یادمان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از یادمانی)
پرش به: ناوبری، جستجو
یادمان ملی چیانگ کایشک یک یادمان معروف در تایوان است.
پارتنون به عنوان نمادی از یونان باستان در گرامی‌داشت دموکراسی یونانی و هم‌چنین یکی از بزرگ‌ترین یادمان‌های فرهنگی دنیا شناخته‌می‌شود.

یادمان[۱] یا مانیومنت (monument) یک نوع بناست که صراحتا برای بزرگ‌داشت یک شخص یا یک اتفاقِ مهم ساخته‌شده‌است (یادبود)، یا برای یک گروه اجتماعی به عنوان یک یادواره یا یک میراث فرهنگی مهم شناخته‌شده‌است، یا خیلی ساده نمونه‌ای از یک معماری تاریخی است.

به طور خاص‌تر، بناهایی که در زمان‌های گذشته ساخته شده‏‌اند و به‌مرور زمان ارزش تاریخی پیدا کرده‏‌اند یادمان نامیده می‌شوند و می‌توان به گونه‌های زیر اشاره کرد: «یادمان باستانی» (ancient monument) که شامل بناهای بسیار قدیمی و باستانی است و «یادمان تدفینی» (funerary monument) که سازه یا ساختمانی است که در بسیاری از فرهنگ‌ها بر گور درگذشتگان بر پا می‌شده است.[۲]

در انگلیسی کلمه «monumental» معمولا به عنوان اشاره‌ای است به یک چیز که برگرفته از یک قدرت و اندازه خارق‌العاده بوده‌است. اما همچنین هر چیزی که برای بزرگ‌داشت یک شخص مرده ساخته‌می‌شود هم‌معنی می‌داد. این کلمه از کلمه «monere» که معنی «برای یادآوری» یا «برای اخطار دادن» می‌داد گرفته‌شده‌است. این نام گذاری معمولا برای اشاره به هر ساختمانی که منحصر به فرد است و قانونا به عنوان یک اثر تاریخی محافظت می‌شود، می‌باشد.

ایجاد عمل‌کرد[ویرایش]

یادمان‌ها برای هزاران سال ساخته‌شده‌اند، و معمولا قدیمی‌ترن و معروف‌ترین نشانه‌های تمدن‌های باستان هستند. گورپشته‌ها و سنگ‌میزهای ماقبل‌تاریخ و ساخته‌های مشابه که در تمدن‌های ماقبل تاریخی ساخته‌شده‌اند را شامل می‌شود. همان‌طور که جوامع سازمان‌یافته‌تر می‌شدند، یادمان‌هایی که چنان بزرگ بودند که تخریب آن‌ها غیرممکن بود مانند اهرام مصر و پارتنون یونانی و یا موآی‌های جزیره ایستر نشانه‌های تمدن آن‌ها می‌شدند.

در قرن‌های اخیر، بناهای یادمانی (مانیومنتال) مثل مجسمه آزادی و برج ایفل نمادهای ملی کشورهای مدرن شده‌اند. عبارت مانیومنتال‌گرایی (monumentality) به رابطه بین وضعیت نمادین و حضور فیزیکی یک یادمان اشاره دارد.

یادمان‌ها معمولا نمای شهر یا مکان خودشان را بهتر می‌کردند. شهرهایی که ساخت آن‌ها برنامه‌ریزی می‌شود، مثل واشینگتن دی. سی.، دهلی نو و برازیلیا معمولا اطراف یادمان‌ها ساخته‌می‌شوند. برای مثال محل یادمان‌های واشنگتن قبل از طراحی و ساخت توسط پیر چارلز لوفان پیش‌بینی شده‌بود، تا به سازمان‌دهی اماکن عمومی کمک کند.

در شهرهای قدیمی‌تر، یادمان‌ها معمولا در اماکنی قراردارند که یا از قبل مهم بوده‌اند، یا طوری طراحی می‌شوند که تمرکز برروی آنها جمع‌شود. همان‌طور که پرسی بیش شلی در شعر معروف خود، اوزیماندیاس، گفته بود که هدف یادمان‌ها معمولا یا تاثیرگذاریست یا ایجاد حس هیبت و بزرگی.

«به کار من نگاه کن، یا تکبیرت می‌کند یا تحقیر.»

پرسی بیش شلی

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
  2. واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Monument»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۶ می، ۲۰۱۲).