اسفار اربعه (کتاب)

اسفار اربعه با نام کامل الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الاربعة از معروف‌ترین آثار ملاصدرای شیرازی و جزو اولین کتاب های اوست و شامل نظرات فلسفی او در حکمت متعالیه است که در چهار فصل (اول امور عامه وجود؛ دوم در جواهر و اعراض؛ سوم در خداشناسی و صفات او؛ چهارم در نفس و معاد) تنظیم شده و هر فصل آن با یکی از مراحل عملی و چهارگانه «مسافرت» های معنوی عرفا برای «رسیدن به خدا» که به اسفار اربعه مشهور است نامگذاری و هماهنگ شده‌است.در ضمن این کتاب کامل نمی‌باشد و نیازمند مطالعه و رجوع به دیگر آثار وی برای شناخت حکمت صدرایی و فهمیدن بهتر نظریات وی میباشد.

ترجمه فارسی کامل این اثر با عنوان «حکمت متعالیه در اسفار عقلی اربعه» توسط محمد خواجوی در انتشارات مولی منتشر شده‌است.

اسفار اربعه

اسفار اربعه یا سفرهای چهارگانه بنا بر آثار و تعلیمات عارفان پیشین «مراحل عملی» یا در اصطلاح «مسافرت» های معنوی عرفا برای «رسیدن به خدا» است که ملاصدرا همنام و هماهنگ با آنها به شکل زیر کتاب خود را تنظیم کرده‌است.

سفرهای چهارگانه عرفا	ترجمه فارسی سفرها	تطبیق فصول کتاب اسفار
سَفر اول: سفر من الخلق الی الحق	مسافرت از مخلوقات تا خدا	فصل (سِفر) اول: در امور عامه وجود
سَفر دوم: سفر فی الحق بالحق	مسافرت در خداشناسی با خدا	فصل (سِفر) دوم: خداشناسی و صفات خدا
سفر سوم: سفر من الحق الی الخلق بالحق	مسافرت از خدا تا مخلوقات با خدا	فصل (سِفر) سوم: در ربوبیت و افعال خدا
سفر چهارم: سفر فی الخلق بالحق	مسافرت در مخلوقات با خدا	فصل (سِفر) چهارم: در نفس و معاد (علم النفس)

منابع

• مرتضی مطهری، کتاب آشنایی با علوم اسلامی، قسمت اول: منطق و فلسفه، درس پنجم: حکمت متعالیه
• اسفار اربعه در حکمت متعالیه
• سید جلال الدین آشتیانی، کتاب شرح مقدمه قیصری بر فصوص حکم، صفحهٔ ۶۶۴
• معنای عرفانی - عقلی اسفار اربعه