آیدا سرکیسیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آیدا سرکیسیان
زادروز ۲۳ آبان ۱۳۱۸
۱۵ نوامبر ۱۹۳۹(۱۹۳۹-11-۱۵) ‏(۷۸ سال)

تهران، ایران
ملیت ایرانی ارمنی‌تبار
نام‌های دیگر ریتا آتانث سرکیسیان
نقش‌های برجسته همکاری در گردآوری و نگارش کتاب کوچه
همسر احمد شاملو

ریتا آتانث سرکیسیان (زادهٔ ۲۳ آبان ۱۳۱۸) معروف به آیدا سرکیسیان یا آیدا سرکیسییان یا آیدا شاملو آخرین همسر احمد شاملو و نیز همکار او در گردآوری و نگارش کتاب کوچه و سرپرست این مجموعه بعد از احمد شاملو است.

زندگی[ویرایش]

آیدا آخرین همسر احمد شاملو است و در شعرهای شاملو، به‌ویژه در دو دفتر آیدا، درخت و خنجر و خاطره و آیدا در آینه، به‌عنوان معشوقهٔ شاعر، جلوه‌ای خاص دارد. شاملو دربارهٔ تأثیر فراوان آیدا در زندگی خود به مجلهٔ فردوسی گفت: «هرچه می‌نویسم برای اوست، به‌خاطر اوست و به خواست او… من با آیدا، آن انسانی را که هرگز در زندگی خود پیدا نکرده‌بودم، پیدا کردم».[۱]

آیدا شاملو در برخی کارهای احمد شاملو، مانند فرهنگ کتاب کوچه با او همکاری داشت و سرپرست این مجموعه بعد از درگذشت اوست. او کتاب بامداد همیشه را، که مجموعه‌ای است از نوشته‌های دیگران دربارهٔ احمد شاملو پس از درگذشت او، گردآوری و تنظیم کرده‌است. «بامداد» اشاره به تخلص احمد شاملو دارد. کتاب بام بلند هم‌چراغی که گفت‌وگوی سعید پورعظیمی با آیدا سرکیسیان است در سال ۱۳۹۶ توسط نشر هرمس منتشر شد.[۲][۳]


سعید پورعظیمی در مقدمهٔ این کتاب دربارهٔ آیدا نوشته: «شخصیتِ غریبی که دوستدارِ زیستن در سایه است… زنی که کمتر به خودش پرداخت و ترجیح داد «همهٔ جهان را در پیراهن روشن شاعر خلاصه کند» و بیهوده نبود که شاملوی رندِ مرزشکن، آیدایش را «صبور و پرستار و مؤمن» خواند و او را در صف معشوقان شعر فارسی، هم ردیف منیژه و لیلی و شیرین نشاند.»[۴]


آیدا در کتاب بام بلند هم‌چراغی که کامل‌ترین و موثق‌ترین منبع دربارهٔ زندگی شاملو به‌شمار می‌رود به‌طور مفصل از زندگیِ چهل ساله‌اش با شاملو، شخصیت شاملو، فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در ادوار مختلفی که از سر گذرانده‌اند سخن گفته‌است. «این کتاب بسیاری از زوایای مخفی ذهن و زندگی شاملو را بر آفتاب افکنده‌است. بام بلند هم‌چراغی از آغاز آشنایی تا پایان همراهی آیدا با شاملو را پیش روی خواننده می‌گذارد. یعنی از آغاز دهۀ ۱۳۴۰ تا پایان دهۀ ۱۳۷۰، چیزی نزدیک به چهل سال؛ با این حال، پرسشگر با تکیه بر اطلاعات خودش و آیدا، می‌کوشد کتابش کل زندگی مهم‌ترین شاعر شعر نوی ایران را دربر گیرد.»[۵]


کتاب‌ها[ویرایش]

  • بامداد همیشه، تهران، نگاه، ۱۳۸۱ (گردآوری و تنظیم).
  • مجموعهٔ کتاب کوچه، تهران، مازیار، ۱۳۵۷–۱۳۸۰ (همکاری با احمد شاملو در زمان حیات وی و سرپرستی مجموعه پس از مرگ شاملو)

پانویس[ویرایش]

  1. نک. مجلهٔ فردوسی
  2. بام بلند هم‌چراغی، سعید پورعظیمی، تهران، هرمس، ۱۳۹۶.
  3. «کتاب گفت‌وگو با آیدا دربارهٔ شاملو منتشر شد». 
  4. بام بلند هم‌چراغی، سعید پورعظیمی، ص ۲۱.
  5. روزنامهٔ اعتماد، پنجشنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۶، ۲۸ محرم ۱۴۳۹، ۱۹ اکتبر ۲۰۱۷، سال پانز دهم، شمارۀ ۳، ص ۸.

منابع[ویرایش]

  • مجلهٔ فردوسی، شمارهٔ ۵۵۷، ۱۳ فروردین ۱۳۴۵.
  • مسیح مادر، نشان زن در زندگی و آثار احمد شاملو، انتشارات ایرانجام.

پیوند به بیرون[ویرایش]