ابن ربن طبری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
ابن ربان طبری
درگذشتبغداد یا مصر
آرامگاهنا مشخص
ملیتایرانی
پیشهحکیم
فیلسوف
پزشک
روان‌شناس
سال‌های فعالیتقرن چهارم یا سوم
نقش‌های برجستهنویسنده اولین کتاب جامع فلسفه پزشکی
کاشف سل ریوی
لقبشیخ الکتاب
مذهبمزدیسنا
آثارفردوس الحکمه
والدینسهل بن بشر (پدر)

اِبْنِ رَبَّان طَبری، با عنوان کامل ابوالحسن علی ابن سهل ربان طبری، در ایران ربن طبری (به انگلیسی: Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari) حکیم، پزشک، فیلسوف و روانشناس شهیر ایرانی سده ۳ قمری (۹ میلادی) در طبرستان مازندران کنونی، کاشف مسری بودن سل ریوی و استاد زکریای رازی بوده‌است.

زندگی[ویرایش]

از تاریخ تولد و درگذشت وی اطلاعات درستی در دسترس نیست ولی زادگاه او در آمل بوده و مهم‌ترین اطلاعاتی که دربارهٔ زندگی او در دست است، اطلاعاتی است که خود در کتاب‌هایش آورده‌است. وی فرزند سهل بن بشر از منجم یهودی ایرانی در طبرستان بوده‌است. به سبب همزمانی او با متوکل عباسی می‌توان گفت که وی تا اواخر نیمه اول قرن ۳ (قمری) زنده بوده‌است. عده‌ای با توجه به اینکه «ربن» و «راب» از القاب روحانیون یهود است، او را یهودی انگاشته‌اند.[۱] برخی نیز او را در ابتدا زرتشتی دانسته‌اند.[۲] در حالی که خود در کتاب «الدین و الدولة» آورده‌است که ابتدا مسیحی بوده و سپس با تعمق در اندیشه‌های اسلامی و معانی قرآنی به اسلام گرویده‌است و البته در جایی تأیید نشده. جمال‌الدین قفطی دربارهٔ وی می‌گوید: علی بن ربن الطبری که کنیه اش ابوالحسن بود، در صناعت طب فاضل و در طبرستان در خدمت ولات آن سامان می‌زیست. در علوم حکمتی و طبیعی متبحر و چون در طبرستان فتنه روی داد به ری آمد و محمد بن زکریای رازی در آنجا بخدمتش رسید و از وی بهره گرفت.

پزشکی[ویرایش]

ابن ربن پزشکی را نزد پدرش آموخت، سپس با استفاده از آثار یونانیان و دانشمندان دیگر آن را تکمیل کرد او استاد زکریای رازی است. جوانی‌اش را در طبرستان گذراند. سپس در ۲۲۴ (قمری) به عراق رفت و در سامرا اقامت گزید و مورد احترام معتصم قرار گرفت. او در زمان متوکل و با راهنمایی و در منادمت او اسلام را پذیرفت.

ابن ربن از نظر علمی چنان مقامی داشت که او را همطراز رازی و مجوسی و ابن سینا نام برده و یکی از ۴ دانشمند و پزشک بزرگ مسلمان دانسته‌اند. او مسری بودن سل ریوی کشف کرد.

آثار[ویرایش]

آثار بسیار به او نسبت داده شده که برخی به دست ما رسیده‌اند و از برخی نامشان باقی‌است. معروف‌ترین آثار او:

فردوس الحکمه[ویرایش]

  • فردوس الحکمة، دائرةالمعارفی است طبی و یکی از قدیمی‌ترین و اولین و معتبرترین آثار جامع طب اسلامی و از نخستین کتابهای پزشکی است. ابن ربن در تألیفات این کتاب از نظرات در آثار بقراط، جالینوس، ارسطو، ابن ماسویه، حنین بن اسحاق و رساله‌های هندی و دیگر آثار گذشتگان بهره برده‌است. فردوس الحکمه نخستین بار متن عربی آن به وسیله محمد زبیر صدیقی به سال ۱۹۲۸ م در برلین به چاپ رسید و در سال ۱۹۷۱ م در بیروت دوباره چاپ شد. هم چنین عبدالکریم سامی جندی با پژوهش دوباره آن به سال ۲۰۰۲ م/۱۴۲۳ ق با همیاری دارالکتب العلمیه در بیروت به چاپ رسانید. کوتاه شده‌ای از آن را رونتال به زبان آلمانی برگرداند. نیز دست نوشته‌های آن در کتابخانه‌های دانشگاه تهران، رامپور، ایاصوفیه، برلین، و بریتانیا و جز آنها دیده شده‌است. این کتاب در ۷ نوع تدوین یافته‌است. هر نوع، مشتمل بر چند مقاله است و هر مقاله، خود دارای چند باب است. در مجموع، این اثر، شامل ۳۰ مقاله و ۳۶۰ باب است. برهان‌الدین کرمانی و ابن بیطار از جمله تأثیر یافته گان این اثر ربن طبری هستند.
جلد کتاب چاپ شده فردوس الحکمة در دانشگاه لکنو هندوستان

دیگر[ویرایش]

  • الدین و الدولة فی اثبات نبوة النبی محمد. در این کتاب، ابن ربن حقانیت دین اسلام و برتری آن را بر ادیان دیگر مورد بررسی قرار داده و اطلاعاتی دربارهٔ ادیان هند و فرق گوناگون اسلام و مسیحیت و غیره آورده‌است. اسن کتاب در سال ۱۹۲۳ میلادی در انگلستان از روی نسخه کتابخانه جان ریلاند و همچنین در سال ۱۳۴۲ قمری (مطابق با ۱۹۲۳ میلادی) در چاپخانه المقتطف مصر به چاپ رسید.
  • تحفة الملوک
  • کتاب فی الامثال و الادب علی مذاهب الفرس و الروم و العرب
  • کتاب منافع الاطعمة و الاشربة و العقاقیر
  • کتاب عرفان الحیوة یا ارفاق الحیاة
  • کتاب فی ترتیب الاغذیة
  • کتاب فی الحجامة
  • حفظ الصحة
  • کتاب الرد علی اصناف الناصری
  • الکتاب اللؤلؤ.

تدریس آثار[ویرایش]

آثار وی در دانشگاه گوته فرانکفورت آلمان و دانشگاه بیرمنگام انگلیس تدریس می‌شود.

پانویس[ویرایش]

  1. ابن ربن. لغت‌نامه دهخدا
  2. SN Nasr, p. 416:"Ali b. Rabbani Tabari who was a convert from Zoroastrianism to Islam is the author of the first major work on Islamic medicine, entitled Firdaus al-Hikma."

منابع[ویرایش]

  • رضا انزابی‌نژاد. «ابن ربن». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
  • ابن ربن در لغت‌نامه دهخدا
  • http://zums.ac.ir/content/10130/علی-بن-ربن-طبری[پیوند مرده]
  • http://www.mazums.ac.ir/Index.aspx?page_=form&lang=1&sub=2&tempname=NTF94&PageID=34981
  • http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2148747
  • http://www.mirasmaktoob.ir/fa/system/files/nashriat/ME7-SadriAfshar-Pezeshki-p133.pdf
  • http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/طبری،%20علی%20بن%20سهل.aspx

Abu al-Hasan Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari (Persian: علی ابن سهل ربن طبری‎) (c. 838 – c. 870 CE; also given as 810–855[1] or 808–864[2] also 783–858[3]), was a Persian[4][5] Muslim scholar, physician and psychologist, who produced one of the first encyclopedia of medicine entitled Firdous al-Hikmah ("Paradise of wisdom").

Life

Ali came from a Persian[6] or Syriac[3] family of Tabaristan (hence al-Tabari – "from Tabaristan"). Hossein Nasr states that he was a convert to Islam from Zoroastrianism,[6] however Sami K. Hamarneh and Franz Rosenthal state he was a convert from Christianity.[3][7] His father Sahl ibn Bishr was a state official, highly educated and well respected member of the Syriac community.[3]

The Abbassid caliph al-Mu'tasim (833–842) took him into the service of the court, which he continued under al-Mutawakkil (847–861). Ali ibn Sahl was fluent in Syriac and Greek, the two sources for the medical tradition of antiquity, and versed in fine calligraphy.

His works

  1. His Firdous al-Hikmah ("Paradise of Wisdom"), which he wrote in Arabic called also Al-Kunnash was a system of medicine in seven parts. He also translated it into Syriac, to give it wider usefulness.[citation needed] The information in Firdous al-Hikmah has never entered common circulation in the West because it was not edited until the 20th century, when Mohammed Zubair Siddiqui assembled an edition using the five surviving partial manuscripts. There is still no English translation. A German translation by Alfred Siggel of the chapters on Indian medicine was published in 1951.[8]
  2. Tuhfat al-Muluk ("The King's Present")
  3. a work on the proper use of food, drink, and medicines.
  4. Hafzh al-Sihhah ("The Proper Care of Health"), following Greek and Indian authorities.
  5. Kitab al-Ruqa ("Book of Magic or Amulets")
  6. Kitab fi al-hijamah ("Treatise on Cupping")
  7. Kitab fi Tartib al-'Ardhiyah ("Treatise on the Preparation of Food")

Firdous al-Hikmah

Firdous al-Hikmah is one of the oldest encyclopedias of Islamic medicine, based on Syriac translations of Greek and Indian sources (Hippocrates, Galen, Dioscorides, and others).It is divided into 7 sections and 30 parts, with 360 chapters in total.[9][10][11]

  • Part I. general philosophical ideas, the categories, natures, elements, metamorphosis, genesis and decay.subdivided into I2 chapters, treats of general philosophical ideas, mostly following Aristotle.
    • On the Name of the Book and its Composition. The author mentions among his sources Hippocrates, Galen and Aristotle Hunayn ibn Ishaq
    • On Matter Shape, Quantity and Quality
    • On simple and compound Temperaments
    • On the Antagonism of these Temperaments and the Refutation of the Opinion of those who allege that the Air is cold (of temper.). diagram of the four temperaments and their antagonistic action.
    • On the Genesis of Temperaments one from another.
    • On Metamorphosis Plato is quoted.
    • On Genesis and Decay.
    • On Activity and Passivity
    • On the Genesis of Things from the Elements, the Action of the Celestial Sphere and the Luminous Bodies therein.
    • On the Effects of the Action of the Elements on the Air and subterranean Conditions
    • On shooting Stars and the Colors which are generated in the Air. (rainbows)
  • Part II embryology, pregnancy, the functions and morphology of different organs, ages and seasons, psychology, the external and internal senses, the temperaments and emotions, personal idiosyncrasies, nervous affections, tetanus, torpor, palpitation, nightmare, the evil eye, hygiene and dietetics.
    • Book I
    • Book II
    • Book III
    • Book IV
    • Book V
  • Part III. Treats of nutrition and dietetics. 3 chapters
  • Part IV. (The longest, 107 out of 276 folios and 152 chapters. Each chapter is short, often less than one page and seldom more than two. There is little beyond the signs and symptoms of each disease and the treatment recommended there are no references to actual cases, or clinical notes. ) general and special pathology, from the head to the feet, and concludes with an account of the number of muscles, nerves and veins, and dissertations on phlebotomy, the pulse and urinoscopy.
    • Book 1 (9 chapters) on general pathology, the signs and symptoms of internal disorders, and the principles of therapeutics.
    • Book 2 (14 chapters) on diseases and injuries of the head; and diseases of the brain, including epilepsy, various kinds of headache, tinnitus, vertigo, amnesia, and nightmare.
    • Book 3 (12 chapters) on diseases of the eyes and eyelids, the ear and the nose (including epistaxis and catarrh), the face, mouth and teeth.
    • Book 4(7 chapters) on nervous diseases, including spasm, tetanus, paralysis, facial palsy, etc.
    • Book 5 (7 chapters) on diseases of the throat, chest and vocal organs, including asthma.
    • Book 6 (6 chapters) on diseases of the stomach, including hiccough.
    • Book 7 (5 chapters) on diseases of the liver, including dropsy.
    • Book 8(14 chapters) on diseases of the heart, lungs, gall-bladder and spleen.
    • BooK (19 chapters) on diseases of the intestines (especially colic), and of the urinary and genital organs.
    • Book10 (26 chapters) on fevers, ephemeral, hectic, continuous, tertian, quartan and semi-quartan ; on pleurisy, erysipelas, and smallpox ; on crises, prognosis, favorable and unfavorable symptoms, and the signs of death.
    • Book 11(13 chapters) on rheumatism, gout, sciatica, leprosy, elephantiasis, scrofula, lupus, cancer, tumours, gangrene, wounds and bruises, shock, and plague. The last four chapters deal with anatomical matters, including the numbers of the muscles, nerves and blood-vessels.
    • Book 12 (20 chapters) on phlebotomy, cupping, baths and the indications of the pulse and urine.
  • Part V. of tastes, scents and colors. 1 book, 9 chapters
  • Part VI materia medica and toxicology.
  • Part VII. climate, waters and seasons in their relation to health, outlines of cosmography and astronomy, and the utility of the science of medicine: and a summary of Indian Medicine in 36 chapters.[12]


See also

References

  1. ^ Prioreschi, Plinio (1 January 2001). A History of Medicine: Byzantine and Islamic medicine. Horatius Press. p. 223. ISBN 9781888456042. Retrieved 14 December 2013.
  2. ^ "GREECE x. GREEK MEDICINE IN PERSIA – Encyclopaedia Iranica". Retrieved 14 December 2013.
  3. ^ a b c d Selin, Helaine (31 July 1997). Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures. Springer. pp. 930–. ISBN 978-0-7923-4066-9. Retrieved 18 May 2011.
  4. ^ Frye, ed. by R.N. (1975). The Cambridge history of Iran (Repr. ed.). London: Cambridge U.P. pp. 415–416. ISBN 978-0-521-20093-6. The greatest of these figures, who ushered in the golden age of Islamic medicine and who are discussed separately by E. G. Browne in his Arabian Medicine, are four Persian physicians: 'All b. Rabban al-Tabarl, Muhammad b. Zakariyya' al-Razl, 'All b. al-'Abbas al-Majusi and Ibn Sina.CS1 maint: extra text: authors list (link)
  5. ^ Selin, Helaine (2008). Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures. Berlin New York: Springer. p. 2179. Bibcode:2008ehst.book.....S. ISBN 9781402049606. The work is quoted in the Firdaws al-Hikma or “Paradise of Wisdom” composed in AD 850 by the Persian physician ’Alī Ibn Sahl Rabban at-Tabarī who gives a very complete summary of the āyurvedic doctrines.
  6. ^ a b Frye, Richard Nelson (27 June 1975). The Cambridge History of Iran: The period from the Arab invasion to the Saljuqs. Cambridge University Press. pp. 415–416. ISBN 978-0-521-20093-6. Retrieved 23 May 2011.
  7. ^ Ṭabarī (1989). The History of Al-Tabari. 1. SUNY Press. p. 50. ISBN 978-0-88706-563-7.
  8. ^ Siggel, Alfred (1951). Die indischen Bücher aus dem Paradies der Weisheit über die Medizin des' Alī ibn Sahl Rabban al-Ṭabarī. Übersetzt und erläutert. Wiesbaden: Akademie der Wissenschaften und der Literatur.
  9. ^ Meyerhof, Max (1931). "'Alî at-Tabarî's Paradise of Wisdom, one of the oldest Arabic Compendiums of Medicine". Isis. 16 (1): 6–54. doi:10.1086/346582. JSTOR 224348. He extracted his summary from the books of CHARAKA (Arabic: Jarak), SUSHRUTA (Arabic: Susrud), the Nidana (Arabic: Niddin), and the Ashtafigahradaya (Arabic Ashtdnqahrada).
  10. ^ "Meyerhof Ali Tabari Paradise Wisdom". Scribd. Retrieved 16 September 2014.
  11. ^ Browne, E. G. (15 May 2011). Arabian Medicine: The FitzPatrick Lectures Delivered at the College of Physicians in November 1919 and November 1920. Cambridge University Press. pp. 38–. ISBN 9781108013970. Retrieved 16 September 2014.
  12. ^ Meyerhof, Max (1931). "'Alî at-Tabarî's Paradise of Wisdom, one of the oldest Arabic Compendiums of Medicine". Isis. 16 (1): 6–54. doi:10.1086/346582. JSTOR 224348.

Sources

External links