آی‌اواس

iOS

توسعه‌دهنده‌(ها)	شرکت اپل
شرکت سازنده	شرکت اپل
خانواده	مک اواس ده
نوع منبع	بسته
پلاتفرم	ARM (آی‌فون، آی‌پاد تاچ، آی‌پد و اپل تی‌وی)
تاریخ اولین انتشار	۲۹ ژوئن ۲۰۰۷
آخرین نسخه پایدار	۱ نوامبر ۲۰۱۲ (آی‌اواس ۶)
روش بروزرسانی	از طریق خود دستگاه یا کامپیوتر
وضعیت	فعال
وب‌گاه	www.apple.com/ios

آی‌اواس (به انگلیسی: iOS)‏ (در گذشته iPhone OS) یک سیستم عامل تلفن همراه است که در ابتدا برای آی‌فون و آی‌پاد تاچ توسعه داده می‌شد، از آن زمان به بعد برای استفاده در سایر دستگاه‌های شرکت اپل مانند آی‌پد و اپل تی‌وی گسترش یافت. شرکت اپل مجوز استفاده از آی‌اواس برای نصب بر روی سخت‌افزارهای شخص ثالث را نمی‌دهد. اپ استور در ۶ مارس ۲۰۱۲ دارای بیش از ۵۵۰٫۰۰۰ اپلیکیشن بود که جمعاً بیش از ۲۵ بیلیون بار دانلود شده‌اند. در سه ماهه آخر سال ۲۰۱۰ این سیستم‌عامل ۱۶% از سهم سیستم‌عامل تلفن‌های هوشمند را در اختیار داشت، پایین‌تر از اندروید گوگل و سیمبین نوکیا. این سیستم‌عامل در ماه مه ۲۰۱۰ در ایالات متحده آمریکا، ۵۹% از مصرف داده‌های وب تلفن همراه (از جمله استفاده از آی‌پاد تاچ و آی‌پد) را به خود اختصاص داد.

رابط کاربری آی‌اواس بر اساس مفهوم دستکاری مستقیم (concept of direct manipulation)، با استفاده از حرکات چند لمسی (multi-touch gestures) طراحی شده‌است. عناصر رابط کنترل از: switchesو slidersو buttons تشکیل شده‌است. پاسخ به ورودی کاربر فوری است و رابط سیال را فراهم می‌کند. تعامل با سیستم عامل حرکاتی را شامل می‌شود از این جمله حرکات می‌توان: swipe, tap, pinch, reverse pinch که هر کدام از این‌ها تعاریف خاصی را در چارچوب IOS سیستم عامل و رابط کاربری چند لمسی آن را دارا می‌باشند.. شتاب سنج داخلی توسط برخی از برنامه‌های کاربردی مورد استفاده قرار گیرد که برای پاسخ به تکان دادن دستگاه (یکی از نتایج شایع ان دستور خنثیسازی است) و یا چرخش آن را به سه بعد (یکی از نتایج شایع ان تعویض از عمودی به افقی است).

modeiOS از OX مک مشتق شده‌است، که با آن که سهام آن به بنیاد داروین تعلق دارد، و در نتیجه اینسیستم عامل شبه یونیکس از طبیعت است.

در IOS، چهار انتزاع لایه وجود دارد: لایه هسته سیستم عامل، لایه هسته خدمات، لایه رسانه‌ها، و کاکائو لایه لمسی است. نسخه کنونی سیستم عامل ۵٫۱٫۱ با استفاده از حدود ۸۶۰ مگابایت ذخیره سازی دستگاه که با مدل‌های دیگر متفاوت است.

تاریخچه

این سیستم عامل با آی فون(iphone) (تلفن همراه هوشمند شرکت اپل) در کنفرانس و نمایشگاه Macworld، در ژانویه ۹، ۲۰۰۷، پرده برداری شد و در ماه ژوئن همان سال برای اولین بار منتشر شد، ادبیات بازاریابی اپل یک نام جداگانه‌ای برای سیستم عامل مشخص نکرد، و بیان ساده‌ای را که "آی فون OS X را اجرا می‌کند "(iPhone runs OS Xاظهار داشت. در ابتدا، برنامه‌های شخص ثالث پشتیبانی نمی‌شدند. استیو جابز استدلال کرد که توسعه دهندگان می‌توانند برنامه‌های کاربردی وب که " مانند برنامه‌های بومی بر روی آی فون رفتار می‌کند " بسازند. در اکتبر ۱۷، ۲۰۰۷، اپل اعلام کرد که یک کیت توسعه نرم‌افزار بومی (SDK) تحت توسعه‌است و آنها برنامه ریزی آن را انجام خواهد داد ". در مارس ۶، ۲۰۰۸، اپل اولین بتا را منتشراکرد، همراه با یک نام جدید برای سیستم عامل: iPhone OS ". سپتامبر قبلی، اپل آی پاد لمسی، که بیشتر قابلیت‌های غیر تلفنی iPhone را داشت منتشر کرد. اپل همچنین بیش از یک میلیون آیفون در طول تعطیلات سال ۲۰۰۷ فروخته می‌شود. اپل در ۲۷ ژانویه 2010، iPad را معرفی کرد که دارای یک صفحه نمایش بزرگ تر از آیفون و آی پاد لمسی، و طراحی شده برای مرور وب، مصرف رسانه‌ها، و خواندن iBooks. در ژوئن ۲۰۱۰، اپل سیستم عامل آی فون را به عنوان "IOS" ریبراند کرد. علامت تجاری "IOS" توسط سیسکو بیش از یک دهه برای سیستم عامل خودش مورد استفاده قرار می‌گرفت. IOS، مورد استفاده در روترهای آن قرار گرفت. برای اجتناب از هرگونه طرح دعوی در دادگاه بالقوه، اپل مجوز "علامت تجاری" IOS را از سیسکو گرفت.

ویژگی‌ها

صفحه اصلی

صفحه اصلی (ارائه شده توسط(" SpringBoard ") نمایش آیکون‌های نرم‌افزار و بارانداز در پایین صفحه نمایش که در آن کاربران می‌توانند برنامه‌هایی را که اغلب استفاده می‌کنند پین کنند. صفحه اصلی هر زمان که کاربر بر روی دستگاه سوئیچ کند و یا دکمهٔ "صفحه اصلی" را فشار دهد (دکمه فیزیکی بر روی دستگاه) نمایان می‌شود. صفحه نمایش دارای یک نوار وضعیت در بالا برای نشان دادن داده‌ها: مانند زمان، میزان مصرف باتری و قدرت سیگنال است. بقیهٔ صفحه نمایش به برنامهٔ در حال اجرا اختصاص داده شده‌است. از نسخه 3.0 IOS تا به حال، تابع Spotlight Search function در صفحه سمت چپ صفحه اصلی روی صفحه نمایش در دسترس شده‌است. این تابع به کاربران اجازه می‌دهد تا درون رسانه‌ها، برنامه‌ها، ایمیل‌ها، دفترچه تلفن‌ها و فایل‌های مشابه را جستجو کنند.

مرکز هشدار دهنده (Notification Center)

در بروز رسانی5 IOS، قابلیت اطلاعیه‌ها به طور کامل دوباره طراحی شده‌است. اطلاعیه‌ها در حال حاضر در یک پنجره‌است که می‌تواند از بالای صفحه نمایش کشیده شود و اگر اطلاعیه دریافتی را لمس کنید، شما به برنامه‌ای که ارسال اطلاع رسانی کرده وارد می‌شوید.

پوشه‌ها (Folders)

4 IOS با معرفی یک سیستم ساده برای پوشه‌ها آمد. هنگامی که برنامه‌های کاربردی درحالت " jiggle mode" هستند، هر دو برنامه را می‌توان در بالای هر یک از دیگری برای ایجاد یک پوشه کشیده، و از آن پس، برنامه‌های بیشتری را می‌توان با استفاده از همین روش به پوشه اضافه کرد، تا ۱۲ برنامه بر روی آی فون و iPod Touchو ۲۰ برنامه بر روی iPad.

عملکرد چند تکلیفی (Multitasking)

قبل از4 IOS، Multitasking فقط برای بعضی از برنامه‌های موجود در دستگاه قابل اجرا بود. با شروع 4 IOS در نسل سوم و جدیدتر دستگاه‌های IOS، multitasking از طریق هفت پس زمینه APIها پشتیبانی شد:

1. برنامه در پس زمینه ادامه پیدا می‌کند تا زمانی که پخش صوتی و یا تصویری اجرا می‌شود.
2. برنامه به صورت معلق می‌باشدهنگامی که یک تماس تلفنی در حال انجام است.
3. نرم‌افزار اطلاع از تغییر محلها
4. فشار اطلاعیه‌ها.
5. اطلاعیه محلی. برنامه زمانبندی اطلاعیه محلی که در یک زمان از پیش تعیین شده تحویل داده شده‌است.
6. اتمام کار. برنامه از سیستم درخواست زمان اضافی برای تکمیل یک کار خاص می‌کند
7. برنامه هیچ کد اجرا نمی‌کند و ممکن است از حافظه در هر زمان حذف شده‌است

راه گزینی برنامه‌های کاربردی(Switching applications)

بادوبار کلیک کردن بر روی دکمه Home. Switching applications را فعال می‌سازد. که یک رونده حوض مانند از پایین، با حرکت دادن محتویات صفحه نمایش تا بالای صفحه نمایش ظاهر می‌شود. انتخاب یک آیکون سوئیچ به برنامه سمت چپ آیکون که به عنوان کنترل‌های موسیقی، و قفل چرخش عمل می‌کنند. نگه داشتن آیکون‌ها به طور خلاصه آنها را به"جنبش" در اورده (به همین ترتیب به صفحه اصلی) و اجازه می‌دهد تا کاربر برنامه‌ها را به بسته شدن وادار کند.

مرکز بازی (Game Center)

مرکز بازی یک شبکهٔ اجتماعی بازی‌های چند نفره آنلاین منتشر شده توسط اپل است که این اجازه را به کاربران می‌دهد تا " دوستان را به بازی دعوت کنند، یک بازی چند نفره از طریق matchmaking شروع کنند. به پیگیری امتیازهای خود، و مقایسه انها با امتیازهای دوستان خود در leader board بپردازند. مرکز بازی یک شبکهٔ اجتماعی بازی‌های چند نفره آنلاین منتشر شده توسط اپل است که این اجازه را به کاربران می‌دهد تا " دوستان را به بازی دعوت کنند، یک بازی چند نفره از طریق matchmaking شروع کنند. به پیگیری امتیازهای خود، و مقایسه انها با امتیازهای دوستان خود در leader board بپردازن

محیط برنامه‌نویسی

برنامه‌ها حتماً باید به طور خاص برای IOS و معماری ARM نوشته و کمپایلد شوند. مرورگر وب سافاری برنامه‌های کاربردی وب را با دیگر مرورگرهای وب پشتیبانی می‌کند. برنامه‌های بومی مجاز شخص ثالث برای دستگاه‌های در حال اجرا2.0 IOS و بعد از طریق فروشگاه app اپل در دسترس هستند.در این معمار

SDK

موضوع اصلی:IOS SDK

IOS SDK شامل X Code 3.1 است.

در هفدهم اکتبر سال 2007 درنامه ای سر گشاه به"خبر های داغ"و بلاگ شرکت اپل "apple"استیو جابز اعلام کرد که کیت نرم‌افزاری توسعه یافته sdk در سومین دسته ی توسعه دهنده ها در فوریه 2008قابل درسترسی خواهد بود . sdk ماوس 2008 منتشر شد و به توسعه دهندگان اجازه داده شد تا برای آیفون و آی پاد لمسی استفاده شود و همچنین د ر شبیه ساز آیفون تست شود.با این وجود بار گیری یک کاربرد برای دستگاه ها فقط بعد از پرداخت حقوق توسعه دهنده برنامه ی آیفون امکان پذیر خواهد بود . دستمزد ها برای پیوستن به برنامه ها مربوط بهios و Osx برای هر گواهینامه توسعه دهنده ها 9900 دلار تعیین شده است.این دستمزد 9900 دلاری باید سالانه به طور منظم برای هر توسعه دهنده پرداخت شود تا گواهینامه انها حفظ شود . از بیسشتم ژوئیه 2010 شرکت اپل "apple" منتشر کرد که دانلود x code د رفروشگاه هک اپل برای تمامی استفاده کنندگان osxlion رایگان می باشد .کاربران با استفاده از نسخه ی رایگان x code می توانند کاربر های ios راایجاد کنند و با این وجود توسعه دهنده ها نمی‌توانند کاربر هایشان را روی یک وسیله مادی ios امتحان کنند .آنها را به فروشگاه اپ"app" می فرستند یا از کار بر هایشان بدون پرداخت 9900 دلاری اولیه برای توسعه دهنده iphone یا دستمزد توسعه دهنده ی برنامه ها سود می برند. از زمان انتشار x code , x code 3.1 محیط توسعه یافته‌ای برای ios sdk بوده است .کاربر های iphone مانند iosو osx در objective نوشته شده است. توسعه دهندگان قادر اند هر قیمتی روی حداقل تعیین شده برای کاربرد هایشان که فروشگاه ها "app" طبقه بندی می شوند تعیین کننده 30 درصد ان را شرکت اپل خواهد گرفت و 70 درصد دیگر برای توسعه دهنده می رود . به طور متناوب انها ممکن است تصمیم به انتشار رایگان کاربر بگیرند که به پرداخت هیچ هزینه ای برای انتشار یا توزیع کاربر به جز حق عضویت احتیاج نیست.

jail breaking

موضوع اصلي jail breaking  IOS 

بعد از اولین انتشار IOS مطالعه ای برای تنوع های مختلف مراکز هک در مورد افزودن عملکرد هایی که به شرکت اپل اجازه داده نمی شد انجام گرفت. قبل از پیش نمایی IOs بومی در سال 2008 در فروشگاه اپ "app" محرک اصلی برای نصب زندان گریز در کار برد های بومی شکل گرفته بود که تا ان زمان به شر کت اپل اجازه نصب داده نشده بود.

شركت اپل ادعا مي كرد  كه طراحي نرم‌افزار  به روز شده IOs  را منتشر نخواهد كرد  مخصوصا براي  شكستن   اين ابزار ها ( مگر كاربر هايي  كه براي  قفل گشايي سيم كارت  اجرا مي

شود.با این وجود با هر به روز رسانی ios زندان گریز سر هم بندی نشده قبلی معمولاً سرهم بندی می شد و به کار برده می شد.

از زمان امدن ios  بومي اپل در فروشگاه "app اپ"  و همراه ان  سومين  قسمت كار بردي  انگيزه كل  براي زندان  گريز تغيير پيدا كرده است . مردم به دلايل زيادي  از قبيل دسترسي  به   پوشه

های سیستم نصب تم ابزار های نمایشی و تعدیل spring boardاز زندان گریز استفاده می کند در ابزار زندان گریز این امکان را فراهم می کند از قبیل "اندروید " و linux kernel.

در ابتدا كاربران  به خاطر محدوديت هاي ios    ابزار هايشان را  زندان گريز مي كردند.

در سال 2010 effبا موفقیت دفتر حقوق چاپ ایالات متحده را مجاب کرد که اجازه ی معافیت برای ممنوعیت کلی برای احتراز از سیستم های حفاظتی زیر نظر dmcaرا گرفت. این اجازه معافیت زندان گریز آیفون حصول تنها هدف برای کاربرد های قانونی است که به آیفون اضافه شده است . این معافیت تاثیری روی روابط قراردادی بین شرکت اپل و مالک آیفون ندارد. برای مثال ابطال گارانتی زندان گریز آیفون با این وجود این به تنهایی وابسته یه صلاحدید شرکت اپل است که آیا که ابزار های زندان گریز را روی ابزاری که احتیاج به تعمیر دارند نصب خواهند کرد . قابل به ذکر است که بسته به روش های استفاده شده تاثیرات زندان گریز پایدار بوده و می تواند به حالت کلی برگردانده شود. در چنین زمانی دفتر حق چاپ قفل گشایی آیفون را از معافیت ض احتراز dmcaمعاف کرد . قفل گشای آینون به آیفون اجازه میداد که قابل استفتده با هر حامل بی سیم باشد که تکنولوژی یکسان gsmیاcdmaیا هر مدل تلفنی مخصوص که برای بهره برداری طراح شده است .

UNLOCKING

قفل گشایی موضوع اصلی قفل سیم کارت در ابتدا خیلی از حامل های بی سیم اجازه قفل گشایی آیفون برای استفاده دیگر حامل ها را به مالک آیفون نمی‌دادند. موبیلیتی at,t به مالک آیفون اجازه داد تا در شرایط قرارداد شان برای قفل گشایی آیفون رضایت داشته باشد. دستورالعمل ها برای قفل گشایی ابزار از سوی شرکت اپل امکانپذیر میباشد. در این صورت استفاده منبع AT,Tآیفون روی دیگر شبکه های GSMاز قبیل tموبایل و دیگران اجازه داده شد.

با اين  وجود  چون  tموبايل  قبلاً  گروه ديگري   غير از AT,Tبراي سيگنال هاي اطلاعاتي  3gاستفاده  ميكرده است  آيفون  در سرعت  1900 مگاهرتز3gشبكه T-mobileفعال خواهد بود .

Digital right management

مدیریت حقوق دیجیتال : توافق و ماهیت مالکیت ios انتقادات دیگری را ایجاد کرد مخصوصا مدافعان حقوق دیجیتال از قبیل eff(بنیان الکترونی مرزی ) مهندس کامپیوتر و فعال محیط زیست بروستر کاهل متخصص قوانین اینترنت جانتون زیترین و بنیان نرم‌افزار آزاد fsfکه به رویداد مقدماتی آی پد و اهداف آی پد برای فعالیت های سازمان یافته ب طراحی معیوب اعتراض کرد . مایکروسافت رقیب نیز از طریق سخنگوی روابط عمومی تاثیر خط و مشی شرکت اپل را نفی کرد . محدودیت های تحمیل شده ی مرد بحث به طراحی به طراحی ios یعنی مدیریت حقوق دیجیتال (drm)قصد دارد رسانه خریداری شده پلت فرم شرکت اپل را قفل کند. مدل توسعه یافته (حق اشتراک سالانه ای) برای کاربرد های توسعه یافته ی IOS تعمین داده شده است . تمرکز برای تصویب فرایند کاربرد ها،کنترل کلی شرکت اپل و ممنوعیت های خود پلت فرم مخصوصا توانایی شرکت اپل برای سلب صلاحیت اپل یا حذف کاربرد های آن مورد بحث خواهد بود . بعضی در اشتراک تکنولوژی موضوعی بیان کرده‌اند که ممنوعیت IOSرویه ی رو به رشدی را برای دستیابی شرکت اپل به محاسبه را داشته است . مخصوصا تغییر پیوسته یشرکت اپل از دستگا هایی که افراد میتوانند آن را تعمیر کنند و با توجه به پتانسیل این قبیل ممنوعیت ها برای فرو نشاندن نو آوری های نرم‌افزاری است . با این وجود به غیر از اپل کسانی هستند که حمایتشان را از مدل محرمانه ابراز کردند . توسعه دهنده ی فیس بوک جو هویت که سابق براین علیه شرکت اپل به سخت افزاری به عنوان نمونه ای وحشتناک اشاره داشته است متعاقباً استدلال کرده است که قفل کاربرد ها در "I pad"آی پد با قفل کاربرد های آن.

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «iOS»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳ ژوئن ۲۰۱۲).