پرش به محتوا

آرشیو آنا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
آرشیو آنا
Official logo
Anna's Archive homepage (ژوئن ۳۰, ۲۰۲۴)
گونه وبگاه
موتور جستجوی وب، کتابخانه دیجیتال، اشتراک پرونده
بنیانگذار(ان)Anna Archivist, Pirate Library Mirror
وبگاه
تجاری؟No
نیاز به ثبت نامOptional
راه‌اندازی۱۰ نوامبر ۲۰۲۲؛ ۳ سال پیش (۲۰۲۲-10}})

آرشیو آنا یا آناز آرکایْو (انگلیسی: Anna's Archive) یک موتور جستجو برای دسترسی کلی به کتابخانه‌های در سایه (مانند کتابخانه جنسیس) است که با نام مستعار آنا ایجاد شده است.[۱] این وبسایت در پاسخ مستقیم به تلاش‌های مختلف قانونی برای تعطیل کردن Z-Library در سال ۲۰۲۲ تأسیس شد. هدف خود را «فهرست‌نویسی همه کتاب‌های موجود» و «ردیابی پیشرفت بشریت در جهت دسترسی آسان همه این کتاب‌ها به صورت دیجیتالی» توصیف کرده است.[۲]

این وبگاه خود را «بزرگترین کتابخانه واقعاً باز در تاریخ بشر» می‌نامد[† ۱] و هدف خود را «فهرست‌نویسی همه کتاب‌های موجود» و «ردیابی پیشرفت بشریت به سوی دسترسی آسان دیجیتالی به تمامی این کتاب‌ها» بیان کرده است. آرشیو آنا مدعی است که مسئولیت قانونی در قبال دانلود آثار دارای حق تکثیر (کپی‌رایت) ندارد، زیرا این سایت تنها فراداده‌ها را نمایه‌سازی می‌کند و هیچ فایلی را مستقیماً میزبانی نمی‌کند، بلکه به دانلودهای شخص ثالث لینک می‌دهد. با این وجود، این وبگاه با مسدودیت‌های دولتی و اقدامات قانونی از سوی دارندگان حقوق و اتحادیه‌های تجاری نشر به اتهام مشارکت در نقض حق تکثیر در مقیاس بزرگ مواجه شده است.

پیدایش

[ویرایش]

آرشیو آنا از دل پروژه پایرت لایبرری میرور (PiLiMi) پدید آمد؛ تلاشی ناشناس برای ایجاد نسخه آینه‌ای (Mirror) از کتابخانه‌های سایه که در سپتامبر ۲۰۲۲ یک کپی کامل از Z-Library را تکمیل کرد. پروژه PiLiMi اذعان داشت که «عامدانه قوانین کپی‌رایت را در اکثر کشورها نقض می‌کند».[۳][۴] تمرکز اولیه این پروژه بر حفاظت بود تا قابلیت جستجوی داده‌ها.[۵] چند روز پس از آنکه مراجع قانونی ایالات متحده دامنه‌های Z-Library را توقیف و گردانندگان ادعایی آن را در نوامبر ۲۰۲۲ دستگیر کردند، «آنا» (یکی از اعضای PiLiMi که با نام «آنا آرکیویست» نیز شناخته می‌شود) آرشیو آنا را راه‌اندازی کرد که در ابتدا نتایج جستجو را از Z-Library و LibGen نمایش می‌داد.[۳][۴][۶]

وبگاه و عملیات

[ویرایش]

آرشیو آنا به عنوان موتور جستجو،[۶] موتور فراجستجو[۳] و یک کتابخانه سایه توصیف شده است.[۴] این سایت خود مستقیماً فایلی میزبانی نمی‌کند (که ادعا می‌کند این امر موجب سلب مسئولیت در قبال دانلود آثار کپی‌رایت‌شده می‌شود)، بلکه به دانلودهای شخص ثالث ارائه شده توسط شرکای ناشناس لینک می‌دهد.[† ۱][۷] همچنین دانلودها را از طریق پروتکل سامانه پرونده بین‌سیاره‌ای (IPFS) ارائه می‌دهد.

    کد منبع وبگاه تحت مجوز مالکیت عمومی (CC0) منتشر شده است.[† ۳] این وبگاه دارای سه سایت آینه‌ای با دامنه‌های سطح‌بالای مختلف است که در حال حاضر شامل .li، .se و .org می‌شوند.[† ۱] «کتابخانه‌های منبع» این سایت شامل LibGen، سای-هاب، Z-Library، بایگانی اینترنت، DuXiu، MagzDB و هاتی‌تراست هستند؛ همچنین اپن لایبرری، ورلدکت و گوگل بوکز به عنوان منابعی که تنها فراداده‌هایشان استفاده شده، فهرست شده‌اند.[† ۴] برخی از این مجموعه‌داده‌ها از پیش به صورت عمومی در دسترس بوده‌اند، در حالی که برخی دیگر خزیده (Scraped) شده یا به روش‌های خصوصی برای توزیع به دست آمده‌اند.[† ۴][۸] داده‌ها سپس به صورت انبوه

      همراه با فایل‌های تورنت منتشر می‌شوند تا در برابر حذف و تعطیلی وبگاه مقاوم باشند.[† ۱]

      تا دسامبر ۲۰۲۵، آرشیو آنا شامل ۶۱٬۳۴۴٬۰۴۴ کتاب و ۹۵٬۵۲۷٬۸۲۴ مقاله بوده است[† ۱] و حجم فهرست یکپارچه تورنت‌های آن حدود ۱٫۱ پتابایت است.[† ۶] در دسامبر ۲۰۲۵، این وبگاه ادعا کرد که بخش اعظم مجموعه موسیقی اسپاتیفای را استخراج کرده و بلافاصله ۲۵۶ میلیون ردیف از فراداده‌های قطعات موسیقی را منتشر کرد و اعلام نمود که قصد دارد ۸۶ میلیون فایل صوتی را نیز منتشر کند.[۹][۱۰]

      پژوهشی در سال ۲۰۲۵ که پوشش پایگاه‌های داده متعارف کتابخانه‌ای را با جایگزین‌های مختلف (شامل موتورهای جستجوی علمی، شبکه‌های اجتماعی دانشگاهی و سایت‌های دزدی دریایی) مقایسه می‌کرد، نشان داد که آرشیو آنا یکی از جامع‌ترین پوشش‌های متن‌کامل را دارد، اما از رابط کاربری غیرشهودی آن انتقاد کرد.[۱۱] در مارس ۲۰۲۵، این سایت میانگین روزانه بیش از ۶۵۰٬۰۰۰ دانلود داشت که تقریباً ۱۰ برابر توزیع تخمینی کتابخانه عمومی نیویورک است.[۱۲]

      امور مالی

      [ویرایش]

      دانلود با سرعت بالا در آرشیو آنا تنها برای کاربرانی که عضویت پولی دارند در دسترس است، در حالی که کاربران غیرعضو باید از گزینه‌های کندتر همراه با تایید مرورگر (کپچا) برای جلوگیری از سوءاستفاده ربات‌ها استفاده کنند. این وبگاه خود را یک سازمان ناسودبر توصیف می‌کند و مدعی است که هزینه‌های عضویت و کمک‌های مالی عمدتاً صرف زیرساخت سرور می‌شود و هیچ مبلغی شخصاً توسط گردانندگان سایت استفاده نمی‌شود.[† ۱]

      آرشیو آنا دسترسی پرسرعت به کل مجموعه خود را از طریق پروتکل اس‌اس‌اچ (SFTP) به گروه‌هایی که در حال آموزش مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) هستند، در ازای کمک‌های مالی یا داده‌های بزرگ ارائه می‌دهد.[۱۳] این سایت اعلام کرده که تا ژانویه ۲۰۲۵ به حدود ۳۰ شرکت، عمدتاً مستقر در چین (شامل شرکت‌های مدل زبانی و دلالان داده)، چنین دسترسی‌ای داده است.[۱۴] مدل زبانی VL شرکت دیپ‌سیک (DeepSeek) تا حدی با داده‌های کتاب‌های الکترونیکی این سایت آموزش دیده است.[۱۵] برخی از حقوقدانان ادعای استفاده منصفانه در قانون کپی‌رایت ایالات متحده برای این کار را مورد نقد قرار داده و به اهمیت ضرر به بازار در رویه‌های قضایی اشاره کرده‌اند.[۱۶]

      انگیزه

      [ویرایش]

      آرشیو آنا یک پروژه غیرانتفاعی با دو هدف است:

      ۱. حفاظت: پشتیبان‌گیری از تمام دانش و فرهنگ بشریت.

      ۲. دسترسی: در دسترس قرار دادن این دانش و فرهنگ برای هر کسی در جهان.

      — آرشیو آنا، سوالات متداول[† ۱]

      آرشیو آنا اهداف خود را «فهرست‌نویسی همه کتاب‌های موجود» و «ردیابی پیشرفت بشریت به سوی دسترسی آسان دیجیتالی به تمامی این کتاب‌ها» بیان کرده است.[۶] این پروژه به عنوان ادامه و گسترش‌دهنده جاه‌طلبی‌های کتابخانه‌های سایه پیشین با چشم‌انداز یک «کتابخانه جهانی» توصیف شده است. برخی آن را بخشی از فرهنگ روبه‌رشد «بی‌اعتمادی به شرکت‌ها، موسسات، دولت‌ها و قوانین» دانسته‌اند که شاید با بحران مالی ۲۰۰۸ و جنبش وال استریت را اشغال کنید آغاز شد و منجر به ظهور فناوری‌های تمرکززدایی گردید.[۱۲]

      آنا مخالفت خود با قانون حق تکثیر را بر پایه اصول اخلاقی توجیه کرده و اظهار داشته که «معتقدیم حفاظت و میزبانی این فایل‌ها از نظر اخلاقی صحیح است»[۱۲] و اینکه «اطلاعات می‌خواهد آزاد باشد».[۱۷] آن‌ها پیشنهاد کرده‌اند که قوانین کپی‌رایت باید به عنوان یک مسئله امنیت ملی اصلاح شود و کشورهای غربی برای عقب نماندن در رقابت تسلیحاتی هوش مصنوعی، باید استثناهای قانونی برای متن‌کاوی و داده‌کاوی ایجاد کنند.[۱۴]

      آنا از آرون سوارتز، برنامه‌نویس و فعال اطلاعات، به عنوان الهام‌بخش جمع‌آوری فراداده‌های پروژه یاد می‌کند.[† ۱] سایت همچنین نوشته‌های سوارتز و کتاب چگونه موسیقی آزاد شد اثر استفان ویت و علیه انحصار فکری اثر میشل بولدرین و دیوید کی. لوین را که منتقد قوانین فعلی کپی‌رایت هستند، پیشنهاد می‌دهد.[۱۲]

      مسدودسازی و مسائل قانونی

      [ویرایش]
      نقشه کشورهایی که آرشیو آنا را مسدود کرده‌اند

      ایالات متحده

      [ویرایش]

      از سال ۲۰۲۳، دامنه‌های آرشیو آنا در «فهرست بازارهای بدنام» دفتر نماینده تجاری ایالات متحده آمریکا ظاهر شده‌اند که بازارهای دیجیتال و فیزیکی درگیر در نقض گسترده مالکیت فکری را برجسته می‌کند.[۱۸] انجمن ناشران آمریکا (AAP) در واکنش به این فهرست، آرشیو آنا را به عنوان یک سایت متخلف شناسایی و با تحلیل کیف پول‌های رمزارز آن دریافت که تا ژوئیه ۲۰۲۳ بیش از ۲۹٬۰۰۰ دلار کمک مالی دریافت کرده است.[۱۹]

      در پاسخ به شکایت مارس ۲۰۲۴ که انویدیا را به آموزش مدل‌های زبانی با داده‌های کتابخانه‌های سایه متهم می‌کرد، این شرکت توصیف آرشیو آنا به عنوان «کتابخانه سایه» را رد کرد، هرچند خود آنا از این اصطلاح استفاده می‌کند.[۲۰]

      شکایت OCLC

      [ویرایش]

      در اکتبر ۲۰۲۳، گزارش شد که آرشیو آنا کل پایگاه داده ورلدکت (WorldCat)، بزرگترین پایگاه داده کتاب‌شناسی جهان، را استخراج و داده‌های اختصاصی آن را به صورت رایگان منتشر کرده است.[۸] مرکز کتابخانه رایانه‌ای پیوسته (OCLC) در ژانویه ۲۰۲۴ با شکایت در دادگاه فدرال اوهایو، ادعا کرد که این استخراج از طریق حمله سایبری به سرورهایش انجام شده و خواستار بیش از ۵ میلیون دلار غرامت و حکم منع فعالیت شد.[۲۱]

      در مارس ۲۰۲۵، دادگاه به دلیل نو بودن جنبه‌های حقوقی پرونده، قضاوت را به دیوان عالی اوهایو واگذار کرد.[۲۲] در نوامبر همان سال، OCLC درخواست غرامت را پس گرفت و تلاش خود را بر دریافت حکم منع برای واداشتن واسطه‌های شخص ثالث به توقف اشتراک‌گذاری داده‌ها متمرکز کرد.[۲۳]

      شکایت متا

      [ویرایش]

      در فوریه ۲۰۲۵، ایمیل‌های داخلی متا در جریان یک شکایت افشا شد که نشان می‌داد این شرکت بیش از ۸۱ ترابایت داده از طریق تورنت‌های آرشیو آنا برای آموزش هوش مصنوعی خود دانلود کرده است. نویسندگانی چون سارا سیلورمن مدعی شدند که مارک زاکربرگ شخصاً اجازه استفاده از کتابخانه‌های سایه را صادر کرده است.[۲۴]

      در ژوئن ۲۰۲۵، دادگاه تا حدی به نفع متا رای داد و استدلال کرد که آموزش هوش مصنوعی «بسیار دگرگون‌کننده» (Transformative) و مصداق استفاده منصفانه است. قاضی پرونده استدلال «رقیق‌سازی بازار» (Market dilution) را به عنوان استدلالی قانع‌کننده برای ضرر مالی شناسایی کرد که شاکیان آن را پیگیری نکرده بودند.[۲۵]

      سایر کشورها

      [ویرایش]
      • ایتالیا: در ژانویه ۲۰۲۴، آژانس تنظیم مقررات ارتباطات ایتالیا دستور مسدودسازی آرشیو آنا را صادر کرد.[۲۶]
      • هلند: در مارس ۲۰۲۴، دادگاه روتردام دستور مسدودسازی پویای آرشیو آنا و LibGen را صادر کرد.[۲۷]
      • بریتانیا: در دسامبر ۲۰۲۴، انجمن ناشران بریتانیا حکمی از دادگاه عالی برای مسدودسازی این وبگاه دریافت کرد.[۲۸]
      • بلژیک: در ژوئیه ۲۰۲۵، دادگاه تجاری بلژیک حکم به مسدودسازی موقت پنج سایت دزدی دریایی از جمله آرشیو آنا داد.[۲۹]
      • آلمان: در اکتبر ۲۰۲۵، ارائه‌دهندگان بزرگ اینترنت در آلمان دسترسی به دامنه‌های اصلی آرشیو آنا را مسدود کردند.[۳۰]

      دیگر مسائل

      [ویرایش]

      تا نوامبر ۲۰۲۵، گوگل ۷۴۹ میلیون URL مربوط به آرشیو آنا را از نتایج جستجوی خود حذف کرده است که ۵ درصد از کل درخواست‌های حذف ارسالی به این موتور جستجو از سال ۲۰۱۲ را شامل می‌شود.[۳۱] همچنین در ژانویه ۲۰۲۵، تلگرام کانال آرشیو آنا را به دلیل نقض کپی‌رایت تعلیق کرد.[۳۲]

      جستارهای وابسته

      [ویرایش]

      منابع

      [ویرایش]
      1. ↑ "Anna's Blog". Anna's Archive. Retrieved 2024-07-19.
      2. ↑ Manos, Leda (2022-11-22). "Free Z-Library E-Book Download Search Engine "Anna's Archive" Launches Amid Arrests". LA Weekly (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-29.
      3. 1 2 3 Van der Sar, Ernesto (2024-04-16). ""Anna's Archive" Opens the Door to Z-Library and Other Pirate Libraries". تورنت‌فریک (به انگلیسی). Retrieved 2024-08-19.
      4. 1 2 3 Maxwell, Andy (2024-01-04). "Silenzio! 'Anna's Archive' Shadow Library Blocked Following Publishers' Complaint". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-29.
      5. ↑ Booth, Callum (2022-07-04). "The Pirate Library Mirror wants to preserve all human knowledge... illegally". TNW (به انگلیسی). Retrieved 2024-10-19.
      6. 1 2 3 Manos, Leda (2022-11-22). "Free Z-Library E-Book Download Search Engine "Anna's Archive" Launches Amid Arrests". LA Weekly (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-29.
      7. ↑ Van der Sar, Ernesto (2024-02-07). "Lawsuit Accuses Anna's Archive of Hacking WorldCat, Stealing 2.2 TB Data". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-30.
      8. 1 2 Van der Sar, Ernesto (2023-10-03). "Anna's Archive Scraped WorldCat to Help Preserve 'All' Books in the World". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2024-08-19.
      9. ↑ Peters, Mitchell (2025-12-21). "Spotify Music Library Scraped by Pirate Activist Group". Billboard (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-22.
      10. ↑ Veress, Ben (2025-12-21). "Spotify's Music Library Has Been Scraped And Posted Online by A Pirate Activist Group". Blunt Magazine (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-22.
      11. ↑ Walters, William H. (2025-07-08). "Comparing conventional and alternative mechanisms of discovering and accessing the scientific literature". Proceedings of the National Academy of Sciences. 122 (27). Bibcode:2025PNAS..12203051W. doi:10.1073/pnas.2503051122.
      12. 1 2 3 4 Kozina, Elizaveta; Toson, Christian (March 2025). "Anna, the Universal Library". La Rivista di Engramma (222): 243–259. doi:10.25432/1826-901X/2025.222.0032.
      13. ↑ Van der Sar, Ernesto (2025-01-31). "Pirate Libraries Are Forbidden Fruit for AI Companies. But at What Cost?". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-01.
      14. 1 2 Van der Sar, Ernesto (2025-02-01). "Anna's Archive Urges AI Copyright Overhaul to Protect National Security". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-02.
      15. ↑ Lu, Haoyu; Liu, Wen; Zhang, Bo; Wang, Bingxuan; Dong, Kai; Liu, Bo; Sun, Jingxiang; Ren, Tongzheng; Li, Zhuoshu (2024-03-11), DeepSeek-VL: Towards Real-World Vision-Language Understanding, arXiv:2403.05525
      16. ↑ Poeuymirou, Margaux; Pritt, Maxwell (2025-06-16). "Why AI's use of shadow libraries should alarm us all". Daily Journal. Retrieved 2025-10-08.
      17. ↑ Woodcock, Claire (2022-11-30). "'Shadow Libraries' Are Moving Their Pirated Books to The Dark Web After Fed Crackdowns". VICE (به انگلیسی). Retrieved 2025-04-15.
      18. ↑ Maxwell, Andy (2024-01-31). "World's Most Notorious Pirate Sites Listed in New USTR Report". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-17.
      19. ↑ Van der Sar, Ernesto (2023-10-13). "Pirate Sites Exploit 'Interplanetary File System' Gateways, Publishers Warn". TorrentFreak (به انگلیسی). Archived from the original on September 10, 2025. Retrieved 2025-01-17.
      20. ↑ Belanger, Ashley (2024-05-28). "Nvidia denies pirate e-book sites are "shadow libraries" to shut down lawsuit". Ars Technica (به انگلیسی). Archived from the original on September 10, 2025. Retrieved 2025-01-18.
      21. ↑ Van der Sar, Ernesto (2024-07-08). "Anna's Archive Faces Millions in Damages and a Permanent Injunction". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-30.
      22. ↑ Van der Sar, Ernesto (2025-03-31). "Anna's Archive Scraping: Court Defers Key Questions to State Supreme Court". TorrentFreak. Retrieved 2025-03-30.
      23. ↑ Van der Sar, Ernesto (2025-11-02). "Anna's Archive 'WorldCat Scrape' Lawsuit Drops $5M Claim, Pivots to Takedown Tactic". TorrentFreak. Retrieved 2025-12-21.
      24. ↑ Belanger, Ashley (2025-02-06). ""Torrenting from a corporate laptop doesn't feel right": Meta emails unsealed". Ars Technica (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-09.
      25. ↑ Nawotka, Ed (2025-06-26). "Meta Wins AI Copyright Case, But Judge Writes Roadmap for Authors' Revenge". پابلیشرز ویکلی (به انگلیسی). Retrieved 2025-07-19.
      26. ↑ Stefanello, Viola (2024-01-12). "Che fine ha fatto il movimento per il libero accesso alle pubblicazioni accademiche" [What happened to the movement for open access to academic publications?]. Il Post (به ایتالیایی). Retrieved 2025-01-19.
      27. ↑ Van der Sar, Ernesto (2024-03-23). "Dutch Court Orders ISP to Block 'Anna's Archive' and 'LibGen'". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-29.
      28. ↑ Battersby, Matilda (2024-12-20). "Publishers Association wins High Court bid ordering internet service providers to block pirate websites". The Bookseller (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-21.
      29. ↑ Bouhadjera, Hocine (2025-07-17). "LibGen, Z-Library, Anna's Archive... condamnés en Belgique pour piratage de livres". ActuaLitté (به فرانسوی). Retrieved 2025-07-18.
      30. ↑ Van der Sar, Ernesto (2025-10-11). "German Pirate Site Blockades Target Anna's Archive, FitGirl and RPG Only". تورنت‌فریک. Retrieved 2025-10-21.
      31. ↑ Binder, Matt (2025-11-05). "Google reportedly blocks 749 million Anna's Archive URLs". مشیبل (به انگلیسی). Retrieved 2025-11-07.
      32. ↑ Van der Sar, Ernesto (2025-01-15). "Telegram Shuts Down Z-Library & Anna's Archive Channels Over Copyright Infringement". TorrentFreak (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-16.

      منابع اولیه

      [ویرایش]
      1. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Frequently Asked Questions (FAQ)". Anna's Archive. Retrieved 2025-07-30.
      2. "Putting 5,998,794 books on IPFS". Anna's Blog. 2022-11-19. Retrieved 2025-01-15.
      3. ↑ "AnnaArchivist / annas-archive". GitLab (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-23.
      4. 1 2 "Datasets". Anna's Archive. Retrieved 2025-01-15.
      5. "Anna's Archive Containers (AAC): standardizing releases from the world's largest shadow library". Anna's Blog. 2023-08-15. Retrieved 2025-01-17.
      6. ↑ "Torrents". Anna's Archive. Retrieved 2025-05-30.


      پیوند به بیرون

      [ویرایش]

      الگو:Sister project auto

      برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=آرشیو_آنا&oldid=43419061»