پرش به محتوا

آزادماهی جویبار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

آزادماهی جویبار
وضعیت حفاظت
رده‌بندی علمی edit
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرتوبالگان
راسته: آزادماهی‌سانان
تیره: آزادماهیان
سرده: Oncorhynchus
گونه:
O. tshawytscha
نام دوبخشی
Oncorhynchus tshawytscha
(Walbaum, 1792)

آزادماهی جویبار (Oncorhynchus tshawytscha) بزرگ‌ترین و با ارزش‌ترین گونه ماهی قزل‌آلای اقیانوس آرام در آمریکای شمالی و همچنین بزرگ‌ترین گونه در تیره کج‌بینی‌ها است.[۲]

نام‌های بومی دیگر این گونه شامل شینوک یا چینوک (برگرفته از نام قوم چینوک)، شاه سالمون، ماهی قزل آلا کوئینات، سومن، ماهی آزاد جویبار، کروم هوگ، بلک‌موث و ماهی قزل آلا تایی است. نام علمی گونه بر اساس نام رایج روسی chavycha (чавыча) است.

آزادماهی‌های جویبار از ماهیان رودکوچ به‌شمار می‌روند که بومی اقیانوس آرام شمالی و رودخانه‌های غرب آمریکای شمالی از کالیفرنیا تا آلاسکا، و نیز رودخانه‌های آسیایی از شمال ژاپن تا رودخانهٔ پالیوام در شمال‌شرق سیبری قطب شمال هستند. این ماهیان به مناطق دیگری از جهان نیز معرفی شده‌اند؛ از جمله به نیوزلند، دریاچه‌های بزرگ، دریاچهٔ میشیگان در آمریکای شمالی، رودخانه‌های غربی میشیگان و همچنین پاتاگونیا. صید یک آزادماهی جویبار بزرگ، از آرزوهای اصلی ماهیگیران ورزشی است. گوشت این ماهی نیز به دلیل ارزش تغذیه‌ای بالا و داشتن مقدار زیادی از امگا ۳ بسیار پرارزش است. جمعیت این گونه در برخی مناطق کاهش یافته، اما در نواحی دورافتاده‌تر همچنان جمعیتی نسبتاً پایدار دارد.

آزادماهی جویبار تاکنون برای قرار گرفتن در فهرست سرخ IUCN ارزیابی نشده است. با این حال، بنا بر گزارش اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA)، جمعیت این ماهی در امتداد سواحل کالیفرنیا به دلایلی چون صید بی‌رویه، نابودی زیستگاه‌های آب شیرین و مصب رودخانه‌ها، ساخت نیروگاه‌های آبی، شرایط نامساعد اقیانوس و شیوه‌های پرورش و تکثیر در حال کاهش است.[۳]

آزادماهی جویبار نر در مرحله تخم ریزی

محدوده طبیعی

[ویرایش]

از نظر تاریخی، پراکنش بومی شینوک در آمریکای شمالی از رودخانه ونتورا در کالیفرنیا در جنوب تا کوتزبو ساوند در آلاسکا در شمال متغیر بود. مطالعات اخیر نشان داده است که ماهی آزاد شینوک از نظر تاریخی بومی حوضه آبخیز رودخانه گوادالوپ (کالیفرنیا) است، جنوبی‌ترین منطقه شهری بزرگ که میزبان ماهی آزاد در ایالات متحده است.[۴] جمعیت آنها از مناطق بزرگی که قبلاً بسیار شکوفا بودند ناپدید شده‌اند، به[۵] ۴۰ درصد کاهش یافته است.[۶] در برخی از مناطق، محدوده زندگی آنها عمدتاً به دلیل سدها و تغییرات زیستگاهی دستخوش تخریب شده است که جنوب کالیفرنیا، برخی مناطق شرق رشته کوه ساحلی کالیفرنیا و اورگان، و مناطق وسیعی در رودخانه اسنیک و حوضه‌های آبریز بالا دست رودخانه کلمبیا از آن جمله اند. اخیراً بر اثر مطالعات میدانی مشخص شده است که در مناطق خاصی مانند دلتای رودخانه ساکرامنتو-سان خواکین کالیفرنیا، جمعیت بسیار کمی از آزادماهی جویبار (کمتر از ۱٪) باقی مانده است.[۷]

در غرب اقیانوس آرام، پراکنش این گونه با ارزش از شمال ژاپن (هوکایدو) در جنوب تا اقیانوس منجمد شمالی تا دریای سیبری شرقی و رودخانه پالیوام در شمال متغیر است. با این وجود، آنها به‌طور مداوم در مناطق وجود و حضور دارند و توزیع آنها تنها در شبه جزیره کامچاتکا به خوبی در حال افزایش است. در نقاط دیگر، اطلاعات کمی در مورد جمعیت آنها وجود است، اما آنها در حوضه رودخانه آنادیر سیبری و بخش‌هایی از شبه جزیره چوکچی حضور دارند. همچنین در بخش‌هایی از استان ماگادان شمالی در نزدیکی خلیج شلیخف و خلیج پنژینا ممکن است هنوز ذخایری از این ماهی باقی مانده باشد. البته مطالعات و داشته‌های ضعیفی در این زمینه موجود است.[۸]

یک جفت شینوک صید شده در اقیانوس
تخم‌های بارور شده شینوک

آبزی‌پروری

[ویرایش]

بزرگ‌ترین تولیدکننده و عرضه‌کننده بازار آزادماهی جویبار کشور نیوزلند است. در سال ۲۰۰۹، نیوزلند ۵۰۸۸ تن ماهی آزاد با نام King Salmon به بازار عرضه کرد که ۶۱ میلیون دلار نیوزلند درآمد صادراتی عاید آن کرد. برای سال منتهی به مارس ۲۰۱۱، این مبلغ به ۸۵ میلیون دلار نیوزیلند افزایش یافت.[۹][۱۰] نیوزلند حدود نیمی از تولید جهانی آزادماهی جویبار را در اختیار دارد که حدود نیمی از آن را صادر می‌کند. ژاپن بزرگ‌ترین بازار هدف و صادراتی نیوزلند است. ماهی ماهی تولید شده در نیوزلند به سایر کشورهای حاشیه اقیانوس آرام از جمله استرالیا نیز صادر می‌شود.[۱۱]

شیلی تنها کشوری غیر از نیوزلند است که در حال حاضر مقادیر قابل توجهی ماهی قزل آلا شینوک پرورشی تولید می‌کند. ایالات متحده دیگر از سال ۱۹۹۴ به بعد شینوک پرورشی قابل توجه و در مقادیر تجاری تولید نکرده است. همچنین در کانادا، فعالیت بیشتر مراکز پرورش ماهی قزل آلای شینوک تا سال ۲۰۰۹ متوقف شده است.[۱۲]

منابع

[ویرایش]
  1. O tshawytscha https://explorer.natureserve.org/Taxon/ELEMENT_GLOBAL.2.102499/Oncorhynchus_tshawytscha
  2. Ohlberger, Jan; Ward, Eric J; Schindler, Daniel E; Lewis, Bert (2018-02-27). "Demographic changes in Chinook salmon across the Northeast Pacific Ocean". Fish and Fisheries. 19 (3): 533–546. doi:10.1111/faf.12272. ISSN 1467-2960.
  3. "National Oceanic and Atmospheric Administration. North Central California Coast Recovery Domain" (PDF). westcoast.fisheries.noaa.gov. National Marine Fisheries Service Southwest Region. Archived from the original (PDF) on 15 December 2013. Retrieved 9 May 2016.
  4. Simons, Eric (24 June 2020). "Did Salmon Always Live in San José?". Bay Nature Magazine. Retrieved 30 December 2020.
  5. "Salmon: Background". Pacific Fishery Management Council. Retrieved 2010-03-05.
  6. Cameron, Mindy (2002-08-18). "Salmon Return; A Public Conversation About the Future of a Northwest Icon". The Seattle Times. Seattle, Washington.
  7. Demetras, Nicholas (February 3, 2016). "Development of underwater recorders to quantify predation of juvenile Chinook salmon (Oncorhynchus tshawytscha) in a river environment" (PDF). Fishery Bulletin. 114 (2): 179–185. doi:10.7755/fb.114.2.5. Retrieved 8 May 2016.
  8. Augerot, Xanthippe; Foley, Dana Nadel (2005). Atlas of Pacific salmon: the first map-based status assessment of salmon in the North Pacific. University of California Press. pp. 80–83. ISBN 978-0-520-24504-4.
  9. "Aquaculture New Zealand Industry Overview". Archived from the original on August 6, 2011. Retrieved September 20, 2011.
  10. "AQUACULTURE.GOVT.NZ/Industry development". Archived from the original on 4 February 2013. Retrieved September 26, 2011.
  11. "The NZ Salmon Farmer's Association Inc". The association of the New Zealand Salmon farming industry. Archived from the original on October 6, 2011. Retrieved September 20, 2011.
  12. Statistics Canada. "Aquaculture Activity in Canada". Archived from the original on 2012-06-15. Retrieved 2012-10-14.

پیوند به بیرون

[ویرایش]