اسپانیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

مختصات: ۴۰°۲۶′ شمالی ۳°۴۲′ غربی / ۴۰٫۴۳۳°شمالی ۳٫۷۰۰°غربی / 40.433; -3.700

کشور پادشاهی اسپانیا
Reino de España
اسپانیا
پرچم نشان ملی
شعار ملیفراتر از آن
اسپانیا (سبز)
اتحادیه اروپا (سبز کم رنگ)
اروپا (خاکستری تیره)
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
مادرید
۵۲°۳۱′ شمالی ۱۳°۲۴′ شرقی / ۵۲٫۵۱۷°شمالی ۱۳٫۴۰۰°شرقی / 52.517; 13.400
زبان رسمی اسپانیایی
نوع حکومت پادشاهی مشروطه
نام حاکمان 
پادشاه
نخست‌وزیر

فیلیپ ششم
پدرو سانچز 
مساحت
 -  مساحت ۵۰۵٬۹۹۰کیلومتر مربع (۵۱ام)
 -  آب‌ها (٪) ۱٫۰۴
جمعیت
 -  سرشماری ۴۶٬۷۳۳٬۰۳۸ 
(۳۰ام)
 -  تراکم جمعیت ۹۲‎/km۲‏ (۱۱۲ام)
تولید ناخالص داخلی (تخمین ۲۰۱۹)
 -  مجموع ۱٫۵۸۳ تریلیون دلار (۱۲ام)
 -  سرانه ۳۴٬۲۸۱ دلار (۳۰ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۷) ۰٫۸۹۱ (بالا) (۲۶ام)
واحد پول یورو (€)۱ (EUR)
منطقه زمانی CET (ساعت جهانی+۱)
 -  تابستانی (DST) CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی es.
پیش‌شماره تلفنی +۳۴
۱ تا پیش از سال ۲۰۰۲: پزوتا

اسپانیا، (به اسپانیایی: España) با نام رسمی پادشاهی اسپانیا (به اسپانیایی: Reino de España) کشوری مستقل و از اعضای اتحادیه اروپا است. این کشور در شبه‌جزیره ایبری در جنوب غربی اروپا قرار دارد. سرزمین اصلی اسپانیا از جنوب و شرق با دریای مدیترانه و جبل الطارق، از شمال و شمال شرق با فرانسه، آندورا و خلیج بیسکای و از غرب و شمال غرب با پرتغال و اقیانوس اطلس هم‌مرز است. مرز اسپانیا با پرتغال (به طول ۱۲۱۴ کیلومتر) طولانی‌ترین مرز یکپارچه در اتحادیه اروپا است.

زبان رسمی مردم اسپانیا، اسپانیایی (Spanish) است. علاوه بر خود کشور اسپانیا، اسپانیایی زبان مادری ۳۵۸ میلیون نفر شناخته می‌شود و زبان رسمی تمام کشورهای قاره آمریکا بجز کانادا، ایالات متحده و برزیل، اسپانیایی است.

قلمروی اسپانیا افزون بر سرزمین اصلی شامل جزایر بالئارس در دریای مدیترانه، جزایر قناری در سواحل آفریقایی اقیانوس اطلس، دو شهر خودمختار سبته و ملیلیه در آفریقای شمالی هم‌مرز با کشور مراکش و چندین جزیره مسکونی و غیر مسکونی دیگراز جمله آلبوران، شافاریناس، آلوزماس و ولز د لا گومرا می‌باشد. با مساحت ۵۰۵۹۹۲ کیلومتر مربع، اسپانیا کمی بزرگتر از ترکمنستان و از لحاظ بزرگی دومین کشور بزرگ اروپای غربی و پنجمین کشور بزرگ اروپاست.

انسان مدرن نخستین بار در حدود ۳۵۰۰۰ سال پیش قدم به شبه جزیره ایبریا گذاشت. در حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد این منطقه تحت فرمان حکومت روم قرار گرفت و هیسپانیا نامیده می‌شد. هیسپانیا در قرون وسطی توسط قبایل ژرمن و پس از آن توسط مورها تصرف شد. در قرن پانزدهم پس از ازدواج‌های بین حکومتی فرمانروایان کاتولیک و اتحاد این حکومت‌ها و همچنین سقوط کامل آندلس و بازپس‌گیری آن از دست موروهای مسلمان در سال ۱۴۹۲ اسپانیا به شکل کشوری یکپارچه پدیدار شد. در اوایل دوران جدید اسپانیا به یک امپراتوری پر قدرت جهانی تبدیل شد و اسپانیایی‌ها به عنوان یکی از نخستین فاتحان دنیای جدید به قاره آمریکا وارد و در آنجا ساکن شدند. بیش از پانصد میلیون نفر اسپانیایی زبان ساکن در آمریکا میراثی است که اسپانیایی‌ها در این قاره بر جای گذاشتند.

اسپانیای امروزی کشوری دموکراتیک و دارای حکومتی پارلمانی تحت قانون اساسی پادشاهی است. اسپانیا یک کشور توسعه‌یافته و نوزدهمین اقتصاد بزرگ دنیا از نظر تولید ناخالص داخلی می‌باشد. این کشور همچنین دارای سطح بالای استاندارد زندگی است. اسپانیا در سازمان ملل متحد، ناتو، سازمان تجارت جهانی، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه و اتحادیه اروپا عضو است.

نام[ویرایش]

ریشه نام رومی هیسپانیا، که نام کنونی اسپانیا از این واژه گرفته شده، نامشخص است. هیسپانیا شاید از گویش شاعرانه واژه یونانی هیسپریا گرفته شده باشد که به معنای «سرزمین غرب» یا «سرزمین غروب خورشید» می‌باشد.[۱]

هیسپانیا ممکن است از واژه پونیکی ای-شپانیا به معنای «جزیره خرگوش‌ها»، «سرزمین خرگوش‌ها» یا «لبه»، که به یاد آورنده موقعیت اسپانیا در لبه اروپا می‌باشد، گرفته شده باشد؛ سکه‌های کشف شده در اسپانیا از دوره هادریان نیز تصویر زنی همراه یک خرگوش را نشان می‌دهد.[۲] به گفته برخی هیسپانیا از واژه باسکی ازپانا به معنای «لبه» یا «مرز» گرفته شده‌است که موقعیت جغرافیایی اسپانیا را در لبه یا مرز قاره اروپا متذکر می‌شود.[۱]

پژوهشگر و تاریخ‌نگار دوره رنسانس آنتونیو دی نبریخا معتقد است هیسپانیا از واژه ایبریایی هیسپالیس به معنای «شهر دنیای باختری» گفته شده‌است. خسوس لوییز کونخیلوس معتقد است نام اسپانیا از واژه اسپن که از اسپای که واژه‌ای است به زبان فنیقی به معنای «ذوب و شکل‌دهی فلز» گرفته شده‌است و «ای-سپن-یا» نیز به معنای «سرزمین ذوب و شکل‌دهی فلزات» است.[۳]

پیشینه[ویرایش]

قدیمی‌ترین ساکنان شبه‌جزیره ایبریا تشکیل دهندگان تمدّن‌های ایبری، باسکی و سلتی بوده‌اند. در حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد از این منطقه تحت فرمان حکومت روم قرار گرفت و در اوایل قرون وسطی ژرمن‌ها ایبریا را تصرف کردند. پس از ژرمن‌ها ایبریا توسط مورها مهاجم تصرف شد. پس از آن حکومت‌های کوچک مسیحی به تدریج و طی چند قرن زمام امور را در ایبریا به دست گرفتند. آخرین بقایای مورها در همان سالی که کریستوف کلمب به قاره آمریکا رسید، سقوط کردند. امپراتوری جهانی اسپانیا با تبدیل این کشور به قدرتمندترین کشور اروپا و ابرقدرت جهان آغاز شد و برای یک ونیم قرن ادامه یافت.

جنگ‌های پی در پی و ادامه‌دار و وجود مشکلات فراوان در نهایت باعث زوال و اضمحلال امپراتوری شد. حمله ناپلئون به اسپانیا منجر به هرج ومرج شد و جنبش‌های استقلال‌طلب و جدایی‌خواه را که در سراسر امپراتوری پراکنده بودند، بیدار کرد و باعث بی‌ثباتی سیاسی شد. پیش از جنگ جهانی دوم جنگ داخل ویرانگر اسپانیا به وقوع پیوست و پس از آن کشور تحت فرمان حکومتی استبدادی قرار گرفت. در نهایت دموکراسی در قالب قانون اساسی شاهنشاهی پارلمانی حاکم شد. بعدها اسپانیا به اتحادیه اروپا پیوست و دوره رنسانس فرهنگی و رشد باثبات اقتصادی را تجربه کرد.

زمان پیش از تاریخ[ویرایش]

گنجینه ویلنا (فرهنگ آرگاری) یکی از بزرگترین اندوخته‌های باستانی طلا مربوط به عصر برنز در اروپا

پژوهش‌های باستان‌شناسی در کوه‌های آتاپوئرکا نشان می‌دهد که شبه جزیره ایبریا ۱/۲ میلیون سال پیش محل زندگی انسان‌سانان بوده‌است.[۵] ۳۵۰۰۰ سال پیش انسان نخستین بار از شمال به این سرزمین قدم نهاد.[۶] شناخته‌شده‌ترین اثر این انسان‌های پیش از تاریخ نقاشی‌های معروف غار آلتامیرا در منطقه کانتاباریا در شمال ایبریا است که در حدود ۳۵۶۰۰ تا ۱۳۵۰۰ سال پیش از میلاد توسط انسان‌های کرومانیون یا شاید نئاندرتالها کشیده شده‌اند.[۴][۷] از شواهد باستان‌شناسی و ژنتیکی بر می‌آید که ایبریا پناهگاهی برای ساکنان شمال پس از آخرین عصر یخبندان بوده‌است.

ساکنان تاریخی ایبریا ایبریایی‌ها و سلت‌ها بودند. ایبریایی‌ها در کرانه‌های مدیترانه از شمال شرق تا جنوب شرق ساکن بودند. سلت‌ها در کرانه‌ها اطلس از شمال غرب تا جنوب غرب و در شمال و مرکز (سلتیبریان‌ها) شبه جزیره زندگی می‌کردند. باسکی‌ها نیز مناطق غربی کوه‌های پیرنیس را اشغال کردند.

در جنوب ایبریا شهری نیمه افسانه‌ای به نام تارتسوس پدیدار شد (۱۱۰۰ سال پیش از میلاد) که طبق نگاشته‌های استرابون و کتاب سلیمان تجارت وسایل ساخته شده از طلا و نقره را با فنیقی‌ها و یونانی‌ها انجام می‌داده‌است. بین سال‌های ۸۰۰ تا ۳۰۰ پیش از میلاد فنیقی‌ها و یونانیان تجارتخانه‌هایی را در طول سواحل مدیترانه ایجاد کردند. کارتاژها نیز مدت کوتاهی کنترل بیشتر کناره‌ها مدیترانه‌ای ایبریا را در دست گرفتند تا این که در جنگ‌های پونیک از رومی‌ها شکست خوردند.[۸]

امپراتوری روم و پادشاهی گوتیک[ویرایش]

آب‌گذر سگوبیا مربوط به دوره روم.

در طی دومین جنگ پونیک، امپراتوری روم کلنی‌های تجاری کارتاژی‌ها را در کرانه‌های مدیترانه میان سال‌های ۲۱۰ تا ۲۰۵ پیش از میلاد تصرف کرد. اشغال کامل ایبریا دو قرن به درازا انجامید و رومی‌ها به مدت شش سده مهار این شبه جزیره را در دست داشتند.

تاج یکی از پادشاهان گوتیک (۶۵۳–۶۷۲)

استیلای روم با زبان، قانون و جاده رومی تکمیل شد.[۹]

فرهنگ باشندگان سلتی و ایبریایی رفته‌رفته رومی شد. رهبران محلی در طبقه اشرافی روم پذیرفته شدند.[۸][۱۰] هیسپانیا نقش یک انبار غله و غذا را برای بازار روم ایفا می‌کرد و لنگرگاه‌های آن محبل صادرات طلا، پشم، روغن زیتون و شراب بود. کشاورزی با ابداع طرح‌های آبیاری جدید گسترش یافت به‌طوری برخی از آن‌ها تاکنون مورد استفاده قرار می‌گیرد. هادریانوس، تراژان و تئودئوس اول از امپراتورهای روم زاده هیسپانیا بودند و همچنین سنکا فیلسوف بزرگ پیش از میلاد اهل این منطقه بود.[۱۱] مسیحیت در سده نخست پس از میلاد وارد این سرزمین شد و در سده دوم میلادی فراگیر شد.[۸] بیشتر بنیان‌های زبانی و مذهبی و قوانین اسپانیای امروزی ریشه در این دوره دارد.[۹]

اضمحلال فرمان‌رانی امپراتوری روم در هیسپانیا از سال ۴۰۹ آغاز شد. هنگامی که سوئبی‌های ژرمن، و وندال‌ها به همراه الان‌های سرمتی از رود راین گذشتند و سرزمین گل را غارت کردند و مردم آن جا را به ایبریا راندند. سوئبی‌ها کشوری را در شمال ایبریا جایی که امروزه گالیسیا و شمال پرتغال را فرا می‌گیرد، بنیان نهادند. با سقوط رومی‌ها بنیان‌های اقتصادی و اجتماعی نیز سقوط کرد و ویران شد اما حکومت‌های جایگزین بسیاری از قوانین و رسوم امپراتوری پیشین را حفظ کردند مانند مسیحیت.

گروهای از قبایل وندال به نام هاسدینگی نیز حکومتی را در گالیسیا بنیان نهادند. دیگر قبیله وندال به نام اسلینگی نیز منطقه‌ای در جنوب را اشغال کردند که تاکنون نام آن‌ها یعنی واندالوسیا یا واژه امروزی آن اندلس بر آن مانده‌است.

ایبریای اسلامی[ویرایش]

در قرن هشتم تقریباً همه شبه جزیره ایبری توسط موروهای مسلمان که از شمال آفریقا آمده بودند، فتح شد. (۷۱۱–۷۱۸) این فتوحات بخشی از کشورگشایی‌های خلیفه اموی بود. تنها بخش کوچکی در نواحی کوهستانی شمال غرب شبه جزیره در برابر هجوم مسلمانان دست به مقاوت زد.

طبق قوانین اسلامی، مسیحیان و یهودیان به عنوان اقلیت مذهبی شناخته شدند و به مسیحیان و یهودیان اجازه داده شد تا به عنوان اهل کتاب رسوم دینی خود بپردازند اما آن‌ها باید مالیات ویژه‌ای را می‌پرداختند و نسبت به مسلمانان از حقوق اجتماعی پایینتری برخوردار بودند.[۱۲][۱۳]

گرایش به اسلام کم‌کم‌رو به فزونی گذاشت. اعتقاد بر این است که تا پایان قرن دهم مولدون‌ها (مسلمانان ایبریایی) بیشتر جمعیت این شبه جزیره را تشکیل می‌دادند.[۱۴][۱۵]

سرسرای ستون دار مسجد قرطبه.

جامعه اسلامی در شبه جزیره ایبری خود متنوع و دچار تنش‌های اجتماعی بود. بربرهای اهل شمال آفریقا که هسته اصلی ارتش خلیفه در اندلس را تشکیل می‌دادند، با رهبران عرب در خاورمیانه به مشکل برخوردند و به ستیز و منازعه پرداختند. با گذشت زمان جوامع موروی مسلمان در مناطق مختلف به ویژه در دره رودخانه گوادالکیویر (وادی الکبیر)، دشت‌های ساحلی والنسیا، دره رودخانه ایبرو و مناطق کوهستانی گرانادا بر پا شدند.[۱۵]

کوردوبا، پایتخت خلیفه، بزرگترین و ثروتمندترین شهر اروپای غربی بود. بازرگانی و فرهنگ مدیترانه‌ای شکوفا شد. مسلمانان یک سنت فکری غنی را از خاورمیانه و شمال آفریقا وارد کردند. دانشمندان و پژوهشگران مسلمان و یهودی نقش مهمی در احیا و گسترش آموزش کلاسیک یونانی در اروپای غربی ایفا کردند. فرهنگ رومی شبه جزیره ایبری با فرهنگ اسلامی و یهودی درآمیخت و فرهنگ ممتازی را در منطقه ایجاد کرد.[۱۵] بیرون شهرها بیشتر جمعیت را در خود جای داده بود. نظام زمینداری رومی در دوران اسلامی تقریباً دست نخورده باقی ماند.

در قرن یازدهم، تشکیل امارت‌های جداگانه ملوک‌الطوایفی رقیب در بین مسلمانان به دولت‌های کوچک مسیحی اجازه داد تا قلمروی خود را گسترش دهند.[۱۵] با ورود فرقه‌های اسلامی موحدون و مرابطان از شمال آفریقا و وضع قوانین سختگیرانه اسلامی یکپارچگی را به جامعه مسلمانان بازگشت. اتحاد دوباره کشور اسلامی تا حدود یک قرن پابرجا ماند.

در سال ۱۴۶۹ م. اتحاد دو مملکت مسیحی کاستیا و آراگون با وصلت ایزابلای یکم کاستیا و فردیناند دوم آراگون متحقق شد. گسترش دامنه‌های تحت سلطه مسیحیان با تکمیل تصرف جزایر قناری توسط کاستیا در سال ۱۴۷۸ م. ادامه یافت، و بعد از آن نیز با امضای کاپیتولاسیون تحویل گرانادا در ۱۴۹۲ م. توسط ملک ابوعبدالله محمد دوازدهم، که طبق آن پادشاهان کاتولیک ایزابلا و فردیناند موظف رعایت دین اسلامی ساکنین گرانادا شدند. با تحویل گرانادا آخرین هسته سلطه اسلامی در شبه‌جزیرهٔ ایبری پس از ۷۸۱ سال از میان رفت. در همان سال، کریستف کلمب با سرمایه‌گذاری ملکه ایزابلا کاشف جهان نو شد و باز در همان سال نیز فرمانروایان کاتولیک دستور به ترک مذهب و گرایش به مسیحیت میا اخراج یهودیان از اسپانیا بعد از بیش از دو هزار سال سابقه حضور شبه‌جزیره ایبری. مدتی پس از اخراج یهودیان، مسلمانان نیز مجبور به ترک مذهب یا به خروج از اسپانیا شدند. برای تعقیب انحرافات از مذهب کاتولیک و تقیهٔ یهودیان و مسلمانان، ملکه ایزابلا از سال ۱۴۸۰ م. دادگاه انگیزیسیون را تأسیس کرده بود. روند تمرکز قدرت در شبه‌جزیره با تصرف ناوارا توسط ملک فردیناند در سال ۱۵۱۲ ادامه یافت، که این امر باعث شکل‌گیری مرزهای اصلی اسپانیای کنونی شد.

امپراتوری اسپانیا[ویرایش]

امپراتوری اسپانیا در دوره اتحاد ایبریا بین سال‌های ۱۵۸۱ تا ۱۶۴۰

اتحاد دو پادشاهی آراگون و کاستیل به واسطه ازدواج ملکه کاستیل و شاه آراگون پایه‌های امپراتوری اسپانیا و اسپانیای امروزی را استوار کرد گرچه هر یک از ممالک پادشاهی به عنوان یک کشور جداگانه با سیاست، قانون، واحد پول و زبان جداگانه باقی ماند.[۱۶][۱۷] اسپانیا در قرن شانزدهم و بیشتر قرن هفدهم قدرت برتر اروپا بود. این موقعیت با ثروت حاصل از بازرگانی و مستعمرات تقویت شد. قدرت و شکوه امپراتوری در دوره دو تن از پادشاهان دودمان هابسبورگ اسپانیا، کارلوس یکم (بین ۱۵۱۶ تا ۱۵۵۶ میلادی) و فلیپ دوم (بین ۱۵۵۶ تا ۱۵۹۸ میلادی)، به اوج خود رسید. در این دوره حوادث مهم تاریخی همچون جنگ‌های ایتالیا، شورش اهالی کاستیل علیه شاه کارلوس، شورش هلند، شورش موریسکوها در گرانادا، جنگ با عثمانی، جنگ با انگلستان و جنگ با فرانسه به وقوع پیوست.[۱۸]

امپراتوری اسپانیا با تصرف بخش بزرگی از قاره آمریکا، جزایر منطقه آسیا اقیانوسیه، مناطقی از ایتالیا، شهرهایی در شمال آفریقا، همچنین بخشی که امروزه فرانسه، آلمان، بلژیک، لوکزامبورگ و هلند را تشکیل می‌دهد، بسیار بزرگ شد. اسپانیا نخستین امپراتوری‌ای بود که به امپراتوری بی‌غروب ملقب شد.

یک کشتی بادبانی اسپانیایی در قرن هفدهم

قرون شانزدهم و هفدهم عصر کاوش بود، با سفرهای اکتشافی جسورانه دریایی و زمینی. این سفرها و اکتشافات مسیرهای بازرگانی جدیدی را بین اقیانوس‌ها گشود و دوره استعمار اروپاییان را آغاز کرد. اکتشاف‌گران اسپانیایی در کنار فلزات گران‌بها، ادویه، لوازم تجملی و محصولات جدید کشاورزی، دانش و اطلاعات ارزشمندی را از دنیاهای جدید به همراه خود می‌آوردند و نقش محوری در افزایش دانش اروپاییان از جهان ایفا کردند.[۱۹] از شکوفایی فرهنگی آن دوره امروزه با عنوان عصر طلایی اسپانیا یاد می‌شود. اوج‌گیری انسان‌گرایی، اصلاح‌طلبی پروتستانی و اکتشاف‌های جدید جغرافیایی منجر به شکل‌گیری جنبش بانفوذ روشن‌فکری به نام مکتب سالامانکا شد.

در اواخر قرن شانزدهم و نیمه نخست قرن هفدهم، اسپانیا با چالش‌های سختی از همه جوانب روبرو بود. دزدان دریایی بربر مسلمان زیر سایه امپراتوری در حال اوج‌گیری عثمانی جریان عادی زندگی را در بسیاری از مناطق ساحلی اسپانیا مختل می‌کردند و این به منزله احیای خطر حمله مسلمانان بود.[۲۰] این جریانات در حال به وقوع می‌پیوست که اسپانیا اغلب در حال جنگ با فرانسه بود.

جنبش اصلاحات پروتستانی و تفرقه در کلیسای کاتولیک کشور و امپراتوری را هر چه بیشتر در باتلاق جنگ‌های مذهبی فرو برد و در نتیجه امپراتوری مجبور بود تا همیشه نظامی‌گری را در سراسر اروپا و مدیترانه گسترش دهد.[۲۱]

در قرن شانزدهم و زمانی که امپراتوری در اوج قدرت بود افسانه سیاه یا تبلیغات ضد اسپانیایی توسط مبلغانی از قدرت‌های رقیب اروپایی به خصوص هلند و انگلستانِ پروتستان رواج یافت. مبلغان ضد وضعیت اخلاقی امپراتوری و اسپانیایی‌ها تبلیغ می‌کردند. تبلیغات آن‌ها در مورد میزان تفتیش عقاید و همچنین چگونگی رفتار اسپانیایی‌ها با بومیان آمریکا، غیر کاتولیک‌ها و یهودیان بیشتر اغراق‌آمیز و گاهی دروغ بود.[۲۲]

بنای تاریخی ال اسکوریال در مرکز اسپانیا
هرنان کورتس، کنکیستادور (اکتشاف‌گر) و فرماندار اسپانیای جدید.

در میانه قرن هفدهم و در حالی بیماری و جنگ اروپا را فرا گرفته بود، هابسبورگ‌های اسپانیایی قاره را در دام جنگ‌ها و اختلافات مذهبی سیاسی انداختند. این درگیری‌ها اقتصاد را از پایه و بن ویران کرد و باعث جنگ‌های استقلال خواهانه شد با وجود این امپراتوری دربرابر این جریانات جدایی خواه مقاوت می‌کرد اما در نهایت امپراتوری مجبور شد تا جدایی پرتغال و هلند را به رسمیت بشناسد. این وضعیت منجر به جنگ سی‌ساله در اروپا شد. در نیمه دوم قرن هفدهم اسپانیا وارد یک سیر نزولی نسبی شد و بخش‌هایی از قلمرویش در فرانسه و هلند را از دست داد گرچه کشورگشایی اسپانیایی‌ها در قاره‌های دیگر ادامه داشت و این روند تا قرن نوزدهم ادامه پیدا کرد.

سیر نزولی اسپانیا در سال‌های آغازین قرن هجدهم با افزایش رقابت و ستیز بر سر تخت سلطنت به اوج خود رسید و جنگ‌های جانشینی اسپانیا به وقوع پیوست. جنگ‌های جانشینی اسپانیا درگیری‌های گسترده بین‌المللی بود که با زد و خوردهای داخلی درآمیخته بود. پادشاهی اسپانیا تاوان سنگینی به خاطر این جنگ‌ها پرداخت و قلمروی اروپایی خود و ابرقدرتی‌اش در این قاره را دست داد.[۲۳] در پی این جنگ دودمان جدیدی با رگ و ریشه فرانسوی قدرت را در اسپانیا به دست گرفتند. کشور واقعی اسپانیا زمانی تشکیل شد که نخستین پادشاه بوربون فیلیپ پنجم پادشاهی‌های کاستیل و آراگون را با هم یکپارچه کرد و بسیاری از قوانین و مقررات محلی قدیمی را برانداخت.[۲۴]

در قرن هجدهم وضعیت امپراتوری کم‌کم بهبود یافت. خاندان جدید حاکم یعنی دودمان بوربون نظام جدید مدرنیزه کردن دولت و اقتصاد را پیاده کرد. جنبش‌های روشنگری در میان برخی از نخبگان دربار و خاندان پادشاهی رسوخ کرد. کمک‌های نظامی به شورشیان در مستعمرات بریتانیا در جنگ انقلاب آمریکا وجه بین‌المللی کشور را بهبود بخشید.[۲۵]

حکمرانی ناپلئون، خیزشها و سرنگونی امپراتوری ناپلئون[ویرایش]

نبرد بایلن اثر خوزه دل الیسال. ژوئیه ۱۸۰۸ (تیر ۱۱۸۷)، نخستین شکست بزرگ ارتش ناپلئون در اسپانیا

در سال ۱۷۲۳ (۱۱۷۲) اسپانیا وارد جنگی علیه انقلابیان فرانسوی شد. اسپانیا در میدان نبرد شکست خورد و در سال ۱۷۹۵ (۱۱۷۴) صلح با فرانسه برقرار شد. در سال ۱۸۰۷ (۱۱۸۶) طی یک پیمان‌نامه مخفی بین اسپانیا و ناپلئون بناپارت اسپانیا به پرتغال و بریتانیا اعلان جنگ داد. سربازان ناپلئون برای جنگ با پرتغال وارد اسپانیا شدند و تمام استحکامات نظامی را تصرف کردند. پادشاه اسپانیا به نفع برادر ناپلئون ژوزف ناپلئون استعفا داد. اسپانیایی‌ها به ژوزف ناپلئون به عنوان پادشاه دست نشانده نگاه می‌کردند.

خیزش ۲ می ۱۸۰۸ (۱۲ اردیبهشت ۱۱۸۷) یکی از چندین قیام علیه رژیم ناپلئونی در اسپانیا بود.[۲۶] این شورش‌ها نقطه آغاز جنگ خونین شبه جزیره علیه رژیم ناپلئون بود.[۲۷] ناپلئون مجبور شد شخصاً دخالت کند. او جندین ارتش اسپانیایی را شکست داد و انگلیسی‌ها را مجبور به عقب‌نشینی کرد. گرچه اقدامات نظامی بیشتر از سوی نیروهای اسپانیایی، انگلیسی و پرتغالی و تهاجم مرگبار ناپلئون به روسیه منجر به خروج ارتش امپراتوری فرانسه از اسپانیا و بازگشت فردیناند هفتم شد.[۲۸] در خلال جنگ یک سازمان انقلابی به نام «کادیز کورتس» برای هماهنگ‌سازی مبارزات علیه رژیم ناپلئونی و آماده‌سازی یک قانون اساسی شکل گرفت.[۲۹] اعضای این سازمان از تمام اسپانیا بودند.[۳۰] در سال ۱۸۱۲ (۱۱۹۱) یک قانون اساسی تدوین شد اما پس از سرنگونی رژیم بناپارتی فردیناند هفتم پارلمان کورتس تدوینگر قانون اساسی را ملغی و حکومت پادشاهی مطلقه اعلام کرد. این رخدادها نقطه آغاز درگیری‌های سال‌های بعد بین لیبرال‌ها و محافظه‌کاران بود.

جنگ‌های دوران ناپلئون باعث بی‌ثباتی و تفرقه سیاسی و همچنین نابودی اقتصاد اسپانیا شد. در بین این ناآرامی‌ها جنگ‌های استقلال‌خواهانه در مستعمرات اسپانیا در قاره آمریکا به وقوع پیوست و به استقلال مستعمرات سابق اسپانیا در قاره آمریکا انجامید. شاه فردیناند هفتم کوشید تا حرکات استقلال‌خواهانه را سرکوب کند اما نه‌تنها با مخالفت‌ها در مستعمرات روبرو شد به در داخل اسپانیا نیز افسران لیبرال دست به شورش زدند. تا پایان سال ۱۸۲۶ (۱۲۰۴) از تمام مستعمرات اسپانیا در قاره آمریکا تنها کوبا و پورتوریکو باقی ماند.

انقلاب‌های اسپانیا[ویرایش]

در ۱۸۶۸ میلادی شورشیان به فرماندهی خوان پریم به لیبرال‌ها و جمهوری‌خواهان اسپانیایی در مادرید پیام دادند که شرایط برای شورشی بزرگ فراهم است. شورشیان ملکه ایزابلای دوم را از پادشاهی فروگرفتند و او به فرانسه رفت. این رویداد به جنگ فرانسه و پروس انجامید.

ادامه بی‌ثباتی و بحران اقتصادی در اسپانیا منجر به شکل‌گیری حرکات استقلال‌خواهانه در فیلیپین و کوبا شد. به این دنبال این مبارزات استقلال‌خواهانه ایالات متحده وارد مناقشه شد و جنگ آمریکا و اسپانیا در بهار ۱۸۹۸ (۱۲۷۷) به وقوع پیوست.

جنگ داخلی اسپانیا[ویرایش]

با آغاز قرن جدید پیشرفت‌هایی در اسپانیا به وقوع پیوست. با این حال اسپانیا نسبت به سایر اروپاییان نقش کمرنگی در تقسیم آفریقا داشت. صحرای غربی، مراکش اسپانیا و گینه استوایی تنها مستعمرات اسپانیا در آفریقا بودند. شکست‌های سنگین در طول جنگ ریف در مراکش اعتبار حکومت و شاهنشاهی را خدشه دار کرد. بین سال‌های ۱۹۲۳ تا ۱۹۳۱ (۱۳۰۲ تا ۱۳۱۰) ژنرال میگوئل پریمو ده ریورا بر اسپانیا حکومت کرد و پایان این دوره با آغاز جمهوری دوم اسپانیا هم‌زمان شد. جمهوری به استان‌های باسک، کاتالونیا و گالیسیا خود مختاری اعطا کرد و برای زنان حق رأی قائل شد. جمهوری دوم به شدت تحت حکمرانی تندروهای چپگرا بود. در شرایطی که وضع اقتصادی بدتر می‌شد سیاست اسپانیا هر چه بیشتر به سمت تندروی و خشونت در حرکت بود.

جنگ داخلی اسپانیا ۱۷ ژوئیه ۱۹۳۶ (۲۶ تیر ۱۳۱۵) آغاز شد و به مدت سه سال بین نیروهای ملی‌گرا به رهبری فرانسیسکو فرانکو که توسط آلمان نازی و ایتالیای فاشیست پشتیبانی می‌شد در برابر جمهوری خواهان که توسط مکزیک، شوروی و گروهی موسوم به «سپاه بین‌المللی» پشتیبانی می‌شدند، ادامه داشت. دولتهای غربی بنا به سیاست عدم مداخله از هیچ‌یک از طرفین حمایت نکردند. ژنرال فرانکو پیروز جنگ شد و حکومت دیکتاتوری خود آغاز کرد.

جنگ داخلی اسپانیا جنگ بی‌رحمانه‌ای بود و طرفین درگیر اعمال سبعانه‌ای را انجام دادند. جنگ جان ۵۰۰۰۰۰ نفر را گرفت و نیم میلیون نفر دیگر را مستقیماً درگیر کرد.

اسپانیا در زمان فرانکو[ویرایش]

فرانسیسکو فرانکو و آیزنهاور رئیس‌جمهور آمریکا، مادرید، ۱۹۵۹ (۱۳۳۷)

اسپانیای فاشیست تحت حکمرانی فرانکو در قبال جنگ جهانی دوم بی‌طرف بود گرچه به قدرت‌های محور تمایل داشت. تنها حزب قانونی در رژیم فرانکو حزب فالانژ یا اسپانیولا ترادیسیونالیستا ای د لاس خونس بود که در سال ۱۹۳۷ (۱۳۱۵) تشکیل شده بود؛ خط مشی این حزب تقابل با کمونیسم، کاتولیک گرایی و ملی‌گرایی بود. در سال ۱۹۴۹ (۱۳۲۷) نام حزب به مویممیِنتو ناسیونال" به معنای حرکت ملی تغییر پیدا کرد.

پس از جنگ جهانی دوم اسپانیا از نظر سیاسی و اقتصادی در انزوا بود و در سازمان ملل متحد حضور نداشت. اما در سال ۱۹۵۵ (۱۳۳۳) در اوج جنگ سرد اوضاع تغییر پیدا کرد و اسپانیا عضو سازمان ملل متحد شد. در آن زمان اسپانیا اهمیت راهبردی برای حضور نظامی آمریکا در شبه جزیره ایبریا و حوزه دریای مدیترانه و در نتیجه تقابل با شوروی داشت. دهه ۶۰ میلادی اسپانیا شاهد رشد بی‌سابقه نرخ‌های اقتصادی بود که از آن به عنوان معجزه اسپانیا یاد می‌شود.

اسپانیا پس از فرانکو[ویرایش]

پس از مرگ فرانکو در نوامبر ۱۹۷۵ (آبان ۱۳۵۴)، بر طبق قانون خوآن کارلوس اول به عنوان پادشاه اسپانیا و رئیس دولت جانشین وی شد. با تصویب قانون اساسی جدید اسپانیا در سال ۱۹۷۸ (۱۳۵۷) و استقرار دموکراسی در اسپانیا، حکومت با ایجاد یک سازماندهی درونی بر پایه ایجاد بخش‌های خودمختار قدرت بیشتری به مناطق و استان‌ها اعطا کرد.

در باسک ملی‌گرایان میانه‌روی باسکی در کنار ملی‌گرایان تندرو به رهبری سازمان مسلح اتا به حیات خود ادامه دادند. این گروه در سال ۱۹۵۹ (۱۳۳۸) در دوران فرانکو تشکیل شده بود اما به اقدامات خشونت‌بار خود حتی پس از استقرار دموکراسی و اعطای خودمختاری به منطقه باسک ادامه داد.

در ۲۳ فوریه ۱۹۸۱ (۴ اسفند ۱۳۵۹)، عناصر شورشی نفوذی اتا در میان نیروهای امنیتی مجلس اسپانیا در تلاش برای تحمیل یک حکومت نظامی مجلس را تصرف کردند. شاه خوآن کارلوس اول شخصاً پیگیری مسئله را بر دوش گرفت و از طریق تلویزیون ملی کودتاچیان را وادار به تسلیم کرد.

در ۳۰ مه ۱۹۸۲ (۹ خرداد ۱۳۶۱) در پی برگزاری یک همه‌پرسی اسپانیا به ناتو پیوست. در همان سال با پیروزی حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا نخستین حزب چپ در ۴۳ سال گذشته به قدرت رسید. در سال ۱۹۸۶ (۱۳۶۴) اسپانیا به اتحادیه اقتصادی اروپا پیوست که بعدها به اتحادیه اروپا تبدیل شد. در پی انتخابات عمومی سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۴) حزب کارگران سوسیالیست پس از ۱۴ سال حکومت شکست خورد و جای خود را به حزب مردم داد.

در هزارهٔ نو[ویرایش]

در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۰۲ (۱۱ دی ۱۳۸۰) دولت اسپانیا، یورو واحد پول شانزده کشور منطقه یورو را جانشین پزوتا کرد. در همان دوره اسپانیا شاهد رشد اقتصادی قوی، بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا بود. در همان حال تحلیلگران اقتصادی هشدار می‌دادند که قیمت شگفت‌آور املاک و کسری تجارت خارجی بالا در اوج رونق احتمالاً منجر به فروپاشی اقتصادی وحشتناک کشور خواهد شد. این پیشبینی‌ها درست بود و رکود اقتصادی ناشی از رکود در بخش مسکن در سال مالی ۲۰۰۸–۲۰۰۹ کشور را فرا گرفت.[۳۱] در سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۶) ترکیدن حباب مسکن منجر به بحران مالی در اسپانیا شد که تا سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) ادامه شد.

در صبح روز ۵ شنبه ۱۱ مارس ۲۰۰۴ (۲۱ اسفند ۱۳۸۲) و در اوج ساعات شلوغی شهر مادرید ده انفجار تروریستی در شبکه راه‌آهن مادرید به وقوع پیوست. سه سال بعد و طی تحقیق و برگزاری دادگاه مشخص شد این بمبگذاری‌ها توسط گروه ستیزگر اسلامگرای محلی نزدیک به القاعده برنامه‌ریزی و اجرا شده بوده‌است.[۳۲] بر اثر این انفجار ۱۹۱ نفر کشته و ۱۸۰۰ نفر زخمی شدند.

نخست انگشت اتهام به سوی گروه جدایی‌طلب باسک اتا دراز شد اما مدارک و شواهدی آشکار شد که دخالت اسلامگرایان را ثابت می‌کرد و چون انتخابات سراسری اسپانیا قرار بود سه روز بعد انجام شود، بی‌درنگ مسائل امنیتی در صدر مجادلات بین دو حزب رقیب حزب مردم و حزب کارگران سوسیالیست قرار گرفت.[۳۳] در آن انتخابات، دولت اسپانیا و حزب حاکم مردم که به سبب اتحاد با ایالات متحده در جنگ عراق شرکت کرده بود، نتوانست اتهام‌ها را در بارهٔ دخالت نظامی در خارج و کوتاهی در حفظ امنیت از خود رفع کند و به این ترتیب حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا به رهبری خوزه لوئیز رودریگز ساپاترو با وعده بازگرداندن ارتش اسپانیا از عراق و جدا شدن از ائتلاف بیش‌تر رای‌ها را از آن خود کرد و ساپاترو به عنوان نخست‌وزیر اسپانیا برگزیده شد.[۳۴]

در انتخابات نوامبر ۲۰۱۱، مشکلات پی آیند رکود اقتصادی مهم‌ترین موضوع کارزارهای دو حزب مطرح در اسپانیا بود. در این انتخابات ماریانو راخوی از حزب راست‌گرای مردم، پیروز شد و به نخست‌وزیری رسید.[۳۵]

در بهار ۲۰۱۴، پادشاه خوآن کارلوس نخست اعلام کرد که قصد دارد از پادشاهی کنار رود[۳۶] و این مقام را به پسر ش واگذارد. با همه مخالفت‌های جمهوری‌خواهان و معترضان به پادشاهی، فیلیپه در ۱۹ ژوئن برابر با ۲۹ خرداد بر جای پدر نشست و حکومت پادشاهی مشروطه و تاج و تخت در اسپانیا برجا ماند.

جغرافیا[ویرایش]

خلیج لاکونچا در شهر سن سباستین واقع در جزایر سانتا کلارا در استان گیپوسکوا، باسک

اسپانیا با داشتن ۵۰۵۹۹۲ کیلومتر مربع وسعت پنجاه و دومین کشور بزرگ جهان است. اسپانیا تقریباً ۴۷۰۰۰ کیلومتر مربع کوچکتر از فرانسه و ۸۱۰۰۰ کیلومتر مربع بزرگتر از ایالت کالیفرنیا آمریکا است. قله آتش فشانی تید که در نزدیکی شهر تنریف در جزایر قناری قرار دارد با ارتفاع ۳۷۱۸ متر بلندترین نقطه کشور اسپانیا می‌باشد.

اسپانیا بین مدار ۲۶ و ۴۴ درجه شمالی و نصف‌النهار ۵ و ۱۹ درجه شرقی قرار دارد.

اسپانیا در غرب با پرتغال، در جنوب از طریق درون‌بومهایش در شمال آفریقا (سبته، ملیلیه و پنیون د ولس د لا گومرا) با مراکش و تنگه جبل‌طارق (جز سرزمین‌های آن سوی دریاهای بریتانیا می‌باشد)، در شمالغرب در راستای کوه‌های پیرنه با فرانسه و شاهزاده نشین آندورا هم‌مرز می‌باشد. در امتداد کوه‌های پیرنه در ۱۶۰۰ متری مرز استان خرنای کاتالونیا شهر برون‌بوم ییویا درون خاک کشور فرانسه قرار دارد.

جزیره‌ها[ویرایش]

جزایر اسپانیا شامل جزایر بالئاری در دریای مدیترانه و جزایر قناری در اقیانوس اطلس می‌باشد. افزون بر این‌ها شماری جزیره غیر مسکونی دیگر در سمت مدیترانه‌ای تنگه جبل‌الطارق نیز متعلق به اسپانیا است از جمله جزایر چافاریناس، آلهوسماس و جزیره کوچک پرخیل. جزیره آلبوران که بین اسپانیا و شمال آفریقا قرار دارد نیز تحت حاکمیت اسپانیا می‌باشد. جزیره کوچک فاسان که در رودخانه بیداسوآ قرار دارد تحت حاکمیت مشترک اسپانیا و فرانسه اداره می‌شود.

قله تید در تنریف واقع در جزایر قناری، بلندترین کوه اسپانیا

جمعیت جزایر:[۳۷]

کوهستان‌ها رودخانه‌ها[ویرایش]

اسپانیا کشوری کوهستانی می‌باشد و فلاتها و رشته کوه‌های بلند در آن پوشیده‌است. افزون بر کوه‌های پیرنه رشته کوهای دیگری از جمله "کانتابریان"، "ایبریکو"، "سنترال"، "تولدو"، "سییرا مورناً و "پنیبتیکو در اسپانیا وجود دارد. بلندترین نقطه سرزمین اصلی اسپانیا و شبه جزیره ایبریا قله مولهاسن با ارتفاع ۳۴۷۸ متر می‌باشد که در رشته کوه‌های سییرا نوادا قرار دارد. البته بلندترین نقطه کشور اسپانیا در مجموع قله آتشفشانی تید واقع در جزایر قناری می‌باشد. بزرگترین فلات اسپانیا مستا سنترال نام دارد که در قلب اسپانیا واقع شده‌است.

چندین رودخانه بزرگ در اسپانیا وجود دارد از جمله رودخانه‌های تاقوس، ایبرو، دورو، گوادیانا و گوادالکیویر. در طول ساحل دشتهای آبرفتی وجود دارد که بزرگترین آن دشت آبرفتی گوادالکیویر واقع در اندلس می‌باشد.

اقلیم[ویرایش]

بر اساس ویژگی‌های جغرافیایی سه اقلیم در اسپانیا وجود دارد:[۳۸][۳۹][۴۰]

افزون بر این اقلیم‌های اصلی زیر اقلیم‌های دیگری نیز وجود دارد مانند اقلیم آلپی در پیرنه و سییرا نوادا و اقلیم نیمه‌گرمسیری در جزایر قناری.

حکومت[ویرایش]

قانون اساسی ۱۹۷۸ اوج دموکراسی در اسپانیا است. تاریخ تدوین قانون اساسی در این کشور به قانون اساسی ۱۸۱۲ بازمی‌گردد. پس از مرگ ژنرال فرانکو پادشاه خوان کارلوس برای تسریع روند اصلاحات نخست‌وزیر دوران فرانکو کارلوس آریاس ناوارو را برکنار و سیاستمدار اصلاح‌طلب آدولفو سوارز را جانشین او کرد.[۴۱][۴۲] پس از برگزاری انتخابات عمومی سال ۱۹۷۷ (۱۳۵۶) و در نتیجه آن پارلمان قانون اساسی (پارلمانی که اختیار تدوین قانون اساسی را دارد) با هدف آماده‌سازی و تصویب قانون اساسی جدید تشکیل شد.[۴۳] پس از انجام همه‌پرسی در ۶ دسامبر ۱۹۷۸ (۱۵ آذر ۱۳۵۷)، ۸۸٪ رای‌دهندگان به قانون اساسی جدید رأی دادند.

بر طبق این قانون اساسی اسپانیای امروز شامل ۱۷ بخش خودمختار و دو شهر خودمختار با درجه‌های گوناگونی از خودمختاری می‌باشد با این حال این قانون اساسی، اسپانیا را صراحتاً کشوری متحد و غیرقابل تقسیم می‌داند. همچنین بر طبق قانونی اساسی اسپانیا هیچ دینی در این کشور رسمی نیست و همه مردم در اعمال و باورهای دینی خود آزادند.

اجزای حکومت[ویرایش]

اسپانیا یک پادشاهی مشروطه می‌باشد که در آن سلطنت موروثی است و دارای دو مجلس قانون‌گذاری است. به مجموع قوه قانون‌گذاری اسپانیا یعنی هر دو مجلس «شورای عالی» یا کرتس خنرالس گفته می‌شود. قوه مجریه شامل شورای وزیران به سرپرستی نخست‌وزیر می‌باشد. نخست‌وزیر اسپانیا توسط پادشاه و با تأیید کنگره نمایندگان (معادل مجلس نمایندگان) پس از انتخابات مجلس انتخاب منصوب می‌گردد. پادشاه فردی را برای نخست‌وزیری به کنگره نمایندگان معرفی می‌کند که توسط حزب دارای اکثریت در کنگره پیشنهاد شده باشد.

قوه قانون‌گذاری شامل کنگره نمایندگان با ۳۵۰ عضو و مجلس سنا با ۲۵۹ عضو می‌باشد که هر دو به انتخاب مردم به مدت چهار سال فعالیت می‌کنند به جز ۵۱ عضو مجلس سنا توسط مجلس‌های منطقه‌ای بخش‌های خودمختار منصوب می‌شوند.

اسپانیا یکی تمرکززدایی شده‌ترین کشورهای اروپایی است. تمام بخش‌های خودمختار در اسپانیا دارای مجلس منتخب مستقل، دولت و ادارت دولتی مستقل، بودجه مستقل، نظام آموزشی و بهداشتی مستقل می‌باشند. بر افزون بر این‌ها باسک و ناوارا دارای نظام مالی مستقل خود هستند. در بخش‌های خودمختار کاتالونیا و باسک نیروی پلیس محلی جانشین پلیس ملی شده‌است.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

اسپانیا ۱۷ بخش خودمختار و دو شهر خودمختار دارد که هر دو گروه بالاترین درجه تقسیمات کشوری محسوب می‌شوند. از سوی دیگر کشور اسپانیا به ۵۰ استان نیز تقسیم شده‌است که به این ترتیب هر کدام از بخش‌های خودمختار خود به یک یا چند استان تقسیم گردیده‌اند. علاوه بر این هر استان به تعدادی شهرستان تقسیم شده‌است.[۴۴]

روابط خارجی[ویرایش]

پس از مرگ فرانکو در سال ۱۹۷۵ (۱۳۵۴) و بازگشت اسپانیا به دموکراسی، سیاست خارجی این کشور دچار تغییر شد و انزوای سیاسی دوران فرانکو جای خود را به گسترش دیپلماسی داد. در سال ۱۹۸۶ (۱۳۶۵) اسپانیا به اتحادیه اقتصادی اروپا پیوست و با کشورهای غربی وارد معاملات امنیتی شد.

اسپانیا در سال ۱۹۸۶ به اتحادیه اقتصادی اروپا پیوست.

اسپانیا به عنوان یکی از اعضای ناتو در فعالیت‌های امنیتی چند جانبه بین‌المللی شرکت داشته‌است. عضویت این کشور در اتحادیه اروپا یکی مهم‌ترین بخش‌های سیاست خارجی اسپانیا است. حتی در مواجه با بسیاری از بحران‌های فراروی کشورهای اروپای غربی، اسپانیا ترجیح داده‌است تا اقداماتش را با سازوکارهای سیاسی اتحادیه اروپا هماهنگ کند.

اسپانیا روابط ویژه خود را با فیلیپین و کشورهای آمریکای جنوبی و مرکزی حفظ کرده‌است. سیاست روابط خارجی اسپانیا با این کشورها بر پایه ایجاد و تقویت یک جامعه ایبری-لاتین و تقویت روابط زبانی، فرهنگی، بازرگانی و تاریخی بین شبه‌جزیره ایبریا و کشورهای آمریکای لاتین استوار است.

مناقشات ارضی[ویرایش]

اسپانیا مدعی مالکیت بر جبل طارق است در حالی که این منطقه یکی از سرزمین‌های آن سوی دریاهای بریتانیا محسوب می‌شود. در سال ۱۷۰۴ (۱۰۸۳) در خلال جنگ‌های جانشینی اسپانیا این شهر به دست نیروهای هلندی انگلیسی که برای کارل ششم، امپراتور مقدس روم می‌جنگیدند، تسخیر شد.

وضعیت قانونی این منطقه در سال ۱۷۱۳ (۱۰۹۲) در پیمان‌نامه اوترخت مشخص شد و طبق آن اسپانیا برای همیشه جبل طارق را به پادشاهی بریتانیا واگذار کرد.[۴۵] از دهه ۱۹۴۰ میلادی اسپانیا خواستار بازپس‌گیری این منطقه شده‌است. بیشتر مردم جبل طارق مخالف پیوستن به اسپانیا یا حاکمیت مشترک دو کشور هستند.[۴۶] سازمان ملل طی قطعنامه‌هایی از دو کشور اسپانیا و بریتانیا خواسته‌است تا با انجام مذاکره به توافق برسند.[۴۷][۴۸]

جزایر ساواگه منطقه دیگری است که مورد ادعای اسپانیا می‌باشد. این جزایر جزو خاک پرتغال می‌باشند و این کشور ادعای همسایه خود اسپانیا را بر جزایر ساواگه بی‌اساس می‌داند. بر طبق ادعای اسپانیایی‌ها ساواگه مجموعه‌ای از صخره‌ها است و جزیره محسوب نمی‌شود پس هیچ آب سرزمینی‌ای برای پرتغال در این منطقه وجود ندارد. در ژوئیه ۲۰۱۳ اسپانیا طی نامه‌ای این نظر خود را به اطلاع سازمان ملل رساند.

اسپانیا مدعی حاکمیت بر جزیره کوچک و خالی از سکنه پرخیل نیز می‌باشد. پرخیل در ۲۵۰ متری ساحل مراکش، ۸ کیلومتری سبته و ۱۳ کیلومتری سرزمین اصلی اسپانیا قرار دارد. در سال ۲۰۰۲ (۱۳۸۱) اختلاف اسپانیا با مراکش بر سر حاکمیت بر این جزیره منجر به حادثه‌ای مسلحانه شد که با توافق طرفین به ادامه وضع موجود فیصله یافت. این جزیره هم‌اکنون کاملاً خالی از سکنه است و پرچم هیچ کشوری در آن دیده نمی‌شود.

مناطقی از خاک اسپانیا نیز مورد ادعای سایر کشورهاست. مراکش مدعی بر حاکمیت خود بر دو جزیره سبته و ملیله است و پرتغال حاکمیت اسپانیا بر شهر اولیونزا را به رسمیت نمی‌شناسد.

نیروهای نظامی اسپانیا

نیروهای مسلح[ویرایش]

نیروهای نظامی اسپانیا (به اسپانیایی: Fuerzas Armadas Españolas) شامل نیروی زمینی، نیروی هوایی و نیروی دریایی می‌باشد. نیروهای نظامی اسپانیا تحت فرمان فرماندهی کل قوا پادشاه فیلیپ ششم می‌باشند.

اقتصاد[ویرایش]

پیش از بحران مالی[ویرایش]

اقتصاد سرمایه‌داریِ مختلط اسپانیا سیزدهمین اقتصاد بزرگ جهان، پنجمین اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا و چهارمین اقتصاد بزرگ منطقه یورو می‌باشد.

در آغاز دهه ۱۹۹۰ برخی شرکت‌های اسپانیایی به شرکت‌هایی چند ملیتی تبدیل شدند. بیشتر فعالیت این شرکت‌ها در حوزه کشورهای آمریکای لاتین بود. هم‌اکنون نیز اسپانیا پس از آمریکا بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار خارجی در آمریکای لاتین محسوب می‌شود. برخی دیگر از شرکت‌های اسپانیایی حوزه فعالیت خود را به آسیا و کشورهای هند و چین نیز گسترش داده‌اند. این گسترش جهانی برای اسپانیا برتری رقابتی در برابر دیگر همسایه‌های اروپایی محسوب می‌شود. دلیل این امر ممکن است در درجه اول تمایل به زبان و فرهنگ اسپانیایی در آسیا و آفریقا و همچنین وجود فرهنگ مشارکتی که ریسک کردن در بازارهای ناپایدار را به اسپانیایی‌ها یاد داد باشد.

پس گذشت دوره بحران اقتصادی در اوایل دهه ۱۹۹۰ اسپانیا شاهد رشد اقتصادی خوبی بود. این رشد اقتصاد بالا به دولت کمک کرد تا بدهی‌های خارجی‌اش را کاهش دهد و همچنین باعث شد نرخ بیکاری در این کشور به‌طور قابل توجهی کاهش یابد. در سال ۱۹۹۹ (۱۳۷۸) اسپانیا در شرایطی به منطقه یورو پیوست که بودجه دولت متعادل و نرخ تورم تحت کنترل بود.

یکی از شعبه‌های فروشگاه‌های زارا در لندن

پیش آغاز بحران شدید اقتصادی اخیر دولت نخست‌وزیر پیشین خوزه ماریا اسنار در الحاق اسپانیا به کشورهای پایه‌گذار یورو موفق بود. نرخ بیکاری در اکتبر ۲۰۰۶ برابر با ۶/۷٪ بود که در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی و در مقایسه با نرخ بیکاری در اوایل دهه ۱۹۹۰ (حدود ۲۰٪) نرخ پایینی محسوب می‌شد. نقاط ضعف همیشگی اقتصاد اسپانیا تورم بالا،[۴۹] وجود یک بازار سیاه وسیع[۵۰] و نظام آموزشی ضعیف (که بر اساس گزارش‌های سازمان همکاری اقتصادی و توسعه یکی از ضعیف‌ترین نظام‌های آموزشی در میان کشورهای توسعه یافته می‌باشد) هستند.[۵۱]

شرکت‌های اسپانیایی در زمینه‌های گوناگونی فعال هستند. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از ایبردرولا که یکی از بزرگترین شرکت فعال در زمینه انرژی‌های برگشت‌پذیر می‌باشد.[۵۲]؛ شرکت‌های تلفونیکاٰ، ابنگوا، موندراگون، مویستار، هیسدسات، ایندرا که در زمینه فناوری ارتباطات متخصص هستند؛ شرکت‌های کونستروکسیونس ای اوکسیلیار د فروکاریلس و تالگو که در صنعت راه‌آهن و ترابری ریلی فعالند؛ شرکت‌های نساجی مانند ایندیتکس، شرکت‌های پتروشیمی مانند رپسول و شرکت‌های فعال در زمینه ساخت زیربناها مانند فروویال، آکسیونا، گروه آسی‌اس، اوبراسکون هارته لاین و فومنتو د کونستروکسیونس ای کونتراتس؛ با ذکر این نکته که ۶۰ درصد شرکت‌های بین‌المللی فعال در زمینه زیربناهای حمل و نقل اسپانیایی هستند.

رونق و رکود در بازار مسکن[ویرایش]

با انتخاب یورو به جای پزوتا در آغاز قرن جدید اقتصاد اسپانیا شاهد کاهش نرخ بهره به کمترین میزان خود در تاریخ بود. رشد بازار مسکن که از سال ۱۹۹۷ (۱۳۷۶) آغاز شده بود، شتاب گرفته و در عرض چند سال به یک حباب تبدیل شد. بازار املاک توسط بانک‌های موسوم کاخا (بانک‌های پس‌انداز منطقه‌ای تحت نظارت دولت‌های منطقه‌ای) تأمین مالی و با نرخه بهره پایینی که در تاریخ بی‌نظیر بود و رشد شدید مهاجرت تقویت می‌شد. اقتصاد اسپانیا به خاطر دور بودنش از نرخ رشد صفر مجازی نسبت به دیگر شرکای اروپایی‌اش اعتبار داشت.[۵۳] اقتصادی که بیش نیمی از شغل‌های جدید ایجاد شده در اتحادیه اروپا را در پنج ساله منتهی به پایان سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴) ایجاد کرده بود.[۵۴][۵۵]

حباب مسکن اسپانیا در سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۷) ترکید و باعث فروپاشی اقتصادی بخش‌های مربوط به مسکن و ساخت و ساز، اخراج گسترده کارکنان و کارگران و توقف روند تقاضای کالا و خدمات شد. تا پایان ماه مه ۲۰۰۹ (اردیبهشت ۱۳۸۸) نرخ بی‌کاری به ۱۸/۷٪ رسید. (۳۷٪ در بین جوانان)[۵۶][۵۷][۵۸]

بانک‌ها و موسسه‌های مالی اسپانیا در ابتدا تلاش کردند تا از بحران پیش آمده برای همتایان بریتانیایی و آمریکایی خود دوری کنند. بانک‌های بین‌المللی اسپانیا، بانک سانتاندر و بانک بی‌بی‌وی‌ای که سبدهای سهام متنوع بین‌المللی داشتند خیلی سریع فعالیت خود را در بازار پر خطر مسکن محدود کردند. با این حال با عمیق‌تر شدن رکود اقتصادی و افت قیمت مسکن، بدهی سنگین رو به افزایش بانک‌های پس‌انداز منطقه‌ای، دولت و بانک مرکزی را مجبور به مداخله از طریق تدوین طرح‌های تثبیتی کرد و در نهایت در سال ۲۰۱۲ (۱۳۹۱) دولت مجبور شد از بانک مرکزی اروپا کمک مالی دریافت کند.

کیفیت زندگی[ویرایش]

بر اساس پژوهش‌های انجام شده در سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴) اسپانیا از نظر کیفیت زندگی پس از کشورهایی مانند فرانسه، آلمان، بریتانیا و کره جنوبی در بین ده کشور نخست جهان قرار دارد.[۵۹]

در سال‌های اخیر بی‌کاری به بزرگترین نگرانی جامعه اسپانیا تبدیل شده‌است. نرخ بی‌کاری در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ (۱۳۸۵ و ۱۳۸۶) ۸٪ بود که پس از بحران مالی به ۲۰٪ در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) و ۲۵٪ (۵۶٪ در بین جوانان) در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) رسید.[۶۰]

کشاورزی[ویرایش]

زمین‌های کشاورزی به دو روش کلی مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. زمین‌هایی که با تکیه بر کشت بدون آبیاری و تنها به وسیلهٔ بارندگی به عنوان منبع آب مورد استفاده قرار می‌گیرند که این زمین‌ها ۸۵٪ کل زمین‌های زیر کشت را تشکیل می‌دهد. مناطق مرطوب شمال و شمال‌غرب تحت این روش مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. مناطق حاصلخیزتر به روش کشت با آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرند که تا سال ۱۹۸۶ (۱۳۶۵) ۳ میلیون هکتار از مساحت کشور را پوشانده بودند که دولت امیدوار است که سطح زیر کشت به روش دو برابر شود. یکی از مناطق قابل توجه از نظر گسترش کشاورزی استان آلمریا می‌باشد - یکی از خشک‌ترین و متروک‌ترین استان‌های اسپانیا - که محصولات زمستانی متنوعی شامل میوه و سبزیجات را به اروپا صادر می‌کند.

با وجود این که ۱۷٪ سطح زیر کشت زمین‌های کشاورزی در اسپانیا به روش آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرند اما ۴۰ تا ۴۵ درصد ارزش خالص کل محصولات و ۵۰ درصد حجم کل صادرات مربوط به این بخش از کشاورزی است. بیش از نیمی از مساحت زیر کشت در این بخش به ذرت، درختان میوه و تره‌بار اختصاص دارد. دیگر محصولات شامل انگور، پنبه، چغندر قند، سیب زمینی، حبوبات، زیتون، انبه، توت فرنگی، گوجه فرنگی و علوفه دام می‌باشد.

گردشگری[ویرایش]

در طول چهار دهه گذشته صنعت گردشگری اسپانیا بسیار پیشرفت کرده‌است به‌طوری‌که به دومین صنعت گردشگری بزرگ دنیا بدل شده‌است و در سال ۲۰۰۶ ارزش آن حدود ۴۰ میلیارد یورو برابر با ۵٪ تولید ناخالص داخلی کشور بوده‌است.[۶۱][۶۲] امروزه اقلیم، آثار تاریخی و فرهنگی، موقعیت جغرافیایی و امکانات رفاهی اسپانیا باعث شده تا گردشگری به یکی از صنایع اصلی و همچنین منبع درآمد و اشتغال ثابت برای این کشور بدل شود. سازوکار رتبه‌بندی هتل‌ها و اقامتگاه‌ها در اسپانیا بسیار سختگیرانه‌تر از دیگر کشورهای اروپایی است و به همین دلیل هتل‌های اسپانیایی سطح بالاتر و گرانتر از دیگر کشورهای اروپایی است.[۶۳]

انرِژی[ویرایش]

نخستین نیروگاه خورشیدی تجاری جهان در استان سویا

اسپانیا یکی از کشورهای پیشرو در تولید انرژی‌های تجدید پذیر است. اسپانیا در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) با افتتاح یک نیروگاه بزرگ خورشیدی به نام لا فلوریدا در منطقه آلوارادو با پیشی‌گرفتن از ایالات متحده به بزرگترین تولیدکننده انرژی برق از خورشید تبدیل شد.[۶۴][۶۵] همچنین اسپانیا در میان کشورهای اروپایی بیشترین مقدار برق را از انرژی بادی تولید می‌کند. در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) میزان تولید برق از این روش ۴۲۹۷۶ گیگاوات ساعت برابر با ۱۶٪ کل برق تولید شده در اسپانیا بود.[۶۶][۶۷][۶۸] در ۹ نوامبر ۲۰۱۰ (۱۸ آبان ۱۳۸۹) میزان تولید برق از انرژی بادی به صورت آنی به اوج خود در تاریخ کشور رسید به‌طوری‌که ۵۳٪ از نیاز برق سرزمین اصلی اسپانیا را پوشش می‌داد[۶۹] و این انرژی تولید شده برابر با انرژی تولید شده توسط ۱۴ واکنشگاه هسته‌ای می‌باشد.[۷۰] دیگر انرژی‌های برگشت‌پذیری که در اسپانیا بکارگیری می‌شوند عبارتند از انرژی برق‌آبی، بیومس و انرژی دریایی (۲ نیروگاه انرژی دریایی در حال ساخت می‌باشد).

منابع انرژی تجدید ناپذیری که در اسپانیا استفاده می‌شوند شامل انرژی هسته‌ای (۸ نیروگاه)، گاز طبیعی، زغال سنگ و نفت می‌باشند.

ترابری[ویرایش]

راه‌آهن تندروی مادرید-وایادولید
ترمینال فرودگاه مادرید

شبکه بزرگراه‌های اسپانیا عمدتاً بر شش بزرگراهی که مادرید را به باسک، کاتالونیا، والنسیا، آندلس، اکسترمادورا و گالیسیا متصل می‌کنند متمرکز است. همچنین بزرگراه‌های فرول به ویگو در خط ساحلی اقیانوس اطلس، اویدو به سن سباستین در خط ساحلی کانتابریا و خرنا به کادیس در خط ساحلی مدیترانه اطراف اسپانیا را به هم متصل می‌کند.

اسپانیا پس از چین دومین شبکه بزرگ قطار تندروی جهان و بزرگترین شبکه بزرگ قطار تندروی اروپا را در اختیار دارد.[۷۱][۷۲][۷۳] شبکه قطار تندروی اسپانیا در مجموع ۳۵۰۰ کیلومتر طول دارد که با سرعت ۳۰۰ کیلومتر در ساعت بین شهرهای مالاگا، سویا، مادرید، بارسلونا، والنسیا و وایادولید در تردد است. به‌طور میانگین شبکه قطار تندروی اسپانیا پر سرعت‌ترین شبکه قطار تندروی جهان است که پس از اسپانیا شبکه قطار تندروی ژاپن، شینکانسن و شبکه قطار تندروی فرانسه، ت ژ و در رده‌های بعدی قرار دارند.[۷۴] از نظر وقت‌شناسی قطار تندروی اسپانیا پس از ژاپن دوم است. (۹۸/۵۴٪ رسیدن به موقع)[۷۵] در صورتی که برنامه‌های جاه‌طلبانه گسترش شبکه قطار تندرو به ثمر بنشیند در سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۸) طول این شبکه به ۷۰۰۰ کیلومتر خواهد رسید و تقریباً تمام شهرهای مهم در کمتر از سه الی چهار ساعت به مادرید دسترسی پیدا خواهند کرد.

۴۷ فرودگاه در اسپانیا وجود دارد. پررفت‌وآمدترین آن‌ها فرودگاه مادرید-باراخاس است که با ۴۵ میلیون مسافر در سال ۲۰۱۲ نوزدهمین فرودگاه پررفت‌وآمدترین جهان و چهارمین در اروپا محسوب می‌شود. دیگر فرودگاه مهم این کشور فرودگاه بارسلونا-ال پرات می‌باشد که با ۳۵ میلیون مسافر در سال ۲۰۱۲ سی و چهارمین فرودگاه پررفت‌وآمدترین جهان محسوب می‌شود. دیگر فرودگاه‌های اصلی اسپانیا در شهرهای مایورکا (با ۲۳ میلیون مسافر)، مالاگا (با ۱۳ میلیون مسافر)، لاس پالماس (با ۱۱ میلیون مسافر)، آلیکانته (با ۱۰ میلیون مسافر) قرار دارند. سایر فرودگاه‌ها بین ۴ تا ۱۰ میلیون مسافر جابه‌جا می‌کنند و در شهرهای تنریف، والنسیا، سویا، بیلبائو، ایبیزا، لانزاروته و فوئرته‌ونتورا قرار دارند. ۳۰ فرودگاه دیگر نیز کمتر از ۴ میلیون مسافر در سال جابه‌جا می‌کنند.

دولت اسپانیا در نظر دارد تا سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) یک میلیون خودروی برقی را به منظور مصرف بهینه انرژی وارد شبکه ترابری کند.[۷۶]

جمعیت‌شناسی[ویرایش]

در سال ۲۰۱۶ (اول ژانویه) (۱۳۹۵) جمعیت اسپانیا رسماً به ۵۰ میلیون نفر رسید.[۷۷] تراکم جمعیت اسپانیا ۹۲ نفر در هر کیلومتر مربع می‌باشد که از بیشتر کشورهای اروپای غربی کمتر است. پراکنش جمعیت اسپانیا بسیار نابرابر می‌باشد. به جز مادرید و حومه آن بیشتر جمعیت در مناطق ساحلی زندگی می‌کنند. جمعیت اسپانیا در سال ۱۹۰۰ (۱۲۷۸) برابر با ۱۸ میلیون نفر بود که تاکنون دو برابر شده‌است. بیشتر رشد جمعیت مربوط به دهه ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ است.[۷۸] در ۱۹۸۰ نرخ تولد رو به کاهش گذاشت و نرخ رشد جمعیت نیز کاهش یافت اما جمعیت باز هم رو به فزونی نهاد که دلیل آن بازگشت اسپانیایی‌هایی بود که در دهه ۱۹۷۰ به دیگر کشورهای اروپایی مهاجرت کرده بودند. در سال‌های اخیر نیز با وجود کاهش نرخ تولد به دلیل ورود خیل عظیم مهاجران که هم‌اکنون ۱۲٪ جمعیت را تشکیل می‌دهند؛ جمعیت رو به فزونی بوده‌است. بیشتر مهاجران ساکن در اسپانیا اهل آمریکای لاتین (۳۹٪)، آفریقای شمالی (۱۶٪)، اروپای شرقی (۱۵٪) و آفریقای سیاه هستند.[۷۹] در سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۳) دولت اسپانیا با اجرای طرح سه‌ماهه عفو عمومی به عده مشخصی از افراد بیگانه فاقد مدرک، اقامت قانونی اعطا کرد.

در سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۶) به ۸۴۱۷۰ نفر دز اسپانیا تابعیت داده شد که بیشتر آن‌ها اهل اکوادور، کلمبیا و مراکش بودند. بخش قابل ملاحظه‌ای از اتباع خارجی ساکن در اسپانیا از دیگر کشورهای غربی و مرکزی اروپا آمده‌اند و بیشتر آن‌ها بریتانیایی، فرانسوی، آلمانی، هلندی و نروژی هستند و بیشتر در مناطق ساحلی مدیترانه و جزایر بالئاری به گذران دوره بازنشستگی مشغول هستند.

جمعیت قابل توجهی از اسپانیایی‌تبارها در سایر نقاط جهان به ویژه در آمریکای لاتین زندگی می‌کنند. با آغاز قرن پانزدهم جمعیت زیادی از ایبریایی‌ها وارد آمریکای لاتین شدند. امروزه بیشتر سفیدپوستان آمریکای لاتین ریشه‌ای از اسپانیا و پرتغال دارند.

شهرهای بزرگ[ویرایش]

مناطق شهری[ویرایش]

پراکندگی جمعیت کشور اسپانیا
رده منطقه شهر بخش خودمختار استان جمعیت
۱ مادرید مادرید مادرید ۶٬۵۰۱٬۷۱۷
۲ بارسلونا کاتالونیا بارسلونا ۵٬۵۱۱٬۱۴۷
۳ والنسیا والنسیا والنسیا ۲٬۵۷۵٬۳۶۲
۴ سویا اندلس سویا ۱٬۹۲۷٬۱۰۹
۵ مالاگا اندلس مالاگا ۱٬۶۲۴٬۱۴۵
۶ بیلبائو باسک بیسکای ۱٫۱۵۲٫۶۵۸
۷ اویدوخیخنآبیلس آستوریاس آستوریاس ۸۴۴٬۰۰۰
۸ آلیکانتهالچه والنسیا آلیکانته ۷۹۳٬۰۰۰
۹ لاس پالماس جزایر قناری لاس پالماس ۷۵۰٬۰۰۰
۱۰ ساراگوسا آراگون ساراگوسا ۷۳۰٬۰۰۰

گروه‌های اقلیت[ویرایش]

گروه‌های اقلیتی از مستعمرات سابق به ویژه آمریکای لاتین و آفریقای شمالی و همچنین شمار کمتری از کشورهای آفریقای سیاه در اسپانیا ساکن هستند. همچنین شمار قابل توجهی از مهاجران آسیایی به ویژه مهاجرانی از خاورمیانه، آسیای جنوبی و چین و جمعیتی بزرگی از مهاجران بریتانیایی، آلمانی و فرانسوی در اسپانیا زندگی می‌کنند.

دیگر گروه اقلیتی بزرگ در اسپانیایی‌ها کولیها هستند که از قرن شانزدهم بدین سو وارد اسپانیا شده‌اند. جمعیت کولی‌ها در حدود ۷۰۰۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود.

مهاجرت[ویرایش]

بر اساس آمارهای دولت اسپانیا در سال ۲۰۱۱ (۱۳۸۹) ۵/۷ میلیون خارجی معادل ۱۲/۲٪ از کل جمعیت اسپانیا در این کشور زندگی می‌کنند. بیش از ۸۶۰٬۰۰۰ رومانیایی، ۷۷۰٬۰۰۰ مراکشی، ۳۹۰٬۰۰۰ بریتانیایی و ۳۶۰٬۰۰۰ اکوادوری در اسپانیا ساکن هستند.[۸۰] دیگر گروه‌های خارجی شامل کلمبیایی‌ها، بولیویایی‌ها، آلمانی، ایتالیایی‌ها، بلغارها و چینی‌ها می‌باشند. بیش از ۲۰۰٬۰۰۰ مهاجر از کشورهای آفریقای سیاه به ویژه از کشورهای نیجریه و سنگال در اسپانیایی زندگی می‌کنند.[۸۱] از سال ۲۰۰۰ (۱۳۷۸) بدین سو اسپانیا با رشد بالای جمعیت حاصل از موج مهاجرت روبرو بوده‌است. هجوم ناگهانی مهاجران که هم‌اکنون نیز تا حدودی ادامه دارد به ویژه ورود غیرقانونی با قایق باعث بروز تنش‌های اجتماعی در اسپانیا شده‌است.[۸۲]

شهر پالما د مایورکا جایی که جمعیت قابل توجهی از آلمانی‌ها در آنجا زندگی می‌کنند.

در بین کشورهای اروپایی اسپانیا پس از قبرس بالاترین نرخ مهاجرت را تا سال ۲۰۰۸ داشت[۸۳] به‌طوری‌که شمار مهاجران از رقم ۵۰۰٬۰۰۰ در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۴) به ۵/۲ میلیون نفر در سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۶) رسید. این نرخ بالای مهاجرت به اسپانیا دلایلی دارد از جمله نزدیکی‌های فرهنگی با کشورهای آمریکای لاتین، موقعیت جغرافیایی این کشور، عدم استحکام مرزها، وجود بازار سیاه بزرگ و دوام و استحکام بخش‌های کشاورزی و ساختمانی که به نیروی کار ارزان نیاز دارد. یکی دیگر عوامل مهم مهاجرت به اسپانیا محبوبیت سواحل این کشور برای سایر اروپایی‌هاست. پیش از بروز بحران اقتصادی در اسپانیا فایننشال تایمز با انتشار گزارشی اعلام کرد که اسپانیا محبوب‌ترین مقصد برای شهروندان اروپایی غربی به منظور مهاجرت یا کار است.

در سال ۲۰۰۸ دولت اسپانیا «برنامه بازگشت داوطلبانه» را اجرا کرد که طی آن مهاجران بی‌کاری که اهل کشورهایی به غیر از کشورهای اتحادیه اروپا بودند می‌توانستند به کشورشان بازگردند و مشوق‌هایی نیز دریافت کنند. مشوق‌هایی مانند دریافت مزایای بی‌کاری و اجازه انتقال دریافتی‌های خود از نهادهای اجتماعی و دولتی به کشورشان.[۸۴] این برنامه با موفقیت چندانی روبرو نشد و در دو ماه تنها ۱۴۰۰ مهاجر از این برنامه استفاده کردند.[۸۵] کاری که این طرح‌ها و طرح‌های دیگر برای تشویق مهاجران به خروج از اسپانیا نتوانست انجام دهد توسط بحران اقتصادی و با اوج‌گیری آن طی سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ انجام شد و ده‌ها هزار مهاجر به خاطر نبود کار کشور را ترک کردند. تنها در سال ۲۰۱۱ نیم میلیون نفر اسپانیا را ترک کردند.[۸۶] برای نخستین بار در قرن بیست و یکم نرخ خالص مهاجرت در اسپانیا منفی شد و ۹۰٪ افرادی که کشور را ترک کردند مهاجران خارجی بودند.[۸۶]

زبان[ویرایش]

زبان‌ها اسپانیا
  اسپانیایی زبان رسمی است و در تمام کشور به کار برده می‌شود
  کاتالانی/والنسیایی زبان رسمی منطقه‌ای
  باسکی زبان رسمی منطقه‌ای
  گالیسی زبان رسمی منطقه‌ای
  اکسیتان زبان رسمی منطقه‌ای
  آستوری به رسمیت شناخته شده
  آراگونی به رسمیت شناخته شده

اسپانیا کشوری چندزبانه است. بر طبق قانون اساسی اسپانیا از حقوق انسانی، فرهنگ، رسوم و زبان تمام مردم اسپانیا محافظت خواهد کرد.[۸۷]

اسپانیایی یا اسپانیولی (در قانون اساسی به نام کاستیلی ذکر شده‌است) زبان رسمی تمام کشور به حساب می‌آید و طبق قانون وظیفه و حق هر اسپانیایی است که این زبان را بیاموزد. بر طبق قانون اساسی تمام زبان‌های دیگر اسپانیا نیز در مناطقی به کار برده می‌شوند رسمی به حساب می‌آیند.

دیگر زبان‌های رسمی در اسپانیا عبارتند از:

از نظر درصد گویشوران زبان باسکی ۲٪، کاتالانی و والنسیایی ۱۷٪ و گالیسی ۷٪ کار برد دارد.[۸۸]

در کاتالونیا یک لهجه محلی از زبان اکسیتان به نام آرانسی از سال ۲۰۰۶ به رسمیت شناخته شده‌است که فقط ۶۷۰۰ گویشور دارد. شهر اسپانیایی ملیلیه در شمال آفریقا زبان ریفیان توسط بخش قابل توجهی از ساکنان به کار برده می‌شود.

دین[ویرایش]

ادیان در اسپانیا
مسیحیت کاتولیک
  
۷۰٫۹٪
بی‌دین
  
۲۴٫۶٪
دیگر ادیان
  
۲٫۴٪
بی‌پاسخ
  
۲٫۱٪
تماتی اعداد از × گرفته شده‌است.[۸۹]

مسیحیت کاتولیک به مدت طولانی دین اصلی اسپانیا بود. اما بر طبق قانون دیگر هیچ دینی جایگاه رسمی در قانون ندارد. با این وجود مذهب کاتولیک تنها مذهبی است که به‌طور رسمی آموزش داده می‌شود. بر اساس مطالعات مرکز پژوهش‌های جامعه‌شناسی اسپانیا ۷۱٪ از مردم این کشور خود را مسیحی کاتولیک معرفی می‌کنند. همچنین ۲۴٪ مردم بی‌دین هستند (۹/۴٪ نیز هیچ اعتقاد به وجود خدا ندارند) و سایر مذاهب نیز ۲/۷٪ از جمعیت را تشکیل می‌دهند. بیشتر اسپانیایی‌ها به‌طور منظم در مراسم‌های مذهبی شرکت نمی‌کنند. پژوهشی در اینباره نشان می‌دهد که ۵۹٪ کسانی که خود را مذهبی می‌دانند به ندرت به کلیسا می‌روند، ۱۵٪ در طول یک سال تنها چند بار به کلیسا می‌روند، ۸٪ آن‌ها چند روز در ماه و ۱۴٪ دیگر هر یکشنبه یا چند بار در هفته در کلیسا حاضر می‌شوند.[۸۹]

در مجموع ۲۲٪ از تمام جمعیت اسپانیا دست کم یکبار در ماه در مراسم‌های مذهبی شرکت می‌جویند.[۹۰] این نشان‌دهنده تمایل هر چه بیشتر جامعه اسپانیایی به سمت سکولاریسم در چند دهه گذشته‌است. هر چند ورود مهاجران از آمریکای لاتین که به مسیحیت به شدت مقید هستند به احیای کلیسای کاتولیک کمک کرده‌است.

دیگر مذاهب مسیحیت نیز پیروانی دارند. کلیسای پروتستان دارای ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ عضو می‌باشد.[۹۱] شاهدان یهوه دارای ۱۰۵٬۰۰۰ پیرو، کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخر الزمان دارای ۴۶٬۰۰۰ پیرو می‌باشند.[۹۲] بر اساس مطالعه انجام شده توسط اتحادیه جوامع اسلامی اسپانیا ۱٬۷۰۰٬۰۰۰ نفر با پیش‌زمینه مسلمان در اسپانیا ساکن هستند که ۳ تا ۴٪ جمعیت را تشکیل می‌دهند. بخش عظیمی از آن‌ها را مهاجرانی از مراکش و سایر کشورهای آفریقایی تشکیل می‌دهند. بیش از ۵۱۴٬۰۰۰ نفر از آن‌ها دارای تابعیت اسپانیایی هستند.[۹۳] موج جدید مهاجرت به اسپانیا باعث افزایش شمار جمعیت هندوها، بودایی‌ها، سیکها و مسلمانان شده‌است. پس از اخراج مسلمانان از اسپانیا در سال ۱۴۹۲ مسلمانان برای قرن‌ها در اسپانیا حضور نداشتند. در اواخر قرن نوزدهم و پس از ورود استعمارگران اسپانیایی به شمال غرب آفریقا به‌شماری از ساکنان مسلمان مراکش و صحرای غربی تابعیت اسپانیایی اعطا شد. در سال‌های اخیر ورود مهاجرانی از مراکش و الجزایر باعث افزایش جمعیت مسلمانان شده‌است.

یهودیان پس از اخراجشان در سال ۱۴۹۲ تا قرن نوزدهم در اسپانیا حضور نداشتند. در قرن نوزدهم به یهودیان اجازه اقامت داده شد. هم‌اکنون ۶۲٬۰۰۰ نفر معادل ۰/۱۴٪ از جمعیت یهودی هستند. بیشتر آن‌ها در طول قرن اخیر وارد اسپانیا شده‌اند اما برخی از آن‌ها نوادگان یهودیان قدیمی اسپانیایی هستند. بر طبق برخی براوردها تقریباً ۸۰٬۰۰۰ یهودی پیش از تفتیش عقاید در اسپانیا زندگی می‌کردند.

فرهنگ[ویرایش]

ال اسکوریال، اثری که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.

از نظر فرهنگی اسپانیا یک کشور غربی است. به خاطر وجود جنبه‌های قدرتمندی از میراث فرهنگی روم در تمام زوایای زندگی اسپانیایی‌ها، اسپانیا کشوری لاتین به حساب می‌آید. با این حال فرهنگی اسپانیایی به خاطر تاریخ و قدمت طولانی این کشور از جنبه‌های گوناگون از هنر گرفته تا کشاورزی تا آشپزی و موسیقی تحت تأثیر دیگر کشورهای اروپایی و کشورهای مدیترانه‌ای بوده‌است. ۴۴ مکان تاریخی و فرهنگی در اسپانیا در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند. اسپانیا از نظر تعداد میراث فرهنگی مورد حمایت یونسکو پس از ایتالیا و چین در رده سوم جهان قرار دارد.[۹۴]

هنر[ویرایش]

هنرمندان اسپانیایی تأثیرات به سزایی بر پیشرفت جنبش‌های هنری گوناگون اروپا داشته‌اند. البته هنر اسپانیایی به دلیل گوناگونی‌های تاریخی، جغرافیایی تأثیر زیادی نیز پذیرفته‌است. میراث مورها در اسپانیا به ویژه در آندلس هنوز مشهود است.

در زمینه نقاشی آثاری از ال گرکو، خوسپه دی ریبرا و فرانسیسکو دی زورابان که مربوط به دوران طلایی می‌باشند یافت شده‌اند. همچنین در دوران بارکو، دیگو ولاسکز چندین اثر مشهور اسپانیایی از جمله بانوان و لاس هیلاندراس را خلق کرد.

نقاشی‌های فرانسیسکو گویا مربوط به دوره جنگ استقلال اسپانیا بسیار چشمگیر است. در سبک امپرسیونیسم خواکین سورولا و همچنین در مدرنیسم پابلو پیکاسو، سالوادور دالی، خوان گری و خوان میرو نقاشان مطرح اسپانیایی به حساب می‌آیند.

سینما[ویرایش]

در طول تاریخ سینمای اسپانیا لوئیس بونیوئل نخستین کسی بود که در عرصه جهانی شناخته شد. پس از او پدرو آلمودوار در دهه هشتاد میلادی توجهات را به سوی خود جلب کرد. همچنین سینمای اسپانیا در طول تاریخ خود توسط کارگردانانی چون سگوندو دی چومون، فلورین ری، لوئیس گارسیا برلانگا، کارلوس سائورا، خولیو مدم، آلخاندرو آمنابار و برادران تروبا به موفقیت بین‌المللی دست یافته‌است. در سال‌های اخیر نیز سینمای اسپانیا به موفقیت‌های بین‌المللی از جمله دریافت جایزه اسکار توسط فیلم‌های هزارتوی پن و بازگشت دست یافته‌است.[۹۵] بازیگرانی اسپانیایی چون سارا مونتیل و پنلوپه کروز جز ستارگان هالیوودی به حساب می‌آید.

معماری[ویرایش]

کلیسای ساگرادا فامیلیا (خانواده مقدس) طراحی توسط آنتونی گادی، بارسلونا

معماری اسپانیایی به سبب گوناگونی‌های تاریخی و جغرافیایی در طول تاریخ تأثیرات زیادی پذیرفته‌است. شهر کوردوبا که توسط رومی‌ها و با معماری رومی‌وار ساخته شده بعدها با ورود مسلمانان و ساخت بناهایی با معماری عربی در دوره امویان از نمونه‌های بارز معماری اسپانیایی است. پس از اموی‌ها معماری عربی در دوره‌های بعدی حکومت‌های اسلامی به رشد خود ادامه داد و در نهایت با حکومت نصریان که کاخ‌های مشهور خود را در گرانادا بنا نهادند به پایان رسید. در دوره بین قرون ۱۲ تا ۱۷ میلادی و پس از آشنایی اروپاییان با سبک، الگو و عناصر معماری عربی سبکی به نام سبک معماری مُدَجَّنی شکل گرفت.

همزمان پادشاهی‌های مسیحی کم‌کم پدید آمدند و سبک معماری آن‌ها به مرور گسترش پیدا کرد. این سبک که سبک معماری پیش از روم بود برای مدتی در اوایل قرون جدید از تأثیر نفوذ جریان‌های معماری معاصر در اروپا در امان ماند و معماران اسپانیای مسیحی بعدها سبک‌های معماری معماری گوتیک و رومی را با هم درآمیختند. پس سبک گوتیک در سراسر قلمروی اسپانیا به طرز شگفت‌آوری رشد و گسترش یافت.

موسیقی و رقص[ویرایش]

فلامنکو سبکی از آواز، موسیقی و رقص اسپانیایی

خارج از اسپانیا موسیقی اسپانیایی با فلامنکو هم ارز در نظر گرفته می‌شود. فلامنکو یک سبک موسیقی متعلق به غرب منطقه آندلس اسپانیا است که بر خلاف دیدگاه عموم در دیگر نقاط اسپانیا مرسوم نیست. سبک‌های دیگری از موسیقی بومی در دیگر نقاط نیز رایج است. در زمینه موسیقی کلاسیک آهنگسازان برجسته‌ای چون ایساک آلبنیس، مانوئل د فایا، انریکه گرانادوس و خوانندگانی همانند پلاسیدو دومینگو، خوزه کارراس، مونتسرات کابایه، آلیسیا د لاروچا، آلفردو کرائوس، پابلو کاسالس، ریکاردو وینیاس، خوزه ایتوربی، پابلو دو ساراساته، یوردی ساوای و ترزا برگانزا اهل اسپانیا هستند. در این کشور بیش از چهل ارکستر حرفه‌ای وجود دارد از جمله ارکستر ملی اسپانیا، ارکستر سمفونیک بارسلونا و ارکستر سمفونیک مادرید و همچنین خانه‌های اپرای بزرگی چون تئاتر سلطنتی، تئاتر لوسیو و قصر هنر ملکه سوفیا در اسپانیا فعال هستند.

هزاران هوادار موسیقی هر سال برای شرکت در جشنواره شناخته شده موسیقی تابستانه سونار؛ که در سبک‌های موسیقی پاپ و تکنو فعال است؛ به اسپانیا سفر می‌کنند. دیگر جشنواره موسیقی سالانه در اسپانیا جشنواره موسیقی بنیکاسیم است که موسیقی راک و رقص را اجرا می‌کند.[۹۶]

پرطرفدارترین ابزار موسیقی یعنی گیتار ریشه‌ای اسپانیایی دارد.[۹۷]

آشپزی[ویرایش]

آشپزی کاتالانی، که بهترین آن در بارسلون یافت می‌شوند، از آن دست جاذبه‌هایی است که گردشگران را از نقاط مختلف دنیا به این منطقه می‌کشاند. زعفران و زیره سبز در اکثر غذاهای این منطقه دیده می‌شوند. ترکیبی از خوراکی‌های سنتی و ادویه‌های مختلف سبک بارسلونی را به وجود می‌آورند: استفاده از خوراکی‌های دریایی و گوشت با سس زیاد تخصص آشپزان این منطقه است. شام وعده اصلی است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

قطب‌های ورزشی شهر دیری لوپز مرکز تولید توپ‌های جام جهانی در اسپانیا است.

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Anthon, Charles (1850). A system of ancient and mediæval geography for the use of schools and colleges. New York: Harper & Brothers. p. ۱۴.
  2. Burke, Ulick Ralph (2nd edition, 2008). A History of Spain from the Earliest Times to the Death of Ferdinand the Catholic, Volume 1. London: Longmans, Green & Co. p. ۱۴. ISBN 978-1-4437-4054-8. Check date values in: |date= (help)
  3. # ↑ Linch, John (director), Fernández Castro, María Cruz (del segundo tomo), Historia de España, El País, volumen II, La península Ibérica en época prerromana, pg. 40. Dossier. La etimología de España; ¿tierra de conejos?, ISBN 978-84-9815-764-2
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ (Pike et al. ۲۰۱۲, pp. ۱۴۰۹–۱۴۰۱۳)
  5. "'First west Europe tooth' found". BBC. 30 June 2007. Retrieved 9 August 2008.
  6. Typical اوریگنیشن items were found in Cantabria (Morín, El Pendo, El Castillo), the Basque Country (Santimamiñe) and Catalonia. The radiocarbon datations give the following dates: 32,425 and 29,515 BP.
  7. Bernaldo de Quirós Guidolti, Federico; Cabrera Valdés, Victoria (1994). "Cronología del arte paleolítico" (PDF). Complutum. ۵: ۲۶۵–۲۷۶. ISSN 1131-6993. Retrieved 17 November 2012.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ Rinehart, Robert (1998). "A Country Study: Spain – Hispania". Library of Congress Country Series. Retrieved 9 August 2008. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Payne, Stanley G. (1973). "A History of Spain and Portugal; Ch. 1 Ancient Hispania". The Library of Iberian Resources Online. Retrieved 9 August 2008.
  10. H. Patrick Glenn (2007). Legal Traditions of the World. Oxford University Press. pp. ۲۱۸–۲۱۹. Dhimma provides rights of residence in return for taxes.
  11. Lewis, Bernard (1984). The Jews of Islam. Princeton: Princeton University Press. p. ۶۲. ISBN 978-0-691-00807-3. Dhimmi have fewer legal and social rights than Muslims, but more rights than other non-Muslims.
  12. Islamic and Christian Spain in the Early Middle Ages. Chapter 5: Ethnic Relations, Thomas F. Glick
  13. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ ۱۵٫۲ ۱۵٫۳ Payne, Stanley G. (1973). "A History of Spain and Portugal; Ch. 2 Al-Andalus". The Library of Iberian Resources Online. Retrieved 9 August 2008.
  14. "Imperial Spain". University of Calgary. Archived from the original on 29 June 2008. Retrieved 13 August 2008.
  15. Handbook of European History. Books.google.es. Retrieved ۲۰۱۳-۰۴-۲۶.
  16. Payne, Stanley G. (1973). "A History of Spain and Portugal; Ch. 13 The Spanish Empire". The Library of Iberian Resources Online. Retrieved 9 August 2008.
  17. Thomas, Hugh (2003). Rivers of gold: the rise of the Spanish Empire. London: George Weidenfeld & Nicholson. pp. passim. ISBN 978-0-297-64563-4.
  18. According to Robert Davis between 1 million and 1.25 million Europeans were captured by North Africa Muslim pirates and sold as slaves during the 16th and 17th centuries.
  19. "The Seventeenth-Century Decline". The Library of Iberian resources online. Retrieved 13 August 2008.
  20. "Encyclopædia Britannica entry "Black Legend"". Britannica.com. Retrieved ۲۰۱۳-۰۴-۲۶.
  21. Rinehart, Robert (1998). "A Country Study: Spain – Spain in Decline". Library of Congress Country Series. Retrieved 9 August 2008. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  22. Rinehart, Robert (1998). "A Country Study: Spain – Bourbon Spain". Library of Congress Country Series. Retrieved 9 August 2008. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  23. Gascoigne, Bamber (1998). "History of Spain: Bourbon dynasty: from AD 1700". Library of Congress Country Series. Retrieved 9 August 2008.
  24. David A. Bell. "Napoleon's Total War بایگانی‌شده در ۶ اکتبر ۲۰۰۹ توسط Portuguese Web Archive". TheHistoryNet.com
  25. (Gates 2001, p.20)
  26. (Gates 2001, p.467)
  27. Diccionario de Historia de España. Jaime Alvar Ezquerra.2003 Cortes of Cádiz (1812) was the first parliament of Spain with sovereign power
  28. Rodriguez. Independence of Spanish America. Cambridge University Press. [۱] citation: "It met as one body, and its members represented the entire Spanish world"
  29. Pfanner, Eric (11 July 2002). "Economy reaps benefits of entry to the 'club': Spain's euro bonanza". International Herald Tribune. Retrieved 9 August 2008. See also: "Spain's economy / Plain sailing no longer". The Economist. 3 May 2007. Retrieved 9 August 2008.
  30. "Al-Qaeda 'claims Madrid bombings'". BBC. 14 March 2004. Retrieved 13 August 2008. See also: "Madrid bombers get long sentences". BBC. 31 October 2007. Retrieved 13 August 2008.
  31. Bailey, Dominic (14 March 2004). "Spain votes under a shadow". BBC. Retrieved 13 August 2008.
  32. Bailey, Dominic (15 March 2004). "Spain awakes to socialist reality". BBC. Retrieved 13 August 2008.
  33. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ مارس ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۷ مارس ۲۰۱۶.
  34. http://www.bbc.com/news/world-europe-27662301
  35. La superficie de las islas vendrá dada en hectáreas salvo la de las mayores islas de los archipiélagos canario y balear, así como las plazas de soberanía.
  36. "World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated – (see p.3)" (PDF). Retrieved 30 April 2011.
  37. http://www.city-data.com/forum/attachments/weather/56180d1263187925-ultimate-climate-poll-koppen-climate-classification-kottek_et_al_2006.gif
  38. [۲][پیوند مرده]
  39. John Hooper, The New Spainards, 2001, From Dictatorship to Democracy
  40. Spain's fast-living king turns 70 BBC News Friday, 4 January 2008 Extracted 18 June 2009
  41. "Spanish Constitution". Senado.es. Retrieved 1 November 2011.
  42. استانهای اسپانیا
  43. "Tratado de Utretch – Gibraltar (Spanish)". mgar.net. Retrieved 9 August 2008.
  44. "Q&A: Gibraltar's referendum". BBC News. 8 November 2002. Retrieved 19 February 2010.
  45. "Resolution 2070: Question of Gibraltar" (PDF). United Nations. 16 December 1965. Archived from the original (PDF) on 3 May 2011. Retrieved 19 February 2010.
  46. "Resolution 2231: Question of Gibraltar" (PDF). United Nations. 20 December 1966. Archived from the original (PDF) on 3 May 2011. Retrieved 19 February 2010.
  47. "Spain's Economy: Closing the Gap". OECD Observer. 2005. Retrieved 15 August 2008. Unknown parameter |month= ignored (help); C1 control character in |url= at position 62 (help)
  48. "Going Underground: America's Shadow Economy". FrontPage magazine. 2005. Archived from the original on 16 January 2009. Retrieved 15 August 2008. Unknown parameter |month= ignored (help)
  49. "OECD report for 2006" (PDF). OECD. Retrieved 9 August 2008.
  50. "Spain's Iberdrola signs investment accord with Gulf group Taqa". Forbes. 25 May 2008.
  51. "OECD figures". OECD. Retrieved 13 August 2008.
  52. Tremlett, Giles (26 July 2006). "Economic statistics". Guardian. London. Retrieved 13 August 2008.
  53. "Official report on Spanish recent Macroeconomics, including tables and graphics" (PDF). La Moncloa. Retrieved 13 August 2008.
  54. «Euro zone unemployment reaches 15 million». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ ژوئیه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۰۹.
  55. The unemployment timebomb is quietly ticking
  56. Spanish cajas and the financial crisis New York Times Clash of Cultures Upends Spain’s Cajas
  57. http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf
  58. Stephen Burgen in Barcelona (30 August 2013). "Spain youth unemployment reaches record 56.1%". The Guardian. Retrieved 12 October 2013.
  59. "Global Guru | analysis". The Global Guru. Archived from the original on 6 January 2011. Retrieved 13 August 2008.
  60. "Economic report" (PDF). Bank of Spain. Archived from the original (PDF) on 26 July 2008. Retrieved 13 August 2008.
  61. Trend, Nick (2 June 2009). "European hotel star ratings explained". The Daily Telegraph. London. Retrieved 4 September 2010.
  62. Morning Edition (15 July 2010). "Spain Is World's Leader In Solar Energy". Npr.org. Retrieved 4 September 2010.
  63. "Spain becomes solar power world leader". Europeanfutureenergyforum.com. 14 July 2010. Archived from the original on 24 November 2010. Retrieved 4 September 2010.
  64. "Spain becomes the first European wind energy producer after overcoming Germany for the first time". Eolic Energy News. 31 December 2010. Retrieved 30 April 2011.
  65. "Asociación Empresarial Eólica – Spanish Wind Energy Association – Energía Eólica". Aeeolica.es. Retrieved 30 April 2011.
  66. Méndez, Rafael (9 November 2009). "La eólica supera por primera vez la mitad de la producción eléctrica". El País (به Spanish). Ediciones El Pais. Retrieved 8 August 2010.
  67. "Wind power in Spain breaks new instantaneous power record". www.renovablesmadeinspain.es. 9 November 2010. Archived from the original on 14 December 2011. Retrieved 5 June 2011.
  68. Morning Edition (9 November 2010). "14 reactores nucleares movidos por el viento". www.elpais.com. Retrieved 5 June 2011.
  69. "The Need for Speed–High Speed Rail in Europe: Do You Speak Spanish? Europe on Track". Blog.raileurope.com. Archived from the original on 2 February 2011. Retrieved 1 November 2011.
  70. "Spain has developed Europe's largest high-speed rail network | Olive Press Newspaper | News". Theolivepress.es. Retrieved 1 November 2011.
  71. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۶ نوامبر ۲۰۱۳.
  72. "El AVE español, el más veloz del mundo y el segundo en puntualidad". www.elmundo.es. 10 November 2010. Retrieved 5 June 2011.
  73. "Spain powers ahead with high-speed rail". www.railpro.co.uk. January 2010. Archived from the original on 21 July 2011. Retrieved 5 June 2011.
  74. "Algae Based Biofuels in Plain English: Why it Matters, How it Works. (algae algaebiofuels carbonsequestration valcent vertigro algaebasedbiofuels ethanol)". Triplepundit.com. 30 July 2008. Archived from the original on 6 January 2009. Retrieved 19 November 2008.
  75. "Population Figures". Instituto Nacional de Estadística (National Statistics Institute). Retrieved 13 August 2008.
  76. Joseph Harrison, David Corkill (2004). "Spain: a modern European economy". Ashgate Publishing. p.23. ISBN 0-7546-0145-5
  77. "Población extranjera por sexo, país de nacionalidad y edad". Instituto Nacional de Estadística. Archived from the original on 25 March 2008. Retrieved 13 August 2008.
  78. 2011: INE
  79. "Financial crisis reveals vulnerability of Spain's immigrants – Feature بایگانی‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۲ توسط Archive.today". The Earth Times. 18 November 2009.
  80. "Avance del Padrón Municipal a 1 de enero de 2006. Datos provisionales" (PDF). Instituto Nacional de Estadística. Retrieved 13 August 2008. See also: "Immigration Shift: Many Latin Americans Choosing Spain Over U.S." IMDiversity, Inc. Retrieved 13 August 2008. and "Spain: Immigrants Welcome". Business Week. Retrieved 13 August 2008. and "Immigrants Fuel Europe's Civilization Clash". MSNBC. Archived from the original on 13 May 2008. Retrieved 13 August 2008. and "Spanish youth clash with immigrant gangs". International Herald Tribune. Archived from the original on 14 February 2008. Retrieved 13 August 2008.
  81. "Population in Europe in 2005" (PDF). Eurostat. Archived from the original (PDF) on 19 August 2008. Retrieved 13 August 2008.
  82. Plan de Retorno Voluntario بایگانی‌شده در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine Gobierno de España
  83. Spain's Jobs Crisis Leaves Immigrants Out of Work, The Wall Street Journal, 24 January 2009
  84. ۸۶٫۰ ۸۶٫۱ 580.000 personas se van de España. El País. Edición Impresa. 8 October 2011
  85. Preamble to the Constitution Cortes Generales (27 December 1978). "Spanish Constitution". Tribunal Constitucional de España. Retrieved 28 January 2012.
  86. "CIA – The World Factbook – Spain". Cia.gov. Retrieved 30 April 2011.
  87. ۸۹٫۰ ۸۹٫۱ Centro de Investigaciones Sociológicas (April 2012). "Barómetro abril 2012" (PDF). p. 17. Retrieved 15 May 2012.
  88. {{cite web|url=http://mas.lne.es/documentos/archivos/20-11-06-cis.pdf%7Cpublisher=Centre of Sociological Investigations|title=October poll, questions 32 and 32a|format=PDF|accessdate=13 August 2008}}
  89. "Federación de Entidades Religiosas Evangélicas de España – FEREDE". Ferede.org. Archived from the original on 30 September 2011. Retrieved 4 September 2010. line feed character in |title= at position 11 (help)
  90. "Spain – LDS Newsroom". Lds.org. Archived from the original on 13 December 2007. Retrieved 4 September 2010.
  91. "Explotación estadística del censo de ciudadanos musulmanes en España referido a fecha 31/12/2012" (PDF). Unión De Comunidades Islámicas De España: 6–9. 2012. line feed character in |journal= at position 34 (help)
  92. {{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list%7Ctitle=World Heritage List|publisher=UNESCO|accessdate=2 June 2013}}
  93. Jordan, Barry; Morgan-Tamosunas, Rikki (1998). Contemporary spanish cinema. Manchester University Press.
  94. "Music Festivals, UK Festivals and London Festivals". Spoonfed.co.uk. Archived from the original on 28 October 2011. Retrieved 1 November 2011.
  95. "The History of the Guitar in Spain". Linguatics.com. Retrieved 30 April 2011.

خطای یادکرد: برچسب <ref> درون <references> در تضاد با ویژگی‌های گروه «persian-alpha» است. ().
خطای یادکرد: برچسب <ref> درون <references> در تضاد با ویژگی‌های گروه «persian-alpha» است. ().

Coordinates: 40°N 4°W / 40°N 4°W / 40; -4

Kingdom of Spain

Reino de España  (Spanish)
Motto: "Plus ultra" (Latin)
"Further Beyond"
Anthem: "Marcha Real" (Spanish)[2]
"Royal March"
EU-Spain (orthographic projection).svg
EU-Spain.svg
Location of Spain (dark green)

– in Europe (green & dark grey)
– in the European Union (green)

Location of Spain
Capital
and largest city
Madrid
40°26′N 3°42′W / 40.433°N 3.700°W / 40.433; -3.700
Official language
and national language
Spanish[c]
Ethnic groups
(2019)[4]
Religion
(2019)[5]
Demonym(s)
GovernmentUnitary parliamentary constitutional monarchy
• Monarch
Felipe VI
Pedro Sánchez
Pilar Llop
Meritxell Batet
Carlos Lesmes Serrano
LegislatureCortes Generales
Senate
Congress of Deputies
Formation
• De facto
20 January 1479
• De jure
9 June 1715
19 March 1812
29 December 1978
1 January 1986
Area
• Total
505,990[6] km2 (195,360 sq mi) (51st)
• Water (%)
1.04
Population
• 2018 estimate
Increase 46,733,038 [e] (30th)
• Density
92/km2 (238.3/sq mi) (112th)
GDP (PPP)2019 estimate
• Total
Increase $1.941 trillion[8] (15th)
• Per capita
Increase $41,592[8] (30th)
GDP (nominal)2019 estimate
• Total
Decrease $1.398 trillion[8] (12th)
• Per capita
Decrease $29,961[8] (30th)
Gini (2017)Positive decrease 34.1[9]
medium · 103rd
HDI (2017)Increase 0.891[10]
very high · 26th
CurrencyEuro[f] () (EUR)
Time zoneUTC⁠±0 to +1 (WET and CET)
• Summer (DST)
UTC+1 to +2 (WEST and CEST)
Note: most of Spain observes CET/CEST, except the Canary Islands and Plazas de soberanía which observe WET/WEST.


Although located in Western European Time/UTC (Z) zone, since 16 March 1940, during WW2, Spain adopted (without reversal to this day) Central European Time/UTC+1 as standard time,[3] with a +1:14:44 offset (and +2:14:44 during DST) from Madrid LMT (UTC-00:14:44); the same for the Canary Islands, located in UTC-1 (N) time zone, since 30 September 1946 adopted Western European Time/UTC as standard time with a +1:01:36 offsett (+2:01:36 during DST) from Las Palmas de Gran Canaria LMT (UTC-01:01:36).[4]
Date formatdd/mm/yyyy (CE)
Driving sideright
Calling code+34
ISO 3166 codeES
Internet TLD.es[g]

Spain (Spanish: España [esˈpaɲa] (About this soundlisten)), officially the Kingdom of Spain[11] (Spanish: Reino de España),[a][b] is a European country located in Southwestern Europe with some pockets of Spanish territory across the Strait of Gibraltar and the Atlantic Ocean.[11] Its continental European territory is situated on the Iberian Peninsula. Its territory also includes two archipelagoes: the Canary Islands off the coast of Africa, and the Balearic Islands in the Mediterranean Sea. The African enclaves of Ceuta, Melilla, and Peñón de Vélez de la Gomera[12] make Spain the only European country to have a physical border with an African country (Morocco).[h] Several small islands in the Alboran Sea are also part of Spanish territory. The country's mainland is bordered to the south and east by the Mediterranean Sea except for a small land boundary with Gibraltar; to the north and northeast by France, Andorra, and the Bay of Biscay; and to the west and northwest by Portugal and the Atlantic Ocean.

With an area of 505,990 km2 (195,360 sq mi), Spain is the largest country in Southern Europe, the second largest country in Western Europe and the European Union, and the fourth largest country in the European continent. By population (about 47 million), Spain is the sixth largest in Europe and the fifth in the European Union. Spain's capital and largest city is Madrid; other major urban areas include Barcelona, Valencia, Seville, Málaga and Bilbao.

Modern humans first arrived in the Iberian Peninsula around 35,000 years ago. Iberian cultures along with ancient Phoenician, Greek, Celtic and Carthaginian settlements developed on the peninsula until it came under Roman rule around 200 BCE, after which the region was named Hispania, based on the earlier Phoenician name Sp(a)n or Spania.[13] At the end of the Western Roman Empire the Germanic tribal confederations migrated from Central Europe, invaded the Iberian peninsula and established relatively independent realms in its western provinces, including the Suebi, Alans and Vandals. Eventually, the Visigoths would forcibly integrate all remaining independent territories in the peninsula, including Byzantine provinces, into the Kingdom of Toledo, which more or less unified politically, ecclesiastically and legally all the former Roman provinces or successor kingdoms of what was then documented as Hispania.

In the early eighth century the Visigothic Kingdom fell to the Muslim of the Umayyad Islamic Caliphate, who arrived to rule most of the peninsula in the year 711, leaving only a handful of small Christian realms in the north and lasting up to eight centuries in the Kingdom of Granada. This led to many wars during a long reconquering period across the Iberian Peninsula, which led to the creation of Kingdom of Leon, Kingdom of Castille, Kingdom of Aragon and Kingdom of Navarre as the main Christian kingdoms to face the invasion. Following the establishment of Al-Andalus, Europeans began a gradual process of retaking the region known as the Reconquista,[14] which by the late 15th century culminated in the emergence of Spain as a unified country under the Catholic Monarchs. The end of Muslim rule in Spain occurred in 1492, the same year Christopher Columbus arrived in the New World.

In the early modern period, Spain became the world's first global empire and the most powerful country in the world, leaving a large cultural and linguistic legacy that includes +570 million Hispanophones,[15] making Spanish the world's second-most spoken native language, after Mandarin Chinese. During the Golden Age there were also many advancements in the arts, with world-famous painters such as Diego Velázquez. The most famous Spanish literary work, Don Quixote, was also published during the Golden Age. Spain hosts the world's third-largest number of UNESCO World Heritage Sites.

Spain is a secular parliamentary democracy and a parliamentary monarchy,[16] with King Felipe VI as head of state. It is a major developed country[17] and a high income country, with the world's fourteenth largest economy by nominal GDP and sixteenth largest by purchasing power parity. It is a member of the United Nations (UN), the European Union (EU), the Eurozone, the Council of Europe (CoE), the Organization of Ibero-American States (OEI), the Union for the Mediterranean, the North Atlantic Treaty Organization (NATO), the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE), the Schengen Area, the World Trade Organization (WTO) and many other international organisations. While not an official member, Spain has a "Permanent Invitation" to the G20 summits, participating in every summit, which makes Spain a de facto member of the group.[18]

Etymology

The origins of the Roman name Hispania, from which the modern name España was derived, are uncertain due to inadequate evidence, although it is documented that the Phoenicians and Carthaginians referred to the region as Spania, therefore the most widely accepted etymology is a Semitic-Phoenician one.[13][19] Down the centuries there have been a number of accounts and hypotheses:

Lady of Elche, possibly depicting Tanit, from Carthaginian Iberia, 4th century BC

The Renaissance scholar Antonio de Nebrija proposed that the word Hispania evolved from the Iberian word Hispalis, meaning "city of the western world".

Jesús Luis Cunchillos argues that the root of the term span is the Phoenician word spy, meaning "to forge metals". Therefore, i-spn-ya would mean "the land where metals are forged".[20] It may be a derivation of the Phoenician I-Shpania, meaning "island of rabbits", "land of rabbits" or "edge", a reference to Spain's location at the end of the Mediterranean; Roman coins struck in the region from the reign of Hadrian show a female figure with a rabbit at her feet,[21] and Strabo called it the "land of the rabbits".[22] The word in question (compare modern Hebrew Shafan) actually means "Hyrax", possibly due to Phoenicians confusing the two animals.[23]

Hispania may derive from the poetic use of the term Hesperia, reflecting the Greek perception of Italy as a "western land" or "land of the setting sun" (Hesperia, Ἑσπερία in Greek) and Spain, being still further west, as Hesperia ultima.[24]

There is the claim that "Hispania" derives from the Basque word Ezpanna meaning "edge" or "border", another reference to the fact that the Iberian Peninsula constitutes the southwest corner of the European continent.[24]

Two 15th-century Spanish Jewish scholars, Don Isaac Abravanel and Solomon ibn Verga, gave an explanation now considered folkloric. Both men wrote in two different published works that the first Jews to reach Spain were brought by ship by Phiros who was confederate with the king of Babylon when he laid siege to Jerusalem. Phiros was a Grecian by birth, but who had been given a kingdom in Spain. Phiros became related by marriage to Espan, the nephew of king Heracles, who also ruled over a kingdom in Spain. Heracles later renounced his throne in preference for his native Greece, leaving his kingdom to his nephew, Espan, from whom the country of España (Spain) took its name. Based upon their testimonies, this eponym would have already been in use in Spain by c. 350 BCE.[25]

History

Reproduction of Altamira Cave paintings,[26] in Cantabria

Iberia enters written records as a land populated largely by the Iberians, Basques and Celts. Early on its coastal areas were settled by Phoenicians who founded Western Europe's most ancient cities Cadiz and Malaga. Phoenician influence expanded as much of the Peninsula was eventually incorporated into the Carthaginian Empire, becoming a major theatre of the Punic Wars against the expanding Roman Empire. After an arduous conquest, the peninsula came fully under Roman Rule. During the early Middle Ages it came under Gothic rule but later, much of it was conquered by Muslim invaders from North Africa. In a process that took centuries, the small Christian kingdoms in the north gradually regained control of the peninsula. The last Muslim state fell in the same year Columbus reached the Americas. A global empire began which saw Spain become the strongest kingdom in Europe, the leading world power for a century and a half, and the largest overseas empire for three centuries.

Continued wars and other problems eventually led to a diminished status. The Napoleonic invasions of Spain led to chaos, triggering independence movements that tore apart most of the empire and left the country politically unstable. Prior to the Second World War, Spain suffered a devastating civil war and came under the rule of an authoritarian government, which oversaw a period of stagnation that was followed by a surge in the growth of the economy. Eventually democracy was peacefully restored in the form of a parliamentary constitutional monarchy. Spain joined the European Union, experiencing a cultural renaissance and steady economic growth until the beginning of the 21st century, that started a new globalised world with economic and ecological challenges.

Prehistory and pre-Roman peoples

Celtic castro in Galicia

Archaeological research at Atapuerca indicates the Iberian Peninsula was populated by hominids 1.2 million years ago.[27] In Atapuerca fossils have been found of the earliest known hominins in Europe, the Homo antecessor. Modern humans first arrived in Iberia, from the north on foot, about 35,000 years ago.[28][failed verification] The best known artefacts of these prehistoric human settlements are the famous paintings in the Altamira cave of Cantabria in northern Iberia, which were created from 35,600 to 13,500 BCE by Cro-Magnon.[26][29] Archaeological and genetic evidence suggests that the Iberian Peninsula acted as one of several major refugia from which northern Europe was repopulated following the end of the last ice age.

The largest groups inhabiting the Iberian Peninsula before the Roman conquest were the Iberians and the Celts. The Iberians inhabited the Mediterranean side of the peninsula, from the northeast to the southeast. The Celts inhabited much of the inner and Atlantic sides of the peninsula, from the northwest to the southwest. Basques occupied the western area of the Pyrenees mountain range and adjacent areas, the Phoenician-influenced Tartessians culture flourished in the southwest and the Lusitanians and Vettones occupied areas in the central west. A number of cities were founded along the coast by Phoenicians, and trading outposts and colonies were established by Greeks in the East. Eventually, Phoenician-Carthaginians expanded inland towards the meseta; however, due to the bellicose inland tribes, the Carthaginians got settled in the coasts of the Iberian Peninsula.

Roman Hispania and the Visigothic Kingdom

During the Second Punic War, roughly between 210 and 205 BC the expanding Roman Republic captured Carthaginian trading colonies along the Mediterranean coast. Although it took the Romans nearly two centuries to complete the conquest of the Iberian Peninsula, they retained control of it for over six centuries. Roman rule was bound together by law, language, and the Roman road.[30]

The cultures of the Celtic and Iberian populations were gradually Romanised (Latinised) at different rates depending on what part of Hispania they lived in, with local leaders being admitted into the Roman aristocratic class.[i][31] Hispania served as a granary for the Roman market, and its harbours exported gold, wool, olive oil, and wine. Agricultural production increased with the introduction of irrigation projects, some of which remain in use. Emperors Hadrian, Trajan, Theodosius I, and the philosopher Seneca were born in Hispania.[j] Christianity was introduced into Hispania in the 1st century AD and it became popular in the cities in the 2nd century AD.[31] Most of Spain's present languages and religion, and the basis of its laws, originate from this period.[30]

The weakening of the Western Roman Empire's jurisdiction in Hispania began in 409, when the Germanic Suebi and Vandals, together with the Sarmatian Alans entered the peninsula at the invitation of a Roman usurper. These tribes had crossed the Rhine in early 407 and ravaged Gaul. The Suebi established a kingdom in what is today modern Galicia and northern Portugal whereas the Vandals established themselves in southern Spain by 420 before crossing over to North Africa in 429 and taking Carthage in 439. As the western empire disintegrated, the social and economic base became greatly simplified: but even in modified form, the successor regimes maintained many of the institutions and laws of the late empire, including Christianity and assimilation to the evolving Roman culture.

The Byzantines established an occidental province, Spania, in the south, with the intention of reviving Roman rule throughout Iberia. Eventually, however, Hispania was reunited under Visigothic rule. These Visigoths, or Western Goths, after sacking Rome under the leadership of Alaric (410), turned towards the Iberian Peninsula, with Athaulf for their leader, and occupied the northeastern portion. Wallia extended his rule over most of the peninsula, keeping the Suebians shut up in Galicia. Theodoric I took part, with the Romans and Franks, in the Battle of the Catalaunian Plains, where Attila was routed. Euric (466), who put an end to the last remnants of Roman power in the peninsula, may be considered the first monarch of Spain, though the Suebians still maintained their independence in Galicia. Euric was also the first king to give written laws to the Visigoths. In the following reigns the Catholic kings of France assumed the role of protectors of the Hispano-Roman Catholics against the Arianism of the Visigoths, and in the wars which ensued Alaric II and Amalaric lost their lives.

Athanagild, having risen against King Agila, called in the Byzantines and, in payment for the succour they gave him, ceded to them the maritime places of the southeast (554). Liuvigild restored the political unity of the peninsula, subduing the Suebians, but the religious divisions of the country, reaching even the royal family, brought on a civil war. St. Hermengild, the king's son, putting himself at the head of the Catholics, was defeated and taken prisoner, and suffered martyrdom for rejecting communion with the Arians. Recared, son of Liuvigild and brother of St. Hermengild, added religious unity to the political unity achieved by his father, accepting the Catholic faith in the Third Council of Toledo (589). The religious unity established by this council was the basis of that fusion of Goths with Hispano-Romans which produced the Spanish nation. Sisebut and Suintila completed the expulsion of the Byzantines from Spain.[22]

Intermarriage between Visigoths and Hispano-Romans was prohibited, though in practice it could not be entirely prevented and was eventually legalised by Liuvigild.[32] The Spanish-Gothic scholars such as Braulio of Zaragoza and Isidore of Seville played an important role in keeping the classical Greek and Roman culture. Isidore was one of the most influential clerics and philosophers in the Middle Ages in Europe, and his theories were also vital to the conversion of the Visigothic Kingdom from an Arian domain to a Catholic one in the Councils of Toledo. Isidore created the first western encyclopedia which had a huge impact during the Middle Ages.[33]

Muslim era and Reconquista

The death of the Frankish leader Roland defeated by a Basque and Muslim-Muladi (Banu Qasi) alliance at the Battle of Roncevaux Pass (778) originated the Kingdom of Navarre led by Íñigo Arista.

In the 8th century, nearly all of the Iberian Peninsula was conquered (711–718) by largely Moorish Muslim armies from North Africa. These conquests were part of the expansion of the Umayyad Caliphate. Only a small area in the mountainous north-west of the peninsula managed to resist the initial invasion. Legend has it that Count Julian, the governor of Ceuta, in revenge for the violation of his daughter, Florinda, by King Roderic, invited the Muslims and opened to them the gates of the peninsula.

Under Islamic law, Christians and Jews were given the subordinate status of dhimmi. This status permitted Christians and Jews to practice their religions as People of the Book but they were required to pay a special tax and had legal and social rights inferior to those of Muslims.[34][35]

Conversion to Islam proceeded at an increasing pace. The muladíes (Muslims of ethnic Iberian origin) are believed to have formed the majority of the population of Al-Andalus by the end of the 10th century.[36][37]

The Muslim community in the Iberian Peninsula was itself diverse and beset by social tensions. The Berber people of North Africa, who had provided the bulk of the invading armies, clashed with the Arab leadership from the Middle East.[k] Over time, large Moorish populations became established, especially in the Guadalquivir River valley, the coastal plain of Valencia, the Ebro River valley and (towards the end of this period) in the mountainous region of Granada.[37]

Córdoba, the capital of the caliphate since Abd-ar-Rahman III, was the largest, richest and most sophisticated city in western Europe. Mediterranean trade and cultural exchange flourished. Muslims imported a rich intellectual tradition from the Middle East and North Africa. Some important philosophers at the time were Averroes, Ibn Arabi and Maimonides. The Romanised cultures of the Iberian Peninsula interacted with Muslim and Jewish cultures in complex ways, giving the region a distinctive culture.[37] Outside the cities, where the vast majority lived, the land ownership system from Roman times remained largely intact as Muslim leaders rarely dispossessed landowners and the introduction of new crops and techniques led to an expansion of agriculture introducing new produces which originally came from Asia or the former territories of the Roman Empire.[38]

In the 11th century, the Muslim holdings fractured into rival Taifa states (Arab, Berber, and Slav),[39] allowing the small Christian states the opportunity to greatly enlarge their territories.[37] The arrival from North Africa of the Islamic ruling sects of the Almoravids and the Almohads restored unity upon the Muslim holdings, with a stricter, less tolerant application of Islam, and saw a revival in Muslim fortunes. This re-united Islamic state experienced more than a century of successes that partially reversed Christian gains.

The Reconquista (Reconquest) was the centuries-long period in which Christian rule was re-established over the Iberian Peninsula. The Reconquista is viewed as beginning with the Battle of Covadonga won by Don Pelayo in 722 and was concurrent with the period of Muslim rule on the Iberian Peninsula. The Christian army's victory over Muslim forces led to the creation of the Christian Kingdom of Asturias along the northwestern coastal mountains. Shortly after, in 739, Muslim forces were driven from Galicia, which was to eventually host one of medieval Europe's holiest sites, Santiago de Compostela and was incorporated into the new Christian kingdom. The Kingdom of León was the strongest Christian kingdom for centuries. In 1188 the first modern parliamentary session in Europe was held in León (Cortes of León). The Kingdom of Castile, formed from Leonese territory, was its successor as strongest kingdom. The kings and the nobility fought for power and influence in this period. The example of the Roman emperors influenced the political objective of the Crown, while the nobles benefited from feudalism.

Muslim armies had also moved north of the Pyrenees but they were defeated by Frankish forces at the Battle of Poitiers, Frankia and pushed out of the very southernmost region of France along the seacoast by the 760s. Later, Frankish forces established Christian counties on the southern side of the Pyrenees. These areas were to grow into the kingdoms of Navarre and Aragon.[40] For several centuries, the fluctuating frontier between the Muslim and Christian controlled areas of Iberia was along the Ebro and Douro valleys.

Franciscan Ramon Llull and Sufi Ibn Arabi, both mystic theologists

The County of Barcelona and the Kingdom of Aragon entered in a dynastic union and gained territory and power in the Mediterranean. In 1229 Majorca was conquered, so was Valencia in 1238. The break-up of Al-Andalus into the competing taifa kingdoms helped the long embattled Iberian Christian kingdoms gain the initiative. The capture of the strategically central city of Toledo in 1085 marked a significant shift in the balance of power in favour of the Christian kingdoms. Following a great Muslim resurgence in the 12th century, the great Moorish strongholds in the south fell to Christian Spain in the 13th century—Córdoba in 1236 and Seville in 1248. In the 13th and 14th centuries, the Marinid dynasty of Morocco invaded and established some enclaves on the southern coast but failed in their attempt to re-establish North African rule in Iberia and were soon driven out. After 800 years of Muslim presence in Spain, the last Nasrid sultanate of Granada, a tributary state would finally surrender in 1492 to the Catholic monarchs Queen Isabella I of Castile[41] and King Ferdinand II of Aragon.[42][43][44]

Alfonso X, pretender to the Holy Roman Empire crown and king of the Crown of Castile

From the mid 13th century, literature and philosophy started to flourish again in the Christian peninsular kingdoms, based on Roman and Gothic traditions. An important philosopher from this time is Ramon Llull. Abraham Cresques was a prominent Jewish cartographer. Roman law and its institutions were the model for the legislators. The king Alfonso X of Castile focused on strengthening this Roman and Gothic past, and also on linking the Iberian Christian kingdoms with the rest of medieval European Christendom. Alfonso worked for being elected emperor of the Holy Roman Empire and published the Siete Partidas code. The Toledo School of Translators is the name that commonly describes the group of scholars who worked together in the city of Toledo during the 12th and 13th centuries, to translate many of the philosophical and scientific works from Classical Arabic, Ancient Greek, and Ancient Hebrew.

The Islamic transmission of the classics is the main Islamic contributions to Medieval Europe. The Castilian language—more commonly known (especially later in history and at present) as "Spanish" after becoming the national language and lingua franca of Spain—evolved from Vulgar Latin, as did other Romance languages of Spain like the Catalan, Asturian and Galician languages, as well as other Romance languages in Latin Europe. Basque, the only non-Romance language in Spain, continued evolving from Early Basque to Medieval. The Glosas Emilianenses founded in the monasteries of San Millán de la Cogolla contain the first written words in both Basque and Spanish, having the first become an influence in the formation of the second as an evolution of Latin.

Alhambra, the Nasrids were the last ruling Moorish dynasty

The 13th century also witnessed the Crown of Aragon, centred in Spain's north east, expand its reach across islands in the Mediterranean, to Sicily and Naples.[45] Around this time the universities of Palencia (1212/1263) and Salamanca (1218/1254) were established. The Black Death of 1348 and 1349 devastated Spain.[46]

The Catalans and Aragonese offered themselves to the Byzantine Emperor Andronicus II Palaeologus to fight the Turks. Having conquered these, they turned their arms against the Byzantines, who treacherously slew their leaders; but for this treachery the Spaniards, under Bernard of Rocafort and Berenguer of Entenca, exacted the terrible penalty celebrated in history as "The Catalan Vengeance" and moreover seized the Frankish Duchy of Athens (1311).[22] The royal line of Aragon became extinct with Martin the Humane, and the Compromise of Caspe gave the Crown to the dynasty of Castile, thus preparing the final union.

Anti-Semitic animus accompanied the Reconquista. There were mass killings in Aragon in the mid-14th century, and 12,000 Jews were killed in Toledo. In 1391, Christian mobs went from town to town throughout Castile and Aragon, killing an estimated 50,000 Jews.[47][48][49][50][51][52] Women and children were sold as slaves to Muslims, and many synagogues were converted into churches. According to Hasdai Crescas, about 70 Jewish communities were destroyed.[53] St. Vincent Ferrer converted innumerable Jews, among them the Rabbi Josuah Halorqui, who took the name of Jerónimo de Santa Fe and in his town converted many of his former coreligionists in the famous Disputation of Tortosa (1413–14).

Spanish Empire

In 1469, the crowns of the Christian kingdoms of Castile and Aragon were united by the marriage of Isabella I of Castile and Ferdinand II of Aragon. 1478 commenced the completion of the conquest of the Canary Islands and in 1492, the combined forces of Castile and Aragon captured the Emirate of Granada from its last ruler Muhammad XII, ending the last remnant of a 781-year presence of Islamic rule in Iberia. That same year, Spain's Jews were ordered to convert to Catholicism or face expulsion from Spanish territories during the Spanish Inquisition.[54] As many as 200,000 Jews were expelled from Spain.[55][56][57] This was followed by expulsions in 1493 in Aragonese Sicily and Portugal in 1497. The Treaty of Granada guaranteed religious tolerance towards Muslims,[58] for a few years before Islam was outlawed in 1502 in the Kingdom of Castile and 1527 in the Kingdom of Aragon, leading to Spain's Muslim population becoming nominally Christian Moriscos. A few decades after the Morisco rebellion of Granada known as the War of the Alpujarras, a significant proportion of Spain's formerly-Muslim population was expelled, settling primarily in North Africa.[l][59] From 1609–14, over 300,000 Moriscos were sent on ships to North Africa and other locations, and, of this figure, around 50,000 died resisting the expulsion, and 60,000 died on the journey.[60][61][62]

The year 1492 also marked the arrival of Christopher Columbus in the New World, during a voyage funded by Isabella. Columbus's first voyage crossed the Atlantic and reached the Caribbean Islands, beginning the European exploration and conquest of the Americas, although Columbus remained convinced that he had reached the Orient. Large numbers of indigenous Americans died in battle against the Spaniards during the conquest,[63] while others died from various other causes. Some scholars consider the initial period of the Spanish conquest— from Columbus's first landing in the Bahamas until the middle of the sixteenth century—as marking the most egregious case of genocide in the history of mankind.[64] The death toll may have reached some 70 million indigenous people (out of 80 million) in this period.[64]

The colonisation of the Americas started with conquistadores like Hernán Cortés and Francisco Pizarro. Miscegenation was the rule between the native and the Spanish cultures and people. Juan Sebastian Elcano completed the first voyage around the world in human history, the Magellan-Elcano circumnavigation. Florida was colonised by Pedro Menéndez de Avilés when he founded St. Augustine, Florida and then defeated an attempt led by the French Captain Jean Ribault to establish a French foothold in Spanish Florida territory. St. Augustine became a strategic defensive base for Spanish ships full of gold and silver sailing to Spain. Andrés de Urdaneta discovered the tornaviaje or return route from the Philippines to Mexico, making possible the Manila galleon trading route. The Spanish once again encountered Islam, but this time in Southeast Asia and in order to incorporate the Philippines, Spanish expeditions organised from newly Christianised Mexico had invaded the Philippine territories of the Sultanate of Brunei. The Spanish considered the war with the Muslims of Brunei and the Philippines, a repeat of the Reconquista.[65] The Spanish explorer Blas Ruiz intervened in Cambodia's succession and installed Crown Prince Barom Reachea II as puppet.[66]

As Renaissance New Monarchs, Isabella and Ferdinand centralised royal power at the expense of local nobility, and the word España, whose root is the ancient name Hispania, began to be commonly used to designate the whole of the two kingdoms.[59] With their wide-ranging political, legal, religious and military reforms, Spain emerged as the first world power. The death of their son Prince John caused the Crown to pass to Charles I (the Emperor Charles V), son of Juana la Loca.

The unification of the crowns of Aragon and Castile by the marriage of their sovereigns laid the basis for modern Spain and the Spanish Empire, although each kingdom of Spain remained a separate country socially, politically, legally, and in currency and language.[67][68]

María Pacheco, last leader of Revolt of the Comuneros, one of the first modern revolutions

There were two big revolts against the new Habsburg monarch and the more authoritarian and imperial-style crown: Revolt of the Comuneros in Castile and Revolt of the Brotherhoods in Majorca and Valencia. After years of combat, Comuneros Juan López de Padilla, Juan Bravo and Francisco Maldonado were executed and María Pacheco went into exile. Germana de Foix also finished with the revolt in the Mediterranean.

Habsburg Spain was Europe's leading power throughout the 16th century and most of the 17th century, a position reinforced by trade and wealth from colonial possessions and became the world's leading maritime power. It reached its apogee during the reigns of the first two Spanish HabsburgsCharles I (1516–1556) and Philip II (1556–1598). This period saw the Italian Wars, the Schmalkaldic War, the Dutch Revolt, the War of the Portuguese Succession, clashes with the Ottomans, intervention in the French Wars of Religion and the Anglo-Spanish War.[69]

Anachronous map of the Spanish Empire, including territorial claims

Through exploration and conquest or royal marriage alliances and inheritance, the Spanish Empire expanded to include vast areas in the Americas, islands in the Asia-Pacific area, areas of Italy, cities in Northern Africa, as well as parts of what are now France, Germany, Belgium, Luxembourg, and the Netherlands. The first circumnavigation of the world was carried out in 1519–1521. It was the first empire on which it was said that the sun never set. This was an Age of Discovery, with daring explorations by sea and by land, the opening-up of new trade routes across oceans, conquests and the beginnings of European colonialism. Spanish explorers brought back precious metals, spices, luxuries, and previously unknown plants, and played a leading part in transforming the European understanding of the globe.[70] The cultural efflorescence witnessed during this period is now referred to as the Spanish Golden Age. The expansion of the empire caused immense upheaval in the Americas as the collapse of societies and empires and new diseases from Europe devastated American indigenous populations. The rise of humanism, the Counter-Reformation and new geographical discoveries and conquests raised issues that were addressed by the intellectual movement now known as the School of Salamanca, which developed the first modern theories of what are now known as international law and human rights. Juan Luis Vives was another prominent humanist during this period.

Following the Peace of Westphalia, major Catholic countries like Spain, Poland and the Holy Roman Empire lost their influence and the Habsburg supremacy curtailed

Spain's 16th century maritime supremacy was demonstrated by the victory over the Ottomans at Lepanto in 1571, and then after the setback of the Spanish Armada in 1588, in a series of victories against England in the Anglo-Spanish War of 1585–1604. However, during the middle decades of the 17th century Spain's maritime power went into a long decline with mounting defeats against the United Provinces and then England; that by the 1660s it was struggling grimly to defend its overseas possessions from pirates and privateers.

The Protestant Reformation dragged the kingdom ever more deeply into the mire of religiously charged wars. The result was a country forced into ever expanding military efforts across Europe and in the Mediterranean.[71] By the middle decades of a war- and plague-ridden 17th-century Europe, the Spanish Habsburgs had enmeshed the country in continent-wide religious-political conflicts. These conflicts drained it of resources and undermined the economy generally. Spain managed to hold on to most of the scattered Habsburg empire, and help the imperial forces of the Holy Roman Empire reverse a large part of the advances made by Protestant forces, but it was finally forced to recognise the separation of Portugal and the United Provinces, and eventually suffered some serious military reverses to France in the latter stages of the immensely destructive, Europe-wide Thirty Years' War.[72] In the latter half of the 17th century, Spain went into a gradual decline, during which it surrendered several small territories to France and England; however, it maintained and enlarged its vast overseas empire, which remained intact until the beginning of the 19th century.

The Family of Philip V. During the Enlightenment in Spain a new royal family reigned, the House of Bourbon.

The decline culminated in a controversy over succession to the throne which consumed the first years of the 18th century. The War of the Spanish Succession was a wide-ranging international conflict combined with a civil war, and was to cost the kingdom its European possessions and its position as one of the leading powers on the Continent.[73] During this war, a new dynasty originating in France, the Bourbons, was installed. Long united only by the Crown, a true Spanish state was established when the first Bourbon king, Philip V, united the crowns of Castile and Aragon into a single state, abolishing many of the old regional privileges and laws.[74]

The 18th century saw a gradual recovery and an increase in prosperity through much of the empire. The new Bourbon monarchy drew on the French system of modernising the administration and the economy. Enlightenment ideas began to gain ground among some of the kingdom's elite and monarchy. Bourbon reformers created formal disciplined militias across the Atlantic. Spain needed every hand it could take during the seemingly endless wars of the eighteenth century—the Spanish War of Succession or Queen Anne's War (1702–13), the War of Jenkins' Ear (1739–42) which became the War of the Austrian Succession (1740–48), the Seven Years' War (1756–63) and the Anglo-Spanish War (1779–83)—and its new disciplined militias served around the Atlantic as needed.

Liberalism and nation state

In 1793, Spain went to war against the revolutionary new French Republic as a member of the first Coalition. The subsequent War of the Pyrenees polarised the country in a reaction against the gallicised elites and following defeat in the field, peace was made with France in 1795 at the Peace of Basel in which Spain lost control over two-thirds of the island of Hispaniola. The Prime Minister, Manuel Godoy, then ensured that Spain allied herself with France in the brief War of the Third Coalition which ended with the British naval victory at the Battle of Trafalgar in 1805. In 1807, a secret treaty between Napoleon and the unpopular prime minister led to a new declaration of war against Britain and Portugal. Napoleon's troops entered the country to invade Portugal but instead occupied Spain's major fortresses. The Spanish king abdicated in favour of Napoleon's brother, Joseph Bonaparte.

Joseph Bonaparte was seen as a puppet monarch and was regarded with scorn by the Spanish. The 2 May 1808 revolt was one of many nationalist uprisings across the country against the Bonapartist regime.[75] These revolts marked the beginning of a devastating war of independence against the Napoleonic regime.[76] The most celebrated battles of this war were those of Bruch, in the highlands of Montserrat, in which the Catalan peasantry routed a French army; Bailén, where Castaños, at the head of the army of Andalusia, defeated Dupont; and the sieges of Zaragoza and Girona, which were worthy of the ancient Spaniards of Saguntum and Numantia.[22]

Napoleon was forced to intervene personally, defeating several Spanish armies and forcing a British army to retreat. However, further military action by Spanish armies, guerrillas and Wellington's British-Portuguese forces, combined with Napoleon's disastrous invasion of Russia, led to the ousting of the French imperial armies from Spain in 1814, and the return of King Ferdinand VII.[77]

The Proclamation of the Spanish Constitution of 1812 in Cádiz

During the war, in 1810, a revolutionary body, the Cortes of Cádiz, was assembled to co-ordinate the effort against the Bonapartist regime and to prepare a constitution.[78] It met as one body, and its members represented the entire Spanish empire.[79] In 1812, a constitution for universal representation under a constitutional monarchy was declared, but after the fall of the Bonapartist regime, Ferdinand VII dismissed the Cortes Generales and was determined to rule as an absolute monarch. These events foreshadowed the conflict between conservatives and liberals in the 19th and early 20th centuries.

Spain's conquest by France benefited Latin American anti-colonialists who resented the Imperial Spanish government's policies that favoured Spanish-born citizens (Peninsulars) over those born overseas (Criollos) and demanded retroversion of the sovereignty to the people. Starting in 1809 Spain's American colonies began a series of revolutions and declared independence, leading to the Spanish American wars of independence that ended Spanish control over its mainland colonies in the Americas. King Ferdinand VII's attempt to re-assert control proved futile as he faced opposition not only in the colonies but also in Spain and army revolts followed, led by liberal officers. By the end of 1826, the only American colonies Spain held were Cuba and Puerto Rico.

Proclamation of the First Spanish Republic in Barcelona, 1873. Francesc Pi i Margall, was president and intellectual theoric of federalism.

The Napoleonic War left Spain economically ruined, deeply divided and politically unstable. In the 1830s and 1840s Anti-liberal forces known as Carlists fought against liberals in the Carlist Wars. Liberal forces won, but the conflict between progressive and conservative liberals ended in a weak early constitutional period. After the Glorious Revolution of 1868 and the short-lived First Spanish Republic, a more stable monarchic period began characterised by the practice of turnismo (the rotation of government control between progressive and conservative liberals within the Spanish government).

Demonstration in Barcelona after the Tragic Week events in 1909

In the late 19th century nationalist movements arose in the Philippines and Cuba. In 1895 and 1896 the Cuban War of Independence and the Philippine Revolution broke out and eventually the United States became involved. The Spanish–American War was fought in the spring of 1898 and resulted in Spain losing the last of its once vast colonial empire outside of North Africa. El Desastre (the Disaster), as the war became known in Spain, gave added impetus to the Generation of '98 who were conducting an analysis of the country.

Although the period around the turn of the century was one of increasing prosperity, the 20th century brought little peace; Spain played a minor part in the scramble for Africa, with the colonisation of Western Sahara, Spanish Morocco and Equatorial Guinea. It remained neutral during World War I (see Spain in World War I). The heavy losses suffered during the Rif War in Morocco brought discredit to the government and undermined the monarchy.

Second Republic

Women got the right to vote during the Second Republic for the first time in Spain
Arrested miners during the Asturian miners' strike of 1934 in Brañosera.

After a period of dictatorship during the governments of Generals Miguel Primo de Rivera and Dámaso Berenguer and Admiral Aznar-Cabañas (1923–1931), the first elections since 1923, largely understood as a plebiscite on Monarchy, took place: the 12 April 1931 municipal elections. These gave a resounding victory to the Republican-Socialist candidacies in large cities and provincial capitals, with a majority of monarchist councillors in rural areas. The king left the country and the proclamation of the Republic on 14 April ensued, with the formation of a provisional government.

A constitution for the country was passed in October 1931 following the June 1931 Constituent general election, and a series of cabinets presided by Manuel Azaña supported by republican parties and the PSOE followed. In the election held in 1933 the right triumphed and in 1936, the left. During the Second Republic there was a great political and social upheaval, marked by a sharp radicalisation of the left and the right. The violent acts during this period included the burning of churches, the 1932 failed coup d'état led by José Sanjurjo, the Revolution of 1934 and numerous attacks against rival political leaders. On the other hand, it is also during the Second Republic when important reforms in order to modernise the country were initiated: a democratic constitution, agrarian reform, restructuring of the army, political decentralisation or women's right to vote.

On 17 July and 18, 1936, part of the military carried out a coup d'état that triumphed in only part of the country. The situation led to a civil war, in which the territory was divided into two zones: one under the authority of the Republican government, that counted on outside support from the Soviet Union and Mexico, and the other controlled by the Nationalist rebels, most critically supported by Nazi Germany and Fascist Italy. General Francisco Franco was sworn in as the supreme leader of the rebels in the Autumn of 1936. An uneasy relation between the Republican government and the grassroots anarchists who maintained a partial Social revolution also ensued.

Civil War and Francoist dictatorship

The Spanish Civil War broke out in 1936. For three years the Nationalist forces led by General Francisco Franco and supported by Nazi Germany and Fascist Italy fought the Republican side, which was supported by the Soviet Union, Mexico and International Brigades but it was not supported by the Western powers due to the British-led policy of non-intervention. The civil war was viciously fought and there were many atrocities committed by all sides. The war claimed the lives of over 500,000 people and caused the flight of up to a half-million citizens from the country.[80][81] In 1939, General Franco emerged victorious and became a dictator.

The state as established under Franco was nominally neutral in the Second World War, although sympathetic to the Axis. The only legal party under Franco's post civil war regime was the Falange Española Tradicionalista y de las JONS (FET y de las JONS), formed in 1937 upon the merging of the Fascist Falange Española de las JONS and the Carlist traditionalists and to which the rest of right-wing groups supporting the rebels also added. The name of "Movimiento Nacional", sometimes understood as a wider structure than the FET y de las JONS proper, largely imposed over the later's name in official documents along the 1950s.

After World War II Spain was politically and economically isolated, and was kept out of the United Nations. This changed in 1955, during the Cold War period, when it became strategically important for the US to establish a military presence on the Iberian Peninsula as a counter to any possible move by the Soviet Union into the Mediterranean basin. In the 1960s, Spain registered an unprecedented rate of economic growth which was propelled by industrialisation, a mass internal migration from rural areas to Madrid, Barcelona and the Basque Country and the creation of a mass tourism industry. Franco's rule was also characterised by authoritarianism, promotion of a unitary national identity, the favouring of a very conservative form of Roman Catholicism known as National Catholicism, and discriminatory language policies.

On 17 January 1966, a fatal collision occurred between a B-52G and a KC-135 Stratotanker over Palomares. The conventional explosives in two of the Mk28-type hydrogen bombs detonated upon impact with the ground, dispersing plutonium over nearby farms.[82]

Restoration of democracy

Federica Montseny speaks at the meeting of the CNT in Barcelona in 1977 after 36 years of exile.

In 1962, a group of politicians involved in the opposition to Franco's regime inside the country and in exile met in the congress of the European Movement in Munich, where they made a resolution in favour of democracy.[83][84][85]

With Franco's death in November 1975, Juan Carlos succeeded to the position of King of Spain and head of state in accordance with the franquist law. With the approval of the new Spanish Constitution of 1978 and the restoration of democracy, the State devolved much authority to the regions and created an internal organisation based on autonomous communities. The Spanish 1977 Amnesty Law let people of Franco's regime continue inside institutions without consequences, even perpetrators of some crimes during transition to democracy like the Massacre of 3 March 1976 in Vitoria or 1977 Massacre of Atocha. The 'founding chairman' of the current leading political party in Spain, the People's Party, was Manuel Fraga who had been a minister in Franco's government and yet continued with his political career until shortly before his death in 2012.

In the Basque Country, moderate Basque nationalism coexisted with a radical nationalist movement led by the armed organisation ETA until the latter's dissolution in May 2018.[86] The group was formed in 1959 during Franco's rule but has continued to wage its violent campaign even after the restoration of democracy and the return of a large measure of regional autonomy.

On 23 February 1981, rebel elements among the security forces seized the Cortes in an attempt to impose a military-backed government. King Juan Carlos took personal command of the military and successfully ordered the coup plotters, via national television, to surrender.

During the 1980s the democratic restoration made possible a growing open society. New cultural movements based on freedom appeared, like La Movida Madrileña and a culture of human rights arose with Gregorio Peces-Barba. On 30 May 1982 Spain joined NATO, followed by a referendum after a strong social opposition. That year the Spanish Socialist Workers Party (PSOE) came to power, the first left-wing government in 43 years. In 1986 Spain joined the European Economic Community, which later became the European Union. The PSOE was replaced in government by the Partido Popular (PP) in 1996 after scandals around participation of the government of Felipe González in the Dirty war against ETA; at that point the PSOE had served almost 14 consecutive years in office.

On 1 January 2002, Spain fully adopted the euro, and Spain experienced strong economic growth, well above the EU average during the early 2000s. However, well-publicised concerns issued by many economic commentators at the height of the boom warned that extraordinary property prices and a high foreign trade deficit were likely to lead to a painful economic collapse.[87]

Spain has been a member of the European Union since 1986.

In 2002 the Prestige oil spill occurred with big ecological consequences along Spain's Atlantic coastline. In 2003 José María Aznar supported US president George W. Bush in the Iraq War, and a strong movement against war rose in Spanish society. On 11 March 2004 a local Islamist terrorist group inspired by Al-Qaeda carried out the largest terrorist attack in Spanish history when they killed 191 people and wounded more than 1,800 others by bombing commuter trains in Madrid.[88] Though initial suspicions focused on the Basque terrorist group ETA, evidence soon emerged indicating Islamist involvement. Because of the proximity of the 2004 election, the issue of responsibility quickly became a political controversy, with the main competing parties PP and PSOE exchanging accusations over the handling of the incident.[89] The elections on 14 March were won by the PSOE, led by José Luis Rodríguez Zapatero.

Puerta del Sol square in Madrid, shown here on 20 May 2011, became a focal point and a symbol during the protests.

The proportion of Spain's foreign born population increased rapidly during its economic boom in the early 2000s, but then declined due to the financial crisis.[90] In 2005 the Spanish government legalised same sex marriage. Decentralisation was supported with much resistance of Constitutional Court and conservative opposition, so did gender politics like quotas or the law against gender violence. Government talks with ETA happened, and the group announced its permanent cease of violence in 2010.

The bursting of the Spanish property bubble in 2008 led to the 2008–16 Spanish financial crisis and high levels of unemployment, cuts in government spending and corruption in Royal family and People's Party served as a backdrop to the 2011–12 Spanish protests. Catalan independentism was also on rise. In 2011, Mariano Rajoy's conservative People's Party won the election with 44.6% of votes, and Rajoy became the Spanish Prime Minister, after having been the leader of the opposition from 2004 to 2011, and continued to implement austerity measures required by the EU Stability and Growth Pact. On 19 June 2014, the monarch, Juan Carlos, abdicated in favour of his son, who became Felipe VI.

A Catalan independence referendum was held on 1 October 2017 and then, on 27 October, the Catalan parliament voted to unilaterally declare independence from Spain to form a Catalan Republic[91][92] on the day the Spanish Senate was discussing approving direct rule over Catalonia as called for by the Spanish Prime Minister.[93][94] Later that day the Senate granted the power to impose direct rule and Mr Rajoy dissolved the Catalan parliament and called a new election.[95] No country recognised Catalonia as a separate state.[96]

On 1 June 2018 the Congress of Deputies passed a motion of no-confidence against Rajoy and replaced him with the PSOE leader Pedro Sanchez, thus bringing socialists back to power after 7 years.[97]

Geography

Topographic map of Spain

At 505,992 km2 (195,365 sq mi), Spain is the world's fifty-second largest country and Europe's fourth largest country. It is some 47,000 km2 (18,000 sq mi) smaller than France and 81,000 km2 (31,000 sq mi) larger than the US state of California. Mount Teide (Tenerife) is the highest mountain peak in Spain and is the third largest volcano in the world from its base. Spain is a transcontinental country, having territory in both Europe and Africa.

Spain lies between latitudes 26° and 44° N, and longitudes 19° W and 5° E.

On the west, Spain is bordered by Portugal; on the south, it is bordered by Gibraltar (a British overseas territory) and Morocco, through its exclaves in North Africa (Ceuta and Melilla, and the peninsula of Vélez de la Gomera). On the northeast, along the Pyrenees mountain range, it is bordered by France and the Principality of Andorra. Along the Pyrenees in Girona, a small exclave town called Llívia is surrounded by France.

Extending to 1,214 km (754 mi), the Portugal–Spain border is the longest uninterrupted border within the European Union.[98]

Islands

Spain also includes the Balearic Islands in the Mediterranean Sea, the Canary Islands in the Atlantic Ocean and a number of uninhabited islands on the Mediterranean side of the Strait of Gibraltar, known as plazas de soberanía ("places of sovereignty", or territories under Spanish sovereignty), such as the Chafarinas Islands and Alhucemas. The peninsula of Vélez de la Gomera is also regarded as a plaza de soberanía. The isle of Alborán, located in the Mediterranean between Spain and North Africa, is also administered by Spain, specifically by the municipality of Almería, Andalusia. The little Pheasant Island in the River Bidasoa is a Spanish-French condominium.

Largest inhabited islands of Spain:

Mt Teide, Tenerife, Canary Islands
Island Population
Tenerife 899,833
Majorca (Mallorca) 862,397
Gran Canaria 838,397
Lanzarote 141,938
Ibiza (Eivissa) 125,053
Fuerteventura 103,107
Menorca 92,434
La Palma 85,933

Mountains and rivers

Mainland Spain is a mountainous country, dominated by high plateaus and mountain chains. After the Pyrenees, the main mountain ranges are the Cordillera Cantábrica (Cantabrian Range), Sistema Ibérico (Iberian System), Sistema Central (Central System), Montes de Toledo, Sierra Morena and the Sistema Bético (Baetic System) whose highest peak, the 3,478-metre-high (11,411-foot) Mulhacén, located in Sierra Nevada, is the highest elevation in the Iberian Peninsula. The highest point in Spain is the Teide, a 3,718-metre (12,198 ft) active volcano in the Canary Islands. The Meseta Central (often translated as "Inner Plateau") is a vast plateau in the heart of peninsular Spain.

There are several major rivers in Spain such as the Tagus (Tajo), Ebro, Guadiana, Douro (Duero), Guadalquivir, Júcar, Segura, Turia and Minho (Miño). Alluvial plains are found along the coast, the largest of which is that of the Guadalquivir in Andalusia.

Climate

Köppen climate map of Spain

Three main climatic zones can be separated, according to geographical situation and orographic conditions:[99][100][101]

  • The Mediterranean climate, characterised by warm/hot and dry summers, is dominant in the peninsula. It has two varieties: Csa and Csb according to the Köppen climate classification.
    • The Csa zone is associated to areas with hot summers. It is predominant in the Mediterranean and Southern Atlantic coast and inland throughout Andalusia, Extremadura and much, if not most, of the centre of the country. The Csa zone covers climatic zones with both relatively warm and cold winters which are considered extremely different to each other at a local level, reason for which Köppen classification is often eschewed within Spain. Local climatic maps generally divide the Mediterranean zone (which covers most of the country) between warm-winter and cold-winter zones, rather than according to summer temperatures.
    • The Csb zone has warm rather than hot summers, and extends to additional cool-winter areas not typically associated with a Mediterranean climate, such as much of central and northern-central of Spain (e.g. western Castile–León, northeastern Castilla-La Mancha and northern Madrid) and into much rainier areas (notably Galicia). Note areas with relatively high rainfall such as Galicia are not considered Mediterranean under local classifications, but classed as oceanic.
  • The semi-arid climate (BSk, BSh), is predominant in the southeastern quarter of the country, but is also widespread in other areas of Spain. It covers most of the Region of Murcia, southern Valencia and eastern Andalusia, where true hot desert climates also exist. Further to the north, it is predominant in the upper and mid reaches of the Ebro valley, which crosses southern Navarre, central Aragon and western Catalonia. It also is found in Madrid, Extremadura, Castilla-La Mancha, and some locations of western Andalusia. The dry season extends beyond the summer and average temperature depends on altitude and latitude.
  • The oceanic climate (Cfb), located in the northern quarter of the country, especially in the Atlantic region (Basque Country, Cantabria, Asturias, and partly Galicia and Castile–León). Additionally it is also found in northern Navarre, in most highlands areas along the Iberian System and in the Pyrenean valleys, where a humid subtropical variant (Cfa) also occurs. Winter and summer temperatures are influenced by the ocean, and have no seasonal drought.

Apart from these main types, other sub-types can be found, like the alpine climate in areas with very high altitude, the humid subtropical climate in areas of northeastern Spain and the continental climates (Dfc, Dfb / Dsc, Dsb) in the Pyrenees as well as parts of the Cantabrian Range, the Central System, Sierra Nevada and the Iberian System, and a typical desert climate (BWk, BWh) in the zone of Almería, Murcia and eastern Canary Islands. Low-lying areas of the Canary Islands average above 18.0 °C (64.4 °F) during their coldest month, thus having a tropical climate.

Fauna and flora

Iberian wolf in Castile and Leon. The region has the 25% of the land covered by Natura 2000 protected natural spaces.

The fauna presents a wide diversity that is due in large part to the geographical position of the Iberian peninsula between the Atlantic and the Mediterranean and between Africa and Eurasia, and the great diversity of habitats and biotopes, the result of a considerable variety of climates and well differentiated regions.

The vegetation of Spain is varied due to several factors including the diversity of the relief, the climate and latitude. Spain includes different phytogeographic regions, each with its own floristic characteristics resulting largely from the interaction of climate, topography, soil type and fire, biotic factors.

Politics

The Royal Palace in Madrid

According to the Democracy Index of the EIU, Spain is one of the 19 full democracies in the world.

The Spanish Constitution of 1978 is the culmination of the Spanish transition to democracy. The constitutional history of Spain dates back to the constitution of 1812. In June 1976, Spain's new King Juan Carlos dismissed Carlos Arias Navarro and appointed the reformer Adolfo Suárez as Prime Minister.[102][103] The resulting general election in 1977 convened the Constituent Cortes (the Spanish Parliament, in its capacity as a constitutional assembly) for the purpose of drafting and approving the constitution of 1978.[104] After a national referendum on 6 December 1978, 88% of voters approved of the new constitution.

As a result, Spain is now composed of 17 autonomous communities and two autonomous cities with varying degrees of autonomy thanks to its Constitution, which nevertheless explicitly states the indivisible unity of the Spanish nation. The constitution also specifies that Spain has no state religion and that all are free to practice and believe as they wish.

The Spanish administration approved the Gender Equality Act in 2007 aimed at furthering equality between genders in Spanish political and economic life.[105] According to Inter-Parliamentary Union data as of Sept 1, 2018, 137 of the 350 members of the Congress were women (39.1%), while in the Senate, there were 101 women out of 266 (39.9%), placing Spain 16th on their list of countries ranked by proportion of women in the lower (or single) House.[106] The Gender Empowerment Measure of Spain in the United Nations Human Development Report is 0.794, 12th in the world.[107]

Government

Spain is a constitutional monarchy, with a hereditary monarch and a bicameral parliament, the Cortes Generales (General Courts).[108] The executive branch consists of a Council of Ministers of Spain presided over by the Prime Minister, nominated and appointed by the monarch and confirmed by the Congress of Deputies following legislative elections. By political custom established by King Juan Carlos since the ratification of the 1978 Constitution, the king's nominees have all been from parties who maintain a plurality of seats in the Congress.

The legislative branch is made up of the Congress of Deputies (Congreso de los Diputados) with 350 members, elected by popular vote on block lists by proportional representation to serve four-year terms, and a Senate (Senado) with 259 seats of which 208 are directly elected by popular vote, using a limited voting method, and the other 51 appointed by the regional legislatures to also serve four-year terms.

Spain is organisationally structured as a so-called Estado de las Autonomías ("State of Autonomies"); it is one of the most decentralised countries in Europe, along with Switzerland, Germany and Belgium;[109] for example, all autonomous communities have their own elected parliaments, governments, public administrations, budgets, and resources. Health and education systems among others are managed by the Spanish communities, and in addition, the Basque Country and Navarre also manage their own public finances based on foral provisions. In Catalonia, the Basque Country, Navarre and the Canary Islands, a full-fledged autonomous police corps replaces some of the State police functions (see Mossos d'Esquadra, Ertzaintza, Policía Foral/Foruzaingoa and Policía Canaria).

Human rights

Europride in Madrid. In 2017 a Summit about LGBTI human rights took part at the same time as World Pride celebrations.[110]

The Spanish Constitution of 1978 "protect all Spaniards and all the peoples of Spain in the exercise of human rights, their cultures and traditions, languages and institutions".[111]

According to Amnesty International (AI), government investigations of alleged police abuses are often lengthy and punishments were light.[112] Violence against women was a problem, which the Government took steps to address.[113][114]

Spain provides one of the highest degrees of liberty in the world for its LGBT community. Among the countries studied by Pew Research Center in 2013, Spain is rated first in acceptance of homosexuality, with an 88% of society supporting the gay community compared to 11% who do not.[115]

Administrative divisions

The Spanish State is divided into 17 autonomous communities and 2 autonomous cities, both groups being the highest or first-order administrative division in the country. Autonomous communities are divided into provinces, of which there are 50 in total, and in turn, provinces are divided into municipalities. In Catalonia, two additional divisions exist, the comarques (sing. comarca) and the vegueries (sing. vegueria) both of which have administrative powers; comarques being aggregations of municipalities, and the vegueries being aggregations of comarques. The concept of a comarca exists in all autonomous communities, however, unlike Catalonia, these are merely historical or geographical subdivisions.

Autonomous communities

Spain's autonomous communities are the first level administrative divisions of the country. They were created after the current constitution came into effect (in 1978) in recognition of the right to self-government of the "nationalities and regions of Spain".[116] The autonomous communities were to comprise adjacent provinces with common historical, cultural, and economical traits. This territorial organisation, based on devolution, is literally known in Spain as the "State of Autonomies".

The basic institutional law of each autonomous community is the Statute of Autonomy. The Statutes of Autonomy establish the name of the community according to its historical and contemporary identity, the limits of its territories, the name and organisation of the institutions of government and the rights they enjoy according to the constitution.[117]

The governments of all autonomous communities must be based on a division of powers and comprise

  • a legislative assembly whose members must be elected by universal suffrage according to the system of proportional representation and in which all areas that integrate the territory are fairly represented;
  • a government council, with executive and administrative functions headed by a president, elected by the Legislative Assembly and nominated by the King of Spain;
  • a supreme court, under the supreme court of Spain, which heads the judiciary in the autonomous community.

Catalonia, Galicia and the Basque Country, which identified themselves as nationalities, were granted self-government through a rapid process. Andalusia also took that denomination in its first Statute of Autonomy, even though it followed the longer process stipulated in the constitution for the rest of the country. Progressively, other communities in revisions to their Statutes of Autonomy have also taken that denomination in accordance to their historical and modern identities, such as the Valencian Community,[118] the Canary Islands,[119] the Balearic Islands,[120] and Aragon.[121]

The autonomous communities have wide legislative and executive autonomy, with their own parliaments and regional governments. The distribution of powers may be different for every community, as laid out in their Statutes of Autonomy, since devolution was intended to be asymmetrical. Only two communities—the Basque Country and Navarre—have full fiscal autonomy. Beyond fiscal autonomy, the nationalities—Andalusia, the Basque Country, Catalonia, and Galicia—were devolved more powers than the rest of the communities, among them the ability of the regional president to dissolve the parliament and call for elections at any time. In addition, the Basque Country, Catalonia and Navarre have police corps of their own: Ertzaintza, Mossos d'Esquadra and the Policía Foral respectively. Other communities have more limited forces or none at all, like the Policía Autónoma Andaluza[122] in Andalusia or the BESCAM in Madrid.

Nonetheless, recent amendments to existing Statutes of Autonomy or the promulgation of new Statutes altogether, have reduced the asymmetry between the powers originally granted to the nationalities and the rest of the regions.

Finally, along with the 17 autonomous communities, two autonomous cities are also part of the State of Autonomies and are first-order territorial divisions: Ceuta and Melilla. These are two exclaves located in the northern African coast.

Provinces and municipalities

Autonomous communities are divided into provinces, which served as their territorial building blocks. In turn, provinces are divided into municipalities. The existence of both the provinces and the municipalities is guaranteed and protected by the constitution, not necessarily by the Statutes of Autonomy themselves. Municipalities are granted autonomy to manage their internal affairs, and provinces are the territorial divisions designed to carry out the activities of the State.[123]

The current provincial division structure is based—with minor changes—on the 1833 territorial division by Javier de Burgos, and in all, the Spanish territory is divided into 50 provinces. The communities of Asturias, Cantabria, La Rioja, the Balearic Islands, Madrid, Murcia and Navarre are the only communities that comprise a single province, which is coextensive with the community itself. In these cases, the administrative institutions of the province are replaced by the governmental institutions of the community.

Foreign relations

Mariano Rajoy in a G-20 Summit in Mexico. Spain is a permanent guest of the G-20.
Palau Reial de Pedralbes, in Barcelona, headquarters of the Union for the Mediterranean.

After the return of democracy following the death of Franco in 1975, Spain's foreign policy priorities were to break out of the diplomatic isolation of the Franco years and expand diplomatic relations, enter the European Community, and define security relations with the West.

As a member of NATO since 1982, Spain has established itself as a participant in multilateral international security activities. Spain's EU membership represents an important part of its foreign policy. Even on many international issues beyond western Europe, Spain prefers to co-ordinate its efforts with its EU partners through the European political co-operation mechanisms.[vague]

Spain has maintained its special relations with Hispanic America and the Philippines. Its policy emphasizes the concept of an Ibero-American community, essentially the renewal of the concept of "Hispanidad" or "Hispanismo", as it is often referred to in English, which has sought to link the Iberian Peninsula with Hispanic America through language, commerce, history and culture. It is fundamentally "based on shared values and the recovery of democracy."[124]

Territorial disputes

Spain claims Gibraltar, a 6-square-kilometre (2.3 sq mi) Overseas Territory of the United Kingdom in the southernmost part of the Iberian Peninsula. Then a Spanish town, it was conquered by an Anglo-Dutch force in 1704 during the War of the Spanish Succession on behalf of Archduke Charles, pretender to the Spanish throne.

The legal situation concerning Gibraltar was settled in 1713 by the Treaty of Utrecht, in which Spain ceded the territory in perpetuity to the British Crown[125] stating that, should the British abandon this post, it would be offered to Spain first. Since the 1940s Spain has called for the return of Gibraltar. The overwhelming majority of Gibraltarians strongly oppose this, along with any proposal of shared sovereignty.[126] UN resolutions call on the United Kingdom and Spain, both EU members, to reach an agreement over the status of Gibraltar.[127][128]

The Spanish claim makes a distinction between the isthmus that connects the Rock to the Spanish mainland on the one hand, and the Rock and city of Gibraltar on the other. While the Rock and city were ceded by the Treaty of Utrecht, Spain asserts that the "occupation of the isthmus is illegal and against the principles of International Law".[129] The United Kingdom relies on de facto arguments of possession by prescription in relation to the isthmus,[130] as there has been "continuous possession [of the isthmus] over a long period".[131]

Another claim by Spain is about the Savage Islands, part of Portugal. In clash with the Portuguese position, Spain claims that they are rocks rather than islands, and therefore Spain does not accept any extension of the Portuguese Exclusive Economic Zone (200 nautical miles) generated by the islands, while acknowledging the Selvagens having territorial waters (12 nautical miles). On 5 July 2013, Spain sent a letter to the UN expressing these views.[132][133]

Spain claims the sovereignty over the Perejil Island, a small, uninhabited rocky islet located in the South shore of the Strait of Gibraltar. The island lies 250 metres (820 ft) just off the coast of Morocco, 8 kilometres (5.0 mi) from Ceuta and 13.5 kilometres (8.4 mi) from mainland Spain. Its sovereignty is disputed between Spain and Morocco. It was the subject of an armed incident between the two countries in 2002. The incident ended when both countries agreed to return to the status quo ante which existed prior to the Moroccan occupation of the island. The islet is now deserted and without any sign of sovereignty.

Besides the Perejil Island, the Spanish-held territories claimed by other countries are two: Morocco claims the Spanish cities of Ceuta and Melilla and the plazas de soberanía islets off the northern coast of Africa. Portugal does not recognise Spain's sovereignty over the territory of Olivenza which was annexed by Spain in 1801 after the War of the Oranges. Portugal stance has been the territory being de iure Portuguese territory and de facto Spanish.[134]

Military

Aircraft carrier/assault ship Juan Carlos I (L61) in Cartagena, Spain, multirole fighter Eurofighter Typhoon, Boeing CH-47 Chinook, universal tank Leopard 2

The armed forces of Spain are known as the Spanish Armed Forces (Fuerzas Armadas Españolas). Their Commander-in-chief is the King of Spain, Felipe VI.[135]

The Spanish Armed Forces are divided into three branches:[136]

Ecology

Since 1996, CO2 emissions have risen notably, not reaching the reduction emissions promised in the Kyoto Protocol for fighting climate change. In the period 1880–2000 more than half of the years have been qualified as dry or very dry. Spain is the country in Europe more exposed to climate change effects, according to Al Gore.

Electricity from renewable sources in Spain represented 42.8% of electricity demand coverage during 2014. The country has a very large wind power capability built up over many years and is one of the world leaders in wind power generation. Spain also positioned itself as a European leader in Solar power, by 2007–2010 the country was second only to Germany in installed capacity.

Vitoria-Gasteiz was awarded with the European Green Capital in 2012 after implementining good practices by the Agenda 21 and recovering Salburua wetland, protected by Ramsar Convention and Natura 2000 and a part of Green Belt of Vitoria-Gasteiz, funded partially with The LIFE Programme.

Economy

Headquarters of Banco Santander in Santander

Spain's capitalist mixed economy is the 14th largest worldwide and the 5th largest in the European Union, as well as the Eurozone's 4th largest.

The centre-right government of former prime minister José María Aznar worked successfully to gain admission to the group of countries launching the euro in 1999. Unemployment stood at 17.1% in June 2017,[137] below Spain's early 1990s unemployment rate of at over 20%. The youth unemployment rate (35% in March 2018) is extremely high compared to EU standards.[138] Perennial weak points of Spain's economy include a large informal economy,[139][140][141] and an education system which OECD reports place among the poorest for developed countries, together with the United States and UK.[142]

Financial district in downtown Madrid called AZCA
A part of the 22@Barcelona, business and innovation district in Barcelona

By the mid-1990s the economy had commenced the growth that had been disrupted by the global recession of the early 1990s. The strong economic growth helped the government to reduce the government debt as a percentage of GDP and Spain's high unemployment rate began to steadily decline. With the government budget in balance and inflation under control Spain was admitted into the Eurozone in 1999.

Since the 1990s some Spanish companies have gained multinational status, often expanding their activities in culturally close Latin America. Spain is the second biggest foreign investor there, after the United States. Spanish companies have also expanded into Asia, especially China and India.[143] This early global expansion is a competitive advantage over its competitors and European neighbours. The reason for this early expansion is the booming interest towards Spanish language and culture in Asia and Africa and a corporate culture that learned to take risks in unstable markets.

Spain is a member of the Schengen Area, the Eurozone and the European Single Market.

Spanish companies invested in fields like renewable energy commercialisation (Iberdrola was the world's largest renewable energy operator[144]), technology companies like Telefónica, Abengoa, Mondragon Corporation (which is the world's largest worker-owned cooperative), Movistar, Hisdesat, Indra, train manufacturers like CAF, Talgo, global corporations such as the textile company Inditex, petroleum companies like Repsol or Cepsa and infrastructure, with six of the ten biggest international construction firms specialising in transport being Spanish, like Ferrovial, Acciona, ACS, OHL and FCC.[145]

In 2005 the Economist Intelligence Unit's quality of life survey placed Spain among the top 10 in the world.[146] In 2013 the same survey (now called the "Where-to-be-born index"), ranked Spain 28th in the world.[147]

In 2010, the Basque city of Bilbao was awarded with the Lee Kuan Yew World City Prize,[148] and its mayor at the time, Iñaki Azkuna, was awarded the World Mayor Prize in 2012.[149] The Basque capital city of Vitoria-Gasteiz received the European Green Capital Award in 2012.[150]

Automotive industry

The automotive industry is one of the largest employers in the country. In 2015 Spain was the 8th largest automobile producer country in the world and the 2nd largest car manufacturer in Europe after Germany.[151]

By 2016, the automotive industry was generating 8.7 percent of Spain's gross domestic product, employing about nine percent of the manufacturing industry.[151] By 2008 the automobile industry was the 2nd most exported industry[152] while in 2015 about 80% of the total production was for export.[151]

German companies poured €4.8 billion into Spain in 2015, making the country the second-largest destination for German foreign direct investment behind only the U.S. The lion's share of that investment—€4 billion—went to the country's auto industry.[151]

Agriculture

Crop areas were farmed in two highly diverse manners. Areas relying on non-irrigated cultivation (secano), which made up 85% of the entire crop area, depended solely on rainfall as a source of water. They included the humid regions of the north and the northwest, as well as vast arid zones that had not been irrigated. The much more productive regions devoted to irrigated cultivation (regadío) accounted for 3 million hectares in 1986, and the government hoped that this area would eventually double, as it already had doubled since 1950. Particularly noteworthy was the development in Almería—one of the most arid and desolate provinces of Spain—of winter crops of various fruits and vegetables for export to Europe.

Though only about 17% of Spain's cultivated land was irrigated, it was estimated to be the source of between 40–45% of the gross value of crop production and of 50% of the value of agricultural exports. More than half of the irrigated area was planted in corn, fruit trees, and vegetables. Other agricultural products that benefited from irrigation included grapes, cotton, sugar beets, potatoes, legumes, olive trees, mangos, strawberries, tomatoes, and fodder grasses. Depending on the nature of the crop, it was possible to harvest two successive crops in the same year on about 10% of the country's irrigated land.

Citrus fruits, vegetables, cereal grains, olive oil, and wine—Spain's traditional agricultural products—continued to be important in the 1980s. In 1983 they represented 12%, 12%, 8%, 6%, and 4%, respectively, of the country's agricultural production. Because of the changed diet of an increasingly affluent population, there was a notable increase in the consumption of livestock, poultry, and dairy products. Meat production for domestic consumption became the single most important agricultural activity, accounting for 30% of all farm-related production in 1983. Increased attention to livestock was the reason that Spain became a net importer of grains. Ideal growing conditions, combined with proximity to important north European markets, made citrus fruits Spain's leading export. Fresh vegetables and fruits produced through intensive irrigation farming also became important export commodities, as did sunflower seed oil that was produced to compete with the more expensive olive oils in oversupply throughout the Mediterranean countries of the European Community.

Tourism

Benidorm, one of Europe's largest coastal tourist destinations

In 2017, Spain was the second most visited country in the world, recording 82 million tourists which marked the fifth consecutive year of record-beating numbers.[153] The headquarters of the World Tourism Organization are located in Madrid.

Spain's geographic location, popular coastlines, diverse landscapes, historical legacy, vibrant culture, and excellent infrastructure has made the country's international tourist industry among the largest in the world. In the last five decades, international tourism in Spain has grown to become the second largest in the world in terms of spending, worth approximately 40 billion Euros or about 5% of GDP in 2006.[154][155]

Castile and Leon is the Spanish leader in rural tourism linked to its environmental and architectural heritage.

Energy

Spain is one of the world's leading countries in the development and production of renewable energy.[156] In 2010 Spain became the solar power world leader when it overtook the United States with a massive power station plant called La Florida, near Alvarado, Badajoz.[157][158] Spain is also Europe's main producer of wind energy.[159][160] In 2010 its wind turbines generated 42,976 GWh, which accounted for 16.4% of all electrical energy produced in Spain.[161][162][163] On 9 November 2010, wind energy reached an instantaneous historic peak covering 53% of mainland electricity demand[164] and generating an amount of energy that is equivalent to that of 14 nuclear reactors.[165] Other renewable energies used in Spain are hydroelectric, biomass and marine (2 power plants under construction).[166]

Non-renewable energy sources used in Spain are nuclear (8 operative reactors), gas, coal, and oil. Fossil fuels together generated 58% of Spain's electricity in 2009, just below the OECD mean of 61%. Nuclear power generated another 19%, and wind and hydro about 12% each.[167]

Transport

A RENFE Class 730 train on the Viaducto Martin Gil near Zamora
Port of Valencia, one of the bussiest in the Golden Banana.

The Spanish road system is mainly centralised, with six highways connecting Madrid to the Basque Country, Catalonia, Valencia, West Andalusia, Extremadura and Galicia. Additionally, there are highways along the Atlantic (Ferrol to Vigo), Cantabrian (Oviedo to San Sebastián) and Mediterranean (Girona to Cádiz) coasts. Spain aims to put one million electric cars on the road by 2014 as part of the government's plan to save energy and boost energy efficiency.[168] The former Minister of Industry Miguel Sebastián said that "the electric vehicle is the future and the engine of an industrial revolution."[169]

Spain has the most extensive high-speed rail network in Europe, and the second-most extensive in the world after China.[170][171] As of October 2010, Spain has a total of 3,500 km (2,174.80 mi) of high-speed tracks linking Málaga, Seville, Madrid, Barcelona, Valencia and Valladolid, with the trains reaching speeds up to 300 km/h (190 mph). On average, the Spanish high-speed train is the fastest one in the world, followed by the Japanese bullet train and the French TGV.[172] Regarding punctuality, it is second in the world (98.5% on-time arrival) after the Japanese Shinkansen (99%).[173] Should the aims of the ambitious AVE programme (Spanish high speed trains) be met, by 2020 Spain will have 7,000 km (4,300 mi) of high-speed trains linking almost all provincial cities to Madrid in less than three hours and Barcelona within four hours.

There are 47 public airports in Spain. The busiest one is the airport of Madrid (Barajas), with 50 million passengers in 2011, being the world's 15th busiest airport, as well as the European Union's fourth busiest. The airport of Barcelona (El Prat) is also important, with 35 million passengers in 2011, being the world's 31st-busiest airport. Other main airports are located in Majorca (23 million passengers), Málaga (13 million passengers), Las Palmas (Gran Canaria) (11 million passengers), Alicante (10 million passengers) and smaller, with the number of passengers between 4 and 10 million, for example Tenerife (two airports), Valencia, Seville, Bilbao, Ibiza, Lanzarote, Fuerteventura. Also, more than 30 airports with the number of passengers below 4 million.

Science and technology

In the 19th and 20th centuries science in Spain was held back by severe political instability and consequent economic underdevelopment. Despite the conditions, some important scientists and engineers emerged. The most notable were Miguel Servet, Santiago Ramón y Cajal, Narcís Monturiol, Celedonio Calatayud, Juan de la Cierva, Leonardo Torres y Quevedo, Margarita Salas and Severo Ochoa.

The Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) is the leading public agency dedicated to scientific research in the country. It ranked as the 5th top governmental scientific institution worldwide (and 32nd overall) in the 2018 SCImago Institutions Rankings.[174]

Since 2006 the Mobile World Congress has taken place in Barcelona.

Demographics

In 2008 the population of Spain officially reached 46 million people, as recorded by the Padrón municipal (Spain's Municipal Register).[175] Spain's population density, at 91/km² (235/sq mi), is lower than that of most Western European countries and its distribution across the country is very unequal. With the exception of the region surrounding the capital, Madrid, the most populated areas lie around the coast. The population of Spain has risen 2 1/2 times since 1900, when it stood at 18.6 million, principally due to the spectacular demographic boom in the 1960s and early 1970s.[176]

Age pyramid from 1950 to 2014

In 2017 the average total fertility rate (TFR) across Spain was 1.33 children born per woman,[177] one of the lowest in the world, below the replacement rate of 2.1, it remains considerably below the high of 5.11 children born per woman in 1865.[178] Spain subsequently has one of the oldest populations in the world, with the average age of 43.1 years.[179]

Native Spaniards make up 88% of the total population of Spain. After the birth rate plunged in the 1980s and Spain's population growth rate dropped, the population again trended upward initially upon the return of many Spaniards who had emigrated to other European countries during the 1970s, and more recently, fuelled by large numbers of immigrants who make up 12% of the population. The immigrants originate mainly in Latin America (39%), North Africa (16%), Eastern Europe (15%), and Sub-Saharan Africa (4%).[180] In 2005, Spain instituted a three-month amnesty programme through which certain hitherto undocumented aliens were granted legal residency.[181]

In 2008, Spain granted citizenship to 84,170 persons, mostly to people from Ecuador, Colombia and Morocco.[182] A sizeable portion of foreign residents in Spain also comes from other Western and Central European countries. These are mostly British, French, German, Dutch, and Norwegian. They reside primarily on the Mediterranean coast and the Balearic islands, where many choose to live their retirement or telecommute.

Substantial populations descended from Spanish colonists and immigrants exist in other parts of the world, most notably in Latin America. Beginning in the late 15th century, large numbers of Iberian colonists settled in what became Latin America and at present most white Latin Americans (who make up about one-third of Latin America's population) are of Spanish or Portuguese origin. Around 240,000 Spaniards emigrated in the 16th century, mostly to Peru and Mexico.[183] Another 450,000 left in the 17th century.[184] The estimate between 1492–1832 is 1.86 million.[185] Between 1846 and 1932 it is estimated that nearly 5 million Spaniards emigrated to the Americas, especially to Argentina and Brazil.[186] Approximately two million Spaniards migrated to other Western European countries between 1960 and 1975. During the same period perhaps 300,000 went to Latin America.[187]

Urbanisation

Metropolitan areas
Geographical distribution of the Spanish population in 2008
The urban transformation of Bilbao has been hailed as an example of "smart city".[188][189][190]

Source: "Áreas urbanas +50", Ministry of Public Works and Transport (2013)[191]

e • d 
Rank Metro area Autonomous
community
Population
Government data Other estimations
1 Madrid Madrid 6,052,247 5.4 – 6.5 m[192][193]
2 Barcelona Catalonia 5,030,679 4.2 – 5.1 m[192][194]
3 Valencia Valencia 1,551,585 1.5 – 2.3 m[195]
4 Seville Andalusia 1,294,867 1.2 – 1.3 m
5 Málaga Andalusia 953,251
6 Bilbao Basque Country 910,578
7 OviedoGijónAvilés Asturias 835,053
8 Zaragoza Aragon 746,152
9 AlicanteElche Valencia 698,662
10 Murcia Murcia 643,854

Peoples

The Spanish Constitution of 1978, in its second article, recognises several contemporary entitiesnationalities[m] and regions, within the context of the Spanish nation.

Spain is de facto a plurinational state.[196][197] The identity of Spain rather accrues of an overlap of different territorial and ethnolinguistic identities than of a sole Spanish identity. In some cases some of the territorial identities may conflict with the dominant Spanish culture. Distinct traditional identities within Spain include the Basques, Catalans, Galicians, Andalusians and Valencians,[198] although to some extent all of the 17 autonomous communities may claim a distinct local identity.

It is this last feature of "shared identity" between the more local level or autonomous community and the Spanish level which makes the identity question in Spain complex and far from univocal.

Minority groups

Ceuta and Melilla are Spanish cities in North Africa with an important minority of Moroccans
Palma de Mallorca in Baleares, where many retired Europeans live.

Spain has a number of descendants of populations from former colonies, especially Latin America and North Africa. Smaller numbers of immigrants from several Sub-Saharan countries have recently been settling in Spain. There are also sizeable numbers of Asian immigrants, most of whom are of Middle Eastern, South Asian and Chinese origin. The single largest group of immigrants are European; represented by large numbers of Romanians, Britons, Germans, French and others.[199]

The arrival of the gitanos, a Romani people, began in the 16th century; estimates of the Spanish Roma population range from 750,000 to over one million.[200][201][202][203][204] There are also the mercheros (also quinquis), a formerly nomadic minority group. Their origin is unclear.

Historically, Sephardi Jews and Moriscos are the main minority groups originated in Spain and with a contribution to Spanish culture.[205] The Spanish government is offering Spanish nationality to Sephardi Jews.[206]

Immigration

Percentage distribution of foreign population in Spain in 2005

According to the Spanish government there were 5.7 million foreign residents in Spain in 2011, or 12% of the total population. According to residence permit data for 2011, more than 860,000 were Romanian, about 770,000 were Moroccan, approximately 390,000 were British, and 360,000 were Ecuadorian.[207] Other sizeable foreign communities are Colombian, Bolivian, German, Italian, Bulgarian, and Chinese. There are more than 200,000 migrants from Sub-Saharan Africa living in Spain, principally Senegaleses and Nigerians.[208] Since 2000, Spain has experienced high population growth as a result of immigration flows, despite a birth rate that is only half the replacement level. This sudden and ongoing inflow of immigrants, particularly those arriving illegally by sea, has caused noticeable social tension.[209]

Within the EU, Spain had the 2nd highest immigration rate in percentage terms after Cyprus, but by a great margin, the highest in absolute numbers, up to 2008.[210] The number of immigrants in Spain had grown up from 500,000 people in 1996 to 5.2 million in 2008 out of a total population of 46 million.[211][212] In 2005 alone, a regularisation programme increased the legal immigrant population by 700,000 people.[213] There are a number of reasons for the high level of immigration, including Spain's cultural ties with Latin America, its geographical position, the porosity of its borders, the large size of its underground economy and the strength of the agricultural and construction sectors, which demand more low cost labour than can be offered by the national workforce.

Another statistically significant factor is the large number of residents of EU origin typically retiring to Spain's Mediterranean coast. In fact, Spain was Europe's largest absorber of migrants from 2002 to 2007, with its immigrant population more than doubling as 2.5 million people arrived.[214] In 2008, prior to the onset of the economic crisis, the Financial Times reported that Spain was the most favoured destination for Western Europeans considering a move from their own country and seeking jobs elsewhere in the EU.[215]

In 2008, the government instituted a "Plan of Voluntary Return" which encouraged unemployed immigrants from outside the EU to return to their home countries and receive several incentives, including the right to keep their unemployment benefits and transfer whatever they contributed to the Spanish Social Security.[216] The programme had little effect; during its first two months, just 1,400 immigrants took up the offer.[217] What the programme failed to do, the sharp and prolonged economic crisis has done from 2010 to 2011 in that tens of thousands of immigrants have left the country due to lack of jobs. In 2011 alone, more than half a million people left Spain.[218] For the first time in decades the net migration rate was expected to be negative, and nine out of 10 emigrants were foreigners.[218]

Languages

The languages of Spain

Spain is legally multilingual,[219] and the constitution establishes that the nation will protect "all Spaniards and the peoples of Spain in the exercise of human rights, their cultures and traditions, languages and institutions.[220]

Spanish (español)— recognised in the constitution as Castilian (castellano)—is the official language of the entire country, and it is the right and duty of every Spaniard to know the language. The constitution also establishes that "the other Spanish languages"—that is, the other languages of Spain—will also be official in their respective autonomous communities in accordance to their Statutes, their organic regional legislations, and that the "richness of the distinct linguistic modalities of Spain represents a patrimony which will be the object of special respect and protection."[221]

The other official languages of Spain, co-official with Spanish are:

As a percentage of the general population of all Spain, Spanish is natively spoken by 74%, Catalan by 17%, Galician by 7% and Basque by 2% of all Spaniards. Occitan is spoken by less than 5,000 people, only in the small region of Val d'Aran.[222]

In the riojan monastery of San Millán de Suso there were found the first written records of both basque and Spanish languages (Glosas Emilianenses).

Other Romance minority languages, though not official, have special recognition, such as the Astur-Leonese language (asturianu, bable[223] or llionés) and Aragonese (aragonés) in Aragon.

In the North African Spanish autonomous city of Melilla, Riff Berber is spoken by a significant part of the population. Similarly, in Ceuta Darija Arabic is spoken by a significant percentage of the population. In the tourist areas of the Mediterranean coast and the islands, English and German are widely spoken by tourists, foreign residents, and tourism workers.[224]

Education

State education in Spain is free and compulsory from the age of six to sixteen. The current education system is regulated by the 2006 educational law, LOE (Ley Orgánica de Educación), or Fundamental Law for the Education.[225] In 2014, the LOE was partially modified by the newer and controversial LOMCE law (Ley Orgánica para la Mejora de la Calidad Educativa), or Fundamental Law for the Improvement of the Education System, commonly called Ley Wert (Wert Law).[226] Since 1970 to 2014, Spain has had seven different educational laws (LGE, LOECE, LODE, LOGSE, LOPEG, LOE and LOMCE).[227]

Institución Libre de Enseñanza was an educational project that developed in Spain for the half a century of about 1876–1936 by Francisco Giner de los Ríos and Gumersindo de Azcárate. The institute was inspired by the philosophy of Krausism. Concepción Arenal in feminism and Santiago Ramón y Cajal in neuroscience were in the movement.

Health

The health care system of Spain (Spanish National Health System) is considered one of the best in the world, in 7th position in the ranking elaborated by the World Health Organization.[228] The health care is public, universal and free for any legal citizen of Spain.[229] The total health spending is 9.4% of the GDP, slightly above the average of 9.3% of the OECD.

Religion

Roman Catholicism, which has a long history in Spain, remains the dominant religion. Although it no longer has official status by law, in all public schools in Spain students have to choose either a religion or ethics class. Catholicism is the religion most commonly taught, although the teaching of Islam,[230] Judaism,[231] and evangelical Christianity[232] is also recognised in law. According to a June 2016 study by the Spanish Centre for Sociological Research about 70% of Spaniards self-identify as Catholics, 2% other faith, and about 25% identify with no religion. Most Spaniards do not participate regularly in religious services. This same study shows that of the Spaniards who identify themselves as religious, 59% hardly ever or never go to church, 16% go to church some times a year, 9% some time per month and 15% every Sunday or multiple times per week.[233] Recent polls and surveys have revealed that 20% to 27% of the Spanish population is irreligious.[233][234][235]

Religions in Spain
Roman Catholicism
70.2%
No Religion
25.0%
Other Faith
2.6%
No Answer
2.1%
Numbers from the following source:[233]

The Spanish constitution enshrines secularism in governance, as well as freedom of religion or belief for all, saying that no religion should have a "state character," while allowing for the state to "cooperate" with religious groups.

There have been four Spanish Popes. Damasus I, Calixtus III, Alexander VI and Benedict XIII. Spanish mysticism provided an important intellectual resource against Protestantism with Carmelites like Teresa of Ávila, a reformist nun and John of the Cross, a priest, taking the lead in their reform movement. Later, they became Doctors of the Church. The Society of Jesus was co-founded by Ignatius of Loyola, whose Spiritual Exercises and movement led to the establishment of hundreds of colleges and universities in the world, including 28 in the United States alone. The Society's co-founder, Francis Xavier, was a missionary who reached India and later Japan. In the 1960s, Jesuits Pedro Arrupe and Ignacio Ellacuría supported the movement of Liberation Theology.

Protestant churches have about 1,200,000 members.[236] There are about 105,000 Jehovah's Witnesses. The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints has approximately 46,000 adherents in 133 congregations in all regions of the country and has a temple in the Moratalaz District of Madrid.[237]

A study made by the Union of Islamic Communities of Spain demonstrated that there were about 1,700,000 inhabitants of Muslim background living in Spain as of 2012, accounting for 3–4% of the total population of Spain. The vast majority was composed of immigrants and descendants originating from Morocco and other African countries. More than 514,000 (30%) of them had Spanish nationality.[238]

The recent waves of immigration have also led to an increasing number of Hindus, Buddhists, Sikhs and Muslims. After the Reconquista in 1492, Muslims did not live in Spain for centuries. Late 19th-century colonial expansion in northwestern Africa gave a number of residents in Spanish Morocco and Western Sahara full citizenship. Their ranks have since been bolstered by recent immigration, especially from Morocco and Algeria.

Judaism was practically non-existent in Spain from the 1492 expulsion until the 19th century, when Jews were again permitted to enter the country. Currently there are around 62,000 Jews in Spain, or 0.14% of the total population. Most are arrivals in the past century, while some are descendants of earlier Spanish Jews. Approximately 80,000 Jews are thought to have lived in Spain prior to its expulsion.[239] However the Jewish Encyclopedia states the number over 800,000 to be too large and 235,000 as too small: 165,000 is given as expelled as possibly too small in favour or 200,000, and the numbers of converts after the 1391 pogroms as less. Other sources suggest 200,000 converts mostly after the pogroms of 1391 and upwards of 100,000 expelled. Descendants of these Sephardic Jews expelled in 1492 are given Spanish nationality if they request it.[240]

Culture

Spain is a Western country. Almost every aspect of Spanish life is permeated by its Roman heritage, making Spain one of the major Latin countries of Europe. Spanish culture is marked by strong historic ties to Catholicism, which played a pivotal role in the country's formation and subsequent identity. Spanish art, architecture, cuisine, and music have been shaped by successive waves of foreign invaders, as well as by the country's Mediterranean climate and geography. The centuries-long colonial era globalised Spanish language and culture, with Spain also absorbing the cultural and commercial products of its diverse empire.

World Heritage Sites

Spain has 47 World Heritage Sites. These include the landscape of Monte Perdido in the Pyrenees, which is shared with France, the Prehistoric Rock Art Sites of the Côa Valley and Siega Verde, which is shared with Portugal, the Heritage of Mercury, shared with Slovenia and the Ancient and Primeval Beech Forests, shared with other countries of Europe.[241] In addition, Spain has also 14 Intangible cultural heritage, or "Human treasures".[242]

Literature

The earliest recorded examples of vernacular Romance-based literature date from the same time and location, the rich mix of Muslim, Jewish, and Christian cultures in Muslim Spain, in which Maimonides, Averroes, and others worked, the Kharjas (Jarchas).

Bronze statues of Don Quixote and Sancho Panza in the Plaza de España in Madrid

During the Reconquista, the epic poem Cantar de Mio Cid was written about a real man—his battles, conquests, and daily life. The Valencian chivalric romance Tirant lo Blanch written in Valencian is also remarkable.

Other major plays from the medieval times were Mester de Juglaría, Mester de Clerecía, Coplas por la muerte de su padre or El Libro de buen amor (The Book of Good Love).

During the Renaissance the major plays are La Celestina and El Lazarillo de Tormes, while many religious literature was created with poets as Luis de León, San Juan de la Cruz, Santa Teresa de Jesús, etc.

The Baroque is the most important period for Spanish culture. We are in the times of the Spanish Empire. The famous Don Quijote de La Mancha by Miguel de Cervantes was written in this time. Other writers from the period are: Francisco de Quevedo, Lope de Vega, Calderón de la Barca or Tirso de Molina.

During the Enlightenment we find names such as Leandro Fernández de Moratín, Benito Jerónimo Feijóo, Gaspar Melchor de Jovellanos or Leandro Fernández de Moratín.

During the Romanticism, José Zorrilla created one of the most emblematic figures in European literature in Don Juan Tenorio. Other writers from this period are Gustavo Adolfo Bécquer, José de Espronceda, Rosalía de Castro or Mariano José de Larra.

In Realism we find names such as Benito Pérez Galdós, Emilia Pardo Bazán, Leopoldo Alas (Clarín), Concepción Arenal, Vicente Blasco Ibáñez and Menéndez Pelayo. Realism offered depictions of contemporary life and society 'as they were'. In the spirit of general "Realism", Realist authors opted for depictions of everyday and banal activities and experiences, instead of romanticised or stylised presentations.

The group that has become known as the Generation of 1898 was marked by the destruction of Spain's fleet in Cuba by US gunboats in 1898, which provoked a cultural crisis in Spain. The "Disaster" of 1898 led established writers to seek practical political, economic, and social solutions in essays grouped under the literary heading of Regeneracionismo. For a group of younger writers, among them Miguel de Unamuno, Pío Baroja, and José Martínez Ruiz (Azorín), the Disaster and its cultural repercussions inspired a deeper, more radical literary shift that affected both form and content. These writers, along with Ramón del Valle-Inclán, Antonio Machado, Ramiro de Maeztu, and Ángel Ganivet, came to be known as the Generation of '98.

The Generation of 1914 or Novecentismo. The next supposed "generation" of Spanish writers following those of '98 already calls into question the value of such terminology. By the year 1914—the year of the outbreak of the First World War and of the publication of the first major work of the generation's leading voice, José Ortega y Gasset—a number of slightly younger writers had established their own place within the Spanish cultural field.

Leading voices include the poet Juan Ramón Jiménez, the academics and essayists Ramón Menéndez Pidal, Gregorio Marañón, Manuel Azaña, Maria Zambrano, Eugeni d'Ors, Clara Campoamor and Ortega y Gasset, and the novelists Gabriel Miró, Ramón Pérez de Ayala, and Ramón Gómez de la Serna. While still driven by the national and existential questions that obsessed the writers of '98, they approached these topics with a greater sense of distance and objectivity. Salvador de Madariaga, another prominent intellectual and writer, was one of the founders of the College of Europe and the composer of the constitutive manifest of the Liberal International.

The Generation of 1927, where poets Pedro Salinas, Jorge Guillén, Federico García Lorca, Vicente Aleixandre, Dámaso Alonso. All were scholars of their national literary heritage, again evidence of the impact of the calls of regeneracionistas and the Generation of 1898 for Spanish intelligence to turn at least partially inwards.

Miguel Delibes (Valle de Sedano in 1960), describes the situation of rural Spain after the Rural flight in the 1950s.

The two main writers in the second half of the 20th century were the Nobel Prize in Literature laureate Camilo José Cela and Miguel Delibes from Generation of '36. Spain is one of the countries with the most number of laureates with the Nobel Prize in Literature, and with Latin American laureates they made the Spanish language literature one of the most laureates of all. The Spanish writers are: José Echegaray, Jacinto Benavente, Juan Ramón Jiménez, Vicente Aleixandre and Camilo José Cela. The Portuguese writer José Saramago, also awarded with the prize, lived for many years in Spain and spoke both Portuguese and Spanish. Saramago was also well known by his Iberist ideas.

The Generation of '50 are also known as the children of the civil war. Rosa Chacel, Gloria Fuertes, Jaime Gil de Biedma, Juan Goytisolo, Carmen Martín Gaite, Ana María Matute, Juan Marsé, Blas de Otero, Gabriel Celaya, Antonio Gamoneda, Rafael Sánchez Ferlosio or Ignacio Aldecoa.

Premio Planeta de Novela and Miguel de Cervantes Prize are the two main awards nowadays in Spanish literature.

Philosophy

Seneca was a philosopher residing in Spain during the time of the Roman Empire.

During Al-Andalus, Muslim, Jewish and Christian philosophies flourished, also Ibn Arabi, Averroes and Maimonides.

In the Middle Ages Ramon Llull flourished in Spain.

Humanist Luis Vives worked in Spain during the Renaissance, as did Francisco de Vitoria and Bartolomé de las Casas.

The Enlightenment in Spain arrived later and was less strong than in other European countries, but during the XIX century liberal ideas arrived in Spanish society. At the end of the century, socialist and libertarian ideas also flourished, with thinkers such as Francisco Pi i Margall, Ricardo Mella and Francisco Ferrer Guardia.

In the first half of the 20th century among the most prominent philosophers were Maria Zambrano and José Ortega y Gasset.

Contemporary philosophers include Fernando Savater and Adela Cortina, creator of the term aporophobia.

Art

Artists from Spain have been highly influential in the development of various European and American artistic movements. Due to historical, geographical and generational diversity, Spanish art has known a great number of influences. The Mediterranean heritage with Greco-Roman and some Moorish and influences in Spain, especially in Andalusia, is still evident today. European influences include Italy, Germany and France, especially during the Renaissance, Spanish Baroque and Neoclassical periods. There are many other autochthonous styles such as the Pre-Romanesque art and architecture, Herrerian architecture or the Isabelline Gothic.

During the Golden Age painters painters working in Spain included El Greco, José de Ribera, Bartolomé Esteban Murillo and Francisco Zurbarán. Also in the Baroque period Diego Velázquez created some of the most famous Spanish portraits, such as Las Meninas and Las Hilanderas.

Francisco Goya painted during a historical period that includes the Spanish Independence War, the fights between liberals and absolutists, and the rise of contemporary nations-states.

Joaquín Sorolla is a well-known modern impressionist painter and there are many important Spanish painters belonging to the modernism art movement, including Pablo Picasso, Salvador Dalí, Juan Gris and Joan Miró.

Sculpture

The Comb of the Wind of Eduardo Chillida in San Sebastián

The Plateresque style extended from beginnings of the 16th century until the last third of the century and its stylistic influence pervaded the works of all great Spanish artists of the time. Alonso Berruguete (Valladolid School) is called the "Prince of Spanish sculpture". His main works were the upper stalls of the choir of the Cathedral of Toledo, the tomb of Cardinal Tavera in the same Cathedral, and the altarpiece of the Visitation in the church of Santa Úrsula in the same locality. Other notable sculptors were Bartolomé Ordóñez, Diego de Siloé, Juan de Juni and Damián Forment.

There were two Schools of special flair and talent: the Seville School, to which Juan Martínez Montañés belonged, whose most celebrated works are the Crucifix in the Cathedral of Seville, another in Vergara, and a Saint John; and the Granada School, to which Alonso Cano belonged, to whom an Immaculate Conception and a Virgin of Rosary, are attributed.

Other notable Andalusian Baroque sculptors were Pedro de Mena, Pedro Roldán and his daughter Luisa Roldán, Juan de Mesa and Pedro Duque Cornejo. In the 20th century the most important Spanish sculptors were Julio González, Pablo Gargallo, Eduardo Chillida, and Pablo Serrano.

Cinema

Spanish cinema has achieved major international success including Oscars for recent films such as Pan's Labyrinth and Volver.[243] In the long history of Spanish cinema, the great filmmaker Luis Buñuel was the first to achieve world recognition, followed by Pedro Almodóvar in the 1980s (La Movida Madrileña). Mario Camus and Pilar Miró worked together in Curro Jiménez.

Spanish cinema has also seen international success over the years with films by directors like Segundo de Chomón, Florián Rey, Luis García Berlanga, Carlos Saura, Julio Medem, Isabel Coixet, Alejandro Amenábar, Icíar Bollaín and brothers David Trueba and Fernando Trueba.

Actresses Sara Montiel and Penélope Cruz or actor Antonio Banderas are among those who have become Hollywood stars.

International Film Festivals of Valladolid and San Sebastian are the oldest and more relevant in Spain.

Architecture

The modern Hemispheric at the Ciutat de les Arts i les Ciències in Valencia and Hanging houses of Cuenca

Due to its historical and geographical diversity, Spanish architecture has drawn from a host of influences. An important provincial city founded by the Romans and with an extensive Roman era infrastructure, Córdoba became the cultural capital, including fine Arabic style architecture, during the time of the Islamic Umayyad dynasty.[244] Later Arab style architecture continued to be developed under successive Islamic dynasties, ending with the Nasrid, which built its famed palace complex in Granada.

Simultaneously, the Christian kingdoms gradually emerged and developed their own styles; developing a pre-Romanesque style when for a while isolated from contemporary mainstream European architectural influences during the earlier Middle Ages, they later integrated the Romanesque and Gothic streams. There was then an extraordinary flowering of the Gothic style that resulted in numerous instances being built throughout the entire territory. The Mudéjar style, from the 12th to 17th centuries, was developed by introducing Arab style motifs, patterns and elements into European architecture.

The arrival of Modernism in the academic arena produced much of the architecture of the 20th century. An influential style centred in Barcelona, known as modernisme, produced a number of important architects, of which Gaudí is one. The International style was led by groups like GATEPAC. Spain is currently experiencing a revolution in contemporary architecture and Spanish architects like Rafael Moneo, Santiago Calatrava, Ricardo Bofill as well as many others have gained worldwide renown.

Music and dance

Flamenco is an Andalusian artistic form that evolved from the Seguidilla.

Spanish music is often considered abroad to be synonymous with flamenco, a West Andalusian musical genre, which, contrary to popular belief, is not widespread outside that region. Various regional styles of folk music abound in Aragon, Catalonia, Valencia, Castile, the Basque Country, Galicia, Cantabria and Asturias. Pop, rock, hip hop and heavy metal are also popular.

In the field of classical music, Spain has produced a number of noted composers such as Isaac Albéniz, Manuel de Falla and Enrique Granados and singers and performers such as Plácido Domingo, José Carreras, Montserrat Caballé, Alicia de Larrocha, Alfredo Kraus, Pablo Casals, Ricardo Viñes, José Iturbi, Pablo de Sarasate, Jordi Savall and Teresa Berganza. In Spain there are over forty professional orchestras, including the Orquestra Simfònica de Barcelona, Orquesta Nacional de España and the Orquesta Sinfónica de Madrid. Major opera houses include the Teatro Real, the Gran Teatre del Liceu, Teatro Arriaga and the El Palau de les Arts Reina Sofía.

Thousands of music fans also travel to Spain each year for internationally recognised summer music festivals Sónar which often features the top up and coming pop and techno acts, and Benicàssim which tends to feature alternative rock and dance acts.[245] Both festivals mark Spain as an international music presence and reflect the tastes of young people in the country.

Vitoria-Gasteiz jazz festival is one of the main ones on its genre.

The most popular traditional musical instrument, the guitar, originated in Spain.[246] Typical of the north are the traditional bag pipers or gaiteros, mainly in Asturias and Galicia.

Zara store in Palma de Mallorca.

Fashion

Cibeles Madrid Fashion Week is one of the most important fashion weeks in Europe.

Zara is one of the biggest prêt-a-porter fashion companies in the world.

Fashion designers such as Cristóbal Balenciaga are among the most influential of the XX century.

Cuisine

Paella, a traditional Valencian dish[247]

Spanish cuisine consists of a great variety of dishes which stem from differences in geography, culture and climate. It is heavily influenced by seafood available from the waters that surround the country, and reflects the country's deep Mediterranean roots. Spain's extensive history with many cultural influences has led to a unique cuisine. In particular, three main divisions are easily identified:

Mediterranean Spain – all such coastal regions, from Catalonia to Andalusia – heavy use of seafood, such as pescaíto frito (fried fish); several cold soups like gazpacho; and many rice-based dishes like paella from Valencia[247] and arròs negre (black rice) from Catalonia.[248]

Inner Spain – Castile – hot, thick soups such as the bread and garlic-based Castilian soup, along with substantial stews such as cocido madrileño. Food is traditionally conserved by salting, such as Spanish ham, or immersed in olive oil, such as Manchego cheese.

Atlantic Spain – the whole Northern coast, including Asturian, Basque, Cantabrian and Galician cuisine – vegetable and fish-based stews like caldo gallego and marmitako. Also, the lightly cured lacón ham. The best known cuisine of the northern countries often rely on ocean seafood, as in the Basque-style cod, albacore or anchovy or the Galician octopus-based polbo á feira and shellfish dishes.

Sport

While varieties of football have been played in Spain as far back as Roman times, sport in Spain has been dominated by football since the early 20th century. Real Madrid C.F. and FC Barcelona are two of the most successful football clubs in the world. The country's national football team won the UEFA European Football Championship in 1964, 2008 and 2012 and the FIFA World Cup in 2010, and is the first team ever to win three back-to-back major international tournaments.

Basketball, tennis, cycling, handball, futsal, motorcycling and, lately, Formula One also can boast of Spanish champions. Today, Spain is a major world sports powerhouse, especially since the 1992 Summer Olympics that were hosted in Barcelona, which stimulated a great deal of interest in sports in the country. The tourism industry has led to an improvement in sports infrastructure, especially for water sports, golf and skiing. In their respective regions, the traditional games of Basque pelota and Valencian pilota both are popular.

Public holidays and festivals

Public holidays celebrated in Spain include a mix of religious (Roman Catholic), national and regional observances. Each municipality is allowed to declare a maximum of 14 public holidays per year; up to nine of these are chosen by the national government and at least two are chosen locally.[249] Spain's National Day (Fiesta Nacional de España) is 12 October, the anniversary of the Discovery of America and commemorate Our Lady of the Pillar feast, patroness of Aragon and throughout Spain.

There are many festivals and festivities in Spain. Some of them are known worldwide, and every year millions of people from all over the world go to Spain to experience one of these festivals. One of the most famous is San Fermín, in Pamplona. While its most famous event is the encierro, or the running of the bulls, which happens at 8:00 am from 7 to 14 July, the week-long celebration involves many other traditional and folkloric events. Its events were central to the plot of The Sun Also Rises, by Ernest Hemingway, which brought it to the general attention of English-speaking people. As a result, it has become one of the most internationally renowned fiestas in Spain, with over 1,000,000 people attending every year.

Other festivals include: La Tomatina tomato festival in Buñol, Valencia, the carnivals in the Canary Islands, the Falles in Valencia or the Holy Week in Andalusia and Castile and León.

See also

Notes

  1. ^ a b The Spanish Constitution does not establish any official name for Spain, even though the terms España (Spain), Estado español (Spanish State) and Nación española (Spanish Nation) are used throughout the document. Nonetheless, the Spanish Ministry of Foreign Affairs established in an ordinance published in 1984 that the denominations España (Spain) and Reino de España (Kingdom of Spain) are equally valid to designate Spain in international treaties. The latter term is widely used by the government in national and international affairs of all kinds, including foreign treaties as well as national official documents, and is therefore recognised as the official name by many international organisations.[1]
  2. ^ a b In Spain, other languages are officially recognised as legitimate autochthonous (regional) languages under the Spanish Constitution. In each of these, Spain's official name (Spanish: Reino de España, pronounced: [ˈreino ð(e) esˈpaɲa]) is as follows:
  3. ^ The official Spanish language of the State is established in the Section 3 of the Spanish Constitution of 1978 to be Castilian.[3] In some autonomous communities, Catalan 20%, Galician 5% and Basque 2% are co-official languages. Aragonese, Asturian, and Occitan (locally known as Aranese) have some degree of official recognition.
  4. ^ European Union (EU) since 1993.
  5. ^ As of 1 July 2018, the Spanish population increased in 74,591 in the first half of 2018, reaching a number of 46,733 million inhabitants. In the same month the number of citizens with Spanish citizenship reached 42,069,312. The number of foreigners (i.e. immigrants, ex-pats and refugees) permanently living in Spain was estimated to be at 4,663,726 (9.9%) in 2018.[7]
  6. ^ The Peseta before 2002.
  7. ^ The .eu domain is also used, as it is shared with other European Union member states. Also, the .cat domain is used in Catalan-speaking territories, .gal in Galicia and .eus in the Basque-speaking area.
  8. ^ See list of transcontinental countries.
  9. ^ The latifundia (sing., latifundium), large estates controlled by the aristocracy, were superimposed on the existing Iberian landholding system.
  10. ^ The poets Martial, Quintilian and Lucan were also born in Hispania.
  11. ^ The Berbers soon gave up attempting to settle the harsh lands in the north of the Meseta Central (Inner Plateau) handed to them by the Arab rulers.
  12. ^ For the related expulsions that followed see Morisco.
  13. ^ The term "nationality" was chosen carefully in order to avoid the more politically charged term "nation", however in recent years it has been proposed to use this term in the Constitution and officially recognise Spain as a plurinational state ("nation of nations").

References