق اصفهان دچار تخریب شد /خرابی حوضچه ۳۰۸ و قطعی آب شرب شهروندان». خبرگزاری ایلنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  48. «اعتراض کشاورزان ادامه دارد». ایمنا. ۲۰۲۱-۱۱-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  49. «تجمع جمعی از کشاورزان استان اصفهان در اعتراض به عدم تخصیص سهم آب». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  50. «مطالبه کشاورزان اصفهان به کجا می‌رسد؟». ایسنا. ۲۰۲۱-۱۱-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  51. «وزیر نیرو: عدالت در توزیع آب مدنظر قرار خواهد گرفت- اخبار اصفهان - اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  52. «در پنجمین روزِ اعتراض در اصفهان، مردم به صف حمایت از کشاورزان پیوستند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  53. 1369 (۲۰۲۱-۱۱-۱۲). «مسوولان در جبران خسارت کشاورزان اقدام جدی داشته باشند». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  54. «خسارت‌های کشاورزان شرق اصفهان جبران شود». ایسنا. ۲۰۲۱-۱۱-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  55. سیما، IRIB NEWS AGENCY | خبرگزاری صدا و (۱۴۰۰/۰۸/۲۰–۱۴:۰۸). «دستور رئیس‌جمهور برای فعال شدن کارگروه احیای زاینده‌رود». fa. دریافت‌شده در 2021-11-12. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  56. سیما، IRIB NEWS AGENCY | خبرگزاری صدا و (۱۴۰۰/۰۸/۲۱–۰۸:۰۵). «ورود وزیر نیرو به اصفهان». fa. دریافت‌شده در 2021-11-12. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  57. «دیدار نمایندگان اصفهان در مجلس با رئیس‌جمهور/ «خشکسالی و بحران آب» مهم‌ترین مطالبه اصفهانی‌ها از رئیسی- اخبار اصفهان - اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  58. «در پنجمین روزِ اعتراض در اصفهان، مردم به صف حمایت از کشاورزان پیوستند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  59. «تجمع کشاورزان اصفهان در بستر خشک زاینده‌رود». BBC News فارسی. ۲۰۲۱-۱۱-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  60. «نیاز به ۵۰ میلیون مترمکعب آب برای کشت پائیزه کشاورزان اصفهان». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۱-۱۱-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  61. «فعال شدن کارگروه احیای زاینده رود /اولویت نخست رئیس‌جمهور برای اصفهان آب است». خبرگزاری ایلنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۲.
  62. «در پنجمین روزِ اعتراض در اصفهان، مردم به صف حمایت از کشاورزان پیوستند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۶.
  63. «اعتراض‌های کشاورزان اصفهان در بستر خشک زاینده‌رود». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۶.
  64. «در پنجمین روزِ اعتراض در اصفهان، تعدادی از مردم به کشاورزان پیوستند». اخبار روز - سایت سیاسی خبری چپ. ۲۰۲۱-۱۱-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۶.
  65. «حمایت انبوه مردم اصفهان از کشاورزان معترض در دوازدهمین روز تجمع آنان». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۹.
  66. «دوازدهمین روز اعتراضات کشاورزان اصفهان؛ سیل جمعیت معترض بر بستر خشک زاینده‌رود جاری شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۹.
  67. «اعتراضات مردم چهارمحال و بختیاری به بی‌آبی وارد دومین روز خود شد». fn.itmyt.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۳.
  68. «اعتراض‌ها به سیاست‌های آبی در ایران به استان چهارمحال و بختیاری هم کشیده شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۳.
  69. «حمله یگان ویژه به معترضان و کشاورزان اصفهانی بر بستر زاینده‌رود». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۵.
  70. «پرتاب گاز اشک‌آور بر بستر زاینده‌رود، شلیک مستقیم به مردم؛ مجروح شدن معترضان». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۶.
  71. «تلاش نیروهای امنیتی برای جلوگیری از تجمع معترضان در اصفهان با استفاده از گاز اشک آور و گلوله‌های ساچمه‌ای». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۶.
  72. «تجمع اعتراضیِ شبانه در اصفهان؛ «بیش از ۱۲۰ نفر بازداشت شدند»». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  73. «اعتراض‌های اصفهان؛ شلیک گلوله‌های‌ ساچمه‌ای به سوی مردم و قطع اینترنت». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  74. «نگرانی از ابعاد سرکوب با تداوم جو امنیتی در اصفهان؛ حال دو تن از معترضان مجروح «مناسب نیست»». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  75. «حمله و شلیک مستقیم نیروهای انتظامی و امنیتی به سمت معترضان اصفهانی».
  76. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «شلیک به معترضان در بستر زاینده‌رود و انتقال زخمی‌ها به بیمارستان | DW | 26.11.2021». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  77. «برخورد امنیتی با اعتراض‌های مردمی در اصفهان؛ نت‌بلاکس قطعی اینترنت در بخش‌هایی از ایران را تایید کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  78. «زنان اصفهانی شعار می‌دهند: «وقتی که آب نداریم؛ مسئول نیاز نداریم؛ گاو رو به جاش می‌ذاریم» | صدای آمریکا فارسی». web.archive.org. ۲۰۲۱-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۰۷.
  79. «کشاورزان معترض در اصفهان: «دشمن ما همینجاست، الکی می‌گن آمریکاست»». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۳.
  80. تجمع صدها کشاورز معترض ورزنه 'برای تخریب لوله انتقال آب'
  81. «دوازدهمین روز اعتراضات کشاورزان اصفهان؛ سیل جمعیت معترض بر بستر خشک زاینده‌رود جاری شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۱.
  82. «تلاش نیروهای امنیتی برای جلوگیری از تجمع معترضان در اصفهان با استفاده از گاز اشک آور و گلوله‌های ساچمه‌ای». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۶.
  83. «پرتاب گاز اشک‌آور بر بستر زاینده‌رود، شلیک مستقیم به مردم؛ مجروح شدن معترضان». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۶.
  84. «اعتراض‌های اصفهان؛ شلیک گلوله‌های‌ ساچمه‌ای به سوی مردم و قطع اینترنت». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  85. «حمله و شلیک مستقیم نیروهای انتظامی و امنیتی به سمت معترضان اصفهانی». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۱-۱۱-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  86. «کشاورزان معترض در نماز جمعه اصفهان به خطیب جمعه پشت کردند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  87. «امام‌جمعه اصفهان: کسانی که آب را بهانه کرده‌اند فتنه‌گرند». euronews. ۲۰۱۸-۰۴-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۴.
  88. «وضعیت معیشتی کشاورزان اصفهانی مساعد نیست/ شغل آبا و اجدادی‌مان رو به نابودی است | خبرگزاری ایلنا». web.archive.org. ۲۰۲۱-۱۰-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۰۷.
  89. «تولید گندم در اصفهان ۶۵ درصد کاهش یافت - ایرنا». web.archive.org. ۲۰۲۱-۱۰-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۰۷.
  90. «اختصاص آب منتقل شده از خلیج فارس به صنایع اصفهان | خبرگزاری صدا و سیما». web.archive.org. ۲۰۲۱-۱۰-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۰۷.
  91. «انتقال ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب از خلیج فارس به اصفهان - ایمنا». web.archive.org. ۲۰۲۱-۱۰-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۰۷.
  92. «واکنش پمپئو به تظاهرات علیه ‌بی‌آبی در اصفهان». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۱-۱۱-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۷.
  93. «ابراز نگرانی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از سرکوب خشونت‌آمیز معترضان در اصفهان». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۸.
  94. «انعکاس سرکوب معترضان در اصفهان در رسانه‌های جهان؛ نیویورک تایمز: ده‌ها کشاورز معترض به شدت زخمی شدند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۸.
  95. «سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نسبت به «سرکوب خشونت‌آمیز معترضان مسالمت‌جو در اصفهان» ابراز نگرانی کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۸.
  96. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «واکنش آمریکا به اعتراضات اصفهان؛ "مردم ایران حق دارند سرخوردگی‌شان را ابراز کنند" | DW | 28.11.2021». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۸.

پیوند به بیرون