ارتداد در یهودیت

ارتداد در یهودیت (یونانی باستان: ἀποστάτης)، عبارت است از رد یهودیت و احتمالاً تغییر دین به دین دیگر توسط یهودیان. اصطلاح ارتداد از یونانی باستان: ἀποστάτης به معنی 'سرکش' گرفته شده است(عبری: מורד‎، ت. «مورد»). عبارات معادل برای «مرتد» در زبان عبری که توسط علمای خاخام استفاده می‌شوند عبارتند از mumar (מומר، به معنای واقعی کلمه «کسی که [از ایمان خود] تغییر یافته است»)، poshea Yisrael (פושע ישראל، به معنای واقعی کلمه «متجاوز اسرائیل») و kofer (כופר)

که بر بدعت و نفی خدا و یهودیت دلالت دارد، به معنای خداناباوری است.

طبقه‌های مرتد و ارتباط

«معمر» کسی است که میتزوه معینی را رعایت نمی‌کند یا اصلاً میتزوات را رعایت نمی‌کند. شازال دسته‌بندی‌ها بین «معمر لداوار اچاد» (מומר לדבר אחד) -کسی که از رعایت یک میتزوه خاص چشم‌پوشی می‌کند - و «معمر لخول هاتوره کوله» (מומר להכולרל-הכול) تفاوت قائل می‌شوند. که هیچ‌یک از تورات را رعایت نمی‌کند. به همین ترتیب، آنها بین «معمر ل'تیاون» (מומר לתיאבון) که صرفاً به دلیل هوس (تیاون) یا راحتی از میتزوا (احکام) سرپیچی می‌کند، در مقابل «معمر ل'حَخیس» (מומר להכעיס) که به معنای کسی است که از روی کینه و نفرت از میتزوا سرپیچی می‌کند و عمداً از آن سرپیچی می‌کند، تمایز قائل می‌شوند.

برخی از جنبه‌های حلاخی مقام «معمر» عبارتند از: «معمر» در امور مربوط به تجارت، شبیه جنتیل است. سوق دادن آنها به کارهای حرام ممنوع است. در مضمون ازدواج در یهودیت و تیما و طاهارا و ارث (به استثنای معین) در ردیف اسرائیلیات قرار می‌گیرند. و شازال تصریح کرد که هیچ عزاداری برای «معمر» وجود ندارد.

با این حال، امروزه، دسته‌بندی دیگری، «تینوک شنیشبا ("نوزاد اسیر شده")، یهودی‌ای که به دلیل بزرگ شدن بدون دانش و درک کافی از یهودیت، گناه می‌کند، به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد و باید در نظر گرفته شود. یک «تینوک شنیشبا» از نظر هلاخایی به عنوان «معمر» طبقه‌بندی نمی‌شود، صرف نظر از اینکه چه مقدار از «هلاخا» را رعایت می‌کند.

مثال‌ها

در کتاب مقدس

اولین اشاره ثبت شده به ارتداد از یهودیت در تثنیه ۱۳:۶–۱۱ است که بیان می‌کند:

اگر برادر خودت، یا پسر یا دخترت، یا همسری که دوست داری، یا نزدیکترین دوستت، مخفیانه تو را اغوا کند و بگوید: «بیایید برویم و خدایان دیگر را بپرستیم» (خدایانی که نه تو و نه پدرانت آنها را می‌شناسید، خدایان مردمان اطراف تو، چه نزدیک و چه دور، از این سر زمین تا آن سر زمین)، تسلیم او نشو و به او گوش نده. به او رحم نکن. او را امان نده و از او محافظت نکن. تو قطعاً باید او را به قتل برسانی. دست تو باید اولین کسی باشد که او را به قتل می‌رساند، و سپس دست همه مردم. او را سنگسار کنید تا بمیرد، زیرا او سعی کرد تو را از خدای تو (یهوه) که تو را از مصر، از سرزمین بردگی بیرون آورد، دور کند. آنگاه تمام اسرائیل خواهند شنید و خواهند ترسید، و دیگر هیچ‌کس از شما چنین کار زشتی نخواهد کرد.

در تلمود

در تلمود، الیشع بن ابویه (که با نام «آخر» به معنای «دیگری» شناخته می‌شود) توسط خاخام‌ها به عنوان مرتد معرفی شده است.

اسپانیا قرون وسطی

در اسپانیا در قرون وسطی، گرویدن سیستماتیک یهودیان به مسیحیت عمدتاً تحت تهدید و زور صورت گرفت.

ارتداد این «کونفرسوسها» خشم برخی از یهودیان اسپانیا را برانگیخت و نامیدن یک converso با عنوان «تورنادیزو» غیرقانونی شد. با این حال، برخی یهودیان اسپانیایی علیرغم اینکه مجبور به گرویدن به مسیحیت شدند یهودیت مخفی باقی ماندند (به «آنوسی» مراجعه کنید). به آنها «مارانو» نیز می‌گویند.

شبتای زوی و یعقوب فرانک

در سال ۱۶۴۸ شبتای زوی ادعا کرد که مسیح در یهودیت است. پیروان یهودی او به عنوان شبتاییان شناخته می‌شدند. زوی در سال ۱۶۶۶ به اسلام گروید. پس از آن، برخی از پیروان او با میل خود گرویدند اما به اجرای آیین‌های شبتای ادامه دادند. این افراد به عنوان دونمه شناخته شدند.

در دهه ۱۷۵۰ ژاکوب فرانک ادعا کرد که او تناسخ زوی است و پیروان زیادی را در لهستان، که با نام [[فرانکیست‌ها (یهودیت)|فرانکیست‌ها] شناخته می‌شوند، جذب کرد. در سال ۱۷۵۹، با تشویق فرانک، بیش از ۵۰۰ فرانکیست به عنوان کاتولیک غسل تعمید داده شدند. خود فرانک نیز غسل تعمید داده شد و آگوست سوم پدرخوانده او بود.

جستارهای وابسته

• اسلام و یهودیت
• خداناباوری یهودی
• سکولاریسم یهودی
• یهودیت موعودباور
• ناوابستگی دینی