آتوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اساطیر مصر باستان
First book of respirations N3284 mp3h8818 Atum.JPG
U15 A40
آتوم
عنوان: خدای تولید
جنسیت: بدون جنسیت
پدر: گب
فرزندان: شو
ویژگی‌ها: پایان دهنده دنیا
اساطیر مصر

آ ا ب پ ت ج چ خ د ر ز ژ س
ش ف ک گ ل م ن و ه ی


آتوم یا تِم (به انگلیسی: Atum) و (به عربی: أتوم (إلهتوم = إله )[۱][۲] از ایزدان آغازین هلیوپولیس و خورشید ایزدی پیش دودمانی در مصر باستان به شمار می‌رفت. آتوم ایزدی است که نامش ظاهرا از ریشه‌ای به معنای "عدم" یا "یگانهٔ کامل" می‌آید و در اصل یکی از ایزدان بومی هلیوپولیس و حیوان مقدس منسوب به او گاو نر مرور (یونانی: mneuis) بود. کاهنان از روزگاران پیشین، او را با راع خدای بزرگ خورشید یکی می‌دانستند. آنان می‌آموختند که پیش از آفرینش، یک روح بی‌شکل که مجموعهٔ همهٔ هستی را با خود داشت پیدا بود و او را آتوم می‌نامیدند. او روزی خود را با نام آتوم-رع آشکار کرد و همهٔ ایزدان، انسان‌ها و موجودات از او هستی یافتند. بعدها، آتوم را همچون خورشید در حال غروب یا خورشید پیش از طلوع پنداشتند و آیین وی به شکلی گسترده در سراسر مصر پراکنده شد و همیشه با نام رع همراه بود.[۳]

در برخی روایات آتوم همانا ماری است در نون و سرانجام بدین شکل باز می‌گردد، اما در ارتباط با رع که یکی از هویت‌های اوست مار دشمنش محسوب می‌شود. در افسانه‌های دیگر او به شکل ایزدی با سری چون سر موش مصری نمایان می‌شود و این در پیوند با روایتی است که طی آن وقتی ماری بدو حمله کرد برای دریدن مار به شکل موش مصری درآمد. با این همه آتوم در اغلب روایات به شکل مردی ریشدار و غالباً پیر و در حالتی که به کندی به جانب افق غرب می‌رود و چون خورشید غروب کننده تصویر می‌شود. چون آفرینندهٔ ایزدان و انسان‌ها و پدیدآورندهٔ نظم در آسمان و زمین او را خدای دو جهان «دارین» می‌نامند و در چنین نقشی سکنت یا تاج دو طبقه نیل علیا و سفلی بر سر و عصای سلطنتی موسوم به عنخ را که نشان زندگی و نماد قدرت است در دست دارد.[۴]

آفرینش گیتی توسط آتوم[ویرایش]

آتوم، به شکل خپری به وجود آمد. بعد به وجود آمدن آمون، او تمام دنیا را از دهان خویش به وجود آورد. او تفنوت و شو را از دهان خویش تف کرد و با چشم به آنان می‌نگریست.[۵]

آلبوم[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ویکی‌پدیای عربی : إله)
  2. ویکی‌پدیای عربی :آتوم(إله)
  3. اساطیر مصر، ژ.ویو. ترجمه دکتر ابوالقاسم اسماعیل پور. 1-62-7033-964 ISBN
  4. Egyptian Mythology, Ions, Veronica. ISBN 964-331-371-9
  5. متون مقدس بنیادین از سراسر جهان،میرچا الیاده،برگردانِ مانی صالحی علامه،انتشارات فراروان،۱۳۸۷،صفحه ۱۶۸.