گویش
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
پیشنهاد شده است که گویش (دستور زبان) با این مقاله یا بخش ادغام گردد. (بحث). |
به هریک از گونههای یک زبان گویش میگویند. گویشها میتوانند مربوط به یک منطقه ویژه یا طبقهٔ ویژهای از جامعه باشند.
چند گویش با هم یک زبان را تشکیل میدهند. گویش را نباید با لهجه اشتباه گرفت. هر گویش خود دارای چند لهجه است.
نمونه:
- گویشهای زبان فارسی: فارسی ایران، فارسی دری، فارسی تاجیکی
- لهجههای زبان فارسی: لهجه تهرانی، لهجه اصفهانی،لهجه هراتی
یک لهجه خود میتواند گونههایی نیز داشتهباشد مانند گونه لاتی از لهجه تهرانی. همچنین گویش های فراوانی برگرفته از زبان های پهلوی و باستانی چون گویش دشتی در برخی از مناطق ایران زمین وجود دارند.
بنابراین به ترتیب تقسیمبندی:
- زبان
- گویش
- لهجه
- گونه
- لهجه
- گویش
 |
|
|---|---|
| شاخه | زبانهای ایرانی غربی |
| شمال غربی |
باستان: مادی میانه: زبان پارتی (پهلوی اشکانی) نو: آذری | گیلکی | مازندرانی | تالشی | کردی کرمانجی | کردی سورانی | زازا-گورانی | سمنانی | زبانهای ایران مرکزی | بلوچی[۱] | سیوندی |
| جنوب غربی[۲] |
باستان: پارسی باستان میانه: پارسی میانه (پهلوی) نو: فارسی | لری | بختیاری | بشاکردی | کمزاری | تاتی اران |
| شاخه | زبانهای ایرانی شرقی |
| شمال شرقی |
باستان: اوستایی[۳] میانه: سغدی | خوارزمی | بلخی | سکایی غربی | آلانی | سرمتی نو: آسی | یغنابی (سغدی نو) |
| جنوب شرقی |
میانه: سکایی-تخاری نو: پشتو | زبانهای پامیری | پراچی | ارموری | منجی | یدغه |
| ۱-بلوچی به خاطر مهاجرت گویشورانش، از نظر جغرافیایی به جنوب شرق فلات ایران منتقل شده. ۲-شاخه جنوب غربی را شاخه فارسیتبار نیز میگویند. ۳-بیشتر زبانشناسان، اوستایی را در مرز شاخههای غربی و شرقی دستهبندی میکنند. |
[ویرایش] منبع
بر پایهٔ دادههای در فرهنگ مریام-وبستر
