صفحهٔ اصلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مقالهٔ برگزیده

Picture taken at aprox. 100,000 feet above Oregon by Justin Hamel and Chris Thompson.jpg

جو زمین بالاترین بخش تشکیل‌دهندهٔ کرهٔ زمین است که مخلوطی از گازهایی از جمله نیتروژن (۷۸٪)، اکسیژن (۲۱٪)، آرگون (۰٫۹٪) و کربن دی‌اکسید (۰٫۰۳٪) است. جو زمین از سطح زمین آغاز شده و تا ارتفاع ۱۰٫۰۰۰ کیلومتر (۶٫۲۰۰ مایل) ادامه می‌یابد و پنج لایهٔ اصلی تروپوسفر، استراتوسفر، مزوسفر، ترموسفر و اگزوسفر را در بر می‌گیرد. مولکول‌های ازون که لایهٔ ازون را تشکیل می‌دهند، در استراتوسفر قرار دارند و از ورود پرتوهای فرابنفش خورشیدی جلوگیری می‌کنند و موجب ادامهٔ زندگی بر سطح زمین می‌شوند. سردترین بخش جو زمین با دمای ۹۰- درجهٔ سانتی‌گراد در بالای مزوسفر قرار دارد. یونوسفر، مگنتوسفر و کمربند تابشی وان آلن بخش‌های جداگانه‌ای در جو با توجه به ویژگی‌های الکترومغناطیسی هستند.

جو مخلوطی از گازهاست. غلظت گروهی از گازها مانند نیتروژن، اکسیژن و آرگون ثابت و غلظت گروه دیگر گازها مانند بخار آب، کربن دی‌اکسید و ازون متغیر است. اگرچه مقادیر گازهای متغیر ناچیز است، اما این گازها برای ادامهٔ زندگی بر زمین ضروری هستند. برای نمونه، کربن دی‌اکسید علاوه بر درگیرشدن در فرایند فتوسنتز، در جذب پرتو فروسرخ نقش دارد. هم‌چنین اکسیژن و کربن دی‌اکسید در دو فرایند فتوسنتز و تنفس نقش دارند.

ذرات معلق در هوا به ذرات جامد و مایع در موجود در جو گفته می‌شود که مقادیر آن در جو از اقیانوس‌ها، بیابان‌ها، کوه‌ها، جنگل‌ها، یخ و اکوسیستم بیشتر است. بر خلاف اندازهٔ کوچک این ذرات، تأثیر مهمی بر آب‌وهوا و سلامتی دارند. ذرات مهم معلق در هوا شامل سولفات‌ها، کربن آلی، کربن سیاه، نیترات‌ها، گرد و غبارهای معدنی و نمک دریا می‌شوند. حدود ۹۰ درصد ذرات معلق در هوا منشأ طبیعی دارند. برای نمونه، آتشفشان‌ها خاکسترهای آتشفشانی را بیرون می‌رانند و آتش‌سوزی در جنگل‌ها موجب پراکنده‌شدن کربن آلی نیمه‌سوخته در جو می‌شود. ۱۰ درصد باقی‌ماندهٔ این ذرات یا ساختهٔ بشر هستند یا توسط انسان‌ها در جو معلق شده‌اند. خودروها، کارخانه‌های ذوب، نیروگاه‌های تولید برق، جنگل‌زدایی، چرای بی‌رویهٔ دام، کشیدن سیگار، پخت‌وپز، شومینه و شمع از منابع انسانی معلق‌کنندهٔ این مواد در جو هستند.

ادامه...

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۲۸۰ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند.

هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدید آوردند.

ویکی‌پدیای فارسی پس از دو سال از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی در آذر ۱۳۸۲ (دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و به کمک تلاش و کوشش شبانه‌روزی علاقه‌مندان رشد فرهنگ و ادب فارسی، اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و همچنین بزرگترین ویکی‌پدیا در میان زبان‌های خاورمیانه و زبان‌های راست به چپ و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی است. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۳۱ شهریور ۱۳۹۳ خورشیدی) ۴۲۴٬۵۱۶ نوشتار دارد.


برای اطلاعات بیشتر ... ویکی‌پدیا فارسی، دربارهٔ ویکی‌پدیا

یادبودها

امروز: دوشنبه، ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۴ میلادی برابر ۳۱ شهریور ۱۳۹۳ هجری خورشیدی

AndreaBocelliMar10.jpg
رویدادها
زادروزها
درگذشت‌ها

روز بعد: ۲۳ سپتامبر – روز قبل ۲۱ سپتامبر

آیا می‌دانستید که ...؟

David - Napoleon crossing the Alps - Malmaison1.jpg

درون‌مایه

نگارهٔ برگزیدهٔ امروز

گلایدر سنگاری
گلایدر سنگاری

نمای پشتی (بالا) و نمای شکمی (پایین) پروانه گلایدر سنگاری.
این گونه از خانواده فرچه‌پایان است و در مرکز آفریقا زندگی می‌کند.

دیگر پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا

ویکی‌پدیا پروژه‌ای است از بنیاد غیر انتفاعی ویکی‌مدیا است که دارای تعدادی پروژهٔ چندزبانه و دارای محتویات آزاد با عناوین زیر است:

فراویکی
هماهنگ‌کنندهٔ پروژه‌های ویکی‌مدیا
ویکی‌انبار
انبار پرونده‌های چندرسانه‌ای عمومی
ویکی‌خبر
مرجع خبری با محتوای آزاد
ویکی‌داده ویکی‌داده
پایگاه دانش آزاد
ویکی‌کتاب
متون و کتابچه راهنماهای آزاد
ویکی‌گفتاورد
مجموعه‌ای از نقل قول‌ها
ویکی‌گونه
راهنمای گونه‌های زیستی
ویکی‌نبشته
متون پایه و مرجع آزاد
ویکی‌واژه
فرهنگ واژه‌ها و اصطلاح‌نامه

ویکی‌پدیا در زبان‌های دیگر

  • بیش از ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نوشتار


  • بیش از ۴۰۰٬۰۰۰ نوشتار


  • بیش از ۲۰۰٬۰۰۰ نوشتار


  • بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نوشتار