احمد قابل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
احمد قابل
شناسنامه
نام کامل احمد قابل
زادروز ۹ مهر ۱۳۳۶[۱]
زادگاه تربت جام[۲]، خراسان رضوی، ایران
تاریخ مرگ ۱ آبان ۱۳۹۱ (در ۵۵ سالگی)
محل مرگ مشهد، خراسان رضوی، ایران
دین اسلام
مذهب شیعه دوازده امامی
استادان حسین‌علی منتظری
وبگاه رسمی www.ghabel.net

احمد قابل (۹ مهر ۱۳۳۶ – ۱ آبان ۱۳۹۱) مجتهد و پژوهشگر دینی و از شاگردان حسین‌علی منتظری بود. منتظری در ۷ مرداد ۱۳۸۱ محمد علی ایازی، محسن کدیور و احمد قابل را به نمایندگی خود در پاسخ به سؤالات دینی مسلمانان خارج از کشور معرفی کرده بود. [۳] او حکم اجتهاد خود را نیز از آیت‌الله حسین‌علی منتظری گرفته بود.[۴] او از مخالفان و منتقدان آیت‌الله سید علی خامنه‌ای محسوب می‌شد.[۵] برادر او هادی قابل نیز که از روحانیان منتقد محسوب می‌شود، مدتی بازداشت شده و در زندان بود.[۶] وی در اول آبان ۱۳۹۱ از دنیا رفت.

نامه به رهبر ایران[ویرایش]

احمد قابل چند نامه به سیدعلی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران نوشته، منتشر، و در آنها از او انتقاد کرده بود. «نوشتن نامه به رهبری» یکی از اتهامات وی عنوان شده بود:[۷]

  • نامه به رهبر جمهوری اسلامی ایران،۱۰ خرداد ۱۳۸۴[۸]
  • عدم صدور گذرنامه، ۲۶ بهمن ۱۳۸۷[۹]

بازداشت[ویرایش]

احمد قابل در سال ۱۳۸۰ بازداشت و پس از تحمل ۱۲۵ روز زندان انفرادی در اوین، به قید وثیقه آزاد شده بود. اتهامات او در آن زمان اقدام علیه امنیت ملی، اهانت به رهبر و تبلیغ علیه نظام عنوان شده بود.[۱۰] در ۲۹ آذر ۱۳۸۸ احمد قابل که بعد از مرگ حسین‌علی منتظری برای مراسم تشییع او از مشهد به قم سفر می‌کرد در بین راه نیشابور بازداشت شد.[۱۱] روز ۲۱ خرداد ۱۳۸۹ پس از تحمل حدود ۱۷۰ روز زندان، با قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون ریالی و با حکم رییس شعبه ۵ دادگاه انقلاب مشهد آزاد شد. اولین جلسه دادگاه قابل، روز ۲۹ اردیبهشت برگزار شد. او را با پابند به دادگاه آورده بودند، قاضی کاووسی در دادگاه دستور داد از این به بعد رعایت احترام وی بشود و دیگر او را با پابند به دادگاه نیاورند.[۱۲][۱۳] زمان جلسات بعدی دادگاه هنوز مشخص نشده اما دادگاه با درخواست وکلا مبنی بر تغییر قرار بازداشت، موافقت کرد و قرار تامین وثیقه صادر شد.[۱۴] آقای قابل به دلیل انتقادات صریحش از آیت‌الله خامنه ای، رهبر ایران، چندین بار به زندان افتاد. او که لباس روحانیت را کنار گذاشته بود همچون استادش، آیت‌الله منتظری از مخالفان ولایت مطلقه فقیه بود و می گفت فقه، برای حکومت کردن کافی نیست.

مرگ[ویرایش]

احمد قابل پس از طی یک دوره بیماری در حالی که ۴۸ ساعت گذشته را در کما به سر برده بود در ۲۵ مهرماه ۱۳۹۱ دچار مرگ مغزی شد.

او که روز دوشنبه ۲۴ مهرماه ۱۳۹۱ ساعت ۳ بامداد، به دنبال وخامت حالش به بیمارستان قائم مشهد منتقل شده و بستری شده بود، سه شنبه ۲۵ مهرماه دچار مرگ مغزی شد و در روز اول آبان ماه ۱۳۹۱ از دنیا رفت. قابل در هنگام مرگ ۵۵ سال داشت.[۱۵][۱۶]

آثار[ویرایش]

احمد قابل تا زمان وفات دو کتاب منتشر کرده بود: «نقد فرهنگ خشونت» و «اسلام و تأمین اجتماعی». در ماه‌های آخر زمانی که وی در بستر بیماری بود، دوست و هم‌درسش محسن کدیور کتاب دیگری را از دست‌نوشته‌های قابل به‌نام «مبانی شریعت» در قالب کتاب الکترونیکی تدوین و منتشر کرد. [۱۷]. کدیور تا قبل از نخستین سالگرد احمد قابل هفت جلد دیگر از آثار وی را همراه با یادنامه‌ی وی تنظیم و در قالب کتاب الکترونیکی منتشر نمود.[۱۸] مشخصات مجموعه آثار ده جلدی احمد قابل و یادنامه وی به شرح زیر است:

  1. «نقد فرهنگ خشونت»، یادداشتهای سیاسی ۷۹-۱۳۷۵، ۳۷۶ صفحه، انتشارات سرائی، تهران ۱۳۸۱.
  2. «اسلام و تأمین اجتماعی (مبانی و راهکارهای حمایتی و بیمه‌ای در قرآن، روایات، اخلاق و فقه اسلامی)»،۴۸۶ صفحه، موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی، تهران، ۱۳۸۳.
  3. «مبانی شریعت»، مباحثی در مبانی و اصول فقه، ۳۵۶ صفحه، مرداد ۱۳۹۱، مجموعه آثار، جلد ۳.
  4. «نقد خودکامگی»، یادداشتهای سیاسی و اشعار ۸۸-۱۳۸۰، ۴۵۴ صفحه، آذر ۱۳۹۱، مجموعه آثار، جلد ۴.
  5. «وصیت به ملّت ایران: یادداشتهای سیاسی و مصاحبه‌ها ۹۱-۱۳۸۸»، ۴۲۰ صفحه، آبان ۱۳۹۱، مجموعه آثار، جلد ۵.
  6. «بیم و امیدهای دینداری» (سخنرانی‌ها ۸۸-۱۳۸۳)، ۲۸۳ صفحه، بهمن ۱۳۹۱، مجموعه آثار، جلد ۶.
  7. «شریعت عقلانی»؛ مقالاتی در نسبت عقل و شرع (۸۷-۱۳۸۳)، ۳۲۸ صفحه، بهمن ۱۳۹۱، مجموعه آثار، جلد ۷.
  8. «فقه، کارکردها و قابلیتها: مقالات فقهی و پاسخ به پرسشهای دینی (۸۹-۱۳۸۲) »، ۲۹۰ صفحه، فروردین ۱۳۹۲، مجموعه آثار، جلد ۸.
  9. «احکام بانوان در شریعت محمدی» (۸۷-۱۳۸۲)، ۲۲۸ صفحه، اردیبهشت ۱۳۹۲، مجموعه آثار، جلد ۹.
  10. «احکام جزائی در شریعت محمدی» (۹۰-۱۳۸۳)، ۳۴۲ صفحه، تیر ۱۳۹۲، مجموعه آثار، جلد ۱۰.
  11. یادنامه: احمد قابل به‌روایت خانواده، دوستان و علاقه‌مندان، ۴۹۸ صفحه، اسفند ۱۳۹۱.

استحباب پوشش سر و گردن بانوان[ویرایش]

مشهورترین نظر فقهی احمد قابل رأی وی درباره حجاب بانوان است:

عدم وجوب پوشاندن سر و گردنِ زنانِ بردۀ مسلمان (که مقتضای دلایل نقلی معتبر و گرایشی اجماعی است) نشانگر این امر بسیار مهم است که در مَرآی ومنظر بودنِ سر و گردن هر زن مسلمانی، حرام نیست. به عبارت دیگر نه زن بودن و نه مسلمان بودن زن، دلیل وجوب پوشش سر و گردن نیست. چرا که زنان بردۀ مسلمان، هم زن و هم مسلمان بودند و پوشش سر و گردن (حتی برخی اجزای دیگر بدن بنابر اظهارات صریح برخی فقها) بر آنان واجب نبود. حتی برخی معتقد به کراهت یا حرمت پوشش سر برای زنان بردۀ مسلمان بوده‌اند. گرچه بسیاری از اختلافات یادشده بین فقها در بحث ستر صلاتی آمده است، ...اما اختلافات فقها در بحث کمّیت پوشش برای نماز به بحث کمّیت پوشش از نگاه نیز سرایت میکند.

هیچ سخن صریحی درمورد « لزوم پوشش سر و گردن » در آیات سورۀ نور، وجود ندارد؛ بلکه مجازبودن عدم پوشش قسمتهایی از بدن که در عرف زمان نزول وحی، پوشاندن آن رایج نبوده نیز موردتأیید قرار گرفته است. تحقیقات تاریخی نیز عدم رواج پوشش سر و گردن (در همۀ حالات و همۀ مکانهای عمومی) را تأیید می‌کند. نمی‌توان با قاطعیت از آیۀ سورۀ احزاب به‌عنوان دلیل بر «وجوب پوشش سر و گردن زن» بهره برد.

منتهای کوشش من دربارۀ وجود یا عدم‌وجود اجماع در این مسئله، اثبات «عدم تحقق اجماع بر لزوم پوشش سر و گردن» بوده است. گزارشهایی که تاکنون درمورد اختلاف نظرهای فقها درخصوص سر و گردن ارائه شد، برخی از مستندات برای اثبات «اختلاف نظر» بود تا معلوم شود که با وجود نظریات مخالف، نباید به ادعای اجماع مشهور فقها اعتماد کرد. به‌گمان من مقتضای «جمع دلالی» و ضرورت اعمال آن در این مسئله ، نتیجه‌ای جز پذیرفتن حکم « استحباب پوشش سر و گردن» را در پی نخواهد داشت.[۱۹]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2012/10/121022_l42_vid_qabel.shtml
  2. بایگانی وبلاگ شخصی احمد قابل در بایگانی اینترنتی
  3. منتظری، کتاب دیدگاهها: پیام‌ها و نظریات منتشره در زمان حصر غیرقانونی، جلد اول، ۱۳۸۱، شماره۷۹، ص ۶۲۲
  4. http://www.kayhannews.ir/910307/2.htm#other210
  5. «احمد قابل: نظریه مشروعیت الهی ولی فقیه پایه و اساس علمی ندارد»(فارسی)‎. 
  6. «انتقاد صریح احمد قابل از آیت‌الله خامنه‌ای»(فارسی)‎. 
  7. «برگزاری اولین جلسه دادگاه احمد قابل»(فارسی)‎. گویا، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۸۹. 
  8. «نامه به رهبر جمهوری اسلامی ایران»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۱ ژوئن ۲۰۰۵. بازبینی‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۸۹. 
  9. «عدم صدور گذرنامه»(فارسی)‎. از نگاه من، وبلاگ احمد قابل، ۲۶ بهمن ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۸۹. 
  10. «نامه احمد قابل و اتهام «براندازی» به آیت‌الله خامنه‌ای»(فارسی)‎. رادیو فردا، ۲۵ فروردین ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۸۹. 
  11. «بازداشت احمد قابل و چند فعال دیگر حقوق بشر در راه قم»(فارسی)‎. 
  12. «اعتراض قاضی به استفاده از پابند برای این نواندیش دینی»(فارسی)‎. گویا، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۸۹. 
  13. «احمد قابل با دست بند و پابند در دادگاه انقلاب»(فارسی)‎. جرس، ۱۸ اسفند ۱۳۸۸ احمد قابل با دست بند و پابند در دادگاه انقلاب. بازبینی‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۸۹. 
  14. «احمد قابل با قرار وثیقه آزاد شد»(فارسی)‎. کلمه، ۲۱ خرداد ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۸۹. 
  15. «احمد قابل دچار مرگ مغزی شد»(فارسی)‎. 
  16. http://www.tabnak.ir/fa/news/280298/احمد-قابل-درگذشت
  17. مقدمه مبانی شریعت
  18. احکام جزائي در شریعت محمدی، مقدمه
  19. احکام بانوان در شریعت محمدی، مقدمه، ص۱۲-۱۱

پیوند به بیرون[ویرایش]