لهجه کوخردی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از گویش کوخردی)
لهجهٔ کوخردی از لهجههای گویش لارستانی زبان فارسی است.
لهجه ساکنان دهستان کوخرد، و مردم بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان است. این لهجه در جای جای منطقهٔ بخش کوخرد نمودهای گوناگونی دارد که بیشتر این تفاوتها در تلفظ واژگان است.
محتویات |
[ویرایش] لهجه کوخردی وتفاوتهایش با دیگر لهجههای منطقه
- لهجه کوخردی : کَر انُدهُ
- لهجه بستکی : اَ تَندای / اَ انُدای
- لهجه کوخردی : کَر کِردُه
- لهجه بستکی : اَ کُردای
- لهجه کوخردی : کُه کَرَفـتُش
- لهجه جناحی : کُه کَهِِش توُش
- لهجه کوخردی : چرا اِندهِ کَر کِردُش
- لهجه گودهای : چرا مِهنهِ اَکِرداش
[ویرایش] تفاوتهای لهجه کوخردی با فارسی معیار
- لَهوُز بُدِش : خسته شدی ــ مجروح شدی
- چُول بُدِه : خراب شده
- رئِت اوُشکِردِه : خودش را شیک کرده
- سالِفَه مَکنِی : زیاد صحبت نکنید
- زامِ شُمُون : نوبت شماست
- طَمیس اُم نِن : نمیبینم ــ چشمانم نمیبیند
- هَرنَت اوُش زتِ : بوق زد
- دُبرَک شُمَدِه : هلش نده
- نُول تَبا ? : کرایه همراه داری؟ ــ کرایه ماشین داری
- ِزگِرت بُدِسِّم : شیک شدهام
[ویرایش] اصطلاحات کوخردی
- زَندَکاتُم اُش بُرد :مرا ترساند
- نَمُــوَلِش :امنیت نداری
- پَلکَن بـِبـُش :برو گم شو
- هیز :مکار (حیله گر)
- خِل تاس :خفه
- تَپـَتاس :گیچ
- بالَک :طاقچه
- کَلواز (کَل آواز) :فریاد زدند
[ویرایش] ضرب المثلهای بخش کوخرد
- تَوُا مَعنی پاتیل ناکُن :خودش عیب دارد عیب دیگران میکند.
- حالا پیرزن پُمُدُونُش تَل بُدِه :کسانی که دیر متوجه موضوع میشوند.
- پیش خران چِه کاه بُوَد چِه زعفران :به آدمهای بی لیاقت گفته میشود.
- حیله ومَکر زُنُن پَکُو اَزِند اَنُن :حیله ومکر زنان زیاد است.
[ویرایش] خرافات در بخش کوخرد
- به هم زدن کلید باعث دعوا میشود .
- نگهداری کبوتر درخانه نحس است
- شب چهار شنبه به مهمانی رفتن درست نیست .
- دمپایی به عکس افتادن نحس است
- اگر به طرف زیارت دست دراز کنی باید انگشتانت را گاز بگیری .
- اول شب جارو زدن کار نادرستی است .
[ویرایش] آداب ورسوم در بخش کوخرد
- رسم است که هرگاه مسافر بعد از مدتها از سفر برگردد یا یکی از نزدیکان شخصی، از حج مراجعت نماید ویا فرزند کسی سربازی را به پایان برساند و به خانه مراجعه نماید بالای منزل خود وکلیه اقوام وخیشان به مدت یک هفته یک پرچم سبز افراشته وبدین وسیله خوشحالی خودرا به همه مردم اعلام میدارند.
- رسم است که در زیر گهواره بچه اسفند دود میکنند به این اعتقاد که چشم حسود کور شود و مرض به بچه نزدیک نشده و از او دور گردد.
[ویرایش] منابع
- محمدیان، کوخردی، محمد. به یاد کوخرد ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
- نشریه (سلام كوخرد) - چاپ کوخرد.
- محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحههای (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
- نشریه سلام سیبه - چاپ کوخرد.
|
|||||||||||||||
