گالشی
گالشی نام لهجهای از زبان گیلکی و مازندرانی است. این گویش از گویشهای کناره دریای مازندران جزو دسته زبانهای ایرانی شمال غربی ایران است، که مربوط به منطقه کوهستانی جنوب شرق گیلان و غرب مازندران بهویژه منطقه اشکور است. گالش نامی است که مردم جلگه و دشت به رمهداران و گاوچرانان کوهستانها دادهاند.[۱].
بنا به قول حسین احمدی: گالشها به احتمال قوی همان کادوسها هستند که پیش از آریاییها در این منطقه میزیستند و زبان ایشان به زبان پارتی نزدیک است [۲]. اما بنا به قول دانشنامه ایرانیکا و پروفسور رادیگر اشمیت کادوسیان جزو اقوام ایرانی بودند[۳]. در برخی از منابع گیلکهای گالش را نیز دیلمی خوانده اند[۴].
نکته جالبی که درباره گویش گالشها وجود دارد این است که علیرغم وجود گویشهای مختلف گیلکی که در شرق و غرب جلگه گیلان وجود دارد و هر دستهای گیلکی را با لهجه مخصوص به خود صحبت میکنند، اما زبان گالشها شباهت بسیاری به هر دو لهجه گیلکی دارد. گویش گیلکی که گالشها بدان سخن میگویند، دست نخورده و اصیل تر از گویشی است که سایر گیلکها با آن سخن میگویند [۵].
[ویرایش] منابع و پانویسها
- ↑ «محمود رنجبر» و «رقیه رادمرد»؛ «بررسی وتوصیف گویش گالشی»؛ نشر گیلکان
- ↑ حسین احمدی؛ تالشان (از دوره صفویه تا پایان جنگ دوم ایران و روس)، مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، تهران ۱۳۸۰.
- ↑ Cadusii in Encyclopedia Iranica by Rudiger Schmitt [۱]
- ↑ Marcel Bazin- Gilan in Encyclopedia Iranica:Geography and Ethnography [۲] but the gālešī Gīlak or deylamī in the southwestern mountains have quite another language as well as an agropastoral way of life opposed to that of the Gīlak paddy-growers in the plain
- ↑ سجادی. تاریخ و جغرافیای رامسر. تهران: نشر معین