گاودانه
| گاودانه | |
|---|---|
 |
|
| طبقهبندی علمی | |
| فرمانرو: | گیاهان |
| دسته: | گیاهان گلدار |
| رده: | دولپهایها |
| راسته: | راسته نخود[۱] |
| تیره: | پروانهداران[۲] |
| زیرخانواده: | پروانهداریان[۳] |
| سرده: | ماشک[۴] |
| گونه: | V. ervilia |
| نام علمی | |
| Vicia ervilia (L.) Willd. |
|
گاودانه یا گرسنه گیاهی است از بقولات و ماشکها. گاودانه یکی از قدیمی ترین دانه های مورد استفاده به وسیله بشر است که منطقه اصلی آنرا مدیترانه می دانند[۵]. در گذشته گیاه گاودانه به منظور تامین غذای دام کشت می گردیده است ولی امروزه می توان آنرا می توان از جمله گیاهان فراموش شده تلقی نمود[۶]. این گیاه کشت و کار آسانی دارد و می تواند در خاک های قلیایی و کم عمق به راحتی رشد کند[۷]. کشت این گیاه از سالهاي قبل در غرب و شمال غرب ایران انجام می شده و از لحاظ بومشناسی سازگاری با خشکسالی و پراکنش نامطلوب باران دارد و در تناوب با گندم توصیه می گردد[۸]..
محتویات |
نامها در دیگر زبانها [ویرایش]
این گیاه دارای اسامی متنوعی است .در فرهنگ دهخدا آمده کرسنه گیاهی است که به دانهاش گاودانه گویند[۹]. در آذربایجان به آن کوروشنه گویند. در کردی به آن کرزن و در ترکیه به آن بورچاک گویند. در اسپانیایی یرو و یونانی رووی و بالاخره در انگلیسی به bitter vetch معروف است[۱۰].
مصرف به وسیله انسان [ویرایش]
گاودانه دارای مزه تلخی است. و در صورتی که بخواهد بر ای انسان استفاده شود باید مزه تلخ آن با استفاده از فرآوری با روش ها خاص از بین برود. معمولا در برخی از جوامع فقیر و در قحطی از گاودانه به منظور تغذیه انسان استفاده می شود. البته با توجه به برخی از گزارش ها گاودانه می تواند مصرف دارویی نیز داشته باشد[۱۱].
مصرف در جیره دام [ویرایش]
قابلیت هضم گاودانه ۸۸ درصد است و دارای ۲۳ درصد پروتین است و در می توان از آن به عنوان منبع پروتینی در جیره غذایی دام استفاده شود[۱۲].گزارش شده است در کشور مراکش برخی از دامداران ۳۳ الی ۶۶ درصد کنستانتره مورد استفاده در جیره گاوهاي پرواري را از گاودانه استفاده می نماید و در گاوهای شیری دو الی ۴ کیلوگرم گاودانه به ازای هر راس گاو برای افزایش شیر استفاده می گردد[۱۳].
بررسی کاربردهای گاودانه در به زراعی [ویرایش]
معمولا کشت مخلوط گیاهان خانواده های غلات با بقولات دارای برتری است. علت این برتری بالا بودن شاخص کلروفیل و در نتیجه آن افزایش فعالیت های فتوسنتزی گیاه می باشد[۱۴].به عنوان مثال نتایج برخی بررسی ها نشان داده است که کلروفیل برگ گاودانه در کشت خالص بطور قابل توجهی کمتر از کشت های مخلوط بوده[۱۵].همچنین به نظر می رسد این گیاه علاوه بر کشت مخلوط در صورتی که به صورت کشت مخلوط استفاده شود دارای اثرات مفیدی بر روی خاک و کشاورزی های بعدی خواهد بود[۱۶].
پانویسها [ویرایش]
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ گاودانه موجود است. |
- ↑ Fabales
- ↑ Fabaceae
- ↑ Faboideae
- ↑ Vicia
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Vicia_ervilia
- ↑ http://دومین-همایش-ملی-حبوبات-ایران.worldfood.ir/T_6533_____%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D9%81%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%85-%D9%88-%DA%A9%D9%84%D8%B2%D8%A7-%D9%86%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85.htm
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Vicia_ervilia
- ↑ معینی و همکاران، ۱۳۹۰ ، بررسی ارزش غذایی، خصوصیات تجزیه پذیري و تعیین سطح مطلوب گاودانه در جیره گاوهاي هلشتاین شیرده
- ↑ فرهنگ دهخدا
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Vicia_ervilia
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Vicia_ervilia
- ↑ معینی و همکاران، ۱۳۹۰ ، بررسی ارزش غذایی، خصوصیات تجزیه پذیري و تعیین سطح مطلوب گاودانه در جیره گاوهاي هلشتاین شیرده
- ↑ معینی و همکاران، ۱۳۹۰ ، بررسی ارزش غذایی، خصوصیات تجزیه پذیري و تعیین سطح مطلوب گاودانه در جیره گاوهاي هلشتاین شیرده
- ↑ جواد حمزه ئی، ۱۳۹۰، مطالعه پاسخ های آگرونومیک به كشت مخلوط افزایشی دو گونه گیاهی گاودانه و جو ،اولین همایش ملی مباحث نوین در کشاورزی
- ↑ جواد حمزه ئی، ۱۳۹۰، مطالعه پاسخ های آگرونومیک به كشت مخلوط افزایشی دو گونه گیاهی گاودانه و جو ،اولین همایش ملی مباحث نوین در کشاورزی
- ↑ عبدی وهمکاران، ۱۳۹۱، بررسی تاثیر گیاهان مختلف کود سبز بر میزان ماده آلی و نیتروژن خاك در شرایط شور
