گروه فولکس‌واگن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گروه فولکس‌واگن
نوع شرکت صنعت خودروسازی
محدوده فعالیت جهانی
بنیانگذاری ۱۹۷۳
شعبه مرکزی پرچم آلمان وولفسبورگ، آلمان
مدیر عامل مارتین وینترکورن
رییس هیئت مدیره فردیناند پیکه
محصولات اتومبیل
وسیله نقلیه تجاری
موتورهای درون‌سوز
موتورسیکلت
خدمات بانکداری
مدیریت مالی
بیمه
لیزینگ
درآمد ۱۹۲٫۶۷ میلیارد یورو (۲۰۱۱)
سود خالص ۲۱٫۸۸ میلیارد یورو (۲۰۱۱)
دارایی کل ۲۵۳٫۶۲ میلیارد یورو (۲۰۱۱)
شمار کارکنان ۵۴۹٫۷۶۳ نفر (۲۰۱۱)
شرکت‌های وابسته آئودی
لامبورگینی
بنتلی
بوگاتی
پورشه
دوکاتی
ام آ ان
اسکانیا
سیات
اشکودا
فولکس‌واگن
وب‌گاه volkswagenag.com
کارخانه گلاسرنه ، متعلق به فولکس‌واگن، در درسدن، آلمان

گروه فولکس‌واگن، (به آلمانی: Volkswagen AG)‏ شرکت چندملیتی اتومبیل‌سازی با مرکزیت آلمان است، که دفتر مرکزی آن، در شهر وولفسبورگ، نیدرزاکسن قرار دارد.

این شرکت آلمانی، در زمینه طراحی، مهندسی، تولید و توزیع انواع اتومبیل‌ها، وسایل نقلیه تجاری، موتورسیکلت‌ها، موتورهای درون‌سوز و موتورهای توربوجت فعالیت می‌نماید. گروه فولکس‌واگن از سال ۲۰۱۱ بعنوان بزرگترین شرکت خودروسازی اروپا[۱] و دومین خودروساز بزرگ جهان[۲] شناخته می‌شود.

گروه فولکس‌واگن مالک برندهای: فولکس‌واگن، آئودی، بنتلی، بوگاتی، لامبورگینی، سیات، اشکودا، ام آ ان، اسکانیا، پورشه، سوزوکی و دوکاتی است. [۳] این شرکت همچنین، دارای ۹۴ کارخانه تولید خودرو، در ۲۴ کشور و ۳۴۰ شرکت تابعه و زیرمجموعه فولکس واگن، می‌باشد.

محتویات

تاریخچه [ویرایش]

۱۹۳۷ تا ۱۹۷۰ [ویرایش]

کارخانه فولکس واگن، در وولفسبورگ

در اوایل دهه ۱۹۳۰ بازار خودروی آلمان شامل اتومبیل‌های متنوع گران‌قیمت می‌شد، ولی توانایی خرید اکثر مردم این کشور، در حد یک موتورسیکلت بود. پس پروژه‌های متعددی توسط کارخانه‌های مختلف مانند مرسدس، آدلر، استیر، هانوماگ و... شروع شد، تا خودرویی ارزان و عمومی تولید شود. حتی در چکسلواکی نیز، خودروی تترا۷۷، بطور مداوم تغییراتی در جهت کوچک‌ و ارزان‌تر شدن داشت، تا بتواند به بازار آلمان وارد شود.

آدولف هیتلر، رهبر نازی‌های آلمان نیز، به فکر ساختن یک خودروی ارزان بود، که همگان بتوانند آن را خریداری کنند.[۴] اگر چه او هرگز نتوانست رانندگی را تجربه نماید؛ ولی علاقه شدیدی به اتومبیل داشت!

فردیناند پورشه نیز یکی دیگر از علاقه‌مندان به این طرح بود، که با صرف انرژی بسیار و تجربیات گسترده خود، اولین اتومبیل کوچکش را در سال ۱۹۲۲ ساخت و برای تولید انبوه این خودرو در سطح وسیع تلاش زیادی کرد. آرزوی او برای ساخت اتومبیل همگانی در سال ۱۹۳۰ با ایجاد کارخانه‌ای برآورده شد؛ ولی او تصمیم داشت اتومبیل‌هایی بزرگ‌تر با کارآیی بالاتر و قیمت پایین‌تر تولید کند. در سال بعد او فعالیتش را با کار بر روی پروژه جدیدی آغاز و یک موتور ۵ سیلندر طراحی کرد. با حمایت‌های هیتلر، پورشه توانست، این اتومبیل‌ها را در حدود نصف قیمت بقیه اتومبیل‌های موجود در آلمان، ارائه کند. سه مدل اول این خودرو، در گاراژ خانه فردیناند، تولید شد، سپس طرح‌های آن در اختیار شرکت خودروسازی اپل قرار گرفت و اتومبیل‌هایی با قیمت‌های ارزان تولید شد.

این مدل نواقصی داشت که برای اصلاح آن، سرمایه‌گذاری بزرگی از سوی جبهه کارگری آلمانی انجام گرفت و از این سرمایه، سه ماه بعد کمپانی فولکس‌واگن، به معنی: گروه تولیدکننده اتومبیل‌های مردم آلمان تاسیس شد.[۵] در ابتدای کار، حدود ۳۰ مدل مختلف اتومبیل ساخته شد، که تمامی این مدل‌ها توسط ارتش آلمان تست شدند.[۶][۷]

پورشه نیز به منظور بالا بردن کیفیت این تولیدات، به مطالعه بر روی اتومبیل‌های آمریکایی پرداخت. هیتلر در سال ۱۹۳۸ شعبه جدیدی برای این شرکت تاسیس کرد و این قسمت جدید، به سرعت تولید اتومبیل‌های ارزان قیمت را برای افرادی که قدرت خرید پایین‌تری داشتند، آغاز کرد. اولین اتومبیل‌های قبل از جنگ این کمپانی کی‌دی‌اف-واگن محصول سال ۱۹۳۹ بود، که همگان آنها را با نام «بیتل» می‌شناختند.

در طول جنگ جهانی دوم، این شرکت بر اثر بمباران هوایی، بشدت آسیب دید و با پایان گرفتن جنگ و خودکشی هیتلر در سال ۱۹۴۵ آلمان به چند بخش تقسیم شد و کارخانه کی‌دی‌اف، در بخشی که تحت کنترل بریتانیا بود، قرار گرفت و در نهایت مجموعه کارخانجات فولکس واگن، بعنوان غرامت جنگی، به ارتش بریتانیا واگذار شد. پس از آن اتومبیل‌های بیتل به کشورهای دیگر صادر شدند، اما فروش خوبی نداشتند.

این کمپانی در سال ۱۹۴۵ توانست ۱٫۷۸۵ دستگاه اتومبیل به بازار عرضه کند، که تمامی آنها به عنوان سرویس مورد استفاده قرار گرفتند. در سال بعد، این رقم به ۱۰ هزار دستگاه افزایش یافت.

این شرکت در ابتدای سال ۱۹۴۸ به آلمان پس داده شد و «هاینریش نورداف» ریاست آن را برعهده گرفت. نورداف تصمیم گرفت، شرکت را توسعه دهد و در این راستا، دو کارخانه برای تولید نمونه‌هایی با سقف متحرک (کروکی) فولکس قورباغه‌ای در نظر گرفته شد. کارخانه کارمان برای ساخت نمونه چهار نفره و هبمولر برای نمونه‌های دو نفره انتخاب شدند.

هاینریش در گذشته برای کمپانی‌های اپل و ب ام و، کار کرده بود و اطلاعات خوبی در زمینه اتومبیل‌های آمریکایی و روش تولید انبوه آنها داشت. او با علم صادرات اتومبیل کاملا آشنا بود و در همان سال تعداد زیادی از تولیدات این شرکت را به خارج از آلمان صادر کرد. این خودروها عبارت بودند از : فولکس‌واگن تیپ ۲ تولید ۱۹۵۵، فولکس‌واگن تیپ ۳ در ۱۹۶۱، فولکس‌واگن تیپ ۴ در ۱۹۶۸ و فولکس‌واگن ۱۸۱ تولید سال ۱۹۶۹.

۱۹۷۰ تا ۲۰۰۰ [ویرایش]

مرکز توزیع خودرو گروه فولکس واگن در آلمان

پورشه که تا آن زمان به عنوان مهندس مشاور شرکت فولکس‌واگن فعالیت داشت، در کارخانه بزرگ خود، اتومبیل‌های اسپرت تولید می‌کرد. نورداف در آوریل سال ۱۹۶۹ پس از بازنشستگی، در گذشت و با تغییر مدیریت، این کمپانی دچار مشکلات شدید شد، که به مرور زمان موفق به حل آنها شدند.

تا سال ۱۹۷۲ این شرکت توانسته بود، حدود ۱۵ میلیون دستگاه اتومبیل تولید کند، که موفقیت بزرگی محسوب می‌شد. البته در ماه مه سال ۱۹۸۱ تولید ۲۰ میلیون بیتل توسط فولکس واگن در کشور مکزیک جشن گرفته شد.

نسل بعدی اتومبیل‌های فولکس واگن، اتومبیل‌های دیفرانسیل جلوی پاسات بود، که از مدل آئودی ۸۰ الهام گرفته شده بود. در سال ۱۹۷۴ نیز گلف به بازار عرضه شد، که به سرعت جای خود را در بازارهای مختلف اتومبیل پیدا کرد.

در ماه ژوئن سال ۱۹۷۹ با تولید یک گلف، کمپانی ساخت ۳۵ میلیون اتومبیل خود را جشن گرفت. سپس گروه امتیاز ساخت مدل‌های پاسات و پولو را به شرکت سیات اسپانیا واگذار نمود.[۸] همچنین در سال ۱۹۸۲ قراردادی با دولت چین امضا کرد، که مدلی از پاسات به نام سانتانا را، در کشور چین تولید نماید. اگرچه تولید اتومبیل‌های اسپرت برای این کمپانی سوددهی نداشت، اما این شرکت برای رقابت با دیگر کارخانجات مجبور شد، به تولید این نوع خودروها نیز بپردازد.

در دهه ۱۹۸۰ گروه فولکس واگن، به تقویت بازار خود، در ایالات متحده آمریکا پرداخت و توانست نیمی از محصولات خود را، به این کشور صادر نماید. این شرکت در سال ۱۹۸۲ تعداد ۳۳۰ دستگاه اتومبیل تولید کرد. از سال ۱۹۸۵ موتورهای ۱۶ سوپاپ در اتومبیل جی‌تی‌آی نیز مشاهده و همچنین در سال ۱۹۸۸ اتومبیل‌های دو دیفرانسیل نیز تولید شد.

در سال ۱۹۹۸ بطور همزمان، سه شرکت مطرح خودروسازی لامبورگینی، بنتلی و بوگاتی توسط فولکس واگن خریداری و به کلکسیون برندهای لوکس فولکس‌واگن، اضافه شدند.

۲۰۰۰ تا حال‌حاضر [ویرایش]

از سال ۲۰۰۲ به بعد، با مدیریت جدید شرکت، نسل ششم فولکس گلف و مدل‌های مختلفی از جتا و پاسات تولید شد. در سال ۲۰۰۶ مدیریت شرکت به مارتین وینترکورن، مدیر سابق شرکت آئودی رسید، که سهم زیادی در پیشرفت این شرکت داشت. این شرکت در حال حاضر از کارخانجات بزرگ اتومبیل‌سازی جهان بوده و بطور مداوم اتومبیل‌های جدیدی به بازار عرضه می‌کند.

محصولات تولیدی شرکت خودروسازی اشکودا در جمهوری چک که از زیرمجموعه‌های شرکت فولکس واگن آلمان است نیز، هر ساله به روز شده و روند صعودی خود را طی می‌کند.[۹] گروه فولکس واگن با بیش از ۵۴۰ هزار کارمند در سراسر جهان، در سال ۲۰۱۲ میلادی درآمدی بالغ بر ۱۹۲ میلیارد یورو را از آن خود کرده است.

نام‌های تجاری [ویرایش]

گروه فولکس‌واگن، اتومبیل‌های تولید شده خود را، تحت ۱۲ برند، در سرتاسر جهان، عرضه می‌نماید:

بازار بورس اوراق بهادار [ویرایش]

سهام متعلق به شرکت فولکس‌واگن آگ، در چندین بازار بورس معتبر جهان، دادوستد می‌شود. این شرکت در فهرست اولیه بازار بورس فرانکفورت قرار دارد. این شرکت در ماه آوریل سال ۱۹۶۱ برای نخستین بار در این فهرست جای‌گرفت.

گروه فولکس‌واگن در سال ۱۹۶۲ وارد بازار بورس آلمان دویچه بورزه شد. این شرکت همچنین در سال ۱۹۶۷ به بازار بورس باسل، بازار بورس سیکس سوئیس، بازار بورس ژنو، در ۱۹۷۹ وارد بازار بورس لوگزامبورگ، ۱۹۸۸ بورس لندن و در سال ۱۹۸۸ وارد بازار بورس نیویورک گردید.[۱۰] ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌

جستارهای وابسته [ویرایش]

پانویس [ویرایش]

منابع [ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Volkswagen Group»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲ فوریه ۲۰۱۳).

پیوند به بیرون [ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ گروه فولکس‌واگن موجود است.