یحیی انصاری شیرازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یحیی انصاری شیرازی
شناسنامه
نام کامل یحیی انصاری شیرازی
لقب آیت‌الله العظمی
تاریخ تولد ۱۳۰۶
زادگاه روستای نوایگان داراب  ایران
محل تحصیل شیراز - قم
محل زندگی شیراز - قم
محل مرگ ۱۳ دی ۱۳۹۳ قم
مدفن حرم فاطمه معصومه - قم
اطلاعات علمی
استادان علامه طباطبائی - خمینی
شاگردان محمدمهدی مهندسی
مصطفی بروجردی
محمد سروش محلاتی
تالیفات شرح منظومه و حکمت

یحیی انصاری شیرازی (زادهٔ ۱۳۰۶ - درگذشته ۱۳۹۳) مجتهد شیعی ایرانی و استاد اخلاق، عرفان و فلسفه حوزه علمیه قم[۱] و از مهمترین مدرسان حکمت متعالیه و شرح منظومه ملاهادی سبزوای بود و از این رو به «شیخ‌الاشراق» و «قدوة المتألهین» لقب گرفته بود.

زندگینامه[ویرایش]

یحیی انصاری شیرازی (زاده ۱۳۰۶ در روستای نوایگان شهرستان داراب) زاده شد. پدر و جد وی از روحانیون ناحیه فارس و داراب بودند. جد وی زکریا دارابی از همرزمان سید عبدالحسین لاری علیه نفوذ انگلیس به شمار می‌رفت و طرفدار نهضت مشروطه بود؛ وی از سوی آخوند خراسانی(رهبر مشروطه ایران) انگشتری را به عنوان تبرک دریافت داشته بود و هنگام کشته شدن نیز آن را به دست داشت.

تحصیلات[ویرایش]

یحیی انصاری در سال ۱۳۲۰ برای ادامه تحصیل، وارد حوزه علمیه شیراز شد و پس از ۱۰ سال، برای دروس خارج عازم قم شد. در آنجا وی از شاگردان علامه طباطبایی در درس فلسفه و از شاگردان خصوصی روح‌الله خمینی و از هم‌درسان و دوستان جوادی آملی، و حسن‌زاده آملی بود و با امینی، سید عباس ابوترابی، احمد احمدی نیز رابطه دوستی داشت.

اساتید[ویرایش]

آیت‌الله بهاءالدینی و انصاری همدانی[نیازمند منبع]، بروجردی، خمینی، گلپایگانی، مرتضی حائری، علامه طباطبایی، الهی طباطبایی، سید محمدباقر سلطانی و اراکی از اساتید وی بودند.

تدریس[ویرایش]

تدریس در حوزه علمیه را به صورت رسمی از سال ۱۳۴۰ آغاز کرد. وی علاوه بر تدریس دروس فقهی و رسمی حوزه در زمینه فلسفه و عرفان مدرس کتب شرح فصوص قیصری، تمهید القواعد و مصباح الانس، منازل السائرین، منظومه ملاهادی سبزواری و «اسفار اربعه» ملاصدرا بود.

فعالیت‌های سیاسی اجتماعی[ویرایش]

وی سابقه مبارزه با دولت پهلوی و بازداشت در زندان‌های ساواک و سه سال تبعید در کوهدشت لرستان و نائین اصفهان را دارد. انصاری شیرازی، یکی از دوازده نفری بود که پس از رحلت بروجردی، مرجعیت روح‌الله خمینی را در سال ۱۳۴۲ تأیید کرد.[۲]

وی رابطه عاطفی شدید با سید روح‌الله خمینی داشت. پس از انقلاب دید مثبتی به آقای منتظری نداشت و بعد از این جریانات بود که انصاری شیرازی توسط دوستان وی فراموش شد. در ماجرای کتاب «شهید جاوید» (تالیف صالحی نجف‌آبادی) نیز به مخالفت با این کتاب پرداخت. وی از منتقدان اصلی علی شریعتی هم بود. وی در مصاحبه‌ای که در سال ۸۹ انجام داد گفته بود انقلاب ایران از دو جریان لطمه خورده است یکی جریان شهید جاوید و دیگری جریان علی شریعتی. از این رو وی به حکیم انقلاب مشهور بود.

شعری از او در توصیف خمینی: «بنگر نشسته چون ماه/ با یک جهان نباهت/ مرد رشید عرفان/ بر مسند فقاهت.»

در جریان سفر تاریخی و مهم علی خامنه‌ای به قم در سال ۱۳۸۹ که مراجع به دیدار او رفتند انصاری شیرازی نیز به دیدار او رفت و در یک مصاحبه، گله‌مندی خود را از عدم حضور و دیدار حسین وحید خراسانی از رهبر نظام چنین بیان کرده بود: «بنده خیلی در این روزها در تشویش هستم که چرا آقای وحید به دیدن آقای خامنه‌ای نیامد و این واقعاً یک نقیصه‌ای شده است برای بیت ایشان.»[۳]

وی سابقه عضویت و همکاری با جامعه مدرسین حوزه علمیه قم داشته است. آیه الله انصاری منبر را از اوّل جوانی شروع کرده و بارها در فسا، رفسنجان، شیراز، قم و دیگر مناطق به منبر رفته است. منبر او شامل روشنگری‌هایی درباره رژیم طاغوت، توجه و هشدار به التقاط و دفاع و تلاش برای حکومت شیعه بوده است.[۴]

درگذشت[ویرایش]

انصاری شیرازی سحرگاه روز یکشنبه ۱۴ دی‌ماه ۱۳۹۳ مصادف با ۱۲ ربیع‌الاول ۱۴۳۶ در شهر قم درگذشت.

در ساعات اولیه مراجع تقلید از جمله مکارم شیرازی و نوری همدانی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و مدیریت حوزه علمیه استان قم درگذشت وی را تسلیت گفتند؛ و نمایندگان مراجع تقلید، سید هاشم حسینی بوشهری (مدیر حوزه قم) و حسن خمینی برای تسلیت به منزل وی مراجعه کردند. سپس روسا قوای سه‌گانه،[۵] رئیس مصلحت نظام و بعضی دیگر مسئولین نظام و پس از آن رهبر جمهوری اسلامی،[۶][۷] عبدالله جوادی آملی[۸] و دبیر کل مجمع نیروهای خط امام(سید هادی خامنه‌ای)[۹] پیام تسلیت ارسال کردند. در پیامهای تسلیت از وی به عنوان عارف وارسته یا عالم ربانی یاد شده است.

پیکر این عالم فقیه در روز دوشنبه ۱۵ دی ۱۳۹۳ در قم تشییع و پس از اقامه نماز میت توسط مکارم شیرازی در حرم فاطمه معصومه به خاک سپرده شد.[۱۰]

شاگردان[ویرایش]

شاگردان وی:[۱۱]

آثار[ویرایش]

  • «مجموعه چهار جلدی شرح منظومه و حکمت» که با تأکید و به سفارش حسن‌زاده آملی از روی سخنان درسی وی پیاده‌سازی و منتشر شده است.[۱۲][۱۳]
  • «حکمت ناب» شامل گفتارهای اخلاقی و عرفانی وی[۱۴]
  • مجموعه اشعار و قصائد و غزلیات
  • رساله‌ها و جزوات متعدد چاپ نشده

نظرها درباره وی[ویرایش]

سید روح‌الله خمینی درباره او گفته بود: «تا ما امثال آقای شیخ یحیی انصاری را داریم، آسیبی به این مملکت نمی‌رسد.» و وی را ذوالشهادتین می‌دانست. همچنین محمدتقی بهجت درباره او گفته بود: «ما تا آقای انصاری را داریم، مشکلی نداریم.»[۱۵]
احمد عابدی در روز درگذشت وی در ابتدای درس خارج فقه و اصول اظهار داشت: «اگر بگویم بعد از حجت بن الحسن، متواضع ترین انسان روی زمین، آقای انصاری شیرازی است، اغراق نکرده‌ام.»[نیازمند منبع]
مصطفی بروجردی در مقاله‌ای که به مناسبت درگذشت او منتشر کرد، نوشت: «این عالم ربانی مجسمه عفت و حیا، اخلاق و تواضع، حلم و خویشتنداری بود.»[۱۶]
کاظم صدیقی: «آیت‌الله انصاری شیرازی درس که می‌گفتند -معمولاً استاد جلوتر از شاگردان از کلاس خارج می‌شد- تا ایشان قدمش را از کلاس بیرون می‌گذاشت شروع به جفت کردن کفش‌های طلاب می‌کرد و کسی هم حریفش نمی‌شد.»[۱۷]

تجلیل از وی[ویرایش]

مجمع عالی حکمت اسلامی در سال ۱۳۸۹ از مقام علمی آیت‌الله یحیی انصاری شیرازی تجلیل کرد. متن لوح تقدیر همایش را جوادی آملی نوشت و سبحانی و مصباح یزدی آن را امضا کردند. جوادی آملی در این متن وی را «قدوة المتالهین» خطاب کرده بود.[۱۸]

منابع[ویرایش]

  1. «آیت الله انصاری شیرازی در بیمارستان بستری شد». خبرآنلاین. بازبینی‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۲. 
  2. «زندگینامه شیخ یحیی انصاری شیرازی». پایگاه مجمع عالی حکمت اسلامی. بازبینی‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۲. 
  3. آیت‌الله انصاری شیرازی: «این اقدام آقای وحید خراسانی واقعاً یک نقیصه‌ای شده است برای بیت ایشان» وبگاه صدای شیعه
  4. پایگاه خبری تحلیلی دیدبان: آیت‌الله انصاری؛ ذوالشهادتین انقلاب
  5. http://www.abna.ir/persian/service/iran/archive/2015/01/04/662618/story.html
  6. http://www.khabaronline.ir/detail/393646/Politics/leader
  7. پیام‌های تسلیت مراجع برای درگذشت آیت‌الله انصاری شیرازی/ اعلام برنامه مراسم تشییع خبرآنلاین
  8. http://ardeshirilajimi.ir/1393/10/17/پیام-آیت-الله-جوادی-آملی-بمناسبت-رحلت-آ/
  9. ویژگی آیت‌الله یحیی انصاری شیرازی عشق و ارادت کم نظیرش به بنیانگذار جمهوری اسلامی بود برنانیوز
  10. http://fararu.com/fa/news/219384/تصاویر-تشییع-آیت‌الله-انصاری-شیرازی
  11. یحیی انصاری شیرازی («شیخ اشراق» معاصر) کیمیانیوز
  12. انصاری شیرازی فارس نیوز
  13. http://www.hawzah.net/fa/News/View/70241/
  14. نگاهی به کتاب «حکمت ناب» گفتارهای اخلاقی آیت‌الله انصاری شیرازی (ره) خبرگزاری رسمی حوزه
  15. آیت‌الله انصاری شیرازی دعوت حق را لبیک گفت رجانیوز
  16. http://mboroujerdi.ir/news/613//حکیم-خردمند-روشن-روان
  17. http://www.mashreghnews.ir/fa/news/338225/استاد-مورد-تأیید-آیت‌الله-بهجت
  18. http://ardeshirilajimi.ir/1393/10/14/آیت-الله-انصاری-شیرازی-از-زبان-آیت-الله/

پیوند به بیرون[ویرایش]