اکبرشاه
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
اکبر شاه یا جلال الدین محمد اکبر (متولد ۱۵ اکتبر ۱۵۴۲؛ درگذشت: ۱۷ یا ۲۷ اکتبر ۱۶۰۵ در سند. فرمانروایی:۱۵۵۶-۱۶۰۵)، سومین پادشاه از سلسله گورکانیان یا امپراتوری مغولی هند است که در هندوستان با نام مغول اعظم یا اکبر کبیر نامیده میشود، فرزند همایون و پدر جهانگیر بود که بین سالهای ۱۵۵۶ و ۱۶۰۵ فرمانروایی کرد. او پادشاهی خیرخواه، شجاع و خردمند بود و از وی در کنار آشوکا یکی از تأثیرگذارترین پادشاهان در تاریخ هند و بزرگترین پادشاه آن سرزمین یاد کردهاند.
اورا به نام اکبر کبیر یا اکبر اعظم میشناسند و لقب کامل او عبارت بود از: السلطان العظم خاقان المکرم امام عادل سلطان الاسلام کافت الانام امیرالمومنین خلیفه المتعالی ابوالفتح جلال الدین محمداکبر صاحب الزمان پادشاه غازی ظل الله [۱]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگی
مادر اکبر زنی ایرانی بنام حمیده بانو بیگم بود او زمانی با همایون ازدواج کرد که وی به ایران و دربار صفوی پناه آورده بود. هر چند اکبر سالهای کودکی را در پناه ایرانیان بود اما او در محلی بنام روا که اکنون در ایالت مادیا پرادش هند است متولد شد. [۱] اکبر در سیزده سالگی پس از فوت ناگهانی همایون به حکومت رسید و نزدیک به نیم قرن فرمانروایی کرد. ارتباط او با فرهنگ ایرانی همواره پابرجا بود.
اکبر و همسرش ملکه جودا بعد از سالها بی فرزندی با خواهش به درگاه خداوند و درگاه صوفی پرآوازه آن زمان شیخ سلیم چستی (۱۴۱۸ - ۱۵۷۲ میلادی)، در سال ۱۵۶۹ میلادی صاحب پسری میشوند و او را سلیم (نورالدین محمد) نام مینهند که بعدها علیه پدر شورید اما فقط پس از درگذشت وی با نام جهانگیرشاه وارث حکومت او شد.
اکبر به جای دهلی شهر اگرا را به عنوان پایتخت برگزید و در آبادنی این شهر بسیار موثر بود.
[ویرایش] ادبیات و هنر
در زمان اکبر ادبیات و هنر به اوج شکوفایی رسیده بود. او مردی دانشمند و هنرمند بود و از او به عنوان معمار، صنعتگر، اسلحه ساز، مهندس، مخترع و تربیت کننده حیوانات یاد کردهاند. او همچنین به گردآوری و تالیف آثار ادبی همت گمارد که مهمترین آنها اکبر نامه است که زندگی نامه خود اوست و به زبان فارسی که زبان درباری گورکانیان هند بود و توسط ابوالفضل ابن مبارک وزیر او نوشته شدهاست. ابوالفضل که یکی از نه جواهر در بار خوانده میشد کتاب دیگری به دستور اکبر تالیف کرد که به عین اکبری مشهور است. [۱]
[ویرایش] دین الهی
اکبر شاه اهل تساهل بود و طی فرمانروایی طولانی و با اقتدار خود، سهم عمدهای در ایجاد آرامش در شبه قاره هند و شکوفایی امپراتوری گورکانیان به عهده داشت. اکبر سعی به توافق رساندن بین ادیان مختلف رایج در هند کرد. او همچنین دین جدیدی به نام دین الهی ابداع کرد که آمیزهای از ادیان هندویسم، اسلام، سیک، مسیحیت، کارواکا و حتی زرتشتی به شمار میرفت. دوران فرمانروایی او و فرزندانش، تنها حکومت اسلامی ثبت شده در تاریخ است که بدون فشار خارجی اتباع غیر مسلمان حقوقی برابر با مسلمانان داشتند. [۲]
اکبر شاه تحت تأثیر شیخ مبارک و فرزندش ابوالفضل قرار گرفت و بنیان این دین یا فرقه جدید را بنیان گذاشت. دین الهی نفس پرستی، شهوت، اختلاس، نیرنگ، افترا، ستم، ارعاب و غرور را نهی میکرد. کشتن حیوانات را عملی قبیح میشمرد و آزادگی، بردباری، پرهیز واجتناب از دلبستگی شدید به مادیات، تقوا، ایثار، دوراندیشی، نجابت و ملاطفت را از اصول کار خود قرار داده بود. این فرقه نوزده عضو داشت که یکی از آنها هندو بود. دین الهی روشی تلفیقی از آیینهای موجود زمان بود در حقیقت این روش به نص آسمانی اعتقاد نداشت و بیشتر یک سرگرمی روحی- فکری بشمار میرفت. در طی گذشت زمان نیز از یادها رفت وحتی خود اکبر نیز آن را فراموش کرد.[۳] این دین در واقع بیشتر همانند یک عقیده شخصی عمل کرد و کمی پس از درگذشت وی و همسرش به کلی محو شد.
[ویرایش] درگذشت
اکبرشاه که از وی به عنوان بزرگترین پادشاه تاریخ هند نام برده میشود، گستره حکومتش در هنگام مرگ از شهر قندهار در مغرب تا شهر داکا در بنگال شرقی در مشرق و از سرینگر (کشمیر) در شمال تا سرحد شهر احمدنگر در جنوب امتداد داشت.[۴] مقبره اکبرشاه در نزدیکی پایتخت وی اگرا در محلی بنام سیکاندرا (Sikandra) واقع است این بنا با ماسه سنگ قرمز ساخته شده و با مرمر جواهر نشان شدهاست.
[ویرایش] پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Akbar the Great»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۹ می۲۰۰۸).
- ↑ از چیزهای دیگر، عبدالحسین زرینکوب، صفحه ۱۲۰
- ↑ تاریخ مذاهب اسلامی در هند
- ↑ هند دریک نگاه
[ویرایش] منابع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Akbar the Great»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۹ می۲۰۰۸).
- Wikipedia-Autoren, «Akbar,» Wikipedia, Die freie Enzyklopädie, http://de.wikipedia.org/wiki/Akbar (بازبینی ۲۴ مارس ۲۰۰۷).
- جلالی نائینی، سیدمحمدرضا. هند دریک نگاه. انتشارات شیرازه؛ تهران ۱۳۷۵، شابک: ۷-۲-۹۱۴۸۰-۹۶۴
|
||||||||||||||
