ابن فارض

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اِبْنِ فارِض، (نام کامل: ابوحفص شرف‌الدین عمر بن علی بن مرشد بن علی) (۵۷۶–۶۳۲ق/۱۱۸۱–۱۲۳۵م)، بزرگ‌ترین سراینده شعر صوفیانه در ادبیات عربی است. موضوع بیشتر اشعار او عشق به خداوند است و از این رو به وی سلطان العاشقین لقب داده‌اند.

او در سال ۵۷۶ هجری قمری (۱۱۸۱ م) در مصر زاده شد و به مطالعه فقه شافعی پرداخت. سپس راه صوفیان را گزید و بیشتر وقت خود را در وادی‌المستضعفین واقع در کوه دوم از رشته‌کوه‌های المقطم نزدیک قاهره می‌گذراند. ابن فارض پس از آن راه مکه را پیش گرفته و در آنجا به سیر و سلوک می‌پردازد و سرانجام پس از پانزده سال به قاهره بازمی‌گردد.

آثار[ویرایش]

  • قصیده «تائیة کبری‌» یا «نظم السلوک‌» یا «نظم الدر»، که مشهورترین اثر اوست که شرح‌های بسیاری بر آن نوشته شده است:
  1. مشارق الدراری‌
  2. منتهی المدارک‌، که ترجمه عربی مشارق الدراری است به قلم سعید فرغانی
  3. کشف وجوه الغر لمعانی نظم الدر، از عزالدین محمود کاشانی
  4. شرح نظم الدر، از صاین‌الدین علی بن محمد ترکه
  • قصیده عرفانی «میمیه‌» یا «خمریة»

این قصیده در وصف شراب حب الهی است و شروح متعددی دارد که دو شرح فارسی آن تاکنون به چاپ رسیده است:

  1. مشارب الاذواق‌، از امیر سیدعلی همدانی ملقب به علی ثانی که به کوشش محمد خواجوی در تهران (۱۳۶۲ خ) و در مجموعة احوال و آثار میر سید علی همدانی به کوشش محمد ریاض در پاکستان (۱۳۶۴ خ) به چاپ رسیده است.
  2. لوامع انوار الکشف و الشهود علی قلوب ارباب الذوق و الجود، مشهور به لوامع‌ از عبدالرحمان جامی، این کتاب نیز بارها به چاپ رسیده است. از جمله در مجموعه‌ای تحت عنوان لوامع و لوایح‌، به کوشش ایرج افشار در تهران (۱۳۶۰ خ)[۱]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]