علی بن موسیالرضا
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 علی بن موسی امامان شیعه |
|
| نقش | هشتمین امام شیعیان |
|---|---|
| نام | علی بن موسی |
| کنیه | ابوالحسن |
| تولّد | ۱۱ ذی القعده سال ۱۴۸ پس از هجرت |
| زادگاه | مدینه |
| مدفن | حرم امام رضا، مشهد |
| طول عمر | پیش از امامت ۳۵ سال (سال ۱۴۸ تا ۱۸۳ پس از هجرت) دوران امامت ۲۰ سال (سال ۱۸۳ تا ۲۰۳ پس از هجرت) |
| القاب | رضا غریب الغربا معین الضعفاء سراج الله نورالهدی قرة عین المؤمنین مکیدة الملحدین |
| همسر | سبیکه (خیزران) |
| پدر | موسی کاظم |
| مادر | ام بنین نجمه |
| فرزندان | محمد تقی |
سجاد · محمد باقر · جعفر صادق |
|
علی بن موسی با لقب رضا، (۱۴۸–۲۰۳ ه.ق.) امام هشتم شیعیان دوازده امامی است. ایشان از وی با عنوان «امام رضا» یاد میکنند. پدر او موسی بن جعفر هفتمین امام شیعیان و مادرش طبق روایات مختلف نامها، کنیهها و لقبهای ام البنین، نجمه، سکن و تکتم را دارد. زادگاهش مدینه بود و در توس درگذشت. شیعیان مأمون خلیفهٔ عباسی را که او را ولیعهد کرده بود مسئول مرگش میداند. مقبرهٔ وی در شهر مشهد قرار دارد و سالانه مورد بازدید میلیونها مسلمان شیعه از ایران، پاکستان، بحرین، عراق و دیگر کشورها قرار میگیرد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] القاب و کنایات
کنیهها: ابوالحسن و ابوعلی
لقبها: رضا، صابر، زکی، ولی، وفی، صدیق، رضی، شمس الشموس، معین الضعفاء، سراج الله، نورالهدی، قرة عین المؤمنین، مکیدة الملحدین، کفو الملک، رب السریر، رئاب التدبیر، شمس توس، خورشید ولایت
[ویرایش] دوران زندگی
علی بن موسی زادهٔ جمعه ۱۹ رمضان یا نیمه ماه رمضان یا پنج شنبه ۱۱ ذیقعده یا ۱۰ رجب سال ۱۴۸ هجری در شهر مدینه بود. او ۲۴ سال وچند ماه را با پدرش به سر برد. ولی مطابق آنچه گفته شد، عمر او در روز درگذشت پدرش ۳۵ سال یا ۲۹ سال و دو ماه بوده و پس از مرگ پدرش چنانکه در مطالب السئول نیز آمده، ۲۵ سال زیستهاست و مدت امامت او حدود ۲۰ سال طول کشید، که ۱۷ سال آن در مدینه و سه سال آخر آن در خراسان گذشت. رضا در مدینه، پس از مرگ پدر، امامت بر مردم را بر عهده گرفت، و به رسیدگی امور پرداخت، شاگردان پدر را به دور خودش جمع کرد، و به تدریس و تکمیل حوزه علمیه جدش، رییس مذهب شیعه جعفر صادق پرداخت. در طول این مدت، او در دنباله حکومت هارون الرشید را که ده سال و بیست و پنج روز بود زیست. سپس امین از سلطنت خلع شد و عمویش ابراهیم بن مهدی برای مدت بیست و چهار روز به سلطنت نشست. آنگاه دوباره امین بر علیه او شورش کرد و برای وی از مردم بیعت گرفته شد. یکسال و هفت ماه حکومت کرد ولی به دست طاهر بن حسین کشته شد. سپس عبد الله بن هارون، مامون، به خلافت تکیه زد و بیست سال حکومت کرد. در زمان حکومت مامون، آن گونه که در کتب معتبر شیعه آوردهاند او که علاقه مردم ایران به امامان شیعه را میدید تصمیم گرفت رضا را مجبور کند تا از مدینه به خراسان بیاید و او را به عنوان ولیعهد و جانشین خود معرفی کند و چنان چه شیخ مفید در کتاب مسار الشیعه آوردهاست روز اول ماه رمضان روز بیعت به ولایت عهدی رضا توسط مامون است، تا با این روش بتواند در بین مردم محبوبیت قابل ملاحظهای پیدا کند و درضمن تصمیم داشت تا رضا را نزد خود بیاورد و کارهای او را تحت نظارت کامل خود قرار دهد.
[ویرایش] حدیث سلسلة الذهب
شیعیان حدیثهای زیادی را منتسب به وی میدانند یکی از مشهورترین احادیثی قدسی منقول از وی حدیثی موسوم به سلسلة الذهب است که هنگام وداع وی با مردم شهر نیشابور در بین راه چنین گفتهاست: [۱] [۲]
| « | کلمهٔ لا اله الا الله دژ استوار من است، پس هر کس در این حصار وارد شد، از عذابم محفوظ است. | » |
شیعه میگوید: او چند قدمی حرکت کرد و سپس برگشت و گفت:به شرطهای آن و من از جمله شرطهای آن هستم.مقصود رضا از شرطها، اعتراف به این واقعیت است که او مانند پدرانش از سوی خدا امام و حجت است و اطاعتش بر همه واجب است.
[ویرایش] تالیفات علی بن موسی رضا
از رضا برخی تألیفات یاد شده که علمای شیعه از آنها به اجمال و تفصیل یاد کردهاند. اما مؤلفات وی، به تفضیل، عبارتاند از:
- آنچه به محمد بن سنان در پاسخ پرسشهای وی درخصوص علل احکام شرعی نوشتهاست.
- عللی که فضل بن شاذان گوید آنها را از رضا، یکی پس از دیگری، شنیده و جمع آوری کردهاست و به علی بن محمد بن قتیبه نیشابوری اجازه روایت آنها را از وی از رضا دادهاست.
- سه رساله که برای مأمون عباسی درباره اسلام و دستورهای دینی نوشتهاست. این سه رساله را صدوق در عیون اخبار الرضا با اسناد متصل ذکر کردهاست.
- الرسالة الذهبیة در طب.
[ویرایش] منابع
- پرتوی از سیره و سیمای رضا
- مجله کوثر، شماره (۶۲)
[ویرایش] پانوشتها
[ویرایش] پیوند به بیرون
- سایت آستان قدس رضوی
- پخش زنده حرم رضا
- دانشنامه امام رضا
