پرش به محتوا

ماهیچه نزدیک‌کننده بزرگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اداکتور ماگنوس)
ماهیچه نزدیک‌کننده بزرگ
نزدیک‌کننده بزرگ و استخوان‌های اطراف
ساختارهای پیرامون مفصل ران (نزدیک‌کننده بزرگ در بالا سمت راست)
جزئیات
خاستگاه استخوان شرمگاهی، برجستگی نشیمنگاهی
پیوندگاهخط زبرین و تکمه نزدیک‌کننده استخوان ران
سرخرگ‌هاسرخرگ رانی عمقی
عصب‌دهیشاخه پشتی عصب بسته‌بندی (بخش نزدیک‌کننده) و عصب سیاتیک (بخش همسترینگ)
حرکتنزدیک‌کردن ران (هر دو بخش)
خم‌کردن ران (بخش نزدیک‌کننده )
بازکردن ران (بخش همسترینگ)
شناسه‌ها
لاتینmusculus adductor magnus
TA98A04.7.02.028
TA22630
FMA22443

ماهیچه نزدیک‌کننده بزرگ (انگلیسی: Adductor magnus muscle) یک ماهیچه بزرگ سه‌گوش است که در سمت داخلی ران پا واقع شده است. کارکرد آن نزدیک شدن ران به خط وسط بدن و چرخش داخلی مفصل ران، و همچنین الیاف قدامی در خمش (فلکشن) و الیاف میانی در حرکت اکستنشن است.

سر ثابت آن جلوی استخوان شرمگاهی، سر متحرکش تقریباً سرتاسر طول بخش داخلی و قدامی استخوان ران و عصب‌گیری آن از عصب سدادی و سیاتیک است.

زردپی این ماهیچه در بالا به شاخه زیرین شرمگاهی چسبیده و ماهیچه بعد از پایین آمدن به نیمه پایینی استخوان ران می‌چسبد.

ماهیچهٔ نزدیک‌کنندهٔ بزرگ یک ماهیچهٔ بزرگ سه‌گوش است که در سمت داخلی ران قرار گرفته است.

این ماهیچه از دو بخش تشکیل شده است. بخشی که از شاخهٔ شرمگاهی‌نشیمنگاهی (شامل بخشی از شاخهٔ زیرین شرمگاهی و شاخه پایینی نشیمنگاهی) منشأ می‌گیرد، بخش شرمگاهی‌رانی (پوبوفمورال) یا بخش نزدیک‌کننده یا نزدیک‌کنندهٔ کوچک نامیده می‌شود. بخشی که از برجستگی نشیمنگاهی منشأ می‌گیرد، بخش نشیمنگاهی‌لقمه‌ای (ایسکیوکوندیلار) یا بخش بازکننده یا «بخش همسترینگ» خوانده می‌شود. به‌دلیل منشأ جنینی مشترک، عصب‌گیری و کارکرد مشابه، بخش ایسکیوکوندیلار (بخش همسترینگ) معمولاً جزئی از ماهیچه‌های همسترینگ محسوب می‌شود. این بخش از نزدیک‌کنندهٔ بزرگ در گروه ماهیچه‌های بخش پشتی ران طبقه‌بندی می‌شود، در حالی که بخش شرمگاهی‌رانی در گروه ماهیچه‌های بخش داخلی ران قرار می‌گیرد.

ساختار

[ویرایش]

بخش شرمگاهی‌رانی (نزدیک‌کننده)

[ویرایش]

الیافی که از شاخهٔ استخوان شرمگاهی (پوبیس) منشأ می‌گیرند، کوتاه، افقی و به خط زبر ران بین تروکانتر بزرگ و خط زبر، در سمت داخلی سرینی بزرگ متصل می‌شوند.

الیافی که از شاخهٔ استخوان نشیمنگاهی (ایسکیوم) منشأ می‌گیرند، به‌سمت پایین و خارج با درجات متفاوتی از مورب بودن کشیده می‌شوند و از طریق یک زردپی پهن (آپونوروز) به خط زبر و بخش بالایی ادامهٔ داخلی آن متصل می‌شوند.

بخش نشیمنگاهی‌لقمه‌ای (همسترینگ)

[ویرایش]

بخش داخلی ماهیچه که عمدتاً از الیاف منشأ گرفته از برجستگی نشیمنگاهی تشکیل شده، جرمی گوشتی و ضخیم از دسته‌های درشت الیاف است که تقریباً عمودی پایین می‌آیند و در یک‌سوم پایینی ران به تاندونی گرد ختم می‌شوند که به برجستگی نزدیک‌کننده در کندیل داخلی استخوان ران متصل است و از طریق گسترش فیبری به خطی که از برجستگی به خط زبر بالا می‌رود وصل می‌شود.

روابط

[ویرایش]

سطح پیشین نزدیک‌کنندهٔ بزرگ با شانه‌ای، نزدیک‌کننده کوتاه، نزدیک‌کننده دراز، سرخرگ رانی و سیاهرگ رانی، سرخرگ عمقی ران و سیاهرگ عمقی ران و شاخه‌های آن‌ها و همچنین شاخه‌های پشتی سرخرگ سدادی (ابتوراتور)، سیاهرگ بسته‌شونده و عصب سدادی در ارتباط است.

سطح پسین آن با ماهیچه‌های نیم‌وتری، نیمه‌غشایی، دوسر رانی و سرینی بزرگ در تماس است.

لبهٔ داخلی آن با ماهیچه نواری و ماهیچه خیاطه و لبهٔ بالایی آن با ماهیچه سدادی بیرونی و ماهیچه چهارگوش رانی در ارتباط است.[۱]

عصب‌گیری

[ویرایش]

این ماهیچه ماهیچه مرکب است زیرا بخش نزدیک‌کننده و بخش همسترینگ آن توسط دو عصب متفاوت عصب‌گیری می‌شوند. بخش نزدیک‌کننده توسط شاخهٔ پشتی عصب سدادی و بخش همسترینگ توسط عصب سیاتیک عصب‌گیری می‌شود.[۲][۳]

سوراخ‌های استخوانی-آپونوروتیک

[ویرایش]

در محل اتصال ماهیچه، چندین سوراخ استخوانی-آپونوروتیک ایجاد می‌شود که توسط قوس‌های تاندونی متصل به استخوان تشکیل شده‌اند. چهار سوراخ بالایی کوچک هستند و شاخه‌های سوراخ‌کنندهٔ سرخرگ عمقی ران از آن‌ها عبور می‌کند. سوراخ پایینی (که به‌طور معمول هیایتوس نزدیک‌کننده نامیده می‌شود) بزرگ است و رگ‌های رانی را به گودی پشت زانو منتقل می‌کند.

تغییرات

[ویرایش]

بخش بالایی و خارجی نزدیک‌کنندهٔ بزرگ، یک بخش ناقصاً جداشده است که اغلب به‌عنوان یک ماهیچهٔ مستقل به نام ماهیچه نزدیک‌کننده کوچک در نظر گرفته می‌شود.[۴] این دو ماهیچه اغلب توسط شاخه‌ای از شاخهٔ سوراخ‌کنندهٔ بالایی سرخرگ عمقی ران از یکدیگر جدا می‌شوند.[۵]

کارکرد

[ویرایش]

ماهیچهٔ نزدیک‌کنندهٔ بزرگ یک نزدیک‌کنندهٔ نیرومند ران است، به‌ویژه زمانی که پاها از حالت باز به حالت موازی حرکت داده می‌شوند. بخشی که به خط زبر متصل است به‌عنوان چرخانندهٔ خارجی عمل می‌کند. بخشی که به اپی‌کوندیل داخلی ران می‌رسد، در زمانی که پا به خارج چرخانده و خم شده باشد، به‌عنوان چرخانندهٔ داخلی عمل می‌کند و همچنین در باز کردن مفصل ران نقش دارد.[۴]

در جانوران دیگر

[ویرایش]

در دیگر چهاراندامان، ماهیچهٔ نزدیک‌کنندهٔ بزرگ از مفصل زانو عبور کرده و به درشت‌نی متصل می‌شود. در انسان، بخش انتهایی تاندون جدا شده و به رباط جانبی داخلی زانو تبدیل می‌شود. به همین دلیل، رباط جانبی داخلی زانو در انسان گاهی ممکن است چند رشتهٔ ماهیچه‌ای را به‌عنوان یک بازماندگی تکاملی دربرداشته باشد.[۶]

نگارخانه

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. Wilson, Erasmus (1851) The anatomist's vade mecum: a system of human anatomy, p 261
  2. MedicalMnemonics.com: 255
  3. "Adductor Magnus". Department of Radiology, University of Washington. Archived from the original on 28 August 2010. Retrieved 2010-08-16.
  4. 1 2 Platzer, Werner (2004), " Color Atlas of Human Anatomy, Vol. 1, Locomotor System, Thieme, 5th ed, p 242
  5. Bergman, Ronald A. ; Afifi, Adel K. ; Miyauchi, Ryosuke (2010), Adductor Minimus (Henle, Günther), Anatomy Atlases
  6. Norman Eizenberg et al. , General Anatomy: Principles and Applications (2008), p 53.