آلبرت فینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch
آلبرت فینی
Albert Finney 1966.jpg
آلبرت فینی در سال ۱۹۶۶
تولد ۹ مهٔ ۱۹۳۶
پندلتون، سالفورد، لانکاشر، انگلستان، بریتانیا
مرگ ۷ فوریهٔ ۲۰۱۹ (۸۲ سال)
برامپتون، لندن
ملیت بریتانیایی
سال‌های فعالیت ۱۹۵۶–۲۰۱۲
همسر(ها) جین ونهام (۱۹۵۷–۱۹۶۱)
آنوک امه (۱۹۷۰–۱۹۷۸)
پن دلماج (۲۰۰۷–تا هنگام مرگ)[۱]
فرزندان سایمن[۱]
صفحه در وبگاه IMDb

آلبرت فینی (به انگلیسی: Albert Finney) ‏ (زاده ۹ مهٔ ۱۹۳۶ – درگذشته ۷ فوریهٔ ۲۰۱۹) هنرپیشه انگلیسی بود که تاکنون جوایز گوناگونی از جمله گلدن گلوب و بفتا را به دست آورد. او یکی از چهره‌های برجسته سینمای آزاد انگلستان به‌شمار می‌رود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

فینی از آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک فارغ‌التحصیل شد و به عضویت گروه رویال شکسپیر درآمد. زندگی حرفه‌ای وی با تئاتر آغاز شد. او نخستین حضور خود را در تئاتر لندن در سال ۱۹۵۸ (میلادی) با نمایش «مهمانی» نوشته جین آردن و کارگردانی چارلز لوتن تجربه کرد.[۲]

در دهه ۱۹۹۰ (میلادی) فینی برنامه‌های تلویزیونی بسیاری برای بی‌بی‌سی ساخت که شامل «مرد سبز» ۱۹۹۰ (میلادی) بر پایه داستانی از کینگزلی آمیس می‌شد.[۳]

او هوادار همیشگی باشگاه فوتبال منچستر یونایتد بود. وی همچنین داستان‌گوی مستند سانحه هوایی مونیخ بود این مستند دربارهٔ سقوط هواپیمای بازیکنان منچستر یونایتد در سال ۱۹۵۸ و کشته شدن شمار زیادی از بازیکنان این تیم (موسوم به بچه‌های بازبی) بود. این مستند در فوریه ۲۰۰۸ از کانال منچستر یونایتد پخش شد.[۴]

زندگی شخصی[ویرایش]

بین سال‌های ۱۹۵۷ (میلادی) - ۱۹۶۱ (میلادی) همسر جین ونهام و ۱۹۷۰ (میلادی) تا ۱۹۷۸ (میلادی) همسر آنوک امه هنرپیشه زن سرشناس فرانسوی بود. از سال ۲۰۰۷ (میلادی) تا هنگام مرگ با پن دلماج زندگی کرد.[۱]

در سال ۲۰۱۱ (میلادی) وی اعلام کرد که بیماری سرطان کلیه خود را معالجه کرده‌است.[۵][۶] فینی در ۷ فوریه ۲۰۱۹ بر اثر عفونت قفسه سینه در بیمارستان سلطنتی ماردسن درگذشت.[۷][۸][۹]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

سینما[ویرایش]

سال عنوان نقش کارگردان توضیحات
۱۹۶۰ سرگرم شدن Mick Rice تونی ریچاردسون
۱۹۶۰ شنبه‌شب و صبح یکشنبه Arthur Seaton کارل رایز
۱۹۶۳ تام جونز Tom Jones تونی ریچاردسون
۱۹۶۷ دو تا برای جاده Mark Wallace استنلی دانن
۱۹۷۰ اسکروج Ebenezer Scrooge رونالد نیم
۱۹۷۴ قتل در قطار سریع‌السیر شرق هرکول پوآرو سیدنی لومت
۱۹۷۷ دوئل‌بازها Fouche ریدلی اسکات
۱۹۸۳ متصدی لباس Sir پیتر یاتز
۱۹۸۴ زیر آتشفشان Geoffrey Firmin جان هیوستون
۱۹۸۷ یتیم Harold آلن جی پاکولا
۱۹۹۰ تقاطع میلر Leo O'Bannon برادران کوئن
۱۹۹۰ کنسرت دیوار در برلین The Judge Ken O'Neill & راجر واترز
۲۰۰۰ ارین براکویچ Ed Masry استیون سودربرگ
۲۰۰۰ قاچاق White House Chief of Staff استیون سودربرگ
۲۰۰۳ ماهی بزرگ Edward Bloom, Sr. تیم برتون
۲۰۰۴ دوازده یار اوشن Gaspar LeMarque استیون سودربرگ (تک‌جلوه)
۲۰۰۵ عروس مرده Finis Everglot تیم برتون & Mike Johnson (صداپیشه)
۲۰۰۶ یک سال خوب Uncle Henry Skinner ریدلی اسکات
۲۰۰۶ لطف حیرت‌آور John Newton مایکل اپتد
۲۰۰۷ اولتیماتوم بورن Dr. Albert Hirsch پل گرینگرس
۲۰۰۷ قبل از آنکه شیطان بفهمد مرده‌ای Charles Hanson سیدنی لومت
۲۰۱۲ میراث بورن Dr. Albert Hirsch تونی گیلروی
۲۰۱۲ اسکای‌فال Kincade سام مندس

جوایز و افتخارات[ویرایش]

فینی جوایز بفتا (۲۰۰۳)، گلدن گلاب (۱۹۷۰)، امی(۲۰۰۲) و انجمن منتقدان بازیگری را دریافت کرده، و چهار بار برای فیلم‌های تام جونز، قتل در قطار سریع‌السیر شرق، آماده‌ساز، زیر کوه آتشفشان نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد و یک بار نیز برای فیلم ارین براکویچ نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و بفتا گردیده‌است.

  • کاندیدای بفتای بهترین بازیگر مکمل مرد برای فیلم ماهی بزرگ در نقش Edward Bloom سال ۲۰۰۳

فینی در سال ۱۹۸۰ پیشنهاد رتبه امپراتوری بریتانیا و در سال ۲۰۰۰ مقام شوالیه‌ای را رد کرد. وی سیستم جایزه دهی را با عنوان " خودخواهی جاودانه " مورد نقد و نکوهش قرار می‌داد.[۱۰]


پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Barnes, Mike; Byrge, Duane. "Albert Finney, Chameleon-Like Star of Stage and Screen, Dies at 82". The Hollywood Reporter. Retrieved 9 February 2019.
  2. Taubman, Howard. "Theater: 'Luther' Stars Albert Finney; John Osborne Drama Is at the St. James". The New York Times. Retrieved 9 February 2019.
  3. "Dorset On Screen: A Report On The Use Of Dorset As A Film-TV Location For The British Film Centenary 1996". South Central Media. Retrieved 8 February 2019.
  4. Albert Finney remembers. Timesonline.co.uk. 5 February 2008
  5. Eden, Richard (15 May 2011). "Film star Albert Finney won't let cancer grind him down". The Daily Telegraph. telegraph.co.uk. Retrieved 2 April 2013.
  6. Taylor, Paul (30 November 2012). "Actor Albert Finney – son of Salford – loves to come home". Manchester Evening News. manchestereveningnews.co.uk. Retrieved 2 April 2013.
  7. "Actor Albert Finney dies aged 82". BBC News. BBC.
  8. CNN, Jack Guy. "Albert Finney, five-time Oscar nominee, dead at 82". CNN.
  9. "Albert Finney, 'Angry Young Man' Who Became a Hollywood Star, Dies at 82". The New York Times. Retrieved 8 February 2019.
  10. "Revealed: secret list of 300 who scorned honours", The Sunday Times, 21 December 2003

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

Albert Finney (* 9. Mai 1936 in Salford, Lancashire, England; † 7. Februar 2019 in London) war ein britischer Schauspieler und Produzent. Finney zählte seit den 1960er Jahren zu den profiliertesten britischen Charakterdarstellern.

Leben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Albert Finney besuchte die Salford Grammar School und studierte anschließend in London an der Royal Academy of Dramatic Art. Seinen ersten Auftritt hatte Finney am Birmingham Repertory Theatre. 1958 zog es ihn zurück nach London. 1959 spielte er bei der Royal Shakespeare Company in Stratford-upon-Avon klassische Rollen in den Shakespeare-Stücken Sommernachtstraum, Othello und König Lear. Aber erst durch die Komödie Lillywhite Boys wurde er zu einem bekannten Schauspieler. In der Filmadaptation von Der Komödiant nach dem Bühnenstück Der Entertainer von John Osborne war Finney erstmals auf der Filmleinwand zu sehen.

Einen weiteren Erfolg konnte Finney 1960 mit Billy Liar unter der Regie von Lindsay Anderson am Cambridge Theatre im Londoner West End verzeichnen. Er arbeitete von nun an als Schauspieler und Theaterregisseur. 1961 bot man ihm die Hauptrolle in dem Filmepos Lawrence von Arabien von David Lean an, die er ablehnte. Peter O’Toole, der die Rolle danach annahm, wurde durch sie zum Filmstar. Einem weltweiten Publikum wurde Finney durch seine Darstellung der Titelrolle in Tony Richardsons Film Tom Jones – Zwischen Bett und Galgen bekannt, für die er Nominierungen für einen Oscar, für den British Film Academy Award sowie für einen Golden Globe Award als Bester Nachwuchsdarsteller erhielt.

Mit dem Weltstar Audrey Hepburn spielte er 1966 in Zwei auf gleichem Weg. Der Film Charlie Bubbles – ein erfolgreicher Blindgänger blieb Finneys einzige Arbeit als Filmregisseur und war der erste Film seiner Produktionsfirma Memorial Enterprises Productions, die er 1965 gemeinsam mit Michael Medwin gegründet hatte. Der Film war außerdem Wettbewerbsbeitrag bei den Internationalen Filmfestspielen von Cannes 1968.

Für seine Darstellung des belgischen Privatdetektivs Hercule Poirot in der Agatha-Christie-Verfilmung Mord im Orient-Expreß unter der Regie von Sidney Lumet wurde Finney mit einer Oscar-Nominierung als bester Hauptdarsteller belohnt. Im Jahr 2000 spielte er an der Seite von Julia Roberts in Erin Brockovich das erste Mal unter der Regie von Steven Soderbergh. In den Folgejahren war er immer wieder in Filmen dieses Regisseurs in kleineren Rollen zu sehen. Im Jahr 2003 erhielt er für seine Darstellung von Winston Churchill in dem Fernsehspielfilm The Gathering Storm einen Golden Globe. Seine letzte Filmrolle spielte er 2012 als Wildhüter Kincade in dem James-Bond-Film Skyfall.

Finney war von 1957 bis 1961 mit der britischen Schauspielerin und Sängerin Jane Wenham (1927–2018)[1] verheiratet, mit der er einen Sohn hatte, sowie von 1970 bis 1978 mit der französischen Schauspielerin Anouk Aimée, die ihn 1975 für Ryan O’Neal verließ. Von 2006 bis zu seinem Tod war er mit Pene Delmage verheiratet.[2] Er starb im Februar 2019 im Alter von 82 Jahren nach kurzer Krankheit.[3]

Filmografie (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Auszeichnungen[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Oscar

  • 1964: nominiert als „Bester Hauptdarsteller“ in Tom Jones – Zwischen Bett und Galgen
  • 1975: nominiert als „Bester Hauptdarsteller“ in Mord im Orient-Expreß
  • 1984: nominiert als „Bester Hauptdarsteller“ in Ein ungleiches Paar
  • 1985: nominiert als „Bester Hauptdarsteller“ in Unter dem Vulkan
  • 2001: nominiert als „Bester Nebendarsteller“ in Erin Brockovich

Boston Society of Film Critics Award

  • 1994: ausgezeichnet als „Bester Hauptdarsteller“ in Schrei in die Vergangenheit

British Academy Film Award

  • 1961: nominiert als „Bester britischer Darsteller“ in Samstagnacht bis Sonntagmorgen
  • 1961: ausgezeichnet als „Meistversprechendes Nachwuchstalent in einer Filmhauptrolle“ in Samstagnacht bis Sonntagmorgen
  • 1964: nominiert als „Bester britischer Darsteller“ in Tom Jones – Zwischen Bett und Galgen
  • 1972: nominiert als „Bester Hauptdarsteller“ in Gumshoe
  • 1975: nominiert als „Bester Hauptdarsteller“ in Mord im Orient-Expreß
  • 1983: nominiert als „Bester Hauptdarsteller“ in Du oder beide
  • 1985: nominiert als „Bester Hauptdarsteller“ in Ein ungleiches Paar
  • 1991: nominiert als „Bester Fernsehdarsteller“ in Zum Grünen Mann – Eine Geistergeschichte
  • 1997: nominiert als „Bester Fernsehdarsteller“ in Karaoke und Cold Lazarus
  • 1999: nominiert als „Bester Fernsehdarsteller“ in Eine sehr englische Ehe
  • 2001: nominiert als „Bester Nebendarsteller“ in Erin Brockovich
  • 2001: Academy Fellowship
  • 2003: ausgezeichnet als „Bester Fernsehdarsteller“ in Churchill – The Gathering Storm
  • 2004: nominiert als „Bester Nebendarsteller“ in Big Fish – Der Zauber, der ein Leben zur Legende macht

Broadcasting Press Guild Award

  • 2003: ausgezeichnet als „Bester Hauptdarsteller“ in Churchill – The Gathering Storm

Emmy

  • 1990: nominiert als „Herausragender Hauptdarsteller in einer Miniserie oder einem Special“ in Rufmord
  • 2002: ausgezeichnet als „Herausragender Hauptdarsteller in einer Miniserie oder einem Film“ in Churchill – The Gathering Storm

Evening Standard British Film Award

  • 1976: ausgezeichnet als „Bester Hauptdarsteller“ in Mord im Orient-Expreß

Filmfestspiele von Venedig

  • 1963: ausgezeichnet mit dem Coppa Volpi als „Bester Darsteller“ in Tom Jones – Zwischen Bett und Galgen

Golden Globe Award

Gotham Award

  • 2007: ausgezeichnet als Teil des „Besten Schauspielensembles“ in Tödliche Entscheidung – Before the Devil Knows You’re Dead

Internationale Filmfestspiele Berlin

  • 1984: ausgezeichnet mit dem Silbernen Bären als „Bester Darsteller“ in Ein ungleiches Paar

Joseph Plateau Award

  • 1985: ausgezeichnet als Bester Darsteller

London Critics’ Circle Film Award

  • 1985: ausgezeichnet als „Darsteller des Jahres“ in Unter dem Vulkan
  • 1999: Dilys Powell Award
  • 2001: ausgezeichnet als „Britischer Nebendarsteller des Jahres“ in Erin Brockovich
  • 2008: nominiert als „Britischer Nebendarsteller des Jahres“ in Tödliche Entscheidung – Before the Devil Knows You’re Dead

Los Angeles Film Critics Association Award

  • 1984: ausgezeichnet als „Bester Hauptdarsteller“ in Unter dem Vulkan

Mar del Plata Film Festival

  • 1961: ausgezeichnet als „Bester Darsteller“ in Samstagnacht bis Sonntagmorgen

National Board of Review

  • 1961: ausgezeichnet als „Bester Hauptdarsteller“ in Samstagnacht bis Sonntagmorgen

New York Film Critics Circle Award

Screen Actors Guild Award

  • 2001: ausgezeichnet als „Herausragender Nebendarsteller“ in Erin Brockovich
  • 2001: ausgezeichnet als Teil des „Herausragenden Schauspielensembles“ in Traffic – Macht des Kartells
  • 2003: nominiert als „Herausragender Hauptdarsteller in einem Fernsehfilm oder einer Miniserie“ in Churchill – The Gathering Storm

Literatur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  • Quentin Falk: Albert Finney in Character: A Biography. Robson Books Ltd, Hardcover 1998 / Paperback 2003

Weblinks[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

 Commons: Albert Finney – Sammlung von Bildern

Einzelnachweise[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  1. Jane Wenham obituary, The Guardian, 26. November 2018
  2. Film star Albert Finney won’t let cancer grind him down, The Daily Telegraph, 15. Mai 2011
  3. Andrew Pulver: Albert Finney, cinema’s original ‘angry young man’, dies aged 82. The Guardian, 8. Februar 2019, abgerufen am 8. Februar 2019 (englisch).