آرش نراقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آرش نراقی
زادروز ۱۳۴۵
تهران
ملیت ایرانی
پیشه دانشیار دانشگاه
پژوهشگر فلسفه
نویسنده
مترجم

آرش نراقی با نام مستعار احمد نراقی (زاده ۱۳۴۵ در تهران) داروساز، نویسنده، مترجم و استاد فلسفه است. عمدهٔ فعالیت‌های وی در زمینهٔ فلسفهٔ دین و اخلاق است.[۱][۲][۳][۴][۵][۶]

او هم‌اکنون دانشیار دین و فلسفه در در کالج موراوین (Moravian College) پنسیلوانیای آمریکا است.[۷]

زندگی و تحصیلات[ویرایش]

آرش نراقی در سال ۱۳۴۵ در تهران متولد شد. دکترای داروسازی را در سال ۱۳۶۳ از دانشگاه تهران به اتمام رساند و پس از مهاجرت به آمریکا، دکترای فلسفه را از دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا در سال ۱۳۸1 (2008) اخذ نمود. رسالهٔ دکتری وی Moral Dilemmas in the Context of Virtue Ethics نام دارد.[۸]

او در ابتدا مقالاتش را با نام احمد نراقی می‌نوشت.[۹] آرش نراقی هم‌اکنون دروس فلسفه و دین را به دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد در دانشگاه موراویان پنسیلوانیا تدریس می‌کند.

آثار[ویرایش]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

  • رساله دین شناخت: مدلی در تحلیل ایمان ابراهیمی (تهران، انتشارات طرح نو، ۱۳۷۸)؛[۱۰][۱۱]
  • اخلاق حقوق بشر (تهران، انتشارات نگاه معاصر، ۱۳۸۹)؛[۱۲]
  • آینه جان: مقالاتی دربارهٔ احوال و اندیشه‌های مولانا جلال الدین بلخی (تهران، نشر نگاه معاصر، ۱۳۸۹)[۱۳]
  • "حدیث حاضر و غایب: مقالاتی درباب الهیات غیبت" (تهران، نشر نگاه معاصر، ۱۳۹۰)[۱۴][۱۵][۱۶]
  • دربارهٔ عشق (مجموعه مقالات) (تهران، نشر نی، ۱۳۹۰)،[۱۷][۱۸]

از بخش‌های این کتاب می‌توان به «خطابه آلکیبیادس: قرائتی از رساله مهمانی افلاطون - مارتا نوسباوم، فضیلت عشق (اروتیک) - رابرت سالومون پیوند عشق- رابرت نوزیک، دلایلی برای عشق ورزیدن- لارنس تامس، عشق‌های مخاطره آمیز- انت بایر و دربارهٔ آینده عشق: روسو و فمنیست‌های رادیکال- الیزابت راپاپورت» اشاره کرد.[۱۹]

  • عقل و اعتقاد دینی: درآمدی بر فلسفه دین- با همکاری ابراهیم سلطانی (تهران، انتشارات طرح نو، ۱۳۷۶)؛[۲۰][۲۱]
  • کلام فلسفی- با همکاری ابراهیم سلطانی (تهران، انتشارات صراط، ۱۳۷۴).[۲۲]
  • مدارا و مدنیت (مجموعه مقالات در باب اخلاق اجتماعی، آرش نراقی، نشر نگاه معاصر، چاپ دوم، ۱۳۹۴.
  • سنت و افقهای گشوده، نشر نگاه معاصر، ۱۳۹۵.

مقاله[ویرایش]

مقالات بسیاری از او به ویژه در نشریات مشهوری چون کیان و راه نو به چاپ رسیده‌است.[۲۳]

  • مولوی و مذهب عشق[۲۴]
  • متن مقدّس و معضله هرمنوتیکی[۲۵]
  • فضیلت بخشایش[۲۶]
  • امکان و ساختار وحی زبانی[۲۷]
  • لیبرالیسم: فردگرایی یا خویشتن‌مداری؟[۲۸]
  • اخلاقی و غیراخلاقی، طبیعی و غیرطبیعی[۲۹]
  • آیا «مسلمان سکولار» ممکن است؟[۳۰]
  • نقد اخلاقی نظریه ولایت فقیه[۳۱]
  • در بستر زمان[۳۲]
  • دین رحمانی و اصلاح قانون اساسی[۳۳]
  • تجاوز جنسی به مثابه نقض حقوق بشر[۳۴]
  • جنبش سبز در حصار قانون[۳۵]
  • روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران [۳۶]
  • مشروعیت مدنی دین یا مشروعیت دینی مدنیت؟[۳۷]

سخنرانی ها و برنامه های تلویزیونی[ویرایش]

  • مولوی و تجربه در آستانگی[۳۸]
  • تجربه عدم نزد مولوی و خیام[۳۹]
  • جهان اندیشگی حافظ[۴۰]
  • دین و نقش آن در مدیریت عواطف[۴۱]
  • فضل الرحمان و نظریه اصلاح اندیشه دینی در اسلام[۴۲]
  • متافیزیک مرگ: مرگ چیست؟[۴۳]
  • متافیزیک مرگ: دربارهٔ جاودانگی[۴۴]
  • دربارهٔ امکان معاد جسمانی[۴۵]
  • جبر، اختیار، و مسئولیت اخلاقی[۴۶]
  • آگاهی، تجربه وحیانی، و روایت رؤیا[۴۷]
  • درآمدی بر مسأله شرّ- بخش اوّل[۴۸]، بخش دوّم[۴۹]، بخش سوّم[۵۰]، بخش چهارم[۵۱]، بخش پنجم[۵۲]، بخش ششم[۵۳]، بخش هفتم[۵۴]، بخش هشتم[۵۵]، بخش نهم[۵۶]، بخش دهم[۵۷]، بخش یازدهم[۵۸]، بخش دوازدهم[۵۹]
  • برهان شرّ (برنامه پرگار بی بی سی): بخش اوّل[۶۰]، بخش دوّم[۶۱]
  • آیا همجنس گرایی در اسلام نهی شده‌است؟ (برنامه پرگار بی بی سی)[۶۲]
  • آیا گوشتخواری غیراخلاقی است؟ (برنامه پرگار بی بی سی)[۶۳]

بازنشر آثار[ویرایش]

آثار فلسفی آرش نراقی توسط برخی از سازمان‌ها و مراکز در ایران بازنشر شده‌است:

دیدگاه‌ها[ویرایش]

برخی نظرات بحث برانگیز او عبارتند از:[۶۶]

  1. رژیم غذایی گوشتخوارانه فقط در حدّی که برای تأمین سلامت انسان ضروری است، اخلاقاً رواست. مصرف گوشت حیوانات بیش از حدّ ضرورت اخلاقاً نارواست. ما، به عنوان انسان‌های اخلاقاً مسؤول، باید «اصل برابری اخلاقی موجودات زنده» و «اصل عدم تناسب» را بپذیریم. در چارچوب نظام اخلاقی ای که مبتنی بر «اصل عدم تناسب» است، رژیم غذایی گوشتخوارانه اخلاقاً نارواست- مگر آنکه معلوم شود مصرف آن برای سلامت انسان ضرورت است. در آن صورت مصرف آن فقط در همان حدّ و نه بیش از آن اخلاقاً رواست. شرط اخلاقی زیستن آن است که رژیم غذایی گوشتخوارانه را به رژیم غذایی تغییر دهیم که یا تماماً گیاهی است یا دست کم بخش عمده آن را خوراکهای گیاهی تشکیل می‌دهد و مصرف گوشت در آن به حداقلّ ممکن رسیده‌است.[۶۷]
  2. استفاده از سلاح‌های هسته‌ای در روزگار ما تحت هر شرایطی نارواست. کسانی مانند مایکل والتسر معتقدند استفاده کم دامنه از سلاح‌های هسته‌ای در شرایط "فوق العاده بحرانی" می‌تواند مجاز باشد. نراقی در نقد این رویکرد می‌نویسد: "در این مورد چند مشکل عملی جدّی وجود دارد:نخست آنکه، تشخیص آنکه آیا شرایط به واقع به مرحله "فوق‌العاده بحرانی" رسیده‌است، کار دشواری است؛ و این دشواری مجال فراخی را برای سوءاستفاده از سلاح‌های هسته‌ای فراهم می‌آورد"،[۶۸] و «دوم آنکه، خطر استفاده از سلاح‌های هسته‌ای چندان عظیم است که هرگونه خطایی در فرایند تولید، نگه داری، یا استفاده از آن سلاح‌ها می‌تواند به نتایج هولناک و فاجعه آمیزی بینجامد. وقتی که خطر عظیم است، احتمال خطای اندک عظیم خواهد بود.»[۶۹]
  3. تحریم اقتصادی دولت‌های ناقض حقوق بشر در شرایطی موجه است که به واقع مایه کمک به قربانیان نقض حقوق بشر شود. "در تمام اقداماتی که برای حمایت از قربانیان نقض حقوق بشر انجام می‌شود باید ارزیابی واقع بینانه‌ای از سود و زیان آن اقدامات داشته باشیم. [...] در پاره‌ای موارد، ما مجازیم که برای پیشگیری از زیان بزرگتر زیانی کوچکتر را بر فرد وارد کنیم. [...] تحت شرایطی ممکن است ارزیابی واقع بینانه نهادهای بین‌المللی و اعضای مسؤول جامعه جهانی این باشد که مثلاً تحریم اقتصادی دولتهای ناقض حقوق بشر اگرچه زیانهایی را متوجه شهروندان می‌کند اما در نهایت مانع از آن شود که آن شهروندان زیانهای عظیم تری را تحمل کنند؛ بنابراین، به گمانم تحت شرایط معینی می‌توان از اعمال این گونه فشارها و تحریمها اخلاقاً دفاع کرد. اما به نظرم نباید از این نکته غافل شد که در بسیاری موارد، آنچه در جهان معاصر تحت عنوان دفاع از قربانیان حقوق بشر صورت می‌گیرد به انگیزه‌ها و دواعی غیربشردوستانه است. یعنی در بسیاری موارد منافع اقتصادی یا سیاسی دولتهای خارجی انگیزه اصلی تحریم‌ها و فشارهای دیپلماتیک و اقتصادی است، هرچند که گه گاه رنگ و لعابی از دغدغه‌های بشردوستانه نیز بر آن می‌افزایند. سخن من ربطی به این نوع اقدامات ندارد.[۷۰]
  4. در شرایطی که دولت معمر قذافی در لیبی دست به کشتار مردم بی دفاع خود زد، دخالت دولتهای خارجی برای جلوگیری از کشتار مردم بیگناه اخلاقاً رواست. «دولتهای قدرتمند [از جمله دولت آمریکا] را نباید بخاطر کمک به اموری مانند پیشرفت دموکراسی، یا اعزام نیروی نظامی برای برقراری امنیت در یک منطقه جنگ زده که در آن نسل‌کشی جاری است، ملامت کرد. اگر انتقادی بر عملکرد آن‌ها وارد است این است که برای مثال، چرا کمکهای بشردوستانه آن‌ها بسی کمتر از ظرفیت و توانمندی‌هایشان است، یا چرا نحوه توزیع آن کمکها نامنصفانه است، یا چرا در غالب موارد ملاحظات سیاسی آن دولت‌ها اهداف بشردوستانه آن کمکها را تحت الشعاع قرار می‌دهد، یا چرا آن دولت‌ها در غالب موارد ملاحظات ملّی (لوکال) خود را بر وظایف جهانی (گلوبال) شان مقدم می‌دارند، و نقش مسئولانه تری در مدیریت معضلات جهانی ایفا نمی‌کنند.»[۷۱]
  5. وجود گزاره کاذب در متن کلام وحیانیِ برحق، ممکن است. "در مقام تبیین وجود یک گزاره کاذب در متن کلام وحیانی (به فرض آنکه چنان گزاره کاذبی در کلام وحی وجود داشته باشد) فرد دست کم با سه نظریه تبیین گر رقیب روبرو است: (۱) آن گزاره "خطاً است؛ (۲) آن گزاره "دروغ" است؛ (۳) آن گزاره، دست کم در زمینه عصر تنزیل وحی، بستر مناسب تری برای فهم و پذیرش مراد اصلی فرستنده پیام فراهم می‌آورده‌است. از منظر فرد مؤمنی که خداوند را عالم مطلق، قادر مطلق، و خیر محض می‌داند، گزینه سوّم با اقتضای منطق و ایمان، هردو، سازگار است، و مؤمن خردورز می‌تواند به نحوی سازگار و خردپسند آن را بر دو گزینه بدیل ترجیح نهد.".[۷۲]
  6. مطابق اصل حق ناحق بودن "ناحق بودن نافی حق داشتن نیست، مگر آنکه در موارد خاص بتوان دلیل عقلا قانع‌کننده‌ای خلاف آن اقامه کرد به نظر من رکن رکین اخلاق لیبرالی را می‌توان به رسمیت شناختن "حقّ ناحق" بودن انسان‌ها دانست. یک مسلمان می‌باید ساخت سیاسی ای را که در آن "حقّ ناحق بودن" شهروندان در آن به رسمیت شناخته می‌شود، بپذیرد. حقّ ناحقّ بودن از جمله حقوق عینی انسان‌هاست.[۷۳]
  7. سقط جنین در مواردی که جان مادر به واسطه بارداری در خطر است، یا بارداری در نتیجه تجاوز به عنف به مادر صورت گرفته باشد رواست. در مواردی هم که زن تمام پیشگیریهای لازم برای باردار نشدن را رعایت کرده باشد، و علی‌رغم آن باردار شود، در آن صورت حق مادر نسبت به بدنش می‌تواند بر حق جنین به حیات برتری یابد و سقط جنین را موّجه کند. .[۷۴]
  8. مهم‌ترین استدلال‌هایی که در تقبیح اخلاقی رفتارهای هم‌جنس‌گرایانه مطرح شده، از استحکام کافی برخوردار نیست. به بیان دیگر، این ادعا که رفتارهای هم‌جنس‌گرایانه از آن حیث که هم جنس گرایانه است، اخلاقاً ناروا و در خور نکوهش است، بنیان عقلی استواری ندارد.

البته چه بسا بسیاری افراد رفتارهای هم‌جنس‌گرایانه را با ذوق و طبع خود سازگار نیابند و لذا آن را پدیده‌ای ناخوشایند و مشمئزکننده بیابند، اما این امر تعرض به حقوق اجتماعی آن‌ها را توجیه نمی‌کند.[۷۵]

  1. در مورد اهانت به پیامبر اسلام: «آیا هر بار که کسی از آزادی بیان سوء استفاده می‌کند، اهل ایمان باید کاروبار خود را رها کنند، به خیابان‌ها بریزند و آشوب به پا کنند؟ فرد صاحب ایمان در رویارویی با امور ناگوار و ناپسند است که باید ادب و شکیبایی خود را نشان دهد. بنیادگرایان مذهبی، بقا و منافع خود را در آشوب و خشونت می‌جویند. آزادی بیان چندان مهم است که ما باید سوء استفاده از آن را، هر چقدر هم که دل‌آزار باشد، به عنوان شرّی لازم بپذیریم. دولت‌ها حق ندارند در این گونه مسائل دخالت کنند.»[۷۶] اهانت نوعی خشونت زبانی برای تحقیر و خوارداشت دیگری است و تحت هر شرایطی عملی زشت و نکوهیده‌است و اگر هم برخی روحهای بیمار را تشفی می‌دهد فضل و هنری برای آن نیست. به نظرم درست آن است که به جای تکریم و تقدیس اهانت، در تحدید حدود مصادیق اهانت و نیز به رسمیت شناختن «حق اهانت» بکوشیم. «حق اهانت» مصداق «حق ناحق» بودن است. یعنی ما اهانت را نسبت به هرکس و هر باوری ناحق و ناروا می‌دانیم، اما معتقدیم که نباید برای جلوگیری از اهانت کنندگان به زور و خشونت متوسل شد. به بیان دیگر، عمل ایشان را تقبیح می‌کنیم بی‌آنکه مکلف باشیم ایشان را با توسل به زور (خواه قانونی و خواه فراقانونی) از آن کار بازبداریم[۷۷]

منابع[ویرایش]

  1. آرش نراقی به پرسش‌ها درباره «اسلام و حقوق اقلیت‌های جنسی» پاسخ می‌دهد
  2. BBC فارسی - ایران - پژواک: اعتراض و سرکوب در ایران؛ افزایش یا محو خشونت؟
  3. جنبش راه سبز - آرش نراقی: روابط اقوام باید بر مناسبات عادلانه استوار شود
  4. Arash Naraghi - California State University San Bernardino - RateMyProfessors.com
  5. Arash Naraghi
  6. سایت کانون فلسفه و حکمت، بازدید ۱۳۹۴
  7. “Arash Naraghi, Associate Professor of Philosophy | Moravian College”. www.moravian.edu. Retrieved 2018-10-11. 
  8. “Placement | Department of Philosophy - UC Santa Barbara”. www.philosophy.ucsb.edu. Retrieved 2018-10-11. 
  9. آفتاب - پروژه روشنفکری دینی سروش از دیدگاه آرش نراقی
  10. Untitled Page
  11. مجله کتاب ماه دین - شماره ۲۸ - مدل ایمان ابراهیمی یا بازنمود الهیات تجربی
  12. راسخون - کتابشناسی - اخلاق حقوق بشر
  13. راسخون - کتابشناسی - آینه جان: مقالاتی درباره احوال و اندیشه‌های مولانا جلال‌الدین بلخی
  14. کانون ايرانی پژوهشگران ٠لس٠ه Ùˆ Øکمت - آرش نراقي‌
  15. آدینه بوک: حدیث حاضر و غایب: مقالاتی در باب‌الهیات غیبت ~آرش نراقی
  16. خبرگزاری کتاب ایران (IBNA) - نراقی از «حدیث حاضر و غایب، مقالاتی درباره الهیات غیبت» نوشت
  17. پرفروش سال به روایت کتاب‌فروشان - Tabnak.IR | تابناک
  18. خبرآنلاین - این روزها در تهران چه کتاب‌هایی بیشتر می‌فروشند؟
  19. خبرآنلاین - نظرات جالب فلاسفه درباره عشق.../ همیشه مایه تشویش، یکطرفه و جهانی برای بالندگی
  20. آدینه بوک: عقل و اعتقاد دینی: درآمدی بر فلسفه دین ~مایکل تاد پترسون، ویلیام هاسکر، بروس رایشنباخ، دیوید بازینجر، ابراهیم سلطانی (مترجم)، احمد نراقی (مترجم)
  21. http://vista.ir/?view=article&id=537776
  22. آدینه بوک: کلام فلسفی (مجموعه مقالات) ~جان هیک، الوین پلنتینجا، جی.ال. مکی، احمدبن محمدمهدی نراقی (مترجم)، ابراهیم سلطانی (مترجم)
  23. دکتر آرش نراقی. «پاسخ آرش نراقی به پرسش‌ها دربارهٔ «اسلام و حقوق اقلیت‌های جنسی»». رادیوفردا، ۲۴ شهریور ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۹ خرداد ۱۳۹۵. 
  24. رادیو زمانه | اندیشه زمانه | مقالات | مولوی و مذهب عشق
  25. جنبش راه سبز - اندیشه
  26. جنبش راه سبز - فضیلت بخشایش
  27. جنبش راه سبز - امکان و ساختار وحی زبانی
  28. رادیو زمانه | اندیشه زمانه | مقالات | لیبرالیسم: فردگرایی یا خویشتن‌مداری؟
  29. رادیو زمانه | اندیشه زمانه | مقالات | اخلاقی و غیراخلاقی، طبیعی و غیرطبیعی
  30. آیا "مسلمان سکولار" ممکن است؟ - آرش نراقی :: روزآنلاین
  31. نقد اخلاقی نظریه ولایت فقیه* - آرش نراقی :: روزآنلاین
  32. در بستر زمان - آرش نراقی :: روزآنلاین
  33. دین رحمانی و اصلاح قانون اساسی - آرش نراقی :: روزآنلاین
  34. تجاوز جنسی به مثابه نقض حقوق بشر - آرش نراقی :: روزآنلاین
  35. جنبش سبز در حصار قانون - آرش نراقی :: روزآنلاین
  36. http://www.bbc.com/persian/blog-viewpoints-44911085...
  37. http://www.bbc.com/persian/blog-viewpoints-45525222...
  38. https://www.youtube.com/watch?v=MU-ccDD_0xo&feature=youtu.be...
  39. https://www.youtube.com/watch?v=oDoynrFEvGo...
  40. https://www.youtube.com/watch?v=Az70rXj8g6U&t=5s...
  41. https://www.youtube.com/watch?v=oDoynrFEvGo...
  42. https://www.youtube.com/watch?v=IbLSa-5atlc&feature=youtu.be...
  43. https://www.youtube.com/watch?v=a2laepffv5s&feature=youtu.be...
  44. https://www.youtube.com/watch?v=WFAWF869Ujw...
  45. https://www.youtube.com/watch?v=HPDC_KQQTMk&feature=youtu.be...
  46. https://www.youtube.com/watch?v=792lUNfOUxQ&feature=youtu.be...
  47. https://www.youtube.com/watch?v=OxewZVllE5s&feature=youtu.be...
  48. https://www.youtube.com/watch?v=BjFVvfPyvwI&feature=youtu.be...
  49. https://www.youtube.com/watch?v=cx2Wr44u5Io&feature=youtu.be...
  50. https://www.youtube.com/watch?v=ejXR8ykgDZc&feature=youtu.be...
  51. https://www.youtube.com/watch?v=uBy2F3o9HYY&feature=youtu.be...
  52. https://www.youtube.com/watch?v=GmAY3Pj-5jI&feature=youtu.be...
  53. https://www.youtube.com/watch?v=aiHHH-R-brY&feature=youtu.be...
  54. http://arashnaraghi.org/wp/?p=701...
  55. https://www.youtube.com/watch?v=OIBOjvKA5ZE&feature=youtu.be...
  56. https://www.youtube.com/watch?v=LL1hyjO6W-U&feature=youtu.be...
  57. https://www.youtube.com/watch?v=2ZeOV-Y4g7o&feature=youtu.be...
  58. https://www.youtube.com/watch?v=4fr3z4gn4BU&feature=youtu.be...
  59. https://www.youtube.com/watch?v=AoZhr_SkpgQ&feature=youtu.be...
  60. https://www.youtube.com/watch?v=Ws9hcZk6tO0...
  61. https://www.youtube.com/watch?v=_vrp_4XkiD8...
  62. https://www.youtube.com/watch?v=1oSzLD0k-G0...
  63. https://www.youtube.com/watch?v=O3s6yOoZC9Q&t=432s...
  64. سایت مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان، ۱۳۸۷
  65. سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۲
  66. سایت آرش نراقی، arashnaraghi.org
  67. (فضیلت گیاه‌خواری
  68. (اخلاق حقوق بشر/ ۱۶۲)
  69. (اخلاق حقوق بشر/ ۱۶۳)
  70. (اخلاق حقوق بشر/۱۰۴و ۱۰۵)
  71. (اخلاق حقوق بشر/۱۱۷)
  72. (حدیث حاضر و غایب/172)
  73. (نسبت اخلاق اسلامی با اخلاق لیبرالی)
  74. از این بحثها می‌توان نتیجه گرفت که سقط جنین در پاره‌ای موارد اخلاقاً رواست (حتی وقتی که جنین رااز همان مراحل اولیه تکون خود نفسی انسانی به‌شمار آوریم)، اما البته دامنهٔ آن موارد احیاناً بسی فراختر از آن چیزی است که مخالفان سرسخت سقط جنین ادعا می‌کنند. (دربارهٔ سقط جنین)
  75. (دربارهٔ اقلیتهای جنسی)
  76. http://www.arashnaraghi.org/discussion.htm
  77. برگرفته از یادداشت آرش نراقی در صفحه فیس بوک اش

پیوند به بیرون[ویرایش]