ادوارد نورتون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch
ادوارد نورتون
Ed Norton Shankbone Metropolitan Opera 2009.jpg
نام اصلی ادوارد هریسون نورتون
زمینه فعالیت سینما و تلویزیون
تولد ۱۸ اوت ۱۹۶۹ ‏(۵۰ سال)
بوستون، ماساچوست
ملیت  ایالات متحده آمریکا
نام(های)
دیگر
ED
پیشه بازیگر، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و کارگردان
سال‌های فعالیت ۱۹۹۶-اکنون
همسر(ها) شانا رابرتسون (ازدواج ۲۰۱۲)
فرزندان اطلس نورتن
صفحه در وبگاه IMDb

ادوارد هَریسون نورتون (به انگلیسی: Edward Harrison Norton) بازیگر، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان، آمریکایی است.

او اولین بار در سال ۱۹۹۶، برای بازی در فیلم ترس کهن (۱۹۹۶) نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شده و یک سال بعد برای ایفای نقش در فیلم تاریخ مجهول آمریکا نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد شد. حفظ ایمان (۲۰۰۰) تنها فیلمی است که وی کارگردانی کرده‌است. وی برای بازی در فیلم مرد روی ماه مدنظر بود اما به دلیل حضورش در فیلم باشگاه مشت زنی این نقش به جیم کری‌ رسید. او از سال ۲۰۱۰ سفیر صلح سازمان ملل در موضوع تنوع زیستی است.[۱]

سال‌های نخست زندگی[ویرایش]

ادوارد نورتون در ۱۸ اوت سال ۱۹۶۹ میلادی در بوستون ایالت ماساچوست متولد شد. مادرش معلم زبان انگلیسی و پدرش حافظ محیط زیست در آسیا بود. مادر وی در سال ۱۹۹۷ بر اثر تومور مغزی درگذشت.

در سال ۱۹۸۷ از دبیرستان واید لیک کلمبیا فارغ‌التحصیل شد. او در دانشگاه ییل در کنار افرادی همچون ران لیوینگ استون و پل جیاماتی مشغول فعالیت بود، تا اینکه در سال ۱۹۹۱ با مدرک کارشناسی در رشته تاریخ فارغ‌التحصیل شد. بعد از آن نورتون به‌عنوان مشاور اقتصادی در شرکت پدربزرگش در اوساکای کشور ژاپن کار می‌کرد. او حتی قادر است تا حدی ژاپنی صحبت کند.

زندگی شخصی[ویرایش]

ادوارد از پذیرفتن شهرتش بیزار است. او می‌گوید: «اگر روزی نتوانم سوار مترو شوم دچار حملهٔ قلبی می‌شوم.» او به عنوان یک دوستدار محیط زیست شناخته شده‌است و وقت و هزینهٔ زیادی را صرف منابع تجدیدپذیر کرده‌است. نورتون در نیویورک زندگی می‌کند. در مهٔ ۲۰۱۰ وب‌گاهی به نام Crowdrise که کمک می‌کند تا برای امور خیریه پول جمع کند راه‌اندازی کرد.

جوایز و نامزدی‌ها[ویرایش]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

فیلم‌های برگزیده
سال عنوان نقش توضیحات
۱۹۹۶ ترس کهن آرون استمپلر / روی
۱۹۹۶ همه می‌گویند دوستت دارم هولدن اسپنس
۱۹۹۶ مردم علیه لری فلینت آلان آیزاکمن
۱۹۹۸ راندرز Lester "Worm" Murphy
۱۹۹۸ تاریخ مجهول آمریکا درک وینیارد
۱۹۹۹ باشگاه مبارزه راوی
۲۰۰۰ حفظ ایمان پدر برایان فین کارگردان نیز بوده‌است
۲۰۰۱ امتیاز جک تلر
۲۰۰۲ مرگ بر اسموچی شلدون موپس
۲۰۰۲ فریدا نلسون راکفلر
۲۰۰۲ اژدهای سرخ ویل گراهام
۲۰۰۲ ساعت بیست‌وپنجم مونتی بروگان تهیه‌کننده نیز بوده‌است
۲۰۰۳ کسب و کار ایتالیایی استیو فرازلی
۲۰۰۴ پس از غروب خودش Uncredited
۲۰۰۵ قلمرو بهشت King Baldwin IV
۲۰۰۵ ته دره Harlan Fairfax Carruthers
۲۰۰۶ شعبده‌باز آیسن‌هایم
۲۰۰۶ چادر رنگی والتر فین تهیه‌کننده نیز بوده‌است
۲۰۰۸ هالک شگفت‌انگیز هالک همچنین در بازی
۲۰۰۸ غرور و افتخار ری تیرنی تهیه‌کننده نیز بوده‌است
۲۰۰۹ اختراع دروغ پلیس ترافیک Cameo
۲۰۱۰ برگ‌های علف بیل کینسید/ بردی کینسید تهیه‌کننده نیز بوده‌است
۲۰۱۰ استون جرارد «استون» گریسون
۲۰۱۲ قلمرو طلوع ماه استاد پیشاهنگی رندی وار
۲۰۱۲ میراث بورن اریک بیر
۲۰۱۲ دیکتاتور خودش Cameo
Uncredited
۲۰۱۴ هتل بزرگ بوداپست هنکلس
۲۰۱۴ مرد پرنده‌ای مایک شاینر
۲۰۱۶ مهمانی سوسیسی سمی بگل صداپیشه
۲۰۱۶ زیبایی موازی
۲۰۱۹ آلیتا: فرشته جنگ نوا Uncredited
مجموعه‌های تلویزیونی
سال عنوان نقش توضیحات
۲۰۰۰، ۲۰۱۳ سیمپسون‌ها دون بردلی
کشیش ایلیا هوپر
صداپیشه
قسمت‌های: "The Great Money Caper" و "Pulpit Friction"[۲][۳]
۲۰۰۵ استلا خودش قسمت: "Pilot"
۲۰۰۹ خانواده امروزی Izzy LaFontaine قسمت: "Great Expectations"
۲۰۱۳ پخش زنده شنبه شب میزبان قسمت: "Edward Norton/جنل مونی"
موزیک‌ویدئوها
سال عنوان نقش توضیحات
۲۰۱۳ Spring Break Anthem خودش د لنلی آیلند song

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Edward Norton». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۹.

  1. http://outreach.un.org/mop/
  2. Fowler, Tara. "Edward Norton to guest star on 'Simpsons' as Reverend Lovejoy rival". Digital Spy.
  3. "'The Simpsons': Edward Norton to guest - Inside TV - EW.com". EW.com.

پیوند به بیرون[ویرایش]

Edward Norton (2012)

Edward Harrison Norton[1] (* 18. August 1969 in Boston) ist ein US-amerikanischer Schauspieler und Regisseur.

Leben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Norton wurde in Boston geboren, wuchs aber in Columbia (Maryland) auf. Er ist das älteste von drei Geschwistern. Sein Vater ist Rechtsanwalt und war als solcher unter anderem für den ehemaligen Präsidenten Jimmy Carter tätig. Seine Mutter arbeitete als Lehrerin. Sie starb 1997 an einem Gehirntumor.

Bereits während seines Geschichtsstudiums in Yale, das er mit dem Bachelor abschloss, belegte Norton mehrere Theaterkurse. Der Durchbruch im Filmgeschäft gelang ihm 1996 mit dem Film Zwielicht, in dem er die psychologisch komplexe Rolle eines jungen Angeklagten in einem Mordfall einnimmt. Für diesen ersten Auftritt außerhalb des Theaters erhielt er bereits zahlreiche Nominierungen und gewann einen Golden Globe als bester Nebendarsteller. Seine Gage für diesen Film betrug 50.000 Dollar. Für seine Rolle als geläuterter Neonazi in American History X erhielt er mehrere Nominierungen, darunter auch eine für den Oscar als bester Hauptdarsteller.

Seine Rollen sind zumeist durch große Vielschichtigkeit gekennzeichnet. Bei seinem Regie-Debüt handelt es sich um eine Dreiecksbeziehung zwischen einem katholischen Priester (Norton), einem Rabbi und ihrer Sandkastenfreundin (Glauben ist alles!, 2000). Im Jahr 2019 folgte mit Motherless Brooklyn seine zweite Regiearbeit, mit er sich erstmals auch als Drehbuchautor verantwortlich zeichnete. Der Kriminalfilm basiert auf einem Roman von Jonathan Lethem und Norton übernahm auch die Hauptrolle.

Norton arbeitet aber nicht nur als Schauspieler, er hat eine Ausbildung als Filmeditor und Kameramann und schnitt unter dem Namen Edward Harrison den Film Down in the Valley, in welchem er selbst auch mitspielte. In der TV-Dokumentation The Yunnan Great Rivers Expedition seines jüngeren Bruders Jim Norton führte er auch Kamera.

Während seiner zweijährigen Liebesbeziehung mit Courtney Love trat Norton für zwei Gigs in ihrer Band Hole als Gitarrist auf. Er war mit der Schauspielerin Salma Hayek verlobt, bei deren Projekt Frida er nicht nur eine Rolle übernahm, sondern auch das Drehbuch bearbeitete. Ab März 2011 war er mit der Produzentin Shauna Robertson verlobt. Seit April 2013 sind sie verheiratet.[2] Im März 2013 wurde ihr erstes gemeinsames Kind, ein Sohn, geboren.[3][2] Neben seiner Muttersprache spricht er auch Spanisch und etwas Japanisch.[4]

Filmografie (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Darsteller[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Regie[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Drehbuch[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Auszeichnungen (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Jahr Nominiert/Gewonnen Kategorie Werk
Oscar
1997 Nominierung Bester Nebendarsteller Zwielicht
1999 Nominierung Bester Hauptdarsteller American History X
2015 Nominierung Bester Nebendarsteller Birdman
Golden Globe
1997 gewonnen Bester Nebendarsteller Zwielicht
2015 Nominierung Bester Nebendarsteller Birdman
Saturn Award
1997 Nominierung Bester Nebendarsteller Zwielicht
1999 Nominierung Bester Hauptdarsteller American History X
MTV Movie Awards
1997 Nominierung Bester Bösewicht Zwielicht
1999 Nominierung Besten Kampf Fight Club
Boston Society of Film Critics Award
1997 gewonnen Bester Nebendarsteller Zwielicht
(gemeinsam mit seinen Leistungen in Alle sagen: I love you
und Larry Flynt – Die nackte Wahrheit
)
Chicago Film Critics Association
1997 gewonnen vielversprechendster Schauspieler Zwielicht
(gemeinsam mit seinen Leistungen in Alle sagen: I love you
und Larry Flynt – Die nackte Wahrheit
)
Los Angeles Film Critics Association Award
1997 gewonnen bester Nebendarsteller Zwielicht
(gemeinsam mit seinen Leistungen in Alle sagen: I love you
und Larry Flynt – Die nackte Wahrheit
)
Florida Film Critics Circle Award
1997 gewonnen bester Nebendarsteller Zwielicht
National Board of Review Award
1997 gewonnen bester Nebendarsteller Zwielicht
(gemeinsam mit seinen Leistungen in Larry Flynt – Die nackte Wahrheit)
Kansas City Film Critics Circle Award
1997 gewonnen bester Nebendarsteller Zwielicht
Society of Texas Film Critics Award
1997 gewonnen bester Nebendarsteller Zwielicht
Southeastern Film Critics Association Award
1997 gewonnen bester Nebendarsteller Zwielicht
1998 gewonnen bester Darsteller Rounders
British Academy Film Award
1997 Nominierung bester Nebendarsteller Zwielicht
2015 Nominierung Bester Nebendarsteller Birdman
Chicago Film Critics Association Award
1997 Nominierung bester Nebendarsteller Zwielicht
National Society of Film Critics Award
1997 Nominierung bester Nebendarsteller Zwielicht
Satellite Award
2019 gewonnen Auteur Award Motherless Brooklyn
Ehrenpreise

Synchronisation[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Nortons deutscher Synchronsprecher ist derzeit Andreas Fröhlich. In den Filmen American History X, Rounders und The Italian Job wurde er allerdings von Dietmar Wunder gesprochen.[5] Volker Hanisch lieh Norton in den Kinoversionen von The Illusionist und Der bunte Schleier sein Stimme, jedoch wurde er später für die DVD-Version durch Fröhlich ersetzt.[6][7]

Literatur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  • Susanne Hermanski: Sich bloß keine Blöße geben. Edward Norton ist als bester Nebendarsteller für den Oscar nominiert. Sollte er den Academy Award gewinnen, und nicht der Darsteller der Titelfigur von „Birdman“, Michael Keaton, dann holt die Realität die Fiktion ein. Interview in: Süddeutsche Zeitung, 2. Februar 2015, S. R18.

Weblinks[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

 Commons: Edward Norton – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien

Einzelnachweise[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  1. Edward Norton – Frequently Asked Questions. Abgerufen am 19. Dezember 2006.
  2. a b Edward Norton und Shauna Robertson sind Eltern (Memento des Originals vom 29. April 2013 im Internet Archive) i Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/top.de; Meldung auf top.de vom 18. April 2013.
  3. Nardine Saad: Report: Edward Norton welcomes baby with fiancee Shauna Robertson. Los Angeles Times, 13. April 2013.
  4. Biography for Edward Norton (I); Kurzbiographie auf imdb.com
  5. Edward Norton. In: synchronkartei.de. Deutsche Synchronkartei, abgerufen am 28. Mai 2013.
  6. Der bunte Schleier. In: synchronkartei.de. Deutsche Synchronkartei, abgerufen am 12. Juli 2016.
  7. The Illusionist. In: synchronkartei.de. Deutsche Synchronkartei, abgerufen am 12. Juli 2016.