گتوند

مختصات: ۳۲°۱۴′۳۷″شمالی ۴۸°۴۸′۴۶″شرقی / ۳۲٫۲۴۳۶°شمالی ۴۸٫۸۱۲۸°شرقی / 32.2436; 48.8128
مقاله حفاظت‌شده
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

گتوند
گُتَند
Map
کشور ایران
استانخوزستان
شهرستانگتوند
بخشمرکزی
مردم
جمعیت۲۴۲۱۶
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۶۵ متر
اطلاعات شهری
شهردارذوالفقار ابراهیمی[۱]
ره‌آورد
خرما -چلتوک (برنج)-ماهیشیربُت- کنارهندی-رمیله-انواع توت
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۶۱۳۶۳۲
وبگاه
گتوند بر ایران واقع شده‌است
گتوند
روی نقشه ایران
۳۲°۱۴′۳۷″شمالی ۴۸°۴۸′۴۶″شرقی / ۳۲٫۲۴۳۶°شمالی ۴۸٫۸۱۲۸°شرقی / 32.2436; 48.8128

گُتوَند شهری در استان خوزستان و مرکز شهرستان گتوند است. این شهر در سال ۱۳۹۵ حدود ۲۴۰۰۰ تن جمعیت داشته‌است.[۲]

گتوند پیش از این در بخش گتوند شهرستان شوشتر قرار داشت که با ارتقاء بخش گتوند به شهرستان، تقسیمات کشوری آن نیز تغییر کرد.[۳] شهرستان گُتوند یکی از شهرستان‌های استان خوزستان است. مرکز این شهرستان شهر گتوند است. این شهرستان در آخرین سرشماری، حدود ۷۴۰۰۰ تن جمعیت داشته‌است.[۲]

شهرستان گُتْوَنْد در شمال شهرستان شوشتر قرار دارد و دارای دو ناحیه مرکزی و عقیلی است. بخش عقیلی خاکی حاصلخیز دارد. رودخانه کارون از شهر گتوند می گذرد. همچنین گتوند دارای یک سد تنظیمی به نام سد گتوند و یک سد بزرگ برای تولید انرژی و ذخیره‌سازی آب بنام گتوند علیا است.آذر پربارش ترین ماه سال در گتوند است.[نیازمند منبع] بهترین زمان مسافرت به گتوند، ماه‌های آذر تا نیمه ی فروردین ماه است. آرامگاه دکتر قیصر امین‌پور(شاعر) در ورودی شهر گتوند(جنب پارک گلستان) قرار دارد.

مردم شناسی

مردم گتوند از اقوام مختلف تشکیل شده اند و به زبان‌ها و گویشهایی از جمله گویش گتوندی (که شباهت زیادی به گویشهای بختیاری و شوشتری دارد)، لری بختیاری و لری لرستانی صحبت می‌کنند. [۴] [۵] [۶] [۷] [۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲] بخشی از جمعیت شهر و روستاهای گتوند را طوایف بختیاری هفت لنگ و چهارلنگ تخت قاپو شده تشکیل می دهند.[۱۳] [۱۴]

گتوند شامل محله‌های «مال‌بالا»، «سِرِیکه» و «سه‌محل» است. در گویش قدیمی این سه محله تفاوت‌هایی نیز وجود دارد.[۱۵][۱۶]

رودخانه‌ها

دو رودخانه در این منطقه جریان دارد یکی رودخانه بزرگ کارون که از کوه‌های بختیاری سرچشمه گرفته و در ابتدای ورود به جلگه خوزستان به شمال گتوند می‌رسد که توسط سد گتوند مهار شده و زمین‌های بخش مرکزی و بخش عقیلی را آبیاری نموده و کانال عظیم منشعب از آن جهت تأمین آب مصرفی شرکت کشت و صنعت کارون و صنایع جانبی آن نیز به سمت دیمچه روان است.

رودخانه شور یکی دیگر از رودهایی است که در جنوب گتوند به کارون می‌ریزد. از این رودخانه با مهارت خاصی نمک تولید می‌کنند. در منابع قدیم این رود به شور زن مرده یا زنگ مرده مشهور بوده‌است.

رودخانه کارون بعد از طی مسافتی وارد شهرستان شوشتر می‌شود.

آثار و بناهای تاریخی

منابع

  1. https://www.irna.ir/news/85191229
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
  3. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  4. «زیر و بم‌جمع آوری کتاب ضرب المثلهای گتوندی. تارنمای دانا».
  5. «فتحی‌نیا، رضا. کتاب امثال و حکم گتوندی. نشر کردگار، اهواز، ۱۳۸۸».
  6. «درباره گتوند».
  7. فرهنگ جغرافیایی ایران.حسین رزم آرا.انتشارات ارتش.جلد۶(ص۳۱۰).
  8. «گتوند بهشت گمشده خبرگزاری فارس نیوز».
  9. «معرفی گتوند خبرگزاری پیام خوزستان».
  10. «معرفی گتوند ایسنا». ایسنا. ۲۰۱۳-۰۴-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۳.
  11. یواسپیس، رزرو اقامتگاه های بوم گردی، هتل سنتی و کلبه |. «آبدرمانی های گتوند - استان خوزستان : عکس ها، رزرو آنلاین، بهترین قیمت». رزرو اقامتگاه های بوم گردی، هتل سنتی و کلبه | یواسپیس. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۳.
  12. «معرفی شهرگتوند». shahrmajazi.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۳.
  13. https://irantourismonline.com/detail.aspx?id=4332
  14. «دنیای گپ». w.gap.im. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۳.
  15. «زیر و بم‌جمع آوری کتاب ضرب المثلهای گتوندی. تارنمای دانا».
  16. «گویش گتوندی». وبسایت گپ.

پیوند به بیرون

سد گتوند علیا بایگانی‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine