گرگین‌خان گرجی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از گرگین خان گرجی (صفوی))
پرش به: ناوبری، جستجو
نقاشی از گرگین‌خان گرجی

گرگین‌خان گرجی (گیورگی یازدهم) از سرداران گرجی تبار دورهٔ صفویه و حاکم ایالت افغانستان امپراتوری صفوی بود.

گرگین خان (گیورگی یازدهم) پادشاه کارتلی، در سال ۱۶۸۸ م توسط شاه سلیمان خلع شد، اما به سال ۱۶۹۱ در مقام خود ابقا گردید. چهار سال بعد باز هم بر اثر دسیسه‌ای سمت خود را از دست داد و سلطان حسین وی را به دربار صفوی فرا خواند. «گرگین خان بر وجه قیاس با گروه بی ثمران بی کفایتی که در دربار ایران مجتمع بودند همان کسی بود که می‌توانست در صورت بروز اغتشاش به فرو نشاندن آن نائل گردد، طولی نکشید که خدمت گذار وی محل حاجت قرار گرفت». در سال ۱۶۹۸ عده‌ای از بلوچ‌ها به کرمان حمله کردند وبعد از غارت آنجا به سوی یزد راندند و بندرعباس را نیز مورد تهدید قرار دادند. سلطان حسین با اصرار گیورگی را به دفع آن‌ها فرستاد. گیورگی که ملقب به شاهنواز دوم شده بود، ابتدا برادرش لوان را پیشاپیش فرستاد. لوان بیست روزه خود را به کرمان رسانید و بلوچ‌ها را شکست داد. در این سفر لوان همراه مورخ نامدار گرجی «سخنیا چخیدزه» حضور داشت. گیورگی خود نیز به دنبال برادر روانه گشت و بلوچ‌ها را تار و مار نمود. او تا سال ۱۷۰۴ در کرمان ماند و ده سال بعد از تهاجم بلوچ‌ها با شورش افاغنه غلزایی، سلطان حسین گیورگی را مأمور دفع افاغنه نمود. [۱] گیورگی حکومت کرمان را توسط نایب خود اداره می‌کرد و اسماً پادشاه کارتلی بود. [۲] او شورش افاغنه را فرو نشاند اما حماقت و غفلت درباریان باعث رشد و ترقی میرویس کلانتر افاغنه گردید و او نیز گیورگی و گرجیان همراهش را به قتل رسانیده و فرزند وی محمود نیز بساط حکومت صفویان را برچید.

پانویس[ویرایش]

  1. لکهارت، انقراض سلسلهٔ صفویه و ایّام استیلای افاغنه در ایراان، ۵۱–۵۴.
  2. برن، نظام ایالات در دورهٔ صفویه، ۱۳۷.

منابع[ویرایش]

  • لکهارت، لارنس. انقراض سلسلهٔ صفویه و ایّام استیلای افاغنه در ایران. تهران: چاپ تابان، ۱۳۴۳.
  • برن، رهر. نظام ایالات در دورهٔ صفویه. تهران: بنگاه نشر و ترجمهٔ کتاب، ۱۳۵۷.