چاقودندان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اسمیلودون)
پرش به: ناوبری، جستجو
"دندان خنجری"
محدوده زمانی: اوایل پلیستوسن تا اواخر پلیستوسن
سنگواره چاقودندان فیتالایس در موزه ملی تاریخ طبیعی، واشینگتن دی. سی.
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خوارسانان
تیره: گربه‌سانان
زیرتیره: دندان‌خنجری‌ها
سرده: Smilodon
Lund, 1842
گونه‌ها

چاقودندان یا اسمایلودون یا به غلط ببر دندان شمشیری یک سرده منقرض شده از گربه سانان "machairodant" می‌باشد. چاقودندان احتمالا شناخته شده ترین ببر دندان خنجری است که در شمال آمریکا در دورهٔ پلایستسیس(۲٫۵ میلیون سال پیش - ۱۰٬۰۰۰ سال پیش) زندگی میکرده است. یکی از بزرگترین کالکشن‌های فسیل این جانور از گودالهای قیر "La Brea" بدست آمده است.۳ گونه از این سرده شناخنه شده است؛ آنها در اندازه و اندام تفاوت دارند.

با وجود این، چاقودندان ساختاری بااستحکامتر از گربه‌های امروزی داشت، مخصوصا با دستهای جلویی به خوبی تکامل یافته و دندان‌های نیش بلند بالایی خارق العاده. فک این جانور از گربه‌های امروزی قابلیت بازشدگی بیشتری داشت و دندان‌های نیش بالایی باریک و شکننده بودند، طراحی شده و سازگار برای کشتن دقیق. این ویژگیها چاقودندان را به یک شکارچی خاص در شکار گیاه خواران بزرگ مانند گاومیش آمریکایی و شتر تبدیل کرد.

چاقودندان احتمالا در محیطهای بسته مانند بوته و جنگلها که پوشش لازم برای کمین و غافلگیرکردن برای شکار ایجاد می‌کرد، زندگی می‌کرد. وابستگی این جانور به حیوانات بزرگ ممکن است دلیل انقراض این جانور باشد. دانشمندان درمورد اینکه آیا چاقودندان یک حیوان اجتماعی بوده یا نه بحث و گفتگو می‌کنند. شباهت واکنشهای شکارچی به درخواست کمک و رواج صدمات التیام یافته می‌گوید که این جانوری اجتماعی بوده درحالی که که مغز کوچک و محیط زندگی دارای پوشش گیاهی می‌گوید که جانوری تنهاومنزوی بوده است. چندین فسیل نشانه‌هایی از آنکیلوزینگ اسپاندیلیتیس، شوک روحی، آرتریتیس را نشان می‌دهند. چاقودندان ۱۰٬۰۰۰ سال پیش منقرض شد.

ریشه‌شناسی[ویرایش]

نام رایج دندان شمشیری، اشاره به طول بلند دندان نیش فک بالا دارد. با وجود اینکه نام رایجتر، ببر دندان شمشیری است، اما چاقودندان یک ببر نبوده‌است و ببر متعلق به زیرتیره Pantherinae است اما چاقودندان به زیرتیره Machairodontinae تعلق دارد. نام چاقودندان از کلمه یونانی σμίλη, smilē, چاقو همرا با (ὀδoύς (hodoús, دندان و یا ترکیب اضافه ὀδoύς, ὀδόντος, odóntos. می‌آید.

رده‌بندی و گونه‌ها[ویرایش]

شبیه‌سازی چاقودندان فیتالایس

سرده چاقودندان در سال ۱۸۴۱ توسط طبیعت‌شناس و دیرین‌شناس دانمارکی، پیتر ویلهلم لوند شناخته شد. او سنگواره چاقودندان پاپیولیتور (Smilodon populator) را در غارهایی در نزدیکی شهر کوچک لاگوا سانتا در ایالت میناس گرایس برزیل، پیدا کرد.

در گذشته یک گونه از چاقودندان شناخته شده بود، اما امروزه تعداد گونه‌های شناخته شده را سه گونه می‌دانند:[۲]

  • چاقودندان گراسیلیس، Smilodon gracilis از ۲٬۵ میلیون تا ۵۰۰٬۰۰۰ سال پیش: کوچکترین و ابتدایی‌ترین گونه (حدود ۵۵ تا ۱۰۰ کیلوگرم (۱۲۰ تا ۲۲۰ پوند))[۳] که جانشین مگانتران در آمریکای شمالی بود و احتمال می‌رود از آن تکامل یافته باشد. گونه‌های دیگر چاقودندان احتمالاً از چاقودندان گراسیلیس مشتق شده‌اند.
شبیه‌سازی چاقودندان پاپیولیتور
  • چاقودندان فیتالایس، Smilodon fatalis از ۱٬۶ میلیون تا ۱۰٬۰۰۰ سال پیش: در آمریکای شمالی جایگزین چاقودندان گراسیلیس شد و در آمریکای جنوب شرقی به عنوان تبادل بزرگ آمریکا هجوم برد. اندازه آن بین چاقودندان گراسیلیس و چاقودندان پاپیولیتور بود، و می‌توان اندازه آن را با تنها گربه باقی‌مانده، یعنی ببر سیبری یکسان دانست. عرض شانه‌های این گونه در حدود ۱ متر بود و وزن آن را از ۱۶۰ تا ۲۸۰ کیلوگرم (۳۵۰ تا ۶۲۰ پوند) تخمین زده‌اند.[۳] در برخی موارد دو گونه دیگر به رسمیت شناخته می‌شود که شامل گونه‌های چاقودندان کالیفورنیکوس Smilodon californicus و چاقودندان فلوریدانوس Smilodon floridanus است، اما اغلب تصمیم برآن شده است که این دو گونه، زیرگونه‌های چاقودندان فیتالایس در نظر گرفته شوند.
  • چاقودندان پاپیولیتور، Smilodon populator یا چاقودندان ویرانگر، از ۱ میلیون تا ۱۰۰٬۰۰۰ سال پیش: در بخش شرقی شمال آمریکا بود و بزرگترین گونه در بین تمام ماکایرودونت‌ها machairodonts به حساب می‌آید. جثه آن از خویشاوندان خود، اس. فیتالایس و اس. پاپیولیتور بزرگتر بود و قفسه سینه و پاهای سترگی داشت همچنین به عنوان بزرگترین نوع گربه دندان شمشیری به حساب می‌آید. اندازه بلندی آن در حدود ۱،۴ متر با عرض شانه‌های ۲،۶ متر بود و دمی به طول ۳۰ سانتی‌متر داشت. تخمین زده می‌شود که وزن آن بین ۳۶۰ تا ۴۷۰ کیلوگرم بوده‌است و جزء بزرگترین گربه‌سانان به حساب می‌آید.[۳][۴]
مقایسه اندازه یک گربه دندان شمشیری با اندازه ۱٬۰۵ متر با یک انسان ۱٬۸۳ متری

کالبدشناسی[ویرایش]

گونه‌های چاقودندان به عنوان بزرگ‌ترین گربه‌سان‌های تاریخ شناخته می‌شوند، همچنین سنگین‌ترین نمونه از میان انبوه گربه‌سانان گوشتخواری که از اس. پاپیولیتور مشتق شده‌اند، می‌توانند وزنی بیش از ۵۰۰ کیلوگرم داشته‌باشند.[۳]

انقراض[ویرایش]

چاقودندان در پایان پلیستوسن، حدود ۱۰،۰۰۰ سال پیش از میلاد که شاهد انقراض بسیاری از دیگر پستانداران گیاه‌خوار و گوشتخوار بزرگ بود، منقرض شد.

انسان پیشاتاریخ، که خود را در همان زمان به شمال آمریکا رسانید و به شکار بسیاری از گونه‌هایی ناپدید شده می‌پرداخت، اغلب به عنوان مسئول این موج انقراض شناخته می‌شود. برخی دیگر پیشنهاد کرده‌اند که در پایان عصر یخبندان این انقراض رخ داده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Smilodon»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.

  1. http://www.sbpbrasil.org/revista/edicoes/11_3/castro.pdf
  2. A. Turner: The big cats and their fossil relatives. Columbia University Press, 1997. ISBN 0-231-10229-1
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ Christiansen, P.; Harris, J. M. (2005-12). "Body Size of Smilodon (Mammalia: Felidae)". Journal of Morphology 266 (3): 369–384. doi:10.1002/jmor.10384. PMID 16235255 Check |pmid= value (help). Retrieved 2011-08-02.  Check date values in: |date= (help)
  4. Sorkin, B. (2008-04-10). "A biomechanical constraint on body mass in terrestrial mammalian predators". Lethaia 41 (4): 333–347. doi:10.1111/j.1502-3931.2007.00091.x. Retrieved 2011-08-02.