یوزف هایدن

ژوزف هایدن

فرانتس یوزف هایدن (به آلمانی : Franz Joseph Haydn ) در ۳۱ مارس ۱۷۳۲ در روهراو زاده شد و در ۳۱ مه ۱۸۰۹ در وین در گذشت. موسیقیدان اتریشی و یکی از سه استاد موسیقی دوره کلاسیک است.

زندگی

هایدن، در روستایی کوچک در روهراو اتریش زاده شد. پدرش چرخ ارابه می ساخت و هایدن کوچک تا شش سالگی به‌جز آوازهای عامیانه که پدرش دلبستهٔ خواندن آنها بود و نیز رقص هایی روستایی که هنگام جشن و سرور در گوشه و کنار زادگاهش برپا می‌شد، چیزی از موسیقی نمی‌شناخت. در ۸ سالگی به وین رفت تا به عضویت پسران آواز خوان کلیسای سن‌اشتفان درآید. در آن‌جا اگرچه صدای دلنشین او مورد توجه قرار گرفت، اما هیچ امکانی برای تحصیل آهنگسازی و هنر نوازندگی برایش فراهم نیامد و هنگامی که صدای خوشش را از دست داد او را بدون کمترین پول از سن‌اشتفان روانهٔ گوشهٔ خیابان کردند.

او درباره این دوره چنین گفته:

با تدريس موسيقی به بچه‌های ۷، ۸ ساله بود که به زحمت می‌توانستم زنده بمانم

او در آن ایام در تلاش بود تا فنّ آهنگ‌سازی را خود به تنهایی بیاموزد و همزمان به هر کاری که می‌توانست از جمله نوازندگی ویولون در گروه محبوب نوازندگان خیابان وین که اسباب سرگرمی و تفریح شبانهٔ مردم را فراهم می‌کرد می‌پرداخت.

هایدن گرچه خود را اسیر شغلش حس می‌کرد، اما بعدها در توصیفی خردمندانه از وضعیت خود چنین گفت : «آن‌جا نه‌فقط دلگرم به اقبال و پذیرش مداوم بودم بلکه در مقام رهبر ارکستر می‌توانستم تجربه کنم و دریابم که چه‌چیز سبب تقویت جلوه‌ای صوتی می‌شود یا آن را تضعیف می‌کند و به این ترتیب می‌توانستم به دلخواه خود ترکیب سازها را بهبود بخشم، آن‌ها را تغییر دهم و سازهایی را خذف یا اضافه کنم. از دنیا دور افتاده بودم.»

هایدن رهیاب سبک کلاسیک در تکامل بخشیدن به سمفونی و کوارتت زهی پیشرو بود. موتسارت و بتهوون از سبک او تأثیر پذیرفته بودند.

هایدن در سال ۱۸۰۹ هنگام اشغال وین توسط ارتش ناپلئون در ۷۷ سالگی در گذشت.

برخی از آثار

• ۱۰۴ سمفونی از جمله سمفونی مشهور شگفتی
• ۸۳ کوارتت زهی
• ۱۲۳ قطعه موسیقی مجلسی
• ۵۲ سونات برای پیانو
• اوراتوریای آفرینش
• ۶ کوارتت برای فلوت و زهی ها
• ۶ سونات برای فلوت، ویلن، ویلنسل
• ۳ پیانو تریو
• ۶ کوارتت اپوس ۱ ( ۱۷۵۹/ ۱۷۵۷ )
• ۶ دیورتیمنتو ( کوارتت ) اپوس ۲ (۱۷۶۰ / ۱۷۶۲)
• ۱۴ مس

اپرا ها :

• Il diavolo Zoppo (1753 (شیطان لنگ )(از دست رفته)
• Acide e Galatea (1762
• la Canterina (1766
• lo speziale (1768
• le pescatrici (1769
• L'infedeltà delusa (1777
• L'incontro improvviso (1775
• Il mondo della luna (1777
• La vera costanza (1779
• L'isola disabitata (1779
• La fedeltà premiata (1781
• Orlando Paladino (1782
• Armida (1784
• L'anima del filosofo (1791

پیوند به بیرون

• آثار (نتها)
• فهرست آثار

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ یوزف هایدن موجود است.