پادشاهی اران
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
پادشاهی اران یا آلبانیای قفقاز[۱] یا اَغوانک (به ارمنی:Աղվանք) دولتی بود که در اواخر دوران هلنیستی در اواخر سدهٔ دوم پیش از میلاد در سرزمین اران (در جمهوری آذربایجان امروزی) پدیدار شد و مدت کوتاهی در تصرف رومیان درآمد و در آخر در ۲۵۲-۲۵۳ پس از میلاد به دست شاپور اول ساسانی افتاد و یکی از استانهای شاهنشاهی ساسانی شد.[۲] پایتخت این دولت ابتدا شهر قبله بود که بعدا به شهر بردع منتقل شد.[نیازمند منبع]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] نام
دلیل نامگذاری این دولت به نام آلبانی به این دلیل است که در زبان رومی مناطق کوهستانی را آلبانیا مینامیدند (بهمین دلیل کشور آلبانی کنونی به همین نام نامیده میشود). جالب اینکه مناطق شمالی آلبانیا را امروزه داغستان مینامند که به ترکی یعنی سرزمین کوهستانی
[ویرایش] محدوده
مرزهای آلبانی از شمال به رود ترک (Terek) واقع در شمال داغستان, ازجنوب به رود ارس , از شرق به رود ارس و از غرب به قلعه هوناراکرت و گرجستان و ساحل غربی دریاچه سوان (گوگچه) محدود میشد. شهرهای مهم آلبانی کابالکا (قبله کنونی) پرتو (بردع کنونی) پایتاکران (بیلقان کنونی) سماخیا (شماخی کنونی) شکی, آماراس, هوناراکرت, و کیش (قیس) بودند.
[ویرایش] مردم
به نوشته استرابون اهالی آلبانی از طوایفی که به ۲۶ زبان مختلف قفقازی صحبت میکردند تشکیل شده بود. برخی از این طوایف عبارت بودند از: اوتیها, گارگارها, سودهها (Sovde) , کاسپیها, موغها (مغ) , ساکاسینها, ماردها و آماردها , آریاکها و آناریاکها و قلها (Qel) و لقها.
در دوره ساسانی اقوام ایرانی توسط ساسانیان در منطقه ساکن شدند. در قرن سوم و چهارم با ورود اقوام ترک زبانی مانند هون ها, سوواری ها, خزرها , بارسیلها و... از گذرگاه دربند تنوع نژادی آلبانی بیشتر شد.اما باتوجه به سیل مهاجرت ترکان شهرهایی مانند کابالکی و بیله ترک زبان شده و نامشان به کابالکی سووار و بیله سووار تغییر یافت و به مرور ترکان در کل آلبانی اکثریت جمعیت را تشکیل داده و سایر اقوام در بین ترکان مستحیل شدند.
