اطلاعات نادرست درباره دنیاگیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

در مراحل آغازین گسترش ویروس کرونا در ۲۰-۲۰۱۹، اطلاعات نادرستی دربارهٔ ریشهٔ این ویروس، ابعاد آن و جنبه‌های مختلف بیماری به سرعت در اینترنت منتشر شد.[۱][۲] بسیاری در فضای مجازی ادعا کردند که این ویروس یک جنگ‌افزار میکروبی است و واکسن آن هم از قبل تولید شده‌است همچنین گروهی گفتند که این ویروس وسیله ای برای کنترل جمعیت یا نتیجهٔ یک عملیات جاسوسی است.[۳][۴][۵]

تلاش برای مبارزه با شایعه[ویرایش]

در ۲ فوریه، سازمان جهانی بهداشت (WHO) با اشاره به جزیان فراوان اطلاعات درست و غلط در خصوص ویروس، که «یافتن منابع قابل اعتماد و رهنمودهای معتبر را در زمان نیاز برای مردم سخت می‌کنند»، اعلام کرد که یک «همه‌گیری بزرگ اطلاعات» در حال وقوع است. سازمان جهانی بهداشت اشاره کرد که تقاضای زیاد برای اطلاعات قابل اعتماد و به‌موقع، منجر به ایجاد یک خط تماس اضطراری ۲۴/۷ از سوی این سازمان شده‌است و تیم‌های ارتباطات و رسانه‌های اجتماعی آن از طریق وبگاه و صفحه‌های این سازمان در شبکه‌های اجتماعی، در حال پایش و پاسخ به اطلاعات غلط بوده‌اند.[۶][۷][۸]

شرکت‌های فیس‌بوک، توییتر و گوگل اعلام کردند که جهت شناسایی «اطلاعات غلط» در حال همکاری با سازمان جهانی بهداشت هستند.[۹] فیسبوک در یک پست وبلاگی اعلام کرد محتوایی که به‌دست مقامات محلی و سازمان‌های بهداشت در سطح جهان به‌عنوان محتوای ناقض سیاست محتوایی این وبگاه در زمینهٔ اطلاعات غلطِ منجر به «آسیب فیزیکی» علامت‌گذاری شوند را حذف می‌کند.[۱۰] فیسبوک همچنین امکان تبلیغات را به‌طور رایگان در اختیار سازمان جهانی بهداشت گذاشته‌است.[۱۱]

در پایان ماه فوریه، شرکت آمازون فروش بیش از یک میلیون محصولی که مدعی بودند قادر به درمان یا حفاظت افراد در برابر کروناویروس هستند را ممنوع کرد. این شرکت همچنین درخواست‌های ثبت ده‌ها هزار محصول بهداشتی با قیمت نامتعارف را نیز حذف کرد.[۱۲]

در پژوهشی که در مجله علمی معتبر نیچر منتشر شده‌است گروهی از پژوهشگران گفته‌اند نتیجه مطالعه آنها بر ساختار ژنتیک ویروس جدید کرونا به روشنی نشان می‌دهد که این ویروس نتیجه تکامل طبیعی در خانواده ویروس سارس (سندروم حاد تنفسی) بوده‌است.[۱۳][۱۴]

خوردن خفاش[ویرایش]

برخی رسانه‌ها، از جمله دیلی میل ، آرتی و افراد با انتشار ویدئویی که نشان می‌داد زن جوان چینی در حال خوردن خفاش است، اطلاعات نادرستی را منتشر کردند و تصور نادرستی که این فیلم در ووهان فیلم‌برداری شده‌است و این شیوع ناشی از محلی است که مردم آنجا گوشت خفاش می‌خورند را ایجاد کرد.[۱۵] در این ویدئو که به‌طور گسترده منتشر شد فیلم نامربوط از سفر ویدئو بلاگنویس چینی وانگ منگیون در حال خوردن سوپ خفاش در کشور پالائو در ۲۰۱۶ است که به عنوان بخشی از برنامه سفر آنلاین او ضبط شده بود.[۱۶][۱۷][۱۸] وانگ با ارسال عذرخواهی در ویبو، در آنجا فاش کرد که با آزارهایی مانند تهدید به مرگ، روبرو شده‌است و او فقط می‌خواسته‌است که غذاهای محلی پالائو را به نمایش بگذارد.

ساخته دست انسان[ویرایش]

جنگ‌افزار زیستی چینی[ویرایش]

بی‌بی‌سی در ژانویهٔ ۲۰۲۰ مقاله‌ای را دربارهٔ اطلاعات غلط در خصوص کروناویروس منتشر کرد که در آن به دو مقالهٔ منتشر شده در واشینگتن تایمز اشاره شده‌بود که مدعی بودند این ویروس بخشی از برنامهٔ سلاح بیولوژیکی چین، مستقر در مؤسسه ویروس‌شناسی ووهان (WIV) بوده‌است.[۱][۱۹] واشینگتن پست بعداً با ارجاع به متخصصان آمریکایی مقاله‌ای را برای درهم شکستن این تئوری توطئه منتشر کرد که در آن توضیح داده شده‌بود که چرا این مؤسسه ظرفیت تحقیقات سلاح زیستی را نداشته، بسیاری از کشورها سلاح‌های زیستی را به‌عنوان یک سلاح بی‌ثمر کنار گذاشته‌اند، و اینکه مدارکی مبنی بر مهندسی ژنتیکی این ویروس وجود ندارد.[۲۰]

تام کاتن، سناتور آمریکایی و فرانسیس بویل، استاد دانشگاه در رشتهٔ وکالت، در فوریهٔ ۲۰۲۰ اظهار کردند که این ویروس می‌تواند یک جنگ‌افزار زیستی چینی باشد.[۲۱][۲۲] در حالی که به‌عقیدهٔ چندین متخصص پزشکی اسنادی برای اثبات این ادعا وجود ندارد.[۲۳] راش لیمبو، مفسر سیاسی محافظه‌کار در پرمخاطب‌ترین برنامهٔ رادیویی در ایالات متحده گفت که این ویروس احتمالاً «یک آزمون آزمایشگاهی متعلق به حزب کمونیست چین» بوده و چینی‌ها برای تخریب دونالد ترامپ در حال استفادهٔ تسلیحاتی از این ویروس و هیجان رسانه‌ای پیرامون آن بوده‌اند.[۲۴][۲۵] فایننشیال تایمز در فوریهٔ ۲۰۲۰ به‌نقل از تروور بدفورد، متخصص ویروس‌شناسی و یکی از محققین ارشد کروناویروس در سطح جهان، گزارشی را منتشر کرد که بدفورد در آن گفته‌بود که «هیچ‌گونه مدرکی مبنی بر مهندسی ژنتیکی وجود ندارد که ما بتوانیم آن را کشف کنیم»، و ادامه داد «مدرکی که ما داریم نشان می‌دهد که جهش‌ها [در این ویروس] کاملاً منطبق بر روند تکامل طبیعی هستند».[۲۶] بدفورد همچنین افزود که «محتمل‌ترین سناریو، که بر بررسی‌های ژنتیکی استوار است، این بوده که این ویروس بین ۲۰ تا ۷۰ سال پیش بواسطهٔ یک خفاش به یک پستاندار دیگر منتقل شده‌است. این حیوان میانجی که هنوز شناسایی نشده، در اواخر نوامبر یا اوایل دسامبر ۲۰۱۹ این ویروس را در شهر ووهان به نخستین میزبان انسان آن منتقل کرده‌است».[۲۶]

زیرو هج، وبگاه و وبلاگ خبری اقتصادی، در ۲۹ ژانویه بدون ارائه مدرک اظهار کرد که نژادی از کووید-۱۹ که باعث همه‌گیری کروناویروس بوده‌است را یک دانشمند در مؤسسه ویروس‌شناسی ووهان ساخته‌است. زیرو هج جزئیات کامل تماس با این دانشمند، که شامل نام، تصویر و شمارهٔ تلفن او می‌شد را منتشر کرد و به مخاطبان خود پیشنهاد کرد که اگر می‌خواهند بدانند که «چه‌چیزی حقیقتاً منجر به همه‌گیری کروناویروس شده‌است»، «یک سری [به این دانشمند چینی] بزنند».[۲۷] حساب کاربری این وبلاگ در توییتر بعداً به‌دلیل نقض سیاست سوءاستفاده از سکوی توییتر، به‌طور دائمی مسدود شد.[۲۸] زیرو هج از آن زمان مدعی است که مقالهٔ مورد بحث ادعا نکرده که این ویروس ساختهٔ دست انسان است و تنها جزئیات تماس این دانشمند که به‌صورت عمومی در دسترس بوده را منتشر کرده‌است.[۲۹]

نشان‌وارهٔ شرکت آمبرلا

در ژانویهٔ ۲۰۲۰ خبرگزاری بازفید نیز گزارشی را پیرامون یک میم/تئوری توطئهٔ اینترنتی دربارهٔ پیوندی میان نشان‌وارهٔ مؤسسه ویروس‌شناسی ووهان و «شرکت آمبرلا»، آژانس سازندهٔ ویروسی که باعث آغاز حملهٔ زامبی‌ها در سری بازی‌های فرانشیز رزیدنت ایول شد، منشر کرد. این تئوری همچنین ارتباطی را بین نام «راکون» (Racoon) (شهر اصلی در بازی رزیدنت ایول) و ریشهٔ نام «کرونا» (Corona) (نام ویروس) متصور می‌شد.[۳۰] محبوبیت این تئوری توجه اسنوپس، وبگاه راستی‌آزمایی را به خود جلب کرد. این وبگاه در نهایت اشتباه بودن این تئوری را ثابت کرد و نشان داد که این نشان‌واره متعلق به مؤسسه ویروس‌شناسی ووهان نبوده و در واقع نشان شرکت بیوتکنولوژی رویلان بائو هو سان است که با فاصلهٔ حدود ۸۰۰ کیلومتر (۴۹۷ مایل) در شانگهای مستقر است. اسنوپس همچنین اشاره کرد که نام دقیق شهر در بازی رزیدنت ایول Raccoon City بوده‌است.[۳۰]

سلاح بیولوژیکی ایالات متحده[ویرایش]

اتهام ایرانی[ویرایش]

به گزارش رادیو فردا، روحانی ایرانی، سید محمد سعیدی، رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترامپ را به هدف قرار دادن قم با کروناویروس برای «آسیب رساندن به فرهنگ و ناموس خود» متهم کرد. سعیدی ادعا کرد که ترامپ با هدف قرار دادن قم، به قول خود مبنی بر هدف قرار دادن به اماکن فرهنگی ایرانی در صورتی که ایرانیان انتقام کشته‌شدن قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس در حمله هوایی ۲۰۲۰ به فرودگاه بین‌المللی بغداد بگیرند، عمل کرده‌است.[۳۱]

علی اکبر رائفی پور، ادعا کرد که کوروناویروس بخشی از برنامه «جنگ هیبریدی» است که ایالات متحده علیه ایران و چین انجام داده‌است.[۳۲]

در ۲۲ مارس ۲۰۲۰، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، اتهام «تولید ویروس کرونا» را علیه مقام‌های آمریکایی مطرح کرد و گفت به همین دلیل ایران برای مقابله با کرونا از آمریکا کمک نمی‌گیرد.[۱۴] در مقابل مورگان اورتاگس، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، با تئوری توطئه خواندن سخنان خامنه ای دربارهٔ ویروس کرونای جدید، آن را مضر، غیرمسوولانه و غلط خواند.[۳۳]

جهان عرب[ویرایش]

به گفته مؤسسه پژوهش رسانه‌ای خاورمیانه مستقر در واشینگتن دی سی، نویسندگان بی‌شماری در مطبوعات عربی این تئوری توطئه را تبلیغ کرده‌اند که COVID-19، همچنین SARS و ویروس آنفلوانزای خوکی را آمریکا عمداً ایجاد کرده و برای سود فروش واکسن در برابر این بیماری‌ها گسترش داده‌است، و «بخشی از جنگ اقتصادی و روانی است که ایالات متحده علیه چین با هدف تضعیف آن و ارائه آن به عنوان یک کشور عقب مانده و منبع بیماری‌ها» انجام داده‌است.[۳۴]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ "China coronavirus: Misinformation spreads online about origin and scale". BBC News. 30 January 2020. Archived from the original on 4 February 2020. Retrieved 8 February 2020.
  2. Josh Taylor (31 January 2020). "Bat soup, dodgy cures and 'diseasology': the spread of coronavirus misinformation". The Guardian. Archived from the original on 2 February 2020. Retrieved 3 February 2020.
  3. Jessica McDonald (24 January 2020). "Social Media Posts Spread Bogus Coronavirus Conspiracy Theory". factcheck.org. Archived from the original on 6 February 2020. Retrieved 8 February 2020.
  4. "Here's A Running List Of Disinformation Spreading About The Coronavirus". Buzzfeed News. Archived from the original on 6 February 2020. Retrieved 8 February 2020.
  5. Ghaffary, Shirin; Heilweil, Rebecca (31 January 2020). "How tech companies are scrambling to deal with coronavirus hoaxes". Vox. Archived from the original on 8 February 2020. Retrieved 8 February 2020.
  6. Novel Coronavirus (‎2019-nCoV)‎: situation report, 13 (Report). World Health Organization. 2020.
  7. "Coronavirus: UN health agency moves fast to tackle 'infodemic'; Guterres warns against stigmatization". UN News. 4 February 2020. Archived from the original on 5 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  8. "WHO Says There's No Effective Coronavirus Treatment Yet". finance.yahoo.com. Archived from the original on 6 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  9. Richtel, Matt (6 February 2020). "W.H.O. Fights a Pandemic Besides Coronavirus: an 'Infodemic'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 6 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  10. "As coronavirus misinformation spreads on social media, Facebook removes posts". Reuters. 1 February 2020. Archived from the original on 6 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  11. "Facebook announces how it plans to help fight the coronavirus". Inverse.
  12. "Amazon culls one million fake coronavirus products". BBC News. 28 February 2020.
  13. «The proximal origin of SARS-CoV-2». نیچر. ۱۷ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۰.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ «رهبر ایران اتهام 'تولید ویروس کرونا' را علیه آمریکا مطرح کرد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۲ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۰.
  15. James Palmer (27 January 2020). "Don't Blame Bat Soup for the Wuhan Virus". Foreign Policy. Archived from the original on 3 February 2020. Retrieved 3 February 2020.
  16. Josh Taylor (30 January 2020). "Bat soup, dodgy cures and 'diseasology': the spread of coronavirus misinformation". The Guardian. Archived from the original on 8 February 2020. Retrieved 8 February 2020.
  17. Marnie O’Neill (29 January 2020). "Chinese influencer Wang Mengyun, aka 'Bat soup girl' breaks silence". news.au. Archived from the original on 8 February 2020. Retrieved 8 February 2020.
  18. Gaynor, Gerren Keith (28 January 2020). "Coronavirus: Outrage over Chinese blogger eating 'bat soup' sparks apology". Fox News Channel. Archived from the original on 4 February 2020. Retrieved 8 February 2020.
  19. "China coronavirus: Misinformation spreads online". BBC News Online. 30 January 2020. Archived from the original on 4 February 2020. Retrieved 3 February 2020.
  20. "Experts debunk fringe theory linking China's coronavirus to weapons research". The Washington Post. 29 January 2020. Archived from the original on 31 January 2020. Retrieved 8 March 2020.
  21. Zack Budryk (9 February 2020). "Chinese ambassador on Cotton coronavirus comments: 'It's very harmful to stir up' unsubstantiated rumors". The Hill. Archived from the original on 10 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  22. Alex Jones (19 February 2020). "SMOKING GUN: China Bought Weaponized Wuhan Virus From U.S." Infowars. Retrieved 8 March 2020.
  23. Tara Subramaniam (18 February 2020). "Fact-checking Tom Cotton's claims about the coronavirus". CNN. Archived from the original on 19 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  24. Staff, Media Matters. "Rush Limbaugh: "The coronavirus is an effort to get Trump"". Media Matters for America.
  25. "Rush Limbaugh claims Chinese are 'trying to weaponize' coronavirus to 'bring down' Trump". 25 February 2020. Archived from the original on 29 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ Clive Cookson (14 February 2020). "Coronavirus was not genetically engineered in a Wuhan lab, says expert". Financial Times. Archived from the original on 14 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  27. Peters, Jay (31 January 2020). "Markets blogger Zero Hedge suspended from Twitter after doxxing a Chinese scientist". The Verge. Archived from the original on 6 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  28. Datoo, Siraj (31 January 2020). "Zero Hedge Permanently Suspended From Twitter for 'Harassment'". Bloomberg. Archived from the original on 2 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  29. "Zerohedge Suspended On Twitter". ZeroHedge. 2 February 2020. Archived from the original on 8 February 2020. Retrieved 8 March 2020.
  30. ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ Dan Evon (29 January 2020). "Is the 'Umbrella Corporation' Logo Oddly Similar to a Wuhan Biotech Lab's?". Snopes. Retrieved 8 March 2020.
  31. "Iran Cleric Blames Trump For Coronavirus Outbreak In Religious City". Radio Farda. 22 February 2020. Archived from the original on 23 February 2020. Retrieved 26 February 2020.
  32. "Coronavirus: Misinformation and false medical advice spreads in Iran". BBC News. 29 February 2020.
  33. «آمریکا سخنان آیت الله خامنه ای را تئوری توطئه نامید». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۰.
  34. "Arab Writers: The Coronavirus Is Part Of Biological Warfare Waged By The U.S. Against China". Middle East Media Research Institute. 6 February 2020. Archived from the original on 9 February 2020. Retrieved 29 February 2020.