گل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از گل (گیاه))
پرش به: ناوبری، جستجو
Mature flower diagram fa label.png
Mature flower diagram fa label.png
یک گل-پرچم و گردۀ گل به خوبی مشاهده می شود.

گُل یا شکوفه ساختار زایشی در گیاهان گل‌دار یا نهان‌دانه است. کارکرد زیست‌شناختی گل به هم رسانیدن یاخته‌ی زایشی نر (اسپرم) و یاخته زایشی ماده (تخم) است. این فرآیند با گرده‌افشانی آغاز و پس از لقاح به تشکیل دانه می‌انجامد.

گل را می‌توان جوانه‌ای تصور کرد که برای تولید‌مثل گیاه مادر تغییر شکل یافته‌است. در جریان تبدیل برگ به گل، برگ از نظر شکل و رنگ دستخوش تغییرات فراوانی می‌شود. این برگ‌های تغییرشکل‌یافته را قسمت‌های گل می‌نامند.[۱]

  • کاسبرگ‌ها:مجموعاً کاسهٔ گل گفته می‌شوند. کاسبرگ‌ها دارای ساختمانی تقریباً مشابه برگ‌ها می‌باشند و به‌عنوان پوششی از تبخیر سریع جلوگیری کرده و از قسمت‌های داخلی‌تر گل محافظت می‌کنند. رنگ بیشتر کاسبرگ‌ها سبز است ولی در بعضی قهوه‌ای و فلس‌مانند است و در برخی دیگر ممکن است رنگی باشد. به مجموعهٔ کاسبرگ‌ها و گلبرگ‌ها پریانت یا گلپوش گفته می‌شود.
  • گلبرگ‌ها: مجموعاً جام‌گل گفته می‌شوند. آن‌ها با رنگ‌های جذاب خود حشرات را به غدد شهد که در قاعده یا نزدیک قاعده‌شان وجود دارد، جلب می‌کنند. حشرات باعث حمل گرده می‌شوند و بدین ترتیب در عمل گرده‌افشانی یا انتقال گرده از پرچم به کلاله نقش مهمی را ایفا می‌کنند.
  • پرچم‌ها: مجموعاً اندروسیوم نامیده می‌شوند. هر پرچم از یک بساک یا قسمت حامل گرده و یک میله یا پایه تشکیل می‌گردد. غالباً گرده‌های آزادشده به وسیلهٔ بساک با بزرگ نمایی به صورت کُره‌های زرد بسیار کوچک به نظر می‌رسند. گرده معمولاً توسط حشرات یا باد به کلاله حمل می‌گردد. پرچم‌ها اندام‌های نر گل هستند.
  • مادگی: از یک تخمدان قاعده‌ای، یک خامهٔ میانی، و یک کلاله انتهایی تشکیل می‌شود. تخمدان محتوی تخمک‌هاست که توسط پوشش احاطه شده‌است و بعد از لقاح به صورت بذر رشد می‌یابد. کلاله یک جمع‌آوری‌کنندهٔ گرده است و خامه در زیر آن گذرگاهی است که گرده را به سمت تخمک هدایت می‌کند. مادگی اندامی ماده است.[۲]
گل زعفران بنفش‌فام در حالت بسته ‌

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ گل موجود است.
  • بیگم فقیر، مرضیه. تیره‌های متداول گیاهان گلدار ‌. رشت: دانشگاه گیلان، ۱۳۸۰. شابک ‎۹۶۴-۶۵۷۷-۸۸-۱. 
  • موسوی‌نیا، حسین. طبقه‌بندی گیاهان - کلید‌شناسی گیاهان آوندی. ج. اول، نهاندانگان. اهواز: دانشگاه شهید چمران، ۱۳۷۹. شابک ‎۹۶۴-۶۷۱۰-۲۴-۷. 
جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به گل در ویکی‌گفتاورد موجود است.