آزولا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آزولا
وضعیت بقا

امن { (NatureServe)
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
Division: سرخس‌تباران
رده: سرخس باریک‌هاگدان
راسته: Salviniales
تیره: آزیریان
سرده: آزیر
گونه: A. filiculoides
نام علمی
Azolla filiculoides
ژان-باتیست لامارک[۱][۲]
مترادف‌ها

A. arbuscula Desv.
A. filiculoides var. rubra (R.Br.) Strasb.
A. magellanica Willd.
A. squamosa Molina
(Poss.) A. caroliniana Willd.
(Poss.) A. japonica Franch. & Sav.
(Poss.) A. rubra R.Br.

List source : [۲]

آزولا یا سرخس آبی (Azolla filiculoides) یک گونه از آزیریان بومی مناطق معتدل و گرمسیری آمریکا و همچنین بسیاری از مناطق بر قدیم از جمله آسیا و استرالیا است.

آزولا سرخس شناور آزادی است که معمولاً در آب‌های راکد و آرام نهرها، تالاب‌ها و شالیزارها از نواحی معتدله گرفته تا نواحی گرمسیری یافت می‌شود. این گیاه با ریشه‌های نازکی که دارد همانند فرشی است که روی سطح آب گسترش پیدا کرده است.

برگ‌های این گیاه، ظریف و کوچک وحساس است و بسته به اینکه در چه مقطعی از زمان رشد باشد رنگ‌های متفاوتی دارند. مثلاً هنگامی که گیاه در آستانهٔ رشد است رنگ آن سبز مغز پسته‌ای است و کم‌کم رنگ آن تیره شده و گاهی قرمز و نقره‌ای هم می‌شود. این گیاه می‌تواند در عرض دو تا سه روز به دو برابر میزان خود برسد. آزولا به شوری آب حساس است و در آب دریا از بین می‌رود.

این گیاه در سال ۱۳۶۰ برای تقویت مزارع برنج از فیلیپین به ایران اورده شد.

ویژگی‌ها[ویرایش]

آزولا ارتباط همزیستی با باکتری‌های تثبیت‌کننده ازت برقرار می‌سازد. هر گیاه آزولا عموماً برگ‌شاخه خوانده می‌شود و شامل یک ساقه اصلی است که از سطح آب رشد می‌کند. برگ‌شاخه آزولا دارای برگ‌های متناوب و ریشه‌های نابجا در فواصل منظم بر روی ساقه اصلی می‌باشد و ساقه‌های ثانویه از محور برخی برگ‌ها توسعه می‌یابند. برگشاخه‌های آزولا به شکل سه‌گوش یا چندوجهی هستند و به حالت منفرد یا جمعی بصورت شناور بر سطح آب قرار می‌گیرند.[۳]

گیاه آزولا در گونه‌های کوچک نظیر A.pinnata به قطرهای ۱، ۲ و ۵ سانتی‌متر و در گونه‌های بزرگتر نظیر A.nilotica به قطر بیش از ۱۵ سانتی‌متر دیده می‌شوند. محل اتصال هر شاخه دارای یک لایه جدا کننده‌است که اهمیت به‌سزایی در تکثیر رویشی گیاه مزبور دارد.

آزولا بصورت جانبی گسترش می‌یابد و تا پوشاندن تمامی سطح آب به رشد ادامه می‌دهد. رشد سریع آزولا در بسیاری از مواقع به معضلات زیست محیطی تبدیل می‌گردد. بررسی‌ها نشان می‌دهند که گونه "A.pinnata" بیوماس خود را ضمن ۵–۳ روز در شرایط آزمایشگاهی به دو برابر می‌رساند امّا برای این منظور در شرایط مزرعه‌ای به ۱۰–۵ روز نیازمند است. ضخیم شدن لایه آزولا موجب کاهش دسترسی گیاه به آب و عناصر غذایی محلول می‌شود و ریشه‌های آزولا قادر به نفوذ به لایه‌های زیرین نخواهند بود. همچنین لایه‌های زیرین آزولا از نور کمتری برخوردار می‌گردند از این‌رو بدینطریق از رشد گیاه کاسته می‌گردد.[۴]

نگارخانه[ویرایش]

  • Azolla filiculoides
  • Azolla filiculoides (pink-tinged) growing together with Lemna minor duckweed
  • Single Azolla filiculoides plant showing the roots

منابع[ویرایش]

  1. In: Encyclopédie Méthodique, Botanique 1(1): 343. 1783. . 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ . 
  3. پورکاظم، اسماعیل: آزولا؛ مشخصات، کاربردها و کنترل ۱.
  4. پورکاظم، اسماعیل: آزولا؛ مشخصات، کاربردها و کنترل ۱.

Wikipedia contributors, "Azolla filiculoides," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Azolla_filiculoides&oldid=570937952 (accessed January 19, 2014).