آرتمیس ۱

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
آرتمیس ۱
NASA Artemis 1 Launch.jpg
لحظه پرتاپ آرتمیس ۱
فهرست نام‌ها
  • سامانه پرتاب فضایی ICPS-1 (SLS-1)
  • Exploration Mission-1 (EM-1)
گونه مأموریتپرواز آزمایشی در مدار ماه
اپراتورناسا
وبگاه
مدت مأموریت۲۶ تا ۴۲ روز (برنامه‌ریزی شده)[۱]
ویژگی‌های فضاپیما
فضاپیمااوریون (فضاپیما)
گونه فضاپیمااوریون (فضاپیما)
سازندهبوئینگ / لاکهید مارتین / ایرباس دیفنس اند اسپیس
آغاز مأموریت
تاریخ راه‌اندازیاوت ۲۰۲۲[۲]
موشکسامانه پرتاب فضایی سامانه پرتاب فضایی[۳]
سایت پرتابمرکز فضایی کندی، مجتمع پرتاب ۳۹ پایگاه فضایی کندی[۴]
پایان مأموریت
سایت فروداقیانوس آرام[۵]
مشخصات مداری
سامانه مرجعمدار ماه مرکزی
تناوب۶ روز
مدارگرد ماه
ورود به مدار۱۱ دسامبر ۲۰۲۲ ساعت ۹:۴۲ PST[۶]
Exploration Mission-1 patch.png
برنامه فضایی آرتمیس
Ascent Abort-2 آرتمیس ۲
پرتاب آرتمیس ۱ در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲

آرتمیس ۱ (به‌طور رسمی آرتمیس I) I،[۷] یک مأموریت بدون خدمهٔ در حال انجام در مدار ماه، نخستین پرواز فضایی در برنامه فضایی آرتمیس ناسا و اولین پرواز موشک سامانهٔ پرتاب فضایی (SLS) آژانس و فضاپیمای کامل اوریون است. آرتمیس ۱ در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲ در ساعت ۱:۴۷:۴۴ صبح به وقت شرقی (6:47:44 UTC) با موفقیت از مرکز فضایی کندی پرتاب شد.[۸][۹]

هدف اصلی از این مأموریت آزمایش فضاپیمای اوریون، به ویژه سپر حرارتی آن،[۱۰] برای استفاده در مأموریت‌های بعدی آرتمیس که در پی برقراری دوبارهٔ حضور انسان در ماه، نشان دادن فناوری‌ها و رویکردهای تجاری مورد نیازی که برای اکتشافات آینده از جمله مریخ و پیگیری بررسی‌های علمی است.[۱۱]

این پرواز نخستین پرواز یکپارچه ماژول اوریون و سامانه پرتاب فضایی است.[۱۲] در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲ (۲۵ آبان ۱۴۰۱) در ساعت ۱:۴۷:۴۴ بامداد، پرواز بدون سرنشین و آزمایشی آرتمیس ۱ ناسا که با موفقیت به ماه راه‌اندازی شده فضاپیمای اوریون را به مأموریتی بین ۲۶ تا ۴۲ روزه به سوی ماه برده‌است.[۱۳] فضاپیمای اوریون دست کم ۶ روز از آن روزها را در مدار دور بازگشتی به‌دور ماه قرار دارد.[۱۳]در این مأموریت پس از رسیدن به مدار زمین و انجام یک مانور ورود به مدار انتقال ماه، ده ماهوارهٔ تاسواره‌ای را در مدار مستقر خواهد کرد. فضاپیمای اوریون بعداً به مدت شش روز وارد مدار رتروگراد دور خواهد شد و سپس در محافظت سپر حرارتی خود به جو زمین بازمی‌گردد و در پایین در اقیانوس آرام غوطه‌ور می‌شود. این مأموریت - اوریون و سیستم پرتاب فضایی را برای پروازهای با خدمه که با آرتمیس ۲ آغاز می‌شود، مطمئن‌سازی می‌کند.[۱] پس از مأموریت آرتمیس ۱، آرتمیس ۲ آرتمیس ۳ یک فرود با خدمه ماه را انجام خواهد داد؛ پنج دهه پس از آخرین مأموریت آپولو در ماه.

پیشینه[ویرایش]

این برنامهٔ فضایی نخستین بازگشت اکتشاف ماه با سرنشین آمریکا پس از برنامه آپولو نیست. در سال ۱۹۸۹، در بیستمین سالگرد فرود آپولو ۱۱ بر ماه، جرج اچ. دابلیو. بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، طرحی برای «ابتکار اکتشاف فضایی» را اعلام کرد که هدف آن فرستادن فضانوردان به ماه و مریخ بود. با این حال، گزارشی که نود روز بعد منتشر شد، تخمین زد که ابتکار اکتشاف فضایی ۵۰۰ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. این تخمین کنگره را از هزینهٔ بالای طرح آگاه کرد و بودجهٔ پیشنهادی به‌طور کامل رد شد.[۱۴]

پانزده سال بعد، در سال ۲۰۰۵، جورج دبلیو بوش برنامهٔ صورت فلکی را تأسیس کرد[۱۵] که هدف آن بازگرداندن انسان‌ها به ماه تا سال ۲۰۲۰ بود.[۱۶] این برنامه موشک‌های اریز ۱ و اریز ۵ (Ares I و V) را توسعه داد که توان حمل کاوشگر Altair و فضاپیمای اوریون را داشت، و حتی یک آزمایش پروازی از التیر ۱ و فضاپیمای اوریون را انجام داد.[۱۷] با این حال، مانند برنامهٔ قبلی خود، این برنامه توسط باراک اوباما، رئیس‌جمهور وقت، در فوریهٔ ۲۰۱۰ لغو شد، دلیل آن افزایش هزینه و جدول زمانی بود.[۱۸] برنامهٔ صورت فلکی به عنوان سلف معنوی برنامه آرتمیس در نظر گرفته می‌شود، زیرا فضاپیمای اوریون آن پس از پایان برنامه در حال توسعه نگه داشته شد و در نهایت بخشی از برنامهٔ آرتمیس خواهد شد.[۱۵][۱۷]

این پرواز که اکنون آرتمیس I نامیده می‌شود، ابتدا در سال ۲۰۱۲ توسط ناسا مأموریت اکتشاف ۱ (EM-1) نامگذاری شد؛ زمانی که قرار بود به عنوان اولین پرواز برنامه‌ریزی شده سامانه پرتاب فضایی برای سال ۲۰۱۷ آغاز شود، و برای دومین پرواز آزمایشی بدون سرنشین اوریون که در آن اوریون برای انجام یک مأموریت هفت روزهٔ رفت و برگشت آماده شده بود.[۱۹][۹]

برنامهٔ مأموریت[ویرایش]

انیمیشن آرتمیس ۱
انیمیشن گردش به دور زمین
  زمین •    آرتمیس ۱ •   ماه

هدف اصلی آرتمیس ۱ از این مأموریت اجرای امن نخستین آزمایش بدون سرنشین فضاپیما برای ورود، فرود، نزول در سطح اقیانوس و بازیابی کپسول در اتمسفر است.[۲۰] از ۱۶ اوت ۲۰۲۲، آرتمیس I سه فرصت راه‌اندازی رسمی در فاصلهٔ ۲۹ اوت، ۲ سپتامبر و ۵ سپتامبر ۲۰۲۲ را دارد.

آرتمیس I از بلوک ۱ سیستم پرتاب فضایی (SLS) به فضا پرتاب خواهد شد. مرحلهٔ اول بلوک ۱ شامل یک مرحلهٔ اصلی و دو تقویت کننده موشک جامد پنج‌بخش است. مرحلهٔ اصلی از چهار موتور RS-25D استفاده می‌کند که همهٔ آنها قبلاً در مأموریت‌های شاتل فضایی پرواز کرده‌اند. پیشرانهٔ اصلی و تقویت کننده‌ها با هم ۳۹٬۰۰۰ کیلو نیوتن (۸٬۸۰۰٬۰۰۰ پوند-نیرو) نیروی رانش در هنگام بلند شدن تولید می‌کنند.[۲۱] مرحله فوقانی که به عنوان مرحلهٔ پیشرانهٔ برودتی موقت (ICPS) شناخته می‌شود، بر اساس مرحلهٔ دوم برودتی دلتا ساخته شده‌است و توسط یک موتور RL-10B-2 نیرو می‌گیرد.

هنگامی که سامانه پرتاب فضایی ICPS در مدار قرار گرفت، یک تزریق ورود به مدار انتقال ماه (TLI) را انجام می‌دهد که فضاپیمای اریون و ده تاسواره (CubeSats) را در مسیری به‌سوی ماه قرار می‌دهد. سپس اریون از ICPS جدا می‌شود و فضای ماه قرار می‌گیرد. پس از جداسازی Orion، آداپتور مرحله‌ای ICPS ده تاسواره را در مدار مستقر خواهد کرد که آنها تحقیقات علمی و نمایش فناوری را انجام خواهند داد.[۲۲]

در اصل، این مأموریت برای دنبال کردن یک مسیر دور ماه بدون ورود به مدار اطراف ماه برنامه‌ریزی شده بود.[۴][۲۳] با این حال، برنامه‌های فعلی فضاپیمای اوریون تقریباً سه هفته را در فضا سپری می‌کند، از جمله شش روز در یک «مدار رتروگراد دور» به دور ماه.[۲۴] بعد از ۲ هفته بودن در فضا، کپسول با سوخت پیشرانه ۸۰۰ کیلومتر (۵۰۰ مایل) بر فراز ماه خواهد گشت.

خلاصه‌ای از مسیر مأموریت آرتمیس I
نکته‌های برجسته پرتاب آرتمیس I

پرواز[ویرایش]

پرتاب[ویرایش]

در ساعت 6:47:44 UTC (۱:۴۷:۴۴ بامداد EST) در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲، آرتمیس ۱ با موفقیت از مجتمع پرتاب 39B در مرکز فضایی کندی پرتاب شد؛ نخستین بار در تقریباً ۵۰ سال گذشته ناسا موشکی را که برای سفر انسان به ماه، آپولو ۱۷ آخرین بار بود.[۲۵] این پرتاب همچنین اولین بار از زمان آرِس ۹ (Ares I-X) است که یک موشک از مجموعه پرتاب 39B پرتاب می‌شد. فضاپیمای اوریون و ICPS هر دو پس از جدا شدن از سامانه پرتاب فضایی در مدار مورد نظر قرار گرفتند و تقریباً ۸ دقیقه پس از پرتاب به مدار رسیدند.[۲۶]

مدار ماه[ویرایش]

زمین از دیدگاه اوریون پس از ورود به مدار انتقال ماه

هشتاد و نه دقیقه پس از بلند شدن، ICPS تقریباً هجده دقیقه سوخت پیشرانه برای ورود به مدار انتقال ماه (TLI) شلیک کرد. پس از آن، از قسمت‌هایی که کارشان سپری شده جدا شد و رانشگرهای کمکی خود را شلیک کرد تا هنگام شروع سفر خود به ماه، با اطمینان و به راحتی از آنها دور شود.[۲۷] در روز پنجم پرواز، ۲۰ نوامبر ۲۰۲۲ در ساعت ۱۹:۰۹ یوتی‌سی، فضاپیمای اوریون وارد حوزه نفوذ ماه شد، که در آنجا نیروی گرانشی ماه برای فضاپیما قوی‌تر از زمین می‌بود.[۲۸]

پنجره‌های پرتاب[ویرایش]

در ژوئن ۲۰۲۲ مقاله‌ای در مورد پنجره‌های بالقوهٔ پرتاب آرتمیس I از ۲۳ اوت تا ۶ سپتامبر توسط «Spaceflight Now» منتشر شد.[۲۹]این مدت سپس به بین ۲۹ اوت و ۶ سپتامبر کاهش یافت:[۳۰]

  • ۲۹ اوت ساعت ۸:۳۳ صبح به وقت EDT (12:33 UTC) - پنجره ۱۲۰ دقیقه‌ای (در L-40 دقیقه حذف شد)
  • ۲ سپتامبر ساعت ۱۲:۴۸ بعد از ظهر EDT (16:48 UTC) - پنجره ۱۲۰ دقیقه‌ای (استفاده نشد)
  • ۳ سپتامبر در ساعت ۲:۱۷ بعد از ظهر به وقت EDT (18:17 UTC) - پنجره ۱۲۰ دقیقه‌ای (ساعت L-2 ساعت و ۲۸ دقیقه و ۵۳ ثانیه حذف شد)
  • ۴ سپتامبر، ساعت ۳:۴۴ بعدازظهر EDT (19:44 UTC) - پنجره ۱۲۰ دقیقه‌ای (استفاده نخواهد شد)[۳۱]
  • ۵ سپتامبر ساعت ۵:۱۲ بعدازظهر EDT (21:12 UTC) - پنجره ۹۰ دقیقه‌ای
  • ۶ سپتامبر، ساعت ۶:۵۷ بعدازظهر EDT (22:57 UTC) - پنجره ۲۴ دقیقه‌ای

تلاش برای راه‌اندازی[ویرایش]

پنجره پرتاب ۲۹ اوت به دلیل مشکل موتور در آخرین دقیقه‌ها از دست رفت و باعث شد ناسا پرتاب را حذف کند.[۳۲] موتور ۳ از چهار موتور موشک قبل از پرتاب دچار نشر هیدروژن از موتور شد و مهندسان نتوانستند آن مشکل را به موقع حل کنند. دیگر دشواری‌های فنی شامل تأخیر ۱۱ دقیقه‌ای ارتباط بین فضاپیما و کنترل زمینی بود. پنجرهٔ پرتاب بعدی ۲ سپتامبر ۲۰۲۲ است.[۳۳] opening at 12:48 pm منطقه زمانی شرقی، or 16:48 ساعت هماهنگ جهانی.[۳۴]

پس از اولین تلاش، پرتاب دوم برای بعدازظهر ۳ سپتامبر برنامه‌ریزی شد.[۳۵] پنجرهٔ پرتاب در ساعت ۲:۱۷ بعد از ظهر به وقت شرقی یا ساعت 18:17 UTC باز می‌شد و به مدت دو ساعت ادامه داشت. پرتاب در آن روز به دلیل نشت خط عرضهٔ سوخت در بازوی خدماتی که به بخش موتور متصل می‌شد حذف شد.[۳۶] تلاش بعدی برای دوشنبه، ۵ سپتامبر پیش‌بینی شد که انجام نشد.[۳۱]

وقوع توفند یان نیز باعث شد که تلاش بعدی به ماه نوامبر (۱۲ تا ۲۷) ماه موکول شود.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Clark, Stephen (18 May 2020). "NASA will likely add a rendezvous test to the first piloted Orion space mission". Spaceflight Now. Archived from the original on 8 July 2020. Retrieved 19 May 2020.
  2. Clark, Stephen (1 May 2020). "Hopeful for launch next year, NASA aims to resume SLS operations within weeks". Spaceflight Now. Retrieved 3 May 2020.
  3. Bergin, Chris (23 February 2012). "Acronyms to Ascent – SLS managers create development milestone roadmap". NASASpaceFlight.com. Retrieved 14 July 2012.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Hill, Bill (March 2012). "Exploration Systems Development Status" (PDF). NASA Advisory Council. Archived from the original on 11 February 2017. Retrieved 21 July 2012. Public Domain This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  5. Bergin, Chris (14 June 2012). "NASA teams evaluating ISS-built Exploration Platform roadmap". NASASpaceFlight.com. Retrieved 21 July 2012.
  6. "NASA Prepares Rocket, Spacecraft Ahead of Tropical Storm Nicole, Re-targets Launch". ناسا. 8 November 2022. Retrieved 8 November 2022.
  7. Artemis: brand book (Report). Washington, D.C.: NASA. 2019. NP-2019-07-2735-HQ. MISSION NAMING CONVENTION: While Apollo mission patches used numbers and roman numerals throughout the program, Artemis mission names will use a roman numeral convention. Public Domain This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  8. Artemis I Launch to the Moon (Official NASA Broadcast) - Nov. 16, 2022 (به انگلیسی), retrieved 2022-11-16
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Kraft, Rachel (2022-05-16). "Artemis I Mission Availability". NASA. Retrieved 2022-09-06.
  10. "NASA: Artemis I". NASA. Retrieved 2022-11-17.
  11. Dunbar, Brian (2019-07-23). "What is Artemis?". NASA. Retrieved 2022-11-17.
  12. Grush, Loren (May 17, 2019). "NASA administrator on new Moon plan: 'We're doing this in a way that's never been done before'". The Verge. Retrieved May 17, 2019.
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ Sloss, Philip (1 November 2021). "Inside Artemis 1's complex launch windows and constraints". NASASpaceflight.com. Archived from the original on 25 March 2022. Retrieved 25 March 2022.
  14. Cobb, Wendy Whitman (December 5, 2018). "George H.W. Bush's overlooked legacy in space exploration". The Conversation (به انگلیسی). Archived from the original on 22 August 2022. Retrieved 2022-08-24.
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ "How NASA's Artemis program plans to return astronauts to the moon". National Geographic (به انگلیسی). 2022-08-22. Archived from the original on 24 August 2022. Retrieved 2022-08-24.
  16. plan-folds-constellation-bets-commercial/ "Obama's 'Game-changing' NASA Plan Folds Constellation, Bets Commercial". SpaceNews (به انگلیسی). 2010-02-06. Archived from the original on 27 August 2022. Retrieved 2022-08-24. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ "Exploration Hardware". Lunar and Planetary Institute (به انگلیسی). Universities Space Research Association. Archived from the original on 14 January 2022. Retrieved 2022-08-24.
  18. Amos, Jonathan (February 1, 2010). "Obama cancels Moon return project". BBC News. Archived from the original on 21 August 2017. Retrieved March 7, 2010.
  19. Artemis I Launch to the Moon (Official NASA Broadcast) - Nov. 16, 2022 (به انگلیسی), retrieved 2022-11-16
  20. Hambleton, Kathryn (2018-02-20). "Artemis I Overview". NASA. Archived from the original on 17 August 2022. Retrieved 2022-08-24.
  21. Clark, Stephen (31 August 2021). "NASA's hopes waning for SLS test flight this year". Spaceflight Now. Archived from the original on 1 September 2021. Retrieved 1 September 2021.
  22. Harbaugh, Jennifer (4 October 2021). "All Artemis I Secondary Payloads Installed in Rocket's Orion Stage Adapter". NASA. Archived from the original on 15 July 2022. Retrieved 6 October 2021. Public Domain This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  23. Singer, Jody (25 April 2012). "Status of NASA's Space Launch System" (PDF). University of Texas. Archived from the original (PDF) on 18 December 2013. Retrieved 5 August 2012.
  24. "The Ins and Outs of NASA's First Launch of SLS and Orion". NASA. 27 November 2015. Archived from the original on 22 February 2020. Retrieved 3 May 2016. Public Domain This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  25. Roulette, Joey; Gorman, Steve (November 16, 2022). "NASA's next-generation Artemis mission heads to moon on debut test flight". Reuters (به انگلیسی). Retrieved November 16, 2022.
  26. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام auto وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  27. "Orion on Its Way to the Moon – Artemis". blogs.nasa.gov.
  28. Gebhardt, Chris; Burghardt, Thomas (2022-11-16). "SLS makes successful debut flight, sending Artemis I to the Moon". NASASpaceFlight.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-11-18.
  29. Clark, Stephen. "NASA targeting late summer launch for first Artemis moon rocket – Spaceflight Now" (به انگلیسی). Archived from the original on 28 June 2022. Retrieved 29 June 2022.
  30. Howell, Elizabeth (6 August 2022). "NASA's Artemis 1 moon rocket to roll out Aug. 18 for lunar launch". Space.com (به انگلیسی). Future US. Archived from the original on 5 August 2022. Retrieved 6 August 2022.
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ Speck, Emilee (2022-08-23). "Artemis 1 countdown resumes for Saturday launch; weather forecast improves". Fox Weather. Archived from the original on 28 August 2022. Retrieved 2022-09-03.
  32. Anthony Cuthbertson; Vishwam Sankaran; Johanna Chisholm; Jon Kelvey (29 August 2022). "Nasa scrambles to fix Moon rocket issues ahead of Artemis launch – live". The Independent (به انگلیسی). Retrieved 29 August 2022.
  33. CNN, Ashley Strickland (29 August 2022). "Today's Artemis I launch has been scrubbed after engine issue". CNN. Retrieved 29 August 2022.
  34. Foust, Jeff (29 August 2022). "First Artemis 1 launch attempt scrubbed". SpaceNews. Archived from the original on 29 August 2022. Retrieved 29 August 2022.
  35. CNN, Ashley Strickland. "Artemis I launch team is ready for another 'try' on Saturday". CNN. Archived from the original on 3 September 2022. Retrieved 2022-09-02.
  36. Kraft, Rachel. "Artemis I Launch Attempt Scrubbed". NASA blog. NASA. Retrieved 3 September 2022.

پیوند به بیرون[ویرایش]