یوروفایتر تایفون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Eurofighterlogo.png
یوروفایتر تایفون
RAF Eurofighter Typhoon.jpg
یوروفایتر اف۲ نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا
نوع هواپیما جنگنده چندمنظوره
شرکت سازنده شرکت یوروفایتر گ‌ام‌ب‌ها
نخستین پرواز ۲۷ مارس ۱۹۹۴
تاریخ رونمایی ۴ اوت ۲۰۰۳
وضعیت کنونی عملیاتی
بکارگیرنده(ها) RAF roundel.svg نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا
Roundel of the German Air Force border.svg لوفت‌وافه
Roundel of the Italian Air Force.svg نیروی هوایی ایتالیا
Roundel of the Spanish Air Force.svg نیروی هوایی اسپانیا
Roundel of the Royal Saudi Air Force.svg نیروی هوایی سلطنتی سعودی
Roundel of the Austrian Air Force.svg نیروی هوایی اتریش
تعداد ساخته‌شده بیش از ۲۰۰ فروند (دسامبر ۲۰۰۹)
۴۷۱ فروند سفارش گرفته
بهای هر فروند ۶۳ میلیون یورو (۶۹٫۳ میلیون پوند)
توسعه یافتهٔ بریتیش آئرواسپیش ئی‌ای‌پی، ای‌ای‌دی‌اس


یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon) یک جت جنگنده چندمنظورهٔ دوموتوره با کانارد و بال دلتا است. این هواپیما توسط کنسرسیومی اروپایی متشکل از سه شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز، ای‌ای‌دی‌اس و آلنیا آئروناتیکا طراحی و ساخته می‌شود. این پروژه توسط نتما (NETMA، یوروفایتر ناتو و آژانس مدیریت تورنادو) که به عنوان مشتری اصلی فعالیت می‌کند مدیریت شد.

طراحی این هواپیما از سال ۱۹۸۳ در پی پروژه مشترک پنج کشور بزرگ اروپای غربی؛ بریتانیا، آلمان غربی، ایتالیا، اسپانیا و فرانسه برای ساخت یک هواپیمای جنگنده آغاز شد و در سال ۱۹۸۶ کمپانی یوروفایتر جی‌ام‌بی‌اچ (Eurofighter GmbH) برای ساخت این پروژه تشکیل شد. فرانسه به دلیل اختلاف نظر در مورد نیازهای عملیاتی هواپیما خیلی زود از پروژه خارج شد و طراحی جنگنده‌ای کاملا فرانسوی را پی گرفت. نخستین پیش‌نمونه یوروفایتر در سال ۱۹۹۴ به پرواز درآمد اما پایان جنگ سرد پیشرفت پروژه را به تاخیر انداخت و ورود رسمی این جنگنده به خدمت نظامی تا سال ۲۰۰۳ طول کشید. پروژه فرانسوی‌های هم به ساخت داسو رافال منتهی شد. رافال نزدیکترین همتای یوورفایتر، هم از نظر ظاهری و هم از لحاظ قابلیت‌های جنگی است و اکنون به مهمترین رقیب یوروفایتر در بازار صادراتی تبدیل شده‌است.

این هواپیمای تک‌سرنشینه که مدل دوسرنشینه آن هم برای آموزش ساخته می‌شود هم‌اکنون در حال تولید انبوه است و خرید آن تحت سه قرارداد یا رده (Tranche) مجزا صورت می‌گیرد که هر یک برای تولید هواپیمایی با امکانات بهبود یافته هستند. تاکنون این هواپیما در نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا، آلمان، ایتالیا، اسپانیا و اتریش و عربستان سعودی وارد خدمت شده‌ و عمان نیز به تازگی ۱۲ فروند از آن را سفارش داده‌است. تا پایان سال ۲۰۱۳ چهارصد فروند از این هواپیما تولید شده و سفارش تولید ۱۷۱ فروند دیگر هم داده شده‌است.

تایفون جنگنده‌ای بسیار چالاک است که از توانایی بالایی برای جنگ هوایی نزدیک برخوردار است. این هواپیما قابلیت پرواز ابرپیمایشی با سرعت ۱.۵ ماخ را دارد و با وزن خالی ۱۱ تن قادر به برخاست با وزن ۲۳.۵ تن است. نمونه‌های تولیدی جدیدتر تایفون به شکل بهتری برای ماموریت‌های ضربتی هوابه‌سطح مجهز شده‌اند و سازگاری بالایی با مهمات و تجیزات متنوع دارند. یوروفایترهای ایتالیایی و انگلیسی در سال ۲۰۱۱ نخستین پروازهای جنگی خود را لیبی تجربه کردند. در این جنگ مسئولیت اصلی دفاع هوایی نیروهای ائتلاف بر عهده یوروفایترها بود. ضمن اینکه ماموریت‌های شناسایی و حمله به زمین نیز به این هواپیماها سپرده شد.

طرح هواپیما[ویرایش]

سازه هوایی و ابزار ناوبری[ویرایش]

تایفون نیروی هوایی اسپانیا در حال بلند شدن

تایفون سازه‌ای سبک وزن دارد (۸۲٪ کامپوزیت شامل ۷۰٪ فیبر کربن + ۱۲٪ شیشه تقویت شده) با عمر ۶۰۰۰ ساعت پرواز. این جنگنده با داشتن طراحی ثبات آرام (relaxed stability) دارای مانورپذیری خوبی در سرعتهای بالا یا پایین است. سیستم پرواز با سیم طراحی شده برای این هواپیما را بدون نیاز به مراقبت خوانده‌اند چرا که امکان انجام مانورهای خارج از توان هواپیما را به خلبان نمی‌دهد.

کنترل گردش توسط فلپرونهای بال انجام می‌شود. کنترل استقرار (Pitch) با فلپرونها و فورپلنها انجام می‌شود. کنترل انحراف هم با رادر انجام می‌شود. کنترل این اجزا با دو سیستم مستقل هیدرولیک است که مسئولیت اجزای دیگری همچون شیشه کابین، ترمز را نیز دارد. هر سیستم هیدرولیک با جعبه‌دنده موتور نیرویی باد قدرت ۴۰۰۰ پی‌اس‌آی نیرو می‌یابد.

ناوبری هواپیما با جی‌پی‌اس و یک سیستم درونی ناوبری صورت می‌گیرد. تایفون می‌تواند از سیستم فرود با ابزار (ILS) نیز برای فرود در آب و هوای بد بهره گیرد.

این هواپیما از یک سیستم پیچیده شدیداً درونساز شده دفاعی کمک می‌گیرد که پراتورین نام دارد. ردگیری تهدید با گیرنده هشدار راداری (RWR) و اخطار دهنده نزدیک شدن موشک (MAW) و یک سیستم گیرنده اخطار لیزری (LWR فقط در تایفونهای انگلیسی) صورت می‌گیرد. حفاظت توسط خاشه‌های گمراه‌کننده راداری و شراره‌های گمراه‌کننده موشک‌های حرارت‌یاب و سیستم اخلال الکترونیکی و همچنین دکوی راداری یدک‌کشی شده‌است.

پراتورین به طور خودکار تهدیدات دنیای خارج را رصد و پاسخ می‌گوید. این سیستم برای خلبان ارزیابی اولویت‌بندی شده‌ای از تهدیدات زمینی و هوایی را فراهم می‌سازد. می‌تواند به یک تهدید منفرد یا تهدیدات متعدد پاسخ دهد.

هواپیما همچنین دارای یک فاصله سنج پیشرفته زمینی است که بر اساس سیستم ناوبری بر اساس زمینی ترپروم (TERPROM) عمل می‌کند که قبلاً در جنگنده‌های پاناویا تورنادو به کار رفته ابود. این سیستم کلاً بهبود یافته و با نمایشگرهای کابین و کنترل‌گرها یکسان‌سازی شده‌است.

سیستم چندمنظوره انتشار اطلاعات MIDS 16 نیز دیتا لینک را برای تایفون فراهم می‌سازد.

کابین خلبان[ویرایش]

کابین خلبان، نمایشگرهای و استیک میانی دیده می‌شوند.

یوروفایتر دارای یک کابین شیشه‌ای بدون هیچ نوع ابزار سنتی است. در کابین سه نمایشگر تمام رنگی چندمنظوره دید پایین (MHDD)، یک نمایشگر دید بالای وسیع (HUD) با دید فروسرخ نگاه به جلو، صدا و دست روی تراتل و استیک (Voice+HOTAS). سیستم سیمبولوژی سوارشده روی کلاه‌خود (HMSS)، سیستم چندمنظوره انتشار اطلاعات (MIDS)، ابزار ورود دستی اطلاعات (MDEF) مستقر در سمت چپ گلیرشیلد و یک سیستم کاملاً یکپارچه هشدار با پانل نمایش هشدارها (DWP). ابزارهای پرواز رجوعی با نور LED در سمت راست گلیرشیلد مستقر شده‌اند.

خلبان هواپیما را به وسیله استیک مرکزی و تراتل سمت چپ به پرواز درمی‌آورد. خروج اضطراری توسط صندلی مارتین بیکر ام‌کا.۱۶آ انجام‌پذیر است.

کاربران[ویرایش]

کشورهای به کار گیرنده یوروفایتر تایفون
Flag of Austria.svg اتریش
  • نیروی هوایی اتریش، ۱۵ فروند
Flag of Germany.svg آلمان
Flag of Italy.svg ایتالیا
  • نیروی هوایی ایتالیا: ۷۱ فروند تحویل شده (از مجموع ۹۶ فروند سفارش)
Flag of Saudi Arabia.svg عربستان سعودی
Flag of Spain.svg اسپانیا
  • نیروی هوایی اسپانیا: ۵۱ فروند تحویل شده (از مجموع ۷۳ فروند سفارش)
Flag of the United Kingdom.svg بریتانیا
Flag of Oman.svg عمان
یوروفایتر نیروی هوایی ایتالیا
یوروفایتر نیروی هوایی اسپانیا

مشخصات[ویرایش]

موتور EJ200 در نمایشگاه هوایی پاریس، ۲۰۱۳
موتور توربوفن هواپیما
Eurofighter Typhoon line drawing.svg

منبع اطلاعات اطلاعات عملکرد تایفون,[۱] RAF Typhoon,[۲] BAE Systems page,[۳] AFM,[۴] Superfighters[۵]

مشخصات عمومی

  • خدمه: ۱ (عملیاتی)، ۲ (آموزشی)
  • طول: ۱۵/۹۶ متر (52 ft 5 in)
  • پهنای بال: ۱۰/۹۵ متر (35 ft 11 in)
  • ارتفاع: ۵/۲۸ متر (17 ft 4 in)
  • بال: مساحت ۵۰ مترمربع (538 ft²)
  • وزن خالی: ۱۱۰۰۰ کیلوگرم (24,250 lb)
  • وزن بارگیری: ۱۵۵۵۰ کیلوگرم (34,280 lb)
  • بیشینه وزن برخاست: ۲۳۰۰۰ کیلوگرم (51,800 lb)
  • پیشرانه: ۲× یوروجت ئی‌جی۲۰۰ پس‌سوز توربوفن
    • نیرو ی خشک: ۶۰ کیلونیوتن (13,500 lbf) هرکدام
    • نیرو با پس سوز ۹۰ کیلونیوتن (20,250 lbf) هرکدام

عملکرد

  • سرعت بیشینه: ** در ارتفاع: +۲ ماخ، ۲۴۹۵ کیلومتر بر ساعت، ۱۹۵۰ مایل بر ساعت[۶][۷]
    • در سطح دریا: ۱/۲ ماخ[۸] (۱۴۷۰ کیلومتر بر ساعت، ۹۱۳/۲ مایل بر ساعت))[۹]
    • ابرپیمایش: ۱/۱ ماخ[۴]-۱٫۵[۱۰]
  • برد: ۲۹۰۰ کیلومتر (1,840 mi)
  • شعاع عملیاتی: ** حمله زمینی (ارتفاع پایین): ۶۰۱ کیلومتر
    • حمله زمینی (عادی): ۱۳۸۹ کیلومتر
    • دفاع هوایی با ۳ ساعت CAP: ۱۸۵ کیلومتر
    • دفاع هوایی با ۱۰ دقیقه تاخیر: ۱۳۸۹ کیلومتر (۸۶۳ ناتیکال مایل) [۱۱]
  • برد ترابری: ۳۷۹۰ کیلومتر (2,300 mi)
  • سقف پروازی: ۱۹۸۱۰ متر (65,000 ft)
  • نرخ اوج‌گیری: +۳۱۵ متر بر ثانیه[۱۲][۱۳] (62,000 ft/min[۱۴])
  • بارگیری بال: ۳۰۷ کیلوگرم بر مترمربع[۸] (63 lb/ft²)

جنگ‌افزار

تجهیزات پروازی

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Eurofighter Typhoon»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۴ مارس ۲۰۱۰).
  1. Typhoon Performance Data، شرکت یوروفایتر
  2. "Typhoon." Raf.mod.uk, 1 July 2005. Retrieved: 28 November 2009.
  3. Typhoon page, BAE Systems.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ "Kings of Swing." AirForces Monthly, August 2008.
  5. Williams, Mel, ed. "Dassault Rafale". Superfighters, The Next Generation of Combat Aircraft. London: AIRtime, 2002. ISBN 1-880588-53-6.
  6. Austrian airforce (2,495 km/h at 10,975 m altitude) translation, NASA Mach and Speed of Sound
  7. Airpower Austria (Mader - Janes correspondent: performance values with 2 BVR and 4 WVR rockets "Translation." google.de. Retrieved: 28 November 2009.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Spick, Mike. "Eurofighter EF 2000 Typhoon". Brassey's Modern Fighters: The Ultimate Guide to In-Flight Tactics, Technology, Weapons, and Equipment. Washington, DC: Potomac Books Inc, 2002. ISBN 1-57488-462-X.
  9. See عدد ماخ for relationship.
  10. Switzerland Eurofigther website: Average Speed without afterburner Mach 1.5 (Supercruise), "Translation." google.de. Retrieved: 28 November 2009.
  11. "Eurofighter." fas.org. Retrieved: 1 November 2009.
  12. "Eurofighter Tech." doppeladler.com. Retrieved: 1 November 2009.
  13. title=Eurofighter climb rate 25% better as F-16 (254 m/s x 1.25 = 317.5 m/s)." Flug-revue.rotor.com, 9 April 1999. Retrieved: 28 November 2009.
  14. "News." telegraph.co.uk. Retrieved: 1 November 2009.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ یوروفایتر تایفون موجود است.