گریگوری ارژنیکیدزه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گریگوری اُرژُنیکیدزه
عضو حزب کمونیست اتحاد شوروی
Sergo ordzhonikidze.jpg
شناسنامه
نام کامل گریگوری کنستانتینوویچ اُرژُنیکیدزه
لقب سرگو
زادروز ۲۴ اکتبر ۱۸۸۶
زادگاه تفلیس، گرجستان
تاریخ مرگ ۱۸ فوریه۱۹۳۷
محل مرگ مسکو، اتحاد جماهیر شوروی
اطلاعات سیاسی
پست‌ها کمیسر عالی حزب، عضو پولیتبورو

گریگوری کنستانتینوویچ اُرژُنیکیدزه (به انگلیسی: Grigory Ordzhonikidze)معروف به سرگو اُرژُنیکیدزه (۱۸۸۶-۱۹۳۷ میلادی) بلشویک گرجی تبار و عضو پولیتبورو حزب کمونیست اتحاد شوروی بود.

فعالیت سیاسی[ویرایش]

فعالیت سیاسی را از سال ۱۹۰۳ بعداز فارغ‌التحصیل شدن از مدرسه پزشکی در تفلیس آغاز کرد. بین سالهای۱۹۰۷ تا ۱۹۱۲ سه بار بخاطر فعالیت در حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه و فعالیت های ضد دولتی دستگیر، زندانی و تبعید گردید. وی در جنگ داخلی روسیه با ارتش سفید جنگید و بعد از پیروزی بلشویک ها در گرجستان، آذربایجان و قفقاز و استقرار جمهوری سوسیالیستی در آن مناطق، او سمت ریاست کمیته قفقاز و گرجستان را بعهده گرفت.*[۱] در پیروزی انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ سهم بسزایی داشت و بعد از لنین نفر دوم شورای کمیسرهای خلق محسوب می شد. در دوران استالین نیز دارای مناصب کلیدی بود، در سال ۱۹۲۶عضو پولیتبورو گردید و نیز مدتی وزیر صنایع سنگین بود.[۲]

نماینده لنین[ویرایش]

قبل و بعد از حمله نظامی ارتش سرخ به انزلی در ماه مه ۱۹۲۰ و اشغال انزلی، اختلاف و دودستگی بین اعضاء سوسیالیست جنبش جنگل و میرزا کوچک خان پیش آمده بود و تبلیغات سوسیالیستی و کمونیستی در داخل دولت تازه تاَسیس جمهوری شوروی سوسیالیستی ایران با عقاید میرزا کوچک تطابق نداشت. در این زمان اُرژُنیکیدزه بعنوان نماینده لنین جهت میانجیگری عازم رشت گردید و به همراه راسکولنیکوف فرمانده نیروی دریایی مذاکرات متعددی با میرزا کوچک انجام داد و در طی یک معاهده‌نامه، مواضع میرزا کوچک را قبول و مورد تایید قرار داد.[۳]

مرگ[ویرایش]

تمبر یادبود سال ۱۹۵۲

با وجود اینکه از نزدیکان استالین بود ولی او هم از تصفیه های خونین استالین در امان نماند. در فوریه سال ۱۹۳۷ روزنامه پراودا اعلام کرد که رفیق اُرژُنیکیدزه بعلت سکته قلبی درگذشته است. اما درحقیقت مرگ او بعلت اصابت گلوله به سر بوده و احتمال خودکشی مطرح شده بود. موضوع خودکشی وی را برای اولین بار درسال ۱۹۵۶ نیکیتا خروشچف در گزارش محرمانه خود ذکر کرده است. در بیست و دومین کنگره حزب کمونیست شوروی، خرشچف از وی تجلیل بعمل آورد و اورا همکار لنین، بلشویکی قدیمی و یکی از پایه‌گذاران حزب کمونیست نامید و گفت «او خودکشی کرد چون دیگر نمی توانست رژیم استالین را تحمل کند».[۴]

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Grigory Ordzhonikidze»، ویکی‌پدیای ، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۶ مه ۲۰۱۳).
  2. رائین، اسماعیل. حیدرخان عمواوغلی. انتشارات جاویدان، ۱۳۵۵. 
  3. فخرایی، ابراهیم. سردار جنگل. انتشارات جاویدان، صفحه ۲۴۳. 
  4. الکساندروف، ویکتور. استالین و تصفیه ارتش سرخ. ترجمهٔ مهدی سمسار. ۵۵.